BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---- K --- NGUYỄN THỊ BÍCH SƠN GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DỊCH VỤ KIỂM TOÁN TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP VỪA VÀ NHỎ TẠI TP.HCM Chuyên ngành:Kế toán – Kiểm toán Mã số:60.30 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TRẦN THỊ GIANG TÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2010 123doc ii 123doc LêI CAM §OAN T«i xin cam ®oan luËn v¨n th¹c sü kinh tÕ : “ Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ kiÓm so¸t chÊt l−îng dÞch vô kiÓm to¸n t¹i c¸c c«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp võa vμ nhá t¹i Thμnh phè Hå ChÝ Minh” lµ c«ng tr×nh cña viÖc häc tËp vµ nghiªn cøu khoa häc thËt sù nghiªm tóc cña b¶n th©n. Nh÷ng kÕt qu¶ nªu ra trong luËn v¨n nµy lµ trung thùc vµ ch−a ®−îc c«ng bè réng r·i tr−íc ®©y. C¸c sè liÖu trong luËn v¨n cã nguån gèc râ rµng, ®−îc tæng hîp tõ nh÷ng nguån th«ng tin ®¸ng tin cËy.HCM, th¸ng 8 n¨m 2010 T¸c gi¶ NGUYÔN THÞ BÝCH S¥N 123doc MôC LôC Môc lôc Danh môc c¸c ký hiÖu, c¸c ch÷ viÕt t¾t Trang PHÇN Më ®Çu. Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi.
§èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi. Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi. ý nghÜa thùc tiÔn cña ®Ò tµi. Ph−¬ng ph¸p luËn nghiªn cøu.3 CH¦¥NG 1: TæNG QUAN VÒ KIÓM SO¸T CHÊT L−îNG HO¹T §éNG KIÓM TO¸N t¹i c¸c c«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp võa vµ nhá 1.
Tæng quan vÒ doanh nghiÖp võa vµ nhá vµ doanh nghiÖp kiÓm to¸n võa vµ nhá.1 Tæng quan vÒ Doanh nghiÖp võa vµ nhá .2 Tæng quan vÒ Doanh nghiÖp kiÓm to¸n võa vµ nhá. Tæng quan vÒ chÊt l−îng, chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n .1 Kh¸i niÖm vÒ chÊt l−îng.2 Kh¸i niÖm vÒ chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n. Tæng quan vÒ kiÓm so¸t chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n.1 Kh¸i niÖm KSCL ho¹t ®éng kiÓm to¸n.2 Sù cÇn thiÕt cña kiÓm so¸t chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n.3 Lîi Ých cña viÖc kiÓm so¸t chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n. C¸c cÊp ®é kiÓm so¸t chÊt l−îng kiÓm to¸n .1 KiÓm so¸t chÊt l−îng tõ bªn trong .2 KiÓm so¸t chÊt l−îng tõ bªn ngoµi.
KiÓm so¸t chÊt l−îng bªn trong theo quy ®Þnh cña chuÈn mùc kiÓm to¸n quèc tÕ.1 LÞch sö ph¸t triÓn chuÈn mùc KSCL ho¹t ®éng kiÓm to¸n.2 ChuÈn mùc kiÓm to¸n quèc tÕ vÒ kiÓm so¸t chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n sè 220.3 ChuÈn mùc quèc tÕ vÒ kiÓm so¸t chÊt l−îng dÞch vô ®¶m b¶o. H−íng dÉn cña chuÈn mùc kiÓm to¸n quèc tÕ khi kiÓm to¸n c¸c kh¸ch hµng cã quy m« võa vµ nhá. Bµi häc kinh nghiÖm cho ViÖt Nam.1 ViÖc tiÕn hµnh kiÓm so¸t chÊt l−îng lµ yªu cÇu tÊt yÕu kh¸ch quan.2 Vai trß cña kiÓm so¸t chÊt l−îng ®èi víi sù ph¸t triÓn, hoµn thiÖn cña nghÒ nghiÖp kiÓm to¸n .3 CÇn ban hµnh c¸c h−íng dÉn kiÓm so¸t chÊt l−îng cho c¸c doanh nghiÖp kiÓm to¸n võa vµ nhá.34 KÕt luËn ch−¬ng 1 .35 CH¦¥NG 2: THùC TR¹NG KIÓM SO¸T CHÊT L−îNG KIÓM TO¸N ®éc lËp T¹i c¸c c«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp võa vµ nhá t¹i tp. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kiÓm to¸n ®éc lËp t¹i ViÖt Nam.1 LÞch sö vÒ qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña kiÓm to¸n ®éc lËp .1 Sè l−îng vµ h×nh thøc ph¸p lý c«ng ty kiÓm to¸n .2 VÒ ®éi ngò kiÓm to¸n viªn vµ nh©n viªn chuyªn nghiÖp .3 VÒ ®èi t−îng kh¸ch hµng vµ doanh thu cung cÊp dÞch vô.2 Héi kiÓm to¸n viªn hµnh nghÒ ViÖt Nam .1 Môc ®Ých vµ ph−¬ng ch©m ho¹t ®éng cña Héi.2 C«ng t¸c tæ chøc vµ qu¶n lý héi viªn .3 Ho¹t ®éng liªn kÕt víi c¸c Héi nghÒ nghiÖp quèc tÕ.
Thùc tr¹ng kiÓm so¸t chÊt l−îng tõ bªn ngoµi ®èi víi ho¹t ®éng kiÓm to¸n ®éc lËp .1 C¸c quy ®Þnh ph¸p lý liªn quan .2 Thùc tr¹ng kiÓm so¸t chÊt l−îng tõ bªn ngoµi. Thùc tr¹ng kiÓm so¸t chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n tõ bªn trong.1 c¸c quy ®Þnh ph¸p lý liªn quan .2 Thùc tr¹ng vÒ kiÓm so¸t chÊt l−îng bªn trong cña c¸c c«ng ty kiÓm to¸n võa vµ nhá.1 Ph−¬ng ph¸p kh¶o s¸t .3 §¸nh gi¸ chung vÒ thùc tr¹ng kiÓm so¸t chÊt l−îng. 64 KÕt luËn ch−¬ng 2. 68 CH¦¥NG 3: GI¶I PH¸P §Ó N©NG CAO HIÖU QU¶ KIÓM SO¸T CHÊT L−îNG HO¹T §éNG KIÓM TO¸N T¹I C¸C C¤NG TY KIÓM TO¸N §éC LËP VõA Vµ NHá T¹I TP.
Quan ®iÓm hoµn thiÖn KSCL kiÓm to¸n tõ bªn trong.1 CÇn hoµn thiÖn m«i tr−êng ph¸p lý .2 N©ng cao vai trß cña Héi nghÒ nghiÖp trong viÖc KSCL ho¹t ®éng kiÓm to¸n .3 HÖ thèng chuÈn mùc kiÓm to¸n ViÖt Nam cÇn lu«n ®−îc cËp nhËt phï hîp víi hÖ thèng chuÈn mùc kiÓm to¸n quèc tÕ. Gi¶i ph¸p n©ng cao kiÓm so¸t chÊt l−îng kiÓm to¸n tõ bªn trong.1 Hoµn thiÖn m«i tr−êng ph¸p lý.1 Ban hµnh luËt kiÓm to¸n ®éc lËp .2 HiÖu ®Ýnh chuÈn mùc kiÓm to¸n sè 220- KSCL ho¹t ®éng kiÓm to¸n.3 Ban hµnh thªm chuÈn mùc KSCL cho dÞch vô ®¶m b¶o .4 Ban hµnh c¸c h−íng dÉn chi tiÕt vÒ chuÈn mùc ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp.5 Ban hµnh h−íng dÉn chuÈn mùc kiÓm to¸n cho DNVVN nh»m t¹o c¬ së cho viÖc KSCL ho¹t ®éng kiÓm to¸n khi kiÓm to¸n cho ®èi t−îng nµy.6 §æi míi viÖc ®µo t¹o cÊp chøng chØ hµnh nghÒ kiÓm to¸n viªn vµ h−íng tíi sù thõa nhËn cña quèc tÕ ®èi víi chøng chØ CPA ViÖt Nam.2 Gi¶i ph¸p ®èi víi c«ng ty kiÓm to¸n .1 Nhãm gi¶i ph¸p chung cho c¶ nhãm c«ng ty võa vµ c«ng ty nhá .2 Gi¶i ph¸p ®èi víi nhãm c¸c c«ng ty kiÓm to¸n cã quy m« võa .3 Gi¶i ph¸p ®èi víi nhãm c¸c c«ng ty kiÓm to¸n cã quy m« nhá.90 KÕt luËn ch−¬ng 3 .102 Tµi liÖu tham kh¶o Phô lôc 123doc Danh môc c¸c ch÷ viÕt t¾t AICPA : Häc viÖn kÕ to¸n c«ng chøng Hoa Kú ACCA : Héi kÕ to¸n c«ng chøng Anh BCTC : B¸o c¸o tµi chÝnh CPA Australia: Héi kÕ to¸n c«ng chøng Australia DNVVN : Doanh nghiÖp võa vµ nhá DNNN : Doanh nghiÖp nhµ n−íc DN : Doanh nghiÖp IFAC : Liªn ®oµn kÕ to¸n quèc tÕ IAPC : ñy ban thùc hµnh kiÓm to¸n quèc tÕ IAASB : ñy ban quèc tÕ vÒ chuÈn mùc kiÓm to¸n vµ dÞch vô ®¶m b¶o IASB : ñy ban chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ IAPC : ñy ban thùc hµnh kiÓm to¸n quèc tÕ ISA : ChuÈn mùc kiÓm to¸n quèc tÕ ISQCs : ChuÈn mùc quèc tÕ vÒ kiÓm so¸t chÊt l−îng dÞch vô ®¶m b¶o ICPAS : Héi kÕ to¸n c«ng chøng Singapore KTV : KiÓm to¸n viªn KSCL : KiÓm so¸t chÊt l−îng KSNB : KiÓm so¸t néi bé UBCKNN : ñy ban chøng kho¸n nhµ n−íc VACPA : Héi kiÓm to¸n viªn hµnh nghÒ ViÖt Nam VSA : ChuÈn mùc kiÓm to¸n ViÖt Nam World Bank : Ng©n hµng thÕ giíi 123doc 1 LêI Më §ÇU 1 Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tμi ViÖt Nam ®· chÝnh thøc trë thµnh thµnh viªn cña tæ chøc th−¬ng m¹i quèc tÕ (WTO) vµo th¸ng 11/2006. Tù do hãa th−¬ng m¹i cña qu¸ tr×nh gia nhËp WTO bao gåm viÖc ®−a c¹nh tranh vµo c¸c dÞch vô c¬ b¶n, n©ng cao c¸c tiªu chuÈn kü thuËt, t¨ng c−êng quyÒn së h÷u trÝ tuÖ sÏ t¹o c¬ héi cho c¸c DNVVN ViÖt Nam tham gia s©u h¬n vµo qu¸ tr×nh ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ. Tuy thÕ, DNVVN nãi chung vµ DN kiÓm to¸n võa vµ nhá nãi riªng ph¶i ®èi mÆt víi nhiÒu th¸ch thøc khi ViÖt Nam chÝnh thøc trë thµnh thµnh viªn WTO mµ lín nhÊt chÝnh lµ m«i tr−êng c¹nh tranh sÏ ngµy cµng khèc liÖt.
N¨ng lùc c¹nh tranh cña DNVVN ViÖt Nam cßn yÕu do tr×nh ®é c«ng nghÖ l¹c hËu, ®iÒu kiÖn h¹ tÇng c¬ së cho s¶n xuÊt kinh doanh cßn nhiÒu yÕu kÐm, chi phÝ ®Çu vµo cao trong khi quy m«, tiÒm lùc cßn nhá bÐ, kinh nghiÖm kinh doanh trong c¬ chÕ thÞ tr−êng cßn h¹n chÕ, kh¶ n¨ng liªn doanh, liªn kÕt cña doanh nghiÖp cßn yÕu. V× vËy, viÖc n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh lµ vÊn ®Ò mang tÝnh cÊp thiÕt ®èi c¸c DNVVN, trong ®ã cã doanh nghiÖp kiÓm to¸n. Muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn, c¸c doanh nghiÖp kiÓm to¸n ®éc lËp võa vµ nhá ph¶i hoµn thiÖn chÊt l−îng ho¹t ®éng cña m×nh. DÞch vô kiÓm to¸n ®éc lËp, ®Æc biÖt lµ kiÓm to¸n BCTC cã ý nghÜa rÊt quan träng kh«ng nh÷ng ®èi víi Nhµ n−íc mµ cßn ®èi víi b¶n th©n chñ doanh nghiÖp, ng©n hµng, nhµ ®Çu t−, c«ng chóng vµ x· héi nãi chung.
Ng−êi sö dông kÕt qu¶ kiÓm to¸n cÇn ®−îc ®¶m b¶o r»ng nh÷ng th«ng tin tµi chÝnh ®−îc cung cÊp lµ trung thùc, kh¸ch quan, cã ®é tin cËy cao ®Ó lµm c¨n cø ®−a ra quyÕt ®Þnh phï hîp. Do vËy, chÊt l−îng cña dÞch vô kiÓm to¸n lµ mèi quan t©m cña c¸c ®èi t−îng sö dông th«ng tin trªn BCTC. §èi víi c¸c c«ng ty kiÓm to¸n lín, viÖc kiÓm so¸t chÊt l−îng ®· ®i vµo nÒ nÕp. ThÕ nh−ng, ®èi víi c¸c c«ng ty kiÓm to¸n võa vµ nhá, viÖc kiÓm so¸t chÊt l−îng cßn nhiÒu bÊt cËp.
Nguyªn nh©n chÝnh lµ v× c¸c c«ng ty kiÓm to¸n nµy th−êng cã sè l−îng nh©n viªn Ýt (chØ cã vµi ng−êi cã chøng chØ KTV), vèn ®Çu t− thÊp (trªn d−íi mét tû ®ång), nªn viÖc so¸t xÐt chÊt l−îng dÞch vô kh«ng thÓ tu©n thñ ®Çy ®ñ yªu cÇu cña chuÈn mùc. §iÒu nµy lµm ¶nh h−ëng 123doc 2 ®Õn chÊt l−îng th«ng tin c«ng bè trªn BCTC tõ ®ã ¶nh h−ëng ®Õn quyÕt ®Þnh cña c¸c ®èi t−îng sö dông kÕt qu¶ kiÓm to¸n. Víi nh÷ng lý do nªu trªn, viÖc nghiªn cøu lý luËn kÕt hîp víi tiÕp cËn thùc tÕ ®Ó ®−a ra “ Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ kiÓm so¸t chÊt l−îng dÞch vô kiÓm to¸n t¹i c¸c c«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp võa vμ nhá t¹i Thμnh phè Hå ChÝ Minh” lµ mét vÊn ®Ò bøc xóc hiÖn nay, nh»m gãp phÇn hoµn thiÖn chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n cña ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh héi nhËp vµo khu vùc vµ quèc tÕ. 2 §èi t−îng vμ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tμi §Ò tµi nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p KSCL dÞch vô kiÓm to¸n ®éc lËp, chñ yÕu lµ dÞch vô kiÓm to¸n BCTC do c¸c c«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp võa vµ nhá ë Thµnh phè Hå ChÝ Minh thùc hiÖn.
§Ò tµi kh«ng nghiªn cøu c¸c lo¹i kiÓm to¸n kh¸c nh− kiÓm to¸n néi bé vµ kiÓm to¸n nhµ n−íc. Ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi chØ giíi h¹n vÒ kiÓm so¸t chÊt l−îng bªn trong ho¹t ®éng kiÓm to¸n b¸o c¸o tµi chÝnh cña c¸c c«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp võa vµ nhá ë Thµnh phè Hå ChÝ Minh. 3 Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tμi Lµ mét ®Ò tµi nghiªn cøu ®Ó øng dông vµo mét lÜnh vùc cô thÓ, môc ®Ých chÝnh cña ®Ò tµi lµ: Nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ chÊt l−îng vµ kiÓm so¸t chÊt l−îng dÞch vô kiÓm to¸n ®éc lËp.