Bé Gi¸o dôc vμ ®μo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ tp.hcm [ \ L¢M HåNG ANH GI¶I PH¸P N¢NG CAO HIÖU QU¶ ®iÒu hμnh L·I SUÊT CñA chÝnh phñ ®èi víi NG¢N HμNG PH¸T TRIÓN VIÖT NAM TRONG ®iÒu kiÖn HéI NHËP Chuyªn ngμnh: Kinh tÕ tμi chÝnh- Ng©n hμng M· sè: 60.12 LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: ts l£ ThÞ Thanh hμ TP. Hå ChÝ Minh – N¨m 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -1- MỤC LỤC Mục lục Danh mục các từ viết tắt Bảng số liệu Lời mở đầu Nội dung Trang CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LÃI SUẤT 1. KHÁI NIỆM VÀ MỘT SỐ LOẠI LÃI SUẤT: . Quy tắc của Jean Baptiste Say (1767-1872): . Trường phái Cambridge (Anh) - đại biểu Alfred Marshall : . Quan điểm của John Maynar Keynes (1884-1946) : . Trường phái chính hiện đại – P. Quan điểm của Karl Marx (1818-1883): . Lãi suất được quyết định như thế nào? . Phân loại theo công dụng: . Phân loại theo thời hạn cho vay: . Phân loại theo chủ thể trong quan hệ cho vay: . Phân loại theo biến động thị trường: . CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LÃI SUẤT: . Tỷ lệ lạm phát: . Cung - cầu tín dụng: . Chính sách tiền tệ của NHTW: . Rủi ro tín dụng: . Bội chi ngân sách: . Những thay đổi về thuế: . Những thay đổi trong đời sống kinh tế - xã hội: . SỰ CẦN THIẾT PHẢI NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHÍNH SÁCH LÃI SUẤT TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP: . KINH NGHIỆM ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT Ở MỘT SỐ QUỐC GIA TRONG KHU VỰC: .16 CHƯƠNG 2: CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA CHÍNH PHỦ ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM TỪ NĂM 2000 ĐẾN THÁNG 6/2007: 2. GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM: . CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA CHÍNH PHỦ ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM TỪ NĂM 2000 ĐẾN THÁNG 6/2007:. Nguyên tắc điều hành lãi suất của Chính phủ đối với NHPT Việt Nam: .27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyên tắc xác định lãi suất huy động nguồn vốn tín dụng Nhà nước cho đầu tư phát triển: ……………………………………………………. Nguyên tắc xác định lãi suất tín dụng nhà nước cho đầu tư phát triển: …………………………………………………………………………… 28 2.3: Nguyên tắc thực hiện cấp bù chênh lệch lãi suất: ……………… 29 2. Tình hình điều hành lãi suất của NHPT Việt Nam: ……………. Tình hình điều hành lãi suất huy động vốn: ……………………. Tình hình điều hành lãi suất cho vay: …………………………. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA CHÍNH PHỦ ĐỐI VỚI NHPT VIỆT NAM: ………………………………………………. Những kết quả đạt được: ………………………………………………. Thu hút vốn huy động đầu vào, tăng quy mô vốn huy động, quản lý và điều hành nguồn vốn một cách hợp lý của NHPT Việt Nam: ……………38 2. Thành công đạt được của cơ chế điều hành lãi suất cho vay thông qua công tác cho vay, giải ngân, thu hồi nợ vay các dự án vay vốn TDĐT: ….Hiệu quả từ đồng vốn đầu tư phát triển của Nhà nước:…………. Những mặt hạn chế trong điều hành lãi suất tại NHPT Việt Nam: ……. Hạn chế trong điều hành lãi suất huy động: …………………… 45 2. Hạn chế trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi: . Hạn chế trong điều hành lãi suất tín dụng ưu đãi:……………… 48 2. Hạn chế về nguồn nhân lực: …………………………………… 49 2. Gia tăng nguy cơ bị khiếu kiện trong thương mại quốc tế: ……. Nguyên nhân làm cản trở hiệu quả trong điều hành lãi suất tại NHPT Việt Nam: …………………………………………………………………………… 51 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ VỚI CHÍNH PHỦ GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA CHÍNH PHỦ ĐỐI VỚI NHPT VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NHPT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2006-2020: ……………………………………………………………………. Định hướng phát triển chung: …………………………………………. Định hướng điều hành lãi suất: ………………………………………… 57 3. GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ VỚI CHÍNH PHỦ GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA CHÍNH PHỦ ĐỐI VỚI NHPT VIỆT NAM: …………………………………………………………………. Kiến nghị với Chính phủ: . Tạo hành lang an toàn về mặt pháp lý:. VÒ l·i suÊt huy ®éng vèn:. T¨ng tÝnh chñ ®éng cho NHPT trong viÖc quyÕt ®Þnh l·i suÊt huy ®éng vèn:. §a d¹ng c¸c h×nh thøc huy ®éng vèn cña NHPT:. VÒ l·i suÊt cho vay: . Đa dạng hoá hình thức tín dụng ĐTPT của Nhà nước:. 64 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mở rộng đối tượng cho vay tín dụng ĐTPT của Nhà nước:. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ: . Tăng cường hợp tác quốc tế của NHPT Việt Nam trong giai đoạn hội nhập: . Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: . Kiến nghị với các Bộ, Ngành địa phương: ……………………………. Giải pháp nâng cao hiệu quả điều hành lãi suất và hoạt động tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam: ……………. Thành lập Ban Nguồn vốn trên cơ sở tách chức năng điều hành và quản lý nguồn vốn từ Ban Kế hoạch - Tổng hợp và tham mưu cơ chế điều hành lãi suất với Chính phủ: . Đẩy mạnh huy động vốn: . Nâng cao năng lực công tác thẩm định: . Hạn chế rủi ro tín dụng: . Hiện đại hoá trên cơ sở đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: 3. Kiện toàn bộ máy tinh gọn, đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: . 76 KẾT LUẬN PHỤ LỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -4- DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ----------***--------- Quỹ HTPT : Quỹ Hỗ trợ phát triển NHPT : Ngân hàng Phát triển TD ĐTPT : Tín dụng đầu tư phát triển NHTM : Ngân hàng thương mại NHTW : Ngân hàng Trung ương NHNN : Ngân hàng Nhà nước NSNN : Ngân sách Nhà nước CSLS : Chính sách lãi suất TCTD : Tổ chức tín dụng WTO : Tổ chức thương mại thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -5- BẢNG SỐ LIỆU -------***------- Bảng 1.1: Cung và cầu về vốn vay.2: Tình hình thực hiện chính sách tự do hoá lãi suất ở một số nước.1: Kết quả hoạt động về cho vay tín dụng trung dài hạn.2: Diễn biến lãi suất huy động của NHPT Việt Nam trong năm 2003.3: Diễn biến lãi suất tiền gửi bình quân của các NHTM năm 2003.4: Diễn biến lãi suất huy động của NHPT trong năm 2004.5: So sánh lãi suất huy động vốn VNĐ các kỳ hạn giữa Quỹ HTPT và một số NHTM trong nước thời điểm 20-12-2005 Bảng 2.6: Diễn biến lãi suất huy động của NHPT (01/07/2006-5/6/2007) Bảng 2.7: Diễn biến lãi suất cho vay của Quỹ HTPT.8: Diễn biến lãi suất cho vay của các NHTM (từ T.9: Nguồn vốn hoạt động của Quỹ HTPT (nay là NHPT) từ năm 2003-2006 Bảng 2.10: Tình hình cho vay, giải ngân, thu nợ các dự án vay vốn tín dụng ĐTPT của Nhà nước.11: Các chỉ tiêu hoạt động tín dụng của NHPT từ 2003-2006.1: Tủ trọng đầu tư theo thành phần kinh tế.2: Cơ cấu thị trường cho vay ngắn hạn hỗ trợ xuất khẩu.3: Cơ cấu mặt hàng cho vay ngắn hạn hỗ trợ xuất khẩu.1: Cung và cầu về vốn vay.2: Sự dịch chuyển của cung cầu tín dụng.3: Tiết kiệm, đầu tư và lãi suất.4: Tác động của chính sách tiền tệ đến lãi suất.1: Cung cầu về vốn vay. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -6- LÔØI MÔÛ ÑAÀU ----------***---------- 1. Tính cấp thiết của đề tài: Nền kinh tế thế giới đang ngày càng trở nên sôi động, hội nhập với sự hình thành của các tổ chức hợp tác kinh tế, các khu vực mậu dịch tự do. Trong xu thế toàn cầu đó, các quốc gia đang mở cửa, bãi bỏ các rào cản mậu dịch, nới lỏng các biện pháp kiểm soát tài chính để bước vào quá trình hoà nhập toàn cầu nếu không muốn bị tụt hậu. Trong bối cảnh kinh tế thị trường hội nhập kinh tế quốc tế, tự do hoá tài chính trở thành xu hướng tất yếu của thời đại, một hệ thống tài chính hiệu quả là điều thiết yếu để tăng trưởng kinh tế nhanh chóng. Trong xu thế tự do hoá tài chính, lãi suất thể hiện cung cầu vốn và giúp luân chuyển nguồn vốn giữa các quốc gia, giữa nơi thừa đến nơi thiếu, giữa nơi có mức sinh lợi cao đến nơi có mức sinh lợi thấp. Với vai trò là một công cụ để thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia, lãi suất là một yếu tố hết sức quan trọng ảnh hưởng đến tiết kiệm, đầu tư, tiêu dùng và từ đó ảnh hưởng lớn đến tổng cầu và sự tăng trưởng của một quốc gia. Và càng quan trọng hơn vì sự luân chuyển nguồn vốn ở đây là nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước - là một kênh hỗ trợ vốn cho các dự án đầu tư phát triển của các thành phần kinh tế thuộc các ngành, các lĩnh vực, các vùng kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn cần được khuyến khích đầu tư và các chương trình kinh tế lớn quan trọng của Nhà nước có tác dụng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá và góp phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Theo quyết định số 108/2006/QĐ-TTg ngày 19/5/2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Ngân hàng Phát triển Việt Nam trên cơ sở tổ chức lại hệ thống Quỹ HTPT để thực hiện chính sách tín dụng đầu tư phát triển và tín dụng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -7- xuất khẩu của Nhà nước. Khác với các ngân hàng thương mại, các tổ chức tín dụng khác là Ngân hàng Phát triển Việt Nam hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng 0%, không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi, được Chính phủ đảm bảo khả năng thanh toán, được miễn nộp thuế và các khoản nộp Ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật. Nhưng không phải ỷ lại sự ưu đãi của Nhà nước mà sử dụng nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước một cách tuỳ tiện, trái lại cần phải sử dụng và quản lý có hiệu quả, bảo tồn và phát triển tài sản của quốc gia góp phần tăng trưởng GDP của Việt Nam trong điều kiện hội nhập nền kinh tế thế giới. Vì vậy, không chỉ riêng Ngân hàng Phát triển Việt Nam mà hầu hết các Ngân hàng thương mại khác, để hoạt động tốt và có hiệu quả thì phải cần có một cơ chế điều hành lãi suất hợp lý. Điều đó cho thấy, cơ chế điều hành lãi suất của Chính phủ thể hiện qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam đóng một vai trò hết sức quan trọng. Phải chăng lãi suất cũng cần phải được tự do hoá dần theo xu thế tự do hoá thị trường hàng hoá để phản ánh được cung cầu về vốn trong nền kinh tế.
