CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VAN ĐÈ LÝ LUẬN CƠ BẢN VE ĐẦU THAU VÀ KHẢ NANG CẠNH TRANH TRONG DAU THAU CUA DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG 1. Lý luận cơ bản về đầu thầu.1 Khải nigvà bản chất cia đấu thầu “Thuật ngữ "đâu thả đã xuất hiện trong thực tẾ xã hội từ xa xưa. Theo Tir điển tiếng Việt (Viên Ngôn ngữ học xuất bản năm 1998) tì đầu thầu được giải thích à vige “do công khi, ai nhận làm, nhận bán với điều kiện tốt nhất thì được giao cho ầm hoặc được bin hà (một phương thức giao lầm công tinh hoặc mua hùng)”. Như vây bản cit của việc đầu thẫu đã được xã hội thừa nhân như là một sự sanh đua (cạnh tanh) để được thục iện một việc nào đó, một yê cần ao đó Trên thực ế đã tổn tại một số định nghĩa về thuật ngữ đẫu thầu trong các văn bản khác nhan, Tuy nhiên, bản chất của thuật ng về đẫu thầu dù đưới dạng Quy chế hay Luật cũng đều sử dụng một thuật ngữ có xuất xứ từ fag Anh là (nghi là mua sim).
Như vậy quy chế đầu thằu, Luật Đầu thầu đồng nghĩa với Quy chế Mua sim (Procurement Regulation) hoặc Luật Mua sim (Law on Procurement) Từ khi dit nước ta iến hành công cuộc đổi mới, ồn Kink đã mỡ cửa với thể giới tì bắt đầu xuất hiện khái niệm "đầu thu”. Theo định nghĩa về thuật ngữ “đấu thằu” rong Luật Đắu thầu của Việt Nam thì đó là quá trình lựa chọn nhà thầu ấp ứng các yêu cầu của BMT để thực hiện gói thầu thuộc các dự án sử dụng vốn nhà nước, Kết quả của sự lựa chọn là có hap đồng được ký kết với các điễu khoản ‘quy định chỉ tết trách nhiệm của hai bên. Một bên là nhà thầu phải thực biện các nhiệm vụ như nêu trong HSMT (có thể là dịch vụ tư vắt 1 cũng cấp hàng hoá hoặc chịu trách nhiệm xây dựng một công ình.), một bên là chủ dẫu tư có trách nhiệm giám sát, kiểm tra, nghiệm thu và thanh toán tí Như vậy thực chất của quá trình đấu i ở Việt Nam đối với các dự ấn sử dụng vốn nhà nước là một quá trình mua sim. quá tình chỉ tiêu, s dụng tiễn của Nhà nước.
Luật đầu thầu năm 2005 ra đời, thuật ngữ đấu thầu xây dựng được biết đến một cách phổ biến và rộng rãi, Đầu thầu được tiếp cận đưới 3 góc độ: dưới góc đội ‘quan lý nhà nước đó là công cụ quản lý vĩ mô giúp nhà nước bảo toàn ngân sách và mình bạch trong các vấn đề về xây dựng. Dưới góc độ nhà đầu tư nó là công cụ giúp các chủ đầu tư chọn lưa được các công trình xây đưng chất lượng tốt nhất với it hợp lý nhất làm sao để sử dụng đồng vốn có hiệu quả. Dưới góc độ là nhà th nồ là phương thức tìm kiểm cơ hội kinh doanh và phát triển doanh nghiệp. “Từ những góc độ trên có thể thấy thực chất của đầu thấu thể hiện ở các khía Thứ nhất, dẫu thầu là việc tổ chức hoạt động cạnh tranh trên hai phương ~ Cạnh tranh gi mời thầu (chứ đầu tỷ và nhà thằu (cúc đơm vi xây lắp) Cạnh wat giữa các nhà thầu “Các quan hệ cạnh tranh này xuất phát từ quan hệ mua bán (cung - cảu) bởi vì dấu hầu thực chất là một hot động.
Bên mua (bên B) là các chủ đầu tư họ mong muốn giỗng như những người iều ding trong các hoạt động thương mại thuẫn tuý khác là khoản đầu tự mình bỏ ra là có lợi nhất hàng hoá mua được phải là hùng hod có chất lượng tốt à giá cả phải chăng. Bên bin (bên A) đây chính là các nhà thầu họ mong muốn bán được càng nhiễu hàng hoá cà tt với giá có lợi nhất cho doanh hiệp (T>T) và mye tiêu của các nhà thầu tạo rà nhiều gi tị T khác nữa hay chí là vige thắng thấu tong nhiều gới thiu. Thể hiện rõ bản chất thương mại của đầu thầu xây dựng. “Tuy nhiên, hoạt động mua án này khác với hoạt động mua bán thông thưởng ở chỗ tinh chất hàng hoá của sin phẩm xây dựng thé hiện không rõ do việc tiêu thụ điễn ra trước khi e6 sản phẩm và thực hiện theo dự toán (chứ Không phái úthực tế) Theo 1 thụ c hành vi thì trong một vụ mua bán bao giờ người mua, cũng cố gắng để mua được hàng hoá với mức giá thấp nhất ở chất lượng nhất định, con người bán lại cổ gắng bán được mặt hàng đó ở mức giá cao nhất có thể.
Do đó, 1B này sinh sự cạnh tranh giữa người mua (chứ đẩu tw) và người bán (các nhà thd). Mặt khác, do hoạt dng mua bán này lại diễn ra chỉ với một người mua và nhiều người bán nên giữa những người bán (các nhờ shaw) phải cạnh tranh với nhau để bán được những sản phẩm của mình. Kết quả là thông qua việc tổ chức hoạt động. cạnh tranh sẽ hình thành giá thầu hay giá dự toán công tinh, Thứ hai, đẫu thầu còn là việc ứng dụng phương phấp xét hiệu quả kinh 1 trong việc lựa chon đơn vị thi công xây dựng (các nhà thaw).
Phương pháp này đòi hỏi việc so sánh, đánh giá giữa các nhà thầu phải diễn ra theo một quy trình và căn cứ vào một hệ thông các iêu chuẩn nhất định. Kết quả cuỗi cùng sẽ im ra được một hà thầu đấp ứng tốt các yêu cầu v8 công trình của chủ đầu wr 1. Các loại hình đấu thầu, hình thức lựa chọn nhà thâu 11. Các loại hình đấu thầu = Các loi hình đầu thầu phân theo tính chit công việc “Trong đầu thầu, tinh chit công việc có4 loại đâu thầu chủ yêu sau: + Dau thầu tuyên chọn tư vấn: đây là loại đâu thầu nhằm lựa chọn các cá nhân tô chức tư vấn có thé đáp ứng được yêu cầu của bên mời thầu dé tư van về một vấn dé nào đó của chủ đầu t, + Đấu thầu mua sắm hàng hoá: là loại đầu thầu nhằm lựa chọn các nhà thầu mà họ có thể cung cắp vật tư thiết bị cho bên mời thầu với giá, thời gian cung cấp.
hợp lý, đảm bio các yêu cầu đặt ra của bên mời thầu, ++ iu thầu để lựa chọn đốt tác thực hiện dự án: đây 18 loại đẫu thầu để lựa ‘chon nhà thầu thực biện từng phần hay toàn bộ dự án đầu tư ++ Đầu thẫu xây lp: Tà loại đẫu thầu trong đó chủ đầu tr (bên mời thầu) tổ chức sự cạnh tranh giữa các nhà hầu (đoanh nghiệp xây dựng) với nhau, nhằm lựa chon nhà thầu có khả năng thực hiện những công việc có liên quan tới qu trình xây dung và lắp đặt các thit bị công tình, hạng mục công tinh. thos mãn tốt nhất các yêu cầu của chủ đầu tr 4 ~ Các loại hình đầu thầu phân theo phạm vi đầu thầu + Đất thầu cạnh tranh trong mước: ‘iu thầu trong nước là ình thức đầu thầu chỉ có các nhà thầu trong nước tham dự. Khác với hình thức mua bắn bình thường khác chỉ có bên mua, bên bán thương lượng iêng với nhau, bình thức đầu thầu cạnh tranh mổ ra công khá cho nhiễu nhà kinh doanh cạnh tranh với nhan đưới các dạng khác nhau. + ain thầu cạnh tranh quốc tế Đấu thầu quốc tế là cuộc đấu thầu có các nhà thầu trong nước và ngoài nước.
Trong một cuộc dau thầu cạnh tranh quốc tế, bên gọi thàu thường là một nước dang phát iển do một cơ quan chính phủ hay một công ty quốc gia đại diện dmg ra tổ chức đẫu hầu. Còn các công ty nước ngoài dự th thường là các công ty lớn có iềm năng và có kinh nghiệm kinh doanh quốc tế "Đo thầu quốc t chi được tổ chức trong các trường hợp sa: 3) Gói thầu thuộc dự án sử dụng vốn ODA mà nhà tà trợ quy định phải đầu thầu quốc lế: 9) Gói thầu mua sim hàng hóa mà hàng hóa đó ở tong nước chưa đủ Khả năng sin xuất, ©) Gi thần mà nhà thầu rong nước không có khả năng đấp ứng các yêu cầu của hỗ sơ mời ứ J hoặc đã tổ chúc đu thầu trong nước nhưng không chọn được nhà thầu trứng thần Nhà thấu nước ngoài khi tham dự đầu thầu tại Việt Nam hoặc phải liên doanh với nhà thầu Việt Nam, hoặc phải cam kết sử dụng thẫu phụ Việt Nam, nhưng phải néu rõ sự phân chia giữa các bên về phạm vi công việc, khối lượng và don giá tương ứng.Các nhà thầu nước ngoài trúng thầu phải thực hiện cam kết về tỷ lệ % khối lượng công việc cùng với đơn giá tương ứng dành cho phía Việt Nam là liên danh 15 hoặc thầu phụ như đã nêu trong ho sơ dự thầu. Trong khi thương thảo, hoàn thiện hợp đồng nếu nhà thầu nước ngoài trúng thầu không thực hiện các cam kết nêu trong hồ sơ dự thầu thì kết quả đầu thầu sẽ bị huỷ bỏ. ci nhà thầu tham đấu ở Việt Nam phải cam kết mua sắm và sử dung các vật tư, bị phù hợp về chất lượng A giá cả, dang sản xuất, gia công hoặc hiện có tại Việt Nam, T ng trường hợp hai hồ sơ dự thầu của nhà thu nước ngoài được đánh giá ngang nhau, hồ sơ dự thầu có tỷ 18 công việc đành cho phía Việt Nam là liên danh hoặc thầu phụ cao hơn sẽ được chấp nhận.
Nhà thầu tong nước tham gia dy đắn thầu quốc tế (đơn phương hoặc lên danh) được xét wu tiên khi hồ sơ dự thầu được đánh giá tương đương với các hỗ sơ du th của nhà thầu nước ngoài “Trường hop hai hỗ sơ dự thầu được đánh giá ngang nhau, sẽ ưu tiên hỗ sơ dự thầu có t lệ nhân công nhiều hơn Nhà thiu trong nước tham gia đấu thần quốc ế sẽ được hướng chế độ tu đãi theo quy định của pháp luật 1. Các hin thức lựa chọn nhà thầu Dad thầu rộng rãi Là hình thức đu thầu không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự. Trước khỉ phát hành hỗ sơ mời Ú thong báo mời thẫu (kể cà tếng Anh đối với đâu thầu dqube ổ) phải được đăng ti tiên Báo Đắu thầu 03 kỷ liên tếp và trên tang thông in tự về đầu thầu, đồng thoi có 0 tăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng khác. Thông tin về gối thầu phải được đăngtái công khai trước thời điểm đồng H thế 10 ngày đối với đầu thầu trong nước và 20 ngày đối với đầu this quốc tế, để các nhà thầu biết thông tin tham dự.
Bên mời thầu phải cung cắp hd so mời thầu cho các nhà thầu có nhu cầu tham gia đấu thầu.