CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE QUAN LÝ DỰ ÁN DAU TƯ XÂY. DỰNG CÔNG TRÌNH 1. Tổng quan về quản lý dự án đầu tr xây dựng công trình LLL Công trình xây dung [1] “Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thé bao gồm phần đưới mặt đất, phần trên mat đất, phần dưới mit nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế. Công trình xây dựng bao gdm công trình xây dựng công công, nhà ở, công trình công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi, năng lượng và các công trình khác 1.
Đặc diém chung của công trình xây dựng Sản phẩm thường có kích thước lớn, trọng lượng lớn. Số lượng, ching loại vật tư, thiết bị xe máy thi công và lao động phục vụ cho mỗi công trình cũng rit khác nhau, lạ Iuôn thay đổi theo tiến độ thi công. Bởi vậy giá thành sản phẩm rit phức tạp thường. xuyên thay đổi theo từng khu vực, từng thời kỳ.
Sản phẩm có liên quan đến nhiều ngành cả về phương diện cung cấp các yếu tổ đầu. vào, thiết kế và chế tạo sản phẩm, cả về phương diện sử dung công trình Sản phẩm xây dựng liên quan nhiều đến cảnh quan và môi trường tự nhiên, do đó liên ân cư của địa phương nơi đặt công Sản phẩm mang tinh tổng hợp vé kỹ thuật, kinh tế, xã hội, văn hoá ~ nghệ thuật và quốc phòng. San phẩm chịu nhiễu ảnh hưởng của nhân tổ thượng ting ki trú, mang bản sắc truyền thống dân tộc, thôi que tập quần sinh hoạt. Có thể ni sản phẩm xây dựng phan ánh tình độ kính tế khoa học ~ kỹ thuật và văn hod trong từng giai đoạn phat triển của một đất nước.
Các hoạt động rong quá trình đầu tw xây đựng công trình [1] “Các hoạt động xây dựng bao gồm lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát xây dựng, th kế xây đựng công tỉnh, thi công xây dựng công trinh, giám st thi sông xây cng công trinh, quản ý dự ân đầu tư xây đựng công trình, lựa chọn nhà thầu rong hoạt động xây dung và các hoạt động khác có liên quan đến xây dựng công trình 1. Quin i trong dự án đầu xây dựng công trình Là việc quản lý quá trình thực hiện dự án trong một thời gian và kinh phí xác định. Những yếu tổ ảnh hưởng đến công tắc quản lý dự án xây dựng công trình “Có 7 yêu tổ ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư xây dựng.1 Nhóm yếu tổ chủ quan Thái độ: Thể hiện tằm quan trọng của dự án và sự hỗ trợ của các bên liên quan. XXác định: Dự án cần xác định rõ phải làm gi, phương pháp tiếp cận thiết kể và chiến lược thực hị Con người: Sự quản lý và lãnh đạo.
Hệ thống: Ké hoạch, chế độ báo cáo, và kiểm soát dé đo lường tiền độ của dự án. Tỏ chức: Vai trò, trách nhiệm và mỗi quan hệ giữa các bên tham gia. 122 Nhóm yắu tổ khách quan Nguồn tài trợ và chương trình: Nguồn tài chính do nhà tải trợ và chủ dự án cung cấp, quả mong đợi và thời gian hoàn vốn. “Ảnh hưởng bên ngoài: Như tae động về chính tỉ, kinh tế, xã hội, pháp lý, mỗi trường Những trở ngọi trung quản lý Ấy án đầu tự xây dng Trở ngại khi hình thành dự án: Ké hoạch của dự án không khớp với ké hoạch của chủ đầu tr; Thủ tục quản lý không được xác lập: Thứ tư vu tiên không được thông báo đến các bên liên quan;Không có tim nhìn chung.
Trở ngại khi lập kế hoạch: Sử dụng các công cụ quá phúc tạp như: Phin , chiến. lược, kế hoạch phúc tạp. Không khuyến khích sáng tao; Dự tính vỀ nguồn lực không thực tế. “Tra ngại trong tổ chức và thực hiện: Thigu hợp tic trong nội bộ dự án: Thiều phủ hop văn hóa và kém chia sé thông tin; Nguồn lục không có sin khí cần thiếu Không thể kiểm tra để biết khả năng địa phương có đáp ứng yêu cầu của việc thực thi dự án hay không.
“Trở ngại trong kiểm soát Không hiểu mục đích của kiểm soát; Không theo dai tiền độ theo kế hoạch; Các cuộc họp đánh giá không hiệu qua; Trách nhiệm không di liễn với quyền han, 1. Thực trạng công tác quản lý dự án xây dựng công trình tạ tác Ban quản lý dựán (Quan lý dự án là ngành khoa học nghiên cứu về việ lập kế hoạch, chức và quân Ì giám sắt quá tình phát tiển của dự án nhằm đảm bảo cho dự én hoàn thành đúng thời giam, trong phạm vĩ ngân sách đã được duyệt, đảm bảo chất lượng, đạt được mục iêu cụ thé của dự án và các mục dich đề ra Mặc tiêu cơ bản của việc quản lý dự án thé hiện ở chỗ các công việc phải được hoàn thành theo yêu cầu và bảo đảm chất lượng, trong phạm vi chỉ phí được duyệt, đúng thời gian và giữ cho phạm vi dự án không thay đổi.1 Tình hình quan lý dự ân của các Ban quản lý đự án trên thổ giới [12] G các nền kinh tế chuyển đôi, vai trò của nha nước luôn giữ vị trí quan trọng trong mọi hoạt động của nin kinh tổ. Các khoản đầu tư của nhà nước được thực hiện với mục tiêu tăng trưởng và phát triển chung của nền kinh tế. Tuy nhiên, kinh nghiệm của các nước phát hiển và đang phát hiển cho thy, iệc đầu tr kêm hiệu quả kéo đãi của khu vực nhà nước là do quản lý kém, thiểu trách nhiệm, lãng phí, tham những.
do đó, việc quản lý đầu tư công phải được tuân thủ theo quy trình nhất định. Đồi với đầu tư. công về xây dựng, công tác quản lý dự án thông qua các Ban quản lý dự án do cơ quan nhà nước thinh lập. + Một số kinh nghiệm quản lý đầu tr công tại Trung Quốc và Brazil Tai các nước mới như: Trung Quốc, Brazil, quản lý đầu tư công được tiễn hành theo sắc nội dung (từ hình thành những định hướng lớn trong chính sich dầu tư công cho đến việc thẳm định, lựa chọn, lập ngân sách, thực thi và đánh giá các dự án đầu tư cụ thé), nhằm đảm bảo hiệu quả và hiệu lực của đầu tr công, qua đó dat được mục tiêu tăng trường và phát triển chung của nên kinh tế, s Trung Quốc “Quân lý đầu tư công được phần quyền theo 4 cấp ngân sách: Trung ương, tinh, thành phé và cấp huyện, tran.
Theo đó, cắp có thẩm quyền quyết định việc phân bỏ ngân sách của từng cấp ngân sách có toàn quyền quyết định đầu tư các dự án sử dụng vốn ir ngân sich của cắp mình. Đối với các dự án đầu tr sử dụng vẫn hỗ trợ từ ngân sich cấp trên ph lấy w kiến thấm định của các cơ quan liên quan của ngân sách cấp trên trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Việ thắm định các dự án đầu t dược triển khai thực hiện ở tắt cả các bước như: chủ trương đầu tư, báo cáo khả thi, thiết kế kỹ thuật và tổng khái toán, thiết kế thi công và tổng dur toin, đu thầu. Đẳng thời, đều thông qua Hội đồng thẩm định của từng cấp và lấy ý kiến thẳm định của các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan cùng cấp và sắp trên néu có sử dung vốn hi trợ của ngân sich cấp trên, Hội đồng thắm định của tùng cấp do cơ quan được giao kế hoạch vốn đầu tư thành lập. Thành viên Hội đồng thẳm định bao gồm các chuyên gia có chuyên môn sâu thuộc lĩnh vực dự án yêu cầu, được lựa chọn theo hình thức rút thăm từ danh sách các chuyên gia được lập, quản lý ở từng cắp theo từng phản ngành Cac chuyên gia này được xác định là có trình độ chuyên môn thích hợp, đáp ứng yêu sầu thắm định của tùng dự án cụ thể “Trên thực tế, vi quan lý đầu wc công ti các dự án ở Trung Quốc vẫn còn xảy ra tình trạng phát sinh chi phí vugt dự toán, như dự án dường sắt Bắc Kinh-Thién Tân Intercity đã tăng đến 75% chỉ phí.
Nguyên nhân cơ bản là vì ban đầu q hoạch xây cưng đường sắt c6 vận tốc 200km/gi sau đã được nâng cắp thành 350kmm/gi, 10 Vige thay đổi quy hoạch xây dựng dự án đường sắt nàyđã dẫn tới làm tăng chỉ phi của <u án, công việc điều chỉnh dự án chưa thục sự hiệu quả. Cùng với đó, các hoạt động kiểm tra giám sát đánh giá định kỳ cũng chưa được triển khai để cập nhật tình hình dự. ẩn va din biến của giá nguyên vật liệu, nhân công "Để giảm những rio căn hành chính cho đầu tư tư nhân, Trung Quốc cũng đã ban hành sắc văn bản hướng dẫn cụ thé đối với công tác lựa chọn dự án và đảm bảo đảnh gid độc lập của thâm định dự án và để xác định các tiêu chuẩn cụ thể, Tuy nhiễn, do hiu hết các dự án ở Trung Quốc đã chuyển sang chính quyển địa phương quản lý, ma Ít phụ thuộc vio nguồn thy ngân sich. Do đồ, những văn bản hướng dẫn chỉ áp dung cho các dự án được hỗ trợ từ ngân sách © Brazil Là nước coi đầu tu công là động lục cho tăng trưởng kinh tế, nên nước nảy đã có cách.
thức quản lý đầu tư công hữu hiệu. Theo đó, Brazil đã diy mạnh xuất khẩu tài nguyên. thiên nhiên để gia tăng lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro cho nền kính tế nước này. “Trong giai đoạn 1985-1994, Brazil đã trai qua thời kỳ bắt én tài chính và lạm phát phi mã, iu này phản ánh đặc điểm quản lý đầu tư công ở nước này kêm hiệu quả Dé khắc phục vấn dé nay, Brazil đã áp dụng biện pháp thất chặt tài chính, trong đó tập.
trung kiểm chế thâm hut ngân sách nhà nước bằng cách kiểm chế các khoản đầu tư. “Càng với đó, Chính phi Brazil đã tập trung vào danh mục đầu tư dự ân cụ thể, sàng lọc và lựa chọn kỹ lưỡng chủ đầu tư dự án có đủ năng lực triển khai dự án, tránh gây thất thoát, lãng phí ti sin nhà nước, 1.2 Tình hình quản lý dự án cña các Ban quản lý dự án ở nước ta ‘Vain dé thất thoát, lăng phí trong quản lý nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản những. năm vừa qua luôn thy hút sự quan tâm quan tâm lớn của toàn xã hội. Thất thoát, lăng phí diễn ra ở hầu hết các dự án, công trình; ở mọi công việc, ở mọi khâu trong quá trình đầu tr XDCB (tuy mức độ.