Chương 1: Cơ sở lý luận chung về phân tích tài chính doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng tình hình tài chính qua hoạt động phân tích tài chính của Công ty Cổ phần GID Đầu tƣ và Phát triển Xây dựng giai đoạn 2018 - 2020 Chương 3: Một số giải pháp cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp của Công ty Cổ phần GID Đầu tƣ và Phát triển Xây dựng 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm, ý nghĩa và tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Một số khái niệm liên quan 1. Tài chính doanh nghiệp “Là các quan hệ kinh tế dƣới hình thức giá trị nảy sinh gắn liền với việc tạo lập, sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh.
Các mối quan hệ kinh tế gắn liền với việc tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp hợp thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp. Các hoạt động gắn liền với các quỹ tiền tệ thuộc các hoạt động tài chính của doanh nghiệp”. Tài chính doanh nghiệp là một khâu của hệ thống tài chính trong nền kinh tế, là một phạm trù khách quan gắn liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hoá tiền tệ. Các quan hệ kinh tế biểu hiện dƣới hình thức giá trị tức là các quan hệ tài chính trong doanh nghiệp, bao gồm: - Quan hệ giữa doanh nghiệp với nhà nƣớc: là mối quan hệ phát sinh khi các doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nƣớc nhƣ nộp các khoản thuế, lệ phí vào ngân sách,… - Quan hệ giữa các doanh nghiệp đối với các chủ thể kinh tế khác: là mối quan hệ giữa DN với các DN khác, nhà cung cấp, khách hàng, các trung gian tài chính… nảy sinh trong quan hệ thanh toán, vay/cho vay vốn, góp vốn, mua bán tài sản, vật tƣ, hàng hóa,.
- Quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp: đƣợc thể hiện trong DN nhƣ thanh toán tiền lƣơng, tiền công và các khoản tiền khác đối với công nhân viên của DN; quan hệ thanh toán giữa các bộ phận trong DN, trong việc phân 8 phối lợi nhuận sau thuế của DN; việc phân chia lợi tức cho các cổ đông, việc hình thành các quỹ của doanh nghiệp,. Báo cáo tài chính “Báo cáo tài chính (BCTC) là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, vốn chủ sở hữu và nợ phải trả cũng nhƣ tình hình tài chính, kết quả kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp”. Hay nói cách khác, BCTC là phƣơng tiện trình bày khả năng sinh lời và thực trạng tài chính của DN cho những ngƣời quan tâm (chủ doanh nghiệp, nhà quản trị doanh nghiệp, nhà đầu tƣ, nhà cho vay, các cơ quan Nhà nƣớc,…) BCTC có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý DN cũng nhƣ đối với các cơ quan chủ quản và các đối tƣợng quan tâm: - Là căn cứ quan trọng trong việc phân tích, nghiên cứu, phát hiện những khả năng tiềm tàng và là căn cứ quan trọng đề ra các quyết định về quản lý, điều hành hoạt động SXKD hoặc đầu tƣ của chủ sở hữu, các nhà đầu tƣ, các chủ nợ hiện tại và tƣơng lai của DN; - Đƣợc trình bày tổng quát, phản ánh một cách tổng hợp nhất về tình hình tài sản, các khoản nợ, nguồn hình thành tài sản, tình hình tài chính cũng nhƣ kết quả kinh doanh trong kỳ của DN; - Là những căn cứ quan trọng để xây dựng các kế hoạch SXKD, tài chính của DN để đề ra hệ thống các biện pháp xác thực nhằm tăng cƣờng quản trị DN không ngừng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, nâng cao hiệu quả SXKD, tăng lợi nhuận cho DN. - Cung cấp những thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu để đánh giá tình hình và kết quả hoạt động SXKD, thực trạng tài chính của DN trong kỳ hoạt động đã qua, giúp cho việc kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng vốn và khả năng huy động nguồn vốn vào SXKD của DN.
Phân tích tài chính doanh nghiệp Hiện nay có nhiều diễn giải về khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp. 9 Theo Giáo trình Phân tích tài chính doanh nghiệp – Học viện Ngân hàng, tác giả cho rằng: “Phân tích tài chính doanh nghiệp là quá trình kiểm tra, xem xét, so sánh, đối chiếu các số liệu về tài chính hiện hành và trong quá khứ của doanh nghiệp nhằm mục đích đánh giá thực trạng tài chính, dự tính các rủi ro và tiềm năng tương lai của doanh nghiệp, trên cơ sở đó giúp cho nhà phân tích đưa ra các quyết định tài chính có liên quan tới lợi ích của họ trong doanh nghiệp đó”. Theo quan điểm của tác giả trong Giáo trình Phân tích tài chính doanh nghiệp – Học viện Tài chính: “Phân tích tài chính là việc sử dụng các công cụ, kỹ thuật phân tích để xem xét, kiểm tra mối quan hệ giữa các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính, từ đó đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay cũng như dự báo tình hình tài chính tương lai của doanh nghiệp giúp cho nhà quản lý đưa ra được những quyết định quản lý chuẩn xác và đánh giá được các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp”. Vậy có thể khái quát lại nhƣ sau: Phân tích tài chính doanh nghiệp là việc sử dụng các phƣơng pháp để xử lý số liệu trong báo cáo tài chính, từ đó giúp cho các công tác quản lý tài chính đƣa ra những quyết định tối ƣu trong lĩnh vực tài chính tại doanh nghiệp.
Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính là một hệ thống các phƣơng pháp nhằm đánh giá tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của DN trong một thời gian hoạt động nhất định. Trên cơ sở đó, giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp đƣa ra các quyết định chuẩn xác trong quá trình kinh doanh. Trong điều kiện hiện nay, có nhiều đối tƣợng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp nhƣ: các nhà đầu tƣ, các nhà cho vay, nhà cung cấp, khách hàng. Mỗi đối tƣợng này đều quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp dƣới các góc độ khác nhau.
Các đối tƣợng này có thể chia 10 thành hai nhóm: nhóm có quyền lợi trực tiếp và nhóm có quyền lợi gián tiếp. Nhóm có quyền lợi trực tiếp gồm: các cổ đông, nhà đầu tƣ tƣơng lai, chủ ngân hàng, các nhà cung cấp tín dụng, các nhà quản lý trong nội bộ doanh nghiệp. Mỗi đối tƣợng trên sử dụng thông tin về tình hình tài chính của doanh nghiệp cho các mục đích khác nhau. Nhóm có quyền lợi gián tiếp: gồm các cơ quan quản lý Nhà nƣớc khác ngoài cơ quan thuế, viện nghiên cứu kinh tế, sinh viên, ngƣời lao động,.
Các đối thủ cạnh tranh cũng quan tâm đến khả năng sinh lợi, doanh thu bán hàng và các chỉ tiêu tài chính khác trong điều kiện có thể để tìm biện pháp cạnh tranh với doanh nghiệp. Các thông tin từ phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp nói chung còn đƣợc các nhà nghiên cứu, sinh viên kinh tế quan tâm phục vụ cho nghiên cứu và học tập. Tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính có vai trò quan trọng trong công tác quản lý tài chính của doanh nghiệp. Có nhiều đối tƣợng quan tâm và sử dụng thông tin kinh tế, tài chính doanh nghiệp theo giác độ và mục tiêu khác nhau, nhƣ: nhà quản lý doanh nghiệp, các nhà đầu tƣ, các cơ quan quản lý nhà nƣớc, ngƣời hƣởng lƣơng trong doanh nghiệp,… 1.
Đối với nhà quản lý doanh nghiệp Là ngƣời trực tiếp quản lý, điều hành doanh nghiệp, nhà quản lý hiểu rõ nhất tài chính doanh nghiệp. Do đó, họ có nhiều thông tin phục vụ cho việc phân tích. Phân tích tài chính doanh nghiệp đối với nhà quản lý doanh nghiệp nhằm đáp ứng các mục tiêu sau: - Tạo ra chu kỳ đều đặn để đánh giá hoạt động quản lý trong giai đoạn 11 đã qua, thực hiện cân bằng tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và rủi ro tài chính trong hoạt động doanh nghiệp. - Cung cấp thông tin cơ sở cho dự đoán tài chính, làm nền tảng cho hoạt động quản lý, làm sáng tỏ chính sách tài chính và các chính sách chung trong doanh nghiệp.
- Đảm bảo cho quyết định của Ban Giám đốc phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp nhƣ quyết định đầu tƣ, tài trợ, phân phối lợi nhuận,… - Căn cứ để kiểm tra, kiểm soát hoạt động, quản lý doanh nghiệp. Đối với các nhà đầu tư Các nhà đầu tƣ là những cổ đông, các cá nhân hoặc các đơn vị, doanh nghiệp khác,… đầu tƣ vốn cho DN, họ đƣợc hƣởng lợi và cũng chịu rủi ro. Do đó quyết định của họ đƣa ra luôn có sự cân nhắc giữa rủi ro và lợi nhuận mà họ đạt đƣợc. Đối với các nhà đầu tƣ, sự quan tâm hàng đầu là khả năng tăng trƣởng, tối đa hóa giá trị của chủ sở hữu.
Chính sách phân phối cổ tức và cơ cấu nguồn tài trợ của DN cũng là vấn đề đƣợc các nhà đầu tƣ coi trọng vì nó tác động trực tiếp đến thu nhập của họ. Trong thực tế họ thƣờng tiến hành đánh giá khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Đó là một trong những căn cứ giúp họ đƣa đến quyết định bỏ vốn vào doanh nghiệp hay không. Vì vậy các nhà đầu tƣ cần các thông tin về điều kiện tài chính đảm bảo tính an toàn và hiệu quả cho họ.
Đối với các nhà đầu tư tín dụng Các nhà đầu tƣ tín dụng là những ngƣời cho doanh nghiệp vay vốn để đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Khi cho vay, họ biết chắc chắn đƣợc về việc hoàn trả tiền vay, thu nhập của họ là lãi suất tiền cho vay. Do đó, phân tích tài chính đối với ngƣời cho vay là xác định khả năng hoàn trả nợ vay của khách hàng, ở đây là các doanh nghiệp. Tuy nhiên việc 12 phân tích đối với những khoản vay ngắn hạn và dài hạn là khác nhau.
Với những khoản vay ngắn hạn, các nhà đầu tƣ tín dụng đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán nhanh của doanh nghiệp, nghĩa là khả năng trả những món nợ ngắn hạn khi đến hạn trả nợ. Với những khoản vay dài hạn, các nhà đầu tƣ tín dụng phải tin chắc khả năng hoàn trả và khả năng sinh lời của doanh nghiệp mà việc hoàn trả vốn và lãi lại tùy thuộc vào khả năng sinh lời này.