Luận văn tốt nghiệp: Giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư tại Sở giao dịch I NHĐT&PTVN

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư tại sở i nhđtptvn, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất biện

• Tác giả: Vò Quang Th©n
• Người hướng dẫn: TS. Đào Hùng
• Trường học: Sở I NHĐT&PTVN
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Thẩm Định Dự Án Đầu Tư Tại Sở I NHĐT&PTVN
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Việt Nam

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VỀ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ
• 1.1. Dự án đầu tư và thẩm định dự án đầu tư
• 1.1.1. Dự án đầu tư
• 1.1.2. Khái niệm về thẩm định dự án đầu tư
• 1.2. Nghiệp vụ thẩm định dự án đầu tư trong Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái quát về Ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Rủi ro trong hoạt động tín dụng của NHTM
• 1.2.3. Nghiệp vụ thẩm định dự án đầu tư tại các NHTM
• 1.3. Chất lượng thẩm định tài chính dự án đầu tư
• 1.3.1. Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng thẩm định
• 1.3.1.1. Nhân tố chủ quan
• 1.3.1.2. Nhân tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NGHIỆP VỤ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI SỞ GIAO DỊCH I NHẬT & PTVN
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGHIỆP VỤ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI SỞ GIAO DỊCH I NHẬT & PTVN

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng thẩm định dự án đầu tư tại Sở I NHĐT PTVN

Chất lượng thẩm định dự án đầu tư là yếu tố quyết định đến sự thành công của các dự án. Tại Sở I NHĐT&PTVN, việc nâng cao chất lượng thẩm định không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro đầu tư mà còn đảm bảo hiệu quả kinh tế cho các dự án. Để đạt được điều này, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả.

1.1. Định nghĩa chất lượng thẩm định dự án đầu tư

Chất lượng thẩm định dự án đầu tư được hiểu là khả năng đánh giá chính xác các yếu tố liên quan đến dự án, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hợp lý.

1.2. Vai trò của Sở I NHĐT PTVN trong thẩm định dự án

Sở I NHĐT&PTVN đóng vai trò quan trọng trong việc thẩm định và phê duyệt các dự án đầu tư, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các dự án này.

II. Vấn đề và thách thức trong thẩm định dự án đầu tư hiện nay

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong công tác thẩm định, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Các rủi ro đầu tư, sự thiếu hụt thông tin và quy trình thẩm định chưa hoàn thiện là những yếu tố cần được khắc phục.

2.1. Các rủi ro đầu tư phổ biến

Rủi ro đầu tư có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm biến động thị trường, thay đổi chính sách và các yếu tố môi trường.

2.2. Thiếu hụt thông tin trong quá trình thẩm định

Việc thiếu thông tin chính xác và đầy đủ có thể dẫn đến những quyết định sai lầm trong thẩm định dự án đầu tư.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư

Để nâng cao chất lượng thẩm định, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc cải tiến quy trình thẩm định và đào tạo nhân lực cũng là những yếu tố quan trọng.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong thẩm định

Công nghệ thông tin và các phần mềm chuyên dụng có thể giúp cải thiện quy trình thẩm định, từ đó nâng cao chất lượng đánh giá.

3.2. Đào tạo nhân lực chuyên môn

Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho đội ngũ thẩm định viên là cần thiết để đảm bảo chất lượng thẩm định dự án.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các dự án được thẩm định kỹ lưỡng hơn, giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu quả đầu tư.

4.1. Kết quả từ các dự án đã thẩm định

Nhiều dự án sau khi được thẩm định đã đạt được hiệu quả kinh tế cao, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ những dự án thành công và thất bại sẽ giúp cải thiện quy trình thẩm định trong tương lai.

V. Kết luận và tương lai của thẩm định dự án đầu tư

Chất lượng thẩm định dự án đầu tư tại Sở I NHĐT&PTVN cần được nâng cao hơn nữa để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế. Tương lai của thẩm định dự án sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ và cải tiến quy trình.

5.1. Tầm quan trọng của thẩm định trong phát triển kinh tế

Thẩm định dự án đầu tư không chỉ là một bước quan trọng trong quy trình đầu tư mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.2. Định hướng phát triển thẩm định trong tương lai

Cần có những chiến lược rõ ràng để phát triển công tác thẩm định, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống ngân hàng thương mại, hoạt động cấp tín dụng trung và dài hạn tài trợ cho các dự án đầu tư luôn chiếm tỷ trọng lớn, dao động từ 35% đến 45% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống. Tuy nhiên, hoạt động này tiềm ẩn mức độ rủi ro rất cao; những sai sót trong khâu đánh giá có thể làm gia tăng tỷ lệ nợ xấu từ 5% đến 15% trên tổng vốn tài trợ của chi nhánh. Rủi ro xuất hiện chủ yếu từ tình trạng bất cân xứng thông tin giữa chủ đầu tư và ngân hàng, sự biến động khó lường của thị trường cùng những hạn chế nội tại trong quy trình kiểm định hồ sơ. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo toàn nguồn vốn và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh tiền tệ.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: nhận diện những rào cản kỹ thuật, phương pháp và quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng đối với các dự án vay vốn. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận về thẩm định dự án, khảo sát toàn diện thực trạng nghiệp vụ tại Sở Giao dịch I Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), từ đó xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ có tính ứng dụng cao.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại Sở Giao dịch I BIDV với dữ liệu thẩm định các dự án trung và dài hạn trong giai đoạn 3 năm liên tiếp, yêu cầu hồ sơ tài chính doanh nghiệp tối thiểu 2 năm để đối chiếu. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc: cung cấp căn cứ giúp chi nhánh cắt giảm thời gian xử lý hồ sơ từ 25 ngày xuống còn 12 đến 15 ngày, kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn của các dự án mới ở mức dưới 1,8%, đồng thời gia tăng hiệu quả sinh lời trên tổng tài sản tài trợ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết kinh tế hiện đại:

• Lý thuyết bất cân xứng thông tin (Asymmetric Information Theory): Giải thích hiện tượng lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức khi ngân hàng không nắm bắt đầy đủ năng lực tài chính hoặc ý định thực sự của chủ đầu tư.
• Lý thuyết dòng tiền chiết khấu (Discounted Cash Flow - DCF): Nền tảng định giá giá trị kinh tế theo thời gian, làm thước đo chuẩn mực để đánh giá tính khả thi tài chính của dự án.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Thẩm định dự án đầu tư: Quá trình kiểm tra, đánh giá độc lập, khách quan về tính pháp lý, thị trường, kỹ thuật và tài chính của dự án nhằm phục vụ quyết định cấp tín dụng.
• Giá trị hiện tại ròng (NPV): Quy mô lợi nhuận thuần túy của toàn bộ vòng đời dự án được quy về thời điểm hiện tại; dự án chỉ được chấp thuận khi chỉ số này lớn hơn hoặc bằng 0.
• Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR): Mức lãi suất chiết khấu làm cho giá trị hiện tại của dòng thu bằng dòng chi.
• Chỉ số sinh lời (PI): Tỷ số giữa tổng giá trị hiện tại của các dòng tiền thuần tương lai với chi phí đầu tư ban đầu, yêu cầu tối thiểu đạt từ 1,0 trở lên.
• Mô hình DuPont và Ma trận SWOT: Phân tích tương tác giữa hiệu suất tài sản, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và đánh giá các yếu tố môi trường vi mô, vĩ mô.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính kiểm toán, dữ liệu lịch sử tín dụng từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) và báo cáo thẩm định nội bộ tại chi nhánh.

• Cỡ mẫu: Nghiên cứu khảo sát 65 hồ sơ dự án đầu tư trung và dài hạn thuộc các nhóm ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ thương mại.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng theo ngành nghề kinh doanh và quy mô vốn vay (từ 10 tỷ đồng trở lên) nhằm đảm bảo tính đại diện cho danh mục tài trợ dự án của ngân hàng.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp so sánh ngang, dọc để lượng hóa sự biến động các chỉ số tài chính (khả năng thanh toán tức thời với ngưỡng an toàn trên 0,5; hệ số nợ; vòng quay tồn kho); đồng thời sử dụng mô hình chiết khấu dòng tiền DCF để phản ánh chính xác rủi ro và giá trị thời gian của tiền tệ.
• Thời gian thực hiện: Quá trình thu thập, phân loại và xử lý dữ liệu được tiến hành trong vòng 12 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Qua quá trình phân tích thực chứng tại đơn vị khảo sát, nghiên cứu rút ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Sự phụ thuộc quá mức vào tài sản bảo đảm: Khoảng 68% quyết định cấp tín dụng dự án vẫn dựa vào giá trị tài sản thế chấp thay vì năng lực tạo tiền thực tế từ dòng tiền tự do (FCF). Điều này dẫn đến nguy cơ đọng vốn khi dự án gặp sự cố thanh khoản.
2. Sai lệch lớn trong dự toán tổng mức đầu tư: Có tới 26% số dự án khảo sát xuất hiện tình trạng đội vốn từ 15% đến 30% so với dự toán ban đầu. Nguyên nhân xuất phát từ việc tính toán chi phí dự phòng trượt giá và biến động lãi suất chưa sát thực tế.
3. Độ trễ trong thời gian xử lý hồ sơ: Thời gian thẩm định bình quân kéo dài 22 ngày làm việc cho mỗi dự án. Khâu chiếm nhiều thời gian nhất là xác minh tính pháp lý và năng lực cung cấp công nghệ thiết bị, chiếm 45% tổng thời lượng quy trình.
4. Dự báo doanh thu thiếu cơ sở thực nghiệm: Nguồn trả nợ của các dự án chủ yếu dựa vào lợi nhuận sau thuế (tỷ lệ trích trả 50% đến 70%) và khấu hao cơ bản (chiếm 80% đến 90%). Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng doanh thu dự phóng trong hồ sơ vay vốn thường bị chủ đầu tư ước tính cao hơn thực tế thị trường từ 20% đến 35%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ sự thiếu hụt cơ sở dữ liệu chuyên ngành và công cụ phân tích định lượng chuyên sâu tại chi nhánh. Cán bộ thẩm định chủ yếu có chuyên môn tài chính nhưng hạn chế về kiến thức kỹ thuật công nghệ xây dựng, dẫn đến khó khăn khi bóc tách chi phí thiết bị.

Khi đối chiếu với các báo cáo trong ngành ngân hàng, kết quả này hoàn toàn tương đồng với xu hướng chung tại nhiều tổ chức tín dụng lớn: rủi ro tín dụng dự án không nằm ở khâu thu hồi vốn sau giải ngân mà bắt nguồn từ khâu thẩm định giả định đầu vào thiếu thận trọng.

Trong thực tiễn quản trị, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua:

• Bảng ma trận 4 nhóm chỉ số tài chính: Thể hiện tương quan giữa khả năng thanh toán hiện hành, hệ số tự tài trợ và hiệu suất sinh lời để phân loại mức độ rủi ro khách hàng.
• Biểu đồ cấu trúc nguồn trả nợ: Minh họa tỷ trọng đóng góp của khấu hao tài sản và lợi nhuận ròng qua từng năm vận hành dự án, giúp nhận diện sớm các điểm nghẽn thanh khoản trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích, 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao toàn diện chất lượng công tác thẩm định:

1. Chuẩn hóa và tự động hóa quy trình phân tích dòng tiền: Xây dựng phần mềm mô phỏng kịch bản dòng tiền với các biến số độ nhạy (doanh thu giảm 10% đến 15%, chi phí nguyên liệu tăng 10% đến 20%, lãi suất biến động 2%). Mục tiêu: Rút ngắn 35% thời gian thẩm định; Thời hạn: Hoàn thành trong vòng 6 tháng; Chủ thể thực hiện: Phòng Thẩm định phối hợp Trung tâm Công nghệ Thông tin.
2. Nâng cao năng lực kỹ thuật của đội ngũ cán bộ thẩm định: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về bóc tách dự toán xây dựng, đánh giá công nghệ dây chuyền và phân tích thị trường ngành cho 100% cán bộ chuyên trách. Mục tiêu: Giảm tỷ lệ sai lệch dự toán vốn đầu tư xuống dưới 8%; Thời hạn: Triển khai định kỳ hàng quý; Chủ thể thực hiện: Khối Quản trị Nguồn nhân lực và Ban Giám đốc chi nhánh.
3. Thiết lập cơ chế thuê tư vấn thẩm định độc lập: Ban hành quy chế cho phép thuê các tổ chức tư vấn chuyên ngành đối với các dự án có quy mô vốn trên 50 tỷ đồng hoặc thuộc lĩnh vực công nghệ phức tạp. Mục tiêu: Nâng cao tính chính xác trong đánh giá thiết bị lên trên 90%; Thời hạn: Áp dụng ngay trong quý tiếp theo; Chủ thể thực hiện: Hội đồng Tín dụng chi nhánh.
4. Mở rộng và tích hợp nguồn thông tin đa kênh: Tăng cường kết nối dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC), cơ quan thuế, hiệp hội ngành hàng và khảo sát trực tiếp tại cơ sở sản xuất. Mục tiêu: Cắt giảm 50% mức độ bất cân xứng thông tin đầu vào; Thời hạn: Triển khai trong 9 tháng; Chủ thể thực hiện: Phòng Tín dụng và Cán bộ quản lý rủi ro.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Chuyên viên tín dụng và cán bộ thẩm định tại ngân hàng thương mại: Nắm vững cẩm nang thực hành, quy trình từng bước kiểm tra tính pháp lý, bóc tách dự toán kỹ thuật và áp dụng các công thức tài chính hiện đại (NPV, IRR, PI, DuPont) để lập báo cáo thẩm định đạt chuẩn.
2. Ban lãnh đạo và nhà quản trị rủi ro tín dụng: Tiếp cận khung đánh giá rủi ro đa chiều và hệ thống cảnh báo sớm giúp thiết lập chính sách cấp tín dụng an toàn, tối ưu hóa danh mục cho vay trung dài hạn.
3. Chủ đầu tư, Giám đốc tài chính (CFO) và chuyên viên lập dự án: Hiểu rõ góc nhìn và tiêu chuẩn thẩm định của ngân hàng, từ đó lập hồ sơ dự án khả thi, dự phóng dòng tiền sát thực tế và nâng cao tỷ lệ được phê duyệt vốn vay lên trên 85%.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo có tính hệ thống cao, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết quản trị tín dụng và số liệu phân tích thực chứng tại một ngân hàng thương mại hàng đầu.

Câu hỏi thường gặp

Thẩm định dự án của ngân hàng khác gì so với thẩm định của chủ đầu tư?

Chủ đầu tư tập trung vào tối đa hóa tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) và mở rộng thị phần. Ngược lại, ngân hàng thương mại đặt ưu tiên cao nhất vào tính an toàn, khả năng thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi vay đúng hạn (dựa trên dòng tiền thuần và nguồn trích khấu hao), kiểm soát rủi ro mất vốn ở mức thấp nhất.

Vì sao NPV và IRR được coi là tiêu chuẩn vàng trong thẩm định tài chính dự án?

Phương pháp truyền thống chỉ tính tổng lợi nhuận kế toán mà bỏ qua giá trị thời gian của tiền tệ và rủi ro theo từng thời kỳ. Phương pháp NPV và IRR sử dụng tỷ lệ chiết khấu phản ánh đúng chi phí sử dụng vốn và bù đắp rủi ro lạm phát, giúp ngân hàng đo lường chính xác hiệu quả dòng tiền ròng của dự án.

Ngân hàng xử lý tình trạng bất cân xứng thông tin từ chủ đầu tư như thế nào?

Ngân hàng kết hợp đồng thời 3 biện pháp: tra cứu lịch sử tín dụng tại CIC, đối chiếu chéo số liệu báo cáo tài chính với cơ quan thuế/kiểm toán độc lập, và tiến hành kiểm tra thực địa tại cơ sở sản xuất để đánh giá năng lực thực tế của bộ máy điều hành cùng hệ thống tài sản hiện hữu.

Các chỉ số tài chính nào phản ánh trực tiếp khả năng trả nợ của doanh nghiệp vay vốn?

Các chỉ số quyết định bao gồm: Hệ số thanh toán tức thời (yêu cầu tối thiểu lớn hơn 0,5), Khả năng thanh toán lãi vay (EBIT/Chi phí lãi vay, khuyến nghị lớn hơn 2,0 lần), và Hệ số nợ trên tổng tài sản nhằm kiểm soát mức độ đòn bẩy tài chính không vượt quá ngưỡng an toàn của ngành.

Khi nào ngân hàng thương mại bắt buộc phải thuê đơn vị tư vấn độc lập để thẩm định?

Khi dự án có quy mô vốn vay lớn (thường từ 50 tỷ đồng trở lên), áp dụng dây chuyền công nghệ chuyển giao từ nước ngoài hoặc thuộc các lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu (năng lượng tái tạo, hóa chất, cơ khí chính xác) mà cán bộ tín dụng nội bộ không đủ cơ sở dữ liệu chuyên môn để định giá chính xác.

Kết luận

• Thẩm định dự án đầu tư là khâu phòng ngừa rủi ro trọng yếu, quyết định trực tiếp đến chất lượng tín dụng và sự an toàn vốn của ngân hàng thương mại.
• Phương pháp đánh giá dựa trên dòng tiền chiết khấu (NPV, IRR, PI) kết hợp phân tích ma trận rủi ro đem lại độ tin cậy vượt trội so với các phương pháp kế toán truyền thống.
• Thực trạng thẩm định tại chi nhánh cho thấy cần chuyển dịch trọng tâm từ quản lý tài sản bảo đảm sang quản trị dòng tiền tự do và kiểm soát dự toán tổng mức đầu tư.
• Ứng dụng mô hình phân tích độ nhạy đa biến và tự động hóa quy trình là chìa khóa giúp rút ngắn 35% thời gian xử lý hồ sơ vay vốn.
• Nâng cao năng lực chuyên môn đa ngành của cán bộ là yếu tố then chốt giúp kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dự án ở mức dưới 1,8%.

Đóng góp chính: Luận văn đã xây dựng bộ chỉ tiêu thẩm định toàn diện kết hợp giữa lý thuyết tài chính hiện đại và thực tiễn ngân hàng tại Việt Nam, đưa ra các ngưỡng an toàn tài chính cụ thể cho từng loại hình dự án.

Lộ trình triển khai tiếp theo:

• Giai đoạn 1 (1-3 tháng): Ban hành bộ tiêu chuẩn đánh giá dòng tiền mới và quy chế thuê tư vấn độc lập.
• Giai đoạn 2 (4-6 tháng): Hoàn thiện tích hợp phần mềm mô phỏng rủi ro tín dụng.
• Giai đoạn 3 (7-12 tháng): Đánh giá tổng kết, tinh chỉnh các hệ số chiết khấu ngành và mở rộng áp dụng cho toàn hệ thống chi nhánh.

Để nâng cao hiệu quả cấp tín dụng và tối ưu hóa quy trình quản trị rủi ro dự án đầu tư ngay hôm nay, các nhà quản lý và chuyên viên tín dụng hãy áp dụng ngay khung phân tích thực chứng và các bộ chỉ số tài chính được chuẩn hóa trong công trình nghiên cứu này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LuËn v¨n tèt nghiÖp Lêi më ®Çu X· héi ngµy cµng ph¸t triÓn, cïng víi nã lµ mét nhu cÇu ngµy cµng cao cña loµi ngêi. §Ó tho¶ m·n nhu cÇu ®ã, ho¹t ®éng ®Çu t trªn toµn thÕ giíi nãi chung vµ ViÖt nam nãi riªng diÔn ra ngµy cµng nhiÒu víi quy m« ngµy cµng lín, ®Æc biÖt lµ c¸c ho¹t ®éng ®Çu t theo dù ¸n. Tuy nhiªn, kh«ng ph¶i bÊt cø mét dù ¸n ®Çu t nµo còng mang l¹i hiÖu qu¶ nh mong muèn cña ngêi lËp mµ trong nã lu«n chøa ®ùng rñi ro. HËu qu¶ cña c¸c rñi ro ®èi víi ho¹t ®éng ®Çu t ®· vµ ®ang lµm hao tæn mét lîng nguån lùc x· héi rÊt lín.

§Çu t lµ ho¹t ®éng thiÕt yÕu ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu ngµy cµng cao cña loµi ngêi. Nhng tríc khi tiÕn hµnh triÓn khai dù ¸n ®Çu t th× viÖc kh¼ng ®Þnh tÝnh kh¶ thi cña dù ¸n cïng víi c¸c biÖn ph¸p ®èi phã víi nh÷ng t×nh huèng xÊu x¶y ra trong t¬ng lai lµ ®iÒu hÕt søc cÇn thiÕt nh»m h¹n chÕ tèi ®a nh÷ng thiÖt h¹i cho x· héi ®ã lµ ho¹t ®éng thÈm ®Þnh. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng suy nghØ trªn, trong qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i Së I NH§T&PTVN em ®· chän ®Ò tµi “ Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t t¹i Së I NH§T&PTVN” Chuyªn ®Ò nµy gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng I: ph¬ng ph¸p thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t Ch¬ng II: Thùc tr¹ng nghiÖp vô thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t t¹i Së giao dÞch I NH§T & PTVN SV: Vò Quang Th©n 1 Líp: NH _ 41D LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch¬ng III: Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng nhiÖp vô thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t t¹i Së giao dÞch I NH§T & PTVN Em xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi c¸c thÇy c« trong khoa Ng©n hµng, ®Æc biÖt lµ sù chØ b¶o tËn t×nh cña thÇy TS. §µo Hïng cïng sù gióp ®ì ©n cÇn cña c¸c c« chó, anh chÞ c¸n bé t¹i Së giao dÞch I- NH§T&PTVN ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho em hoµn thµnh tèt chuyªn ®Ò nµy.

Víi thêi gian tiÕp cËn vµ kh¶ n¨ng kiÕn thøc cßn h¹n chÕ nªn chuyªn ®Ò kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÓu sãt, em rÊt mong nhËn ®îc sù nhËn xÐt, chØ b¶o cña thÇy c« gióp em cã thªm nh÷ng kinh nghiÖm, kiÕn thøc quÝ b¸u nh»m phôc vô tèt h¬n trong viÖc hoµn thµnh luËn v¨n s¾p tíi. SV: Vò Quang Th©n 2 Líp: NH _ 41D LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch¬ng I ph¬ng ph¸p luËn vÒ thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t I. Dù ¸n ®Çu t vµ thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t 1. Dù ¸n ®Çu t §Çu t lµ ho¹t ®éng sö dông vèn trong mét thêi gian kh¸ dµi nh»m môc ®Ých thu l¹i lîi nhuËn.

Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, ho¹t ®éng ®Çu t diÔn ra hÕt søc ®a d¹ng vµ phong phó. §Ó tiÕn hµnh ®Çu t, c¸c chñ ®Çu t cÇn ph¶i tiÕn hµnh thu thËp c¸c th«ng tin, tµi liÖu cã liªn quan ®Õn c«ng cuéc ®Çu t cña hä. Qu¸ tr×nh ph©n tÝch, xö lý c¸c th«ng tin vµ ®a ra c¸c gi¶i ph¸p cho ý tëng ®Çu t ®îc gäi lµ qu¸ tr×nh lËp dù ¸n ®Çu t. Nh vËy vÒ b¶n chÊt, dù ¸n ®Çu t lµ mét tËp hîp nh÷ng ®Ò xuÊt vÒ viÖc bá vèn ®Ó x©y dùng míi, më réng hoÆc hiÖn ®¹i ho¸ c¸c tµi s¶n cè ®Þnh nh»m ®¹t ®îc sù t¨ng trëng vÒ sè lîng vµ n©ng cao chÊt lîng cña s¶n phÈm trong mét kho¶ng thêi gian x¸c ®Þnh.

VÒ h×nh thøc thÓ hiÖn, dù ¸n ®Çu t lµ tµi liÖu trong ®ã nghiªn cøu mét c¸ch ®Çy ®ñ, khoa häc vµ toµn diÖn toµn bé néi dung c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn c«ng tr×nh ®Çu t, nh»m gióp cho viÖc ra quyÕt ®Þnh ®Çu t ®îc ®óng ®¾n vµ ®¶m b¶o hiÖu qu¶ cña vèn ®Çu t. ThÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t 2. Kh¸i niÖm vÒ thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t SV: Vò Quang Th©n 3 Líp: NH _ 41D LuËn v¨n tèt nghiÖp C¸c dù ¸n ®Çu t khi ®îc so¹n xong dï ®îc nghiªn cøu tÝnh to¸n rÊt kü cµng th× chØ míi qua bíc khëi ®Çu. §Ó ®¸nh gi¸ tÝnh hîp lý, tÝnh hiÖu qu¶ tÝnh kh¶ thi cña dù ¸n vµ ra quyÕt ®Þnh dù ¸n cã ®îc thùc hiÖn hay kh«ng ph¶i cã mét qu¸ tr×nh xem xÐt kiÓm tra, ®¸nh gi¸ mét c¸ch ®éc lËp vµ t¸ch biÖt víi qu¸ tr×nh so¹n th¶o dù ¸n.

Qu¸ tr×nh ®ã gäi lµ thÈm ®Þnh dù ¸n. ThÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t lµ qu¸ tr×nh mét c¬ quan chøc n¨ng (nhµ níc hoÆc t nh©n) thÈm tra, xem xÐt mét c¸ch kh¸ch quan, khoa häc vµ toµn diÖn vÒ c¸c mÆt ph¸p lý, c¸c néi dung c¬ b¶n ¶nh hëng ®Õn hiÖu qu¶, tÝnh kh¶ thi, tÝnh hiÖn thùc cña dù ¸n, ®Ó quyÕt ®Þnh hoÆc cÊp giÊy phÐp ®Çu t. Do ®Æc thï cña m×nh nªn c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i nãi chung vµ Ng©n hµng §Çu t vµ Ph¸t triÓn nãi riªng cã mét c¸ch nh×n nhËn cô thÓ ho¸ h¬n vÒ kh¸i niÖm thÈm ®Þnh. Theo ®ã, thÈm ®Þnh dù ¸n ®îc hiÓu lµ: viÖc tæ chøc mét c¸ch kh¸ch quan, toµn diÖn c¸c néi dung c¬ b¶n liªn quan ®Õn tÝnh kh¶ thi vµ kh¶ n¨ng hoµn tr¶ vèn ®Çu t cña dù ¸n ®Ó phôc vô cho viÖc xem xÐt, quyÕt ®Þnh cho kh¸ch hµng vay vèn ®Çu t dù ¸n.

Môc ®Ých cña thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t Víi mçi dù ¸n ®Çu t, kÓ tõ khi h×nh thµnh ý tëng cho tíi khi dù ¸n ®îc triÓn khai vµ mang l¹i kÕt qu¶ th× cã sù tham gia cña nhiÒu chñ thÓ (chñ ®Çu t, c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc, c¸c NHTM. Mçi chñ thÓ tham gia vµo dù ¸n víi mét vÞ trÝ, vai trß vµ môc ®Ých kh¸c nhau, nhng tÊt c¶ ®Òu quan t©m tíi tÝnh kh¶ SV: Vò Quang Th©n 4 Líp: NH _ 41D LuËn v¨n tèt nghiÖp thi cña dù ¸n. Do ®ã, hä ®Òu tiÕn hµnh thÈm ®Þnh dù ¸n, tuy nhiªn tuú thuéc vµo vÞ trÝ, vai trß cña m×nh khi tham gia vµo dù ¸n mµ môc ®Ých thÈm ®Þnh dù ¸n cña c¸c chñ thÓ kh¸c nhau lµ kh¸c nhau: - §èi víi chñ dù ¸n: Lµ ngêi bá vèn ra ®Ó thùc hiÖn dù ¸n víi môc tiªu mang l¹i lîi nhuËn, hä ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm hoµn toµn vÒ tÝnh kh¶ thi cña dù ¸n. Do ®ã, tríc khi dù ¸n ®îc triÓn khai, chñ ®Çu t ph¶i tiÕn hµnh thÈm ®Þnh dù ¸n víi môc ®Ých ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng sinh lêi cña dù ¸n.

H¬n n÷a, trong mét giai ®o¹n nhÊt ®Þnh th× chñ ®Çu t lu«n cã nhiÒu dù ¸n kh¸c nhau, viÖc triÓn khai cïng mét lóc nhiÒu dù ¸n lµ rÊt khã. V× vËy, chñ ®Çu t tiÕn hµnh thÈm ®Þnh c¸c dù ¸n nµy víi môc ®Ých ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng sinh lêi cña mçi dù ¸n còng nh u, nhîc ®iÓm cña chóng qua ®ã lùa chän dù ¸n tèi u ®Ó ®Çu t ®ång thêi h¹n chÕ mét c¸ch tèt nhÊt c¸c rñi ro co thÓ x¶y ra. - §èi víi c¸c nhµ ®Çu t: Lµ ngêi tµi trî cho dù ¸n, ®Ó ®¶m b¶o thu vÒ c¶ gèc vµ l·i th× tríc khi quyÕt ®Þnh cho vay, c¸c NHTM ®Òu tiÕn hµnh thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t. Nh vËy, ®èi víi c¸c ng©n hµng môc ®Ých cña thÈm ®Þnh kh«ng chØ lµ ®¸nh gi¸ tÝnh kh¶ thi, tÝnh hiÖu qu¶ cña dù ¸n mµ quan träng h¬n ®ã lµ kh¶ n¨ng hoµn tr¶ vèn ®Çu t, hoµn tr¶ c¶ gèc vµ l·i kho¶n vèn mµ chñ ®Çu t ®· vay ng©n hµng.

- §èi víi c¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ níc: Lµ ngêi quyÕt ®Þnh xem nªn ®Çu t nguån lùc x· héi vµo lÜnh vùc nµo. Víi vai trß cña SV: Vò Quang Th©n 5 Líp: NH _ 41D LuËn v¨n tèt nghiÖp m×nh c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc tiÕn hµnh thÈm ®Þnh dù ¸n víi môc ®Ých kiÓm tra sù cÇn thiÕt, hiÖu qu¶ kinh tÕ - x· héi cña dù ¸n còng nh nh÷ng ¶nh hëng tÝch cùc lÉn tiªu cùc cña dù ¸n ®èi víi céng ®ång, víi m«i trêng sinh th¸i. Qua ®ã quyÕt ®Þnh dù ¸n nµo ®îc triÓn khai, dù ¸n nµo ®îc triÓn khai tríc ®Ó ®¶m b¶o hiÖu qu¶ cao nhÊt cña nguån lùc x· héi. Yªu cÇu trong thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t ThÈm ®Þnh lµ c«ng viÖc rÊt phøc t¹p, ®ßi hái ngêi thÈm ®Þnh ph¶i hiÓu biÕt tæng hîp vÒ nhiÒu lÜnh vùc.

§èi víi mçi dù ¸n, mçi chñ thÓ thÈm ®Þnh mµ yªu cÇu vÒ néi dung thÈm ®Þnh cã kh¸c nhau. Tuy nhiªn, dï ®øng trªn gãc ®é nµo ®i ch¨ng n÷a, ®Ó ®¶m b¶o chÊt lîng thÈm ®Þnh th× chñ thÓ cã thÈm quyÒn thÈm ®Þnh ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu sau: - N¾m v÷ng chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt níc, cña ngµnh, cña ®Þa ph¬ng vµ c¸c quy chÕ luËt ph¸p vÒ qu¶n lý kinh tÕ, qu¶n lý ®Çu t vµ x©y dùng cña nhµ níc. - HiÓu biÕt vÒ bèi c¶nh, ®iÒu kiÖn vµ ®Æc ®iÓm cô thÓ cña dù ¸n, t×nh h×nh vµ tr×nh ®é kinh tÕ chung cña ®Êt níc, cña ®Þa ph¬ng, cña ngµnh, cña thÕ giíi. N¾m v÷ng t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh, c¸c sè liÖu tµi chÝnh cña doanh nghiÖp, c¸c quan hÖ tµi chÝnh - tÝn dông cña doanh nghiÖp hoÆc cña chñ ®Çu t víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c hoÆc chñ ®Çu t kh¸c, víi c¸c ng©n hµng.

SV: Vò Quang Th©n 6 Líp: NH _ 41D LuËn v¨n tèt nghiÖp - BiÕt khai th¸c c¸c sè liÖu trong c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh cña doanh nghiÖp (chñ ®Çu t), c¸c th«ng tin liªn quan ®Õn gi¸ c¶, thÞ trêng ®Ó ph©n tÝch ho¹t ®éng chung cña doanh nghiÖp (chñ ®Çu t), - BiÕt x¸c ®Þnh vµ kiÓm tra ®îc c¸c chØ tiªu kinh tÕ - kü thuËt quan träng cña dù ¸n, ®ång thêi thêng xuyªn thu thËp, ®óc kÕt, x©y dùng c¸c chØ tiªu ®Þnh møc kinh tÕ - kü thuËt tæng hîp trong vµ ngoµi níc ®Ó phôc vô cho viÖc thÈm ®Þnh. - ThÈm ®Þnh kÞp thêi, tham gia ý kiÕn ngay tõ khi nhËn ®îc hå s¬ - Thêng xuyªn hoµn thiÖn quy tr×nh thÈm ®Þnh, phèi hîp ph¸t huy ®îc trÝ tuÖ tËp thÓ, tr¸nh g©y phiÒn hµ. NghiÖp vô thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t trong Ng©n hµng th- ¬ng m¹i 1. Kh¸i qu¸t vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i 1.

Kh¸i niÖm Ng©n hµng th¬ng m¹i Trªn thùc tÕ cã rÊt nhiÒu c¸ch hiÓu kh¸c nhau vÒ ng©n hµng th¬ng m¹i, tuy nhiªn, theo Ph¸p lÖnh Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam vµ Ph¸p lÖnh ng©n hµng, hîp t¸c x· tÝn dông vµ c«ng ty tµi chÝnh th× “ Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ mµ ho¹t ®éng chñ yÕu vµ thêng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hµng víi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ vµ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, thùc hiÖn nghiÖp vô triÕt khÊu vµ lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n.