CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG LIENVIETPOSTBANK PGD BÌNH TÂY 1. Khái niệm Ngân hàng thương mại Đầu tiên ngân hàng thương mại là một loại ngân hàng trung gian, ớ mồi nước có một cách định nghĩa riêng về ngân hàng thương mai. Ví dụ: ớ Mỹ: Ngân hàng thương mại là một công ty kinh doanh chuyên cung cấp các dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành dịch vị tài chính, ớ Pháp: ngân hàng thưng mại là những xí nghiệp hay cơ sở nào thường xuyên nhận tiền của công chứng dưới hình thức kí thác hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào nghiệp vụ chiếu khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính, ở Án Độ: ngân hàng thương mại là cơ sở nhận các khoản kí thác để cho vay hay tài trợ và đầu tư. ở Thổ Nhì Kì: ngân hàng thương mại là hội trách nhiệm hữu hạn thiết lập nhằm mục đích nhận tiền kí thác và thực hiện các nghiệp vụ hối đoái, nghiệp vụ công hối phiếu, chiết khấu và những hình thức vay mượn khác.
ớ Việt Nam Pháp lệnh ngân hàng ngày 23-5-1990 của hội đồng Nhà nước Việt Nam xác định: Ngân hàng thương mại là tồ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền kí gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán 1.1 Khái niệm cho vay Cho vay là phương thức tài trợ có tính truyền thống của Ngân hàng. Hình thức biểu hiện cụ thể là: Ngần hàng chuyển tiền trực tiếp cho khách hàng sử dụng theo yêu cầu hoặc mục đích của khách hàng khi khách đáp ứng được yêu cầu của Ngân hàng đưa ra.2 Đặc điểm hoạt động cho vay Ngân hàng luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu sử dụng vốn đối với những khách hàng thỏa mãn được những yêu cầu mà Ngân hàng đưa ra, như: tài sản bảo đảm, chứng minh khả nănng trả nợ. về lãi suất cho vay: Quy mô của cá hợp đồng cho vay từ nhơ đến lớn tùy theo quy mô các dự án, mức độ rủi ro cao hay thấp, mức thu hồi vốn như thế nào cùng với tài sản thế chấp và uy tín khách hàng sẽ ảnh hưởng đến mức lãi suất quy định cụ thể cùa Ngân hàng. Ngoài ra, thời gian sử dụng vốn khác nhau thì lãi suất cũng sè khác nhau.3 Vai trò của hoạt động cho vay * Đoi vói Ngân hàng Cho vay là hoạt động chính của Ngân hàng, là hoạt động mang lại lợi nhuận chủ yếu cho Ngân hàng.
Cho vay của Ngân hàng lớn mà mức dư nợ thấp chứng tỏ Ngân hàng làm ăn có hiệu quả, uy tín của Ngân hàng được nâng cao. Hoạt động cho vay của Ngân hàng càng sâu rọng thì chứng tỏ người ta biết đến Ngân hàng ngày càng nhiều. Từ đó cũng tạo lợi thế cho việc huy động vôn của Ngân hàng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng quy mô cũng như chất lượng hoạt động cùa Ngân hàng. Việc đa dạng hóa các sản phẩm cho vay, đồng thời nâng cao các dịch vụ đi kèm là công việc hết sức cần thiết đối với mồi Ngân hàng, góp phần thiết thực vào việc phát trien lớn mạnh của mồi Ngân hàng.
Trong nền kinh tế có những chủ thể có dư tiền và khoản tiền đó chưa được sử dụng một cách triệt để ( ví dụ như vẫn còn cất giấu trong nhà chưa được mang ra lưu thông) nhưng họ cũng muốn tiền này sinh lời cho mình và họ nghĩ là cho vay và có những chú thể cần tiền để hoạt động kinh doanh. Nhưng những chủ thể này không quen biết nhau và cũng có thể kinh tin tưởng nhau nên tiền vần chưa được lưu thông. Ngân hàng thương mại với vai trò trung gian của mình, nhận tiền tư người muốn cho vay, trả lãi cho họ và đem số tiền ấy cho người muốn vay vay. Thực hiện được điều này NHTM huy động và tập trung các nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế; mặt khác với so vốn này NHTM sẽ đáp ứng được nhu cầu vốn cùa nền kinh tế đe sản xuất kinh doanh.
Qua đó nó thúc đẩy nền kinh tế phát triển. NHTM vừa là người đi vay vừa là người cho vay và với số lãi suất chênh lệch có được nó sẽ duy trì họat động của mình. Vai trò trung gian này trở nên phong phú hơn với việc phát hành thêm cố phiếu, trái phiếu,. NHTM có thể làm trung gian giữa công ty và các nhà đầu tư; chuyền giao mệnh lệnh trên thị trường chứng khoán, đảm nhận việc mua trái phiếu công ty.
* Đối với khách hàng Nhờ có Ngân hàng cho vay vốn mà khách hàng sè có the thực hiện được những dự định, dự án của mình, từ đó góp phần mang lại lợi nhuận cho khách hàng, hoặc giúp cho khách hàng giải quyết được những van de cấp bách, đột xuất liên quan đến nhu cầu vốn. 9 * Đối với nền kinh tế Cho vay của Ngân hàng sẽ làm cho khách hàng thực hiện được các dự án của mình, như vậy rất tốt trong việc thúc đấy nhanh tốc độ tiêu thụ hàng hóa, tạo thêm cây ăn việc làm cho xã hội tạo khả năng lưu thông vốn nhanh, từ đó thúc đẩy nền kinh tế phát triển và tăng trưởng. Vai trò cùa cho vay đối với phát triển kinh tế là điều hiển nhiên, nhưng nó chưa bao giờ được coi là điều kiện đủ. Hoạt động cho vay cùng với huy động vốn chỉ được coi là một trong rất nhiều điều kiện cần thiết và là trung gian phân bổ nguồn lực cho phát triển.
Trong nền kinh tế thị trường vai trò cuả cho vay cũng thay đổi về bản chất so với nền kinh tế tập trung trước kia. Cho vay, cùng với huy động vốn, trong thời kỳ bao cấp được xem như một công cụ cấp phát thay ngân sách. Còn trong nền kinh tế thị trường, nó là sự tập trung huy động nhiều nguồn vốn, gắn liền với sử dụng vốn có hiệu quả đe đầu tư phát triến kinh tế, tạo điều kiện tích luỳ vốn cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Cho vay thực sự là đòn bấy kinh tế kích thích các ngành kinh tế mũi nhọn phát triền cũng như mở rộng thương mại dịch vụ ở cả thành thị và nông thôn.
Do đó, cho vay có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế và được thể hiện như: - Góp phần hình thành và phát triển thị trường tài chính; - Góp phần đấy nhanh quá trình tích tụ và tập trung von, tư liệu sản xuất, khoa học công nghệ đe phát trien kinh tế; - Góp phần tận dụng khai thác tối đa mọi tiềm năng ve đất đai, lao động và tài nguyên thiên nhiên, xây dựng cơ sở hạ tầng; - Tạo điều kiện phát triển ngành nghề truyền thống, ngành nghề mới, góp phần giải quyết việc làm cho lao động trong nông thôn; - Tạo cho người dân không ngừng nâng cao trình độ sản xuất, tăng cường hạch toán kinh tế đồng thời tạo tâm lý tiết kiệm tiêu dùng; - Góp phần đảm bảo hiệu qùa xã hội, nâng cao cuộc sống tinh thần vật chất cho người dân. Tóm lại, cho vay có vai trò quan trọng trong mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội. Đe phát huy vai trò to lớn đó, nên sử dụng cho vay như một công cụ đắc lực để thúc đẩy quá trình phát trien kinh tế. Các hình thức cho vay ciia Ngân hàng thương mại Phân loại cho vay là việc sắp xếp các khoản cho vay theo từng nhóm dựa trên một số tiêu chuẩn nhất định.
Việc phân loại cho vay có cơ sở khoa học là tiền đề để thiết lập các quy trình cho vay thích hợp và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Phân loại cho vay có thế dựa vào các căn cứ sau đây: ❖ Theo thời hạn cho vay - Cho vay ngắn hạn: Loại cho vay này có thời hạn dưới 12 tháng và được sử dụng đe bù đắp sự thiếu hụt vốn lưu động của doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn cùa cá nhân. - Cho vay trung hạn: Là khoản vay có thời hạn từ 1 năm đến 5 năm. Cho vay trung hạn chủ yếu được sử dụng để đầu tư mua sắm tài sản cố định, cải tiến hoặc đôi mới thiết bị, công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, xây dựng các dự án mới có quy mô nhỏ và thời gian thu hồi vốn nhanh.
Bên cạnh đầu tư cho tài sản cố định, cho vay trung hạn còn là nguồn vốn lưu động thường xuyên của doanh nghiệp, đặc biệt là nhùng doanh nghiệp mới thành lập. - Cho vay dài hạn: Là các khoản cho vay có thời hạn trên 5 năm. Đây là loại hình được cung cấp để phục vụ cho các mục tiêu dài hạn như xây dựng nhà xưởng, các thiết bị, phương tiện vận tải có quy mô lớn, xây dựng các xí nghiệp mới. ❖ Theo mục đích vay • Cho vay kinh doanh: là loại tín dụng cấp cho các nhà sản xuất, các chủ thể kinh doanh để tiến hành sản xuất và luân chuyển hàng hóa.
• Cho vay tiêu dùng: là loại cho vay đe đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng của cá nhân như mua sắm nhà cửa, xe cộ, khám bệnh nước ngoài. Chuyên đề tốt nghiệp Cho vay tiêu dùng được bắt đầu từ việc các hãng bán lẻ có nhu cầu đấy mạnh tiêu thụ hàng hóa, hình thức cho vay tiêu dùng của các hãng là trả góp. Cơ sở cho vay tiêu dùng: - Nhu cầu vay tiêu dùng gia tăng mạnh mẽ gắn liền với nhu cầu về hàng tiêu dùng lâu bền như nhà, xe, đo nội thất sang trọng, nhu cầu du lịch. - Nhiều hãng lớn tự tài trợ chủ yếu bằng phát hành cổ phiếu và trái phiếu.
Nhiều công ty tài chính cạnh tranh với Ngân hàng làm thị phần cho vay các doanh nghiệp của Ngân hàng bị sụt giảm, buộc Ngân hàng phải mở rộng thị trường cho vay tiêu dùng đe gia tăng thu nhập 11 - Người tiêu dùng có thu nhập đều đặn đế trả nợ ngân hàng, một số trường hợp người tiêu dìing có thu nhập khá hoặc cao, thu nhập tương đối on định. Vay tiêu dùng giúp họ nâng cao mức sống, giúp tìm kiếm công việc có mức thu nhập cao hơn. ❖ Theo mức độ tín nhiệm đối với khách hàng - Cho vay không có đảm bảo: Là loại cho vay không có tài sản cầm cố, thế chấp hoặc bảo lãnh của người thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng đó.