Chương 1: “Tổng quan về vấn đề nghiên cứu”. - Chương 2: “Lý luận chung về nhập khẩu và mở rộng thị trường nhập khẩu hàng hóa”. - Chương 3: “Thực trạng hoạt động mở rộng thị trường nhập khẩu vật liệu và thiết bị xây dựng của Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Thiên Nhật ”. Phân tích, đánh giá tình hình thị trường nhập khẩu của công ty.
- Chương 4: “Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp mở rộng thị trường nhập khẩu vật liệu và thiết bị xây dựng của Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Thiên Nhật ”. LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU HÀNG HÓA VÀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG NHẬP KHẨU HÀNG HÓA 2. Một số vấn đề lý thuyết về hoạt động nhập khẩu hàng hóa 2. Khái niệm về hoạt động nhập khẩu hàng hóa Theo Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 quy định: “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ 6 khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”.
Theo Lý luận về thương mại quốc tế: “Nhập khẩu là việc quốc gia này mua hàng hoá và dịch vụ từ quốc gia khác. Nói cách khác là việc nhà sản xuất nước ngoài cung cấp hàng hoá và dịch vụ cho người tiêu dùng trong nước.” Theo định nghĩa của từ điển kinh tế học hiện đại của học viện công nghệ Massachuset thì: “Hàng nhập khẩu là hàng hóa và dịch vụ được tiêu dùng ở một nước nhưng mua ở nước khác”. Do đó, nhập khẩu của doanh nghiệp là hoạt động mua hàng hóa và dịch vụ từ các tổ chức kinh tế hay doanh nghiệp nước ngoài theo các nguyên tắc thị trƣờng quốc tế nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước hoặc tái xuất để tìm kiếm lợi nhuận. Hoạt động nhập khẩu là một bộ phận rất quan trọng trong hoạt động thương mại quốc tế, nó thể hiện sự phụ thuộc, gắn bó lẫn nhau giữa nền kinh tế của một quốc gia với nền kinh tế thế giới.
Ở một khía cạnh nhất định, hoạt động nhập khẩu hàng hóa góp phần đảm bảo sự phát triển ổn định của những ngành kinh tế mũi nhọn mỗi nƣớc đồng thời khai thác triệt để lợi thế so sánh của quốc gia, góp phần thực hiện chuyên môn hóa cao trong lao đồng và cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. Đặc điểm và vai trò của hoạt động nhập khẩu hàng hóa 2. Đặc điểm Nhập khẩu là hoạt động có phạm vi quốc tế, do đó nó khá phức tạp so với hoạt động kinh doanh tại thị trường nội địa. Có thể chỉ ra một số đặc điểm của hoạt động nhập khẩu như sau: - Thị trường nhập khẩu rất đa dạng: hoạt động nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ được diễn ra trên phạm vi quốc tế, chính vì vậy mà thị trƣờng để các doanh nghiệp tiến hành hoạt động nhập khẩu cũng rất đa dạng.
- Thời gian lưu chuyển hàng hóa nhập khẩu: Thời gian lưu chuyển hàng hóa thường dài hơn so với kinh doanh nội địa do phải trải qua hai giai đoạn mua hàng và giai đoạn bán hàng, lưu kho bãi, thẩm định,… - Hàng hóa trong nhập khẩu: Gồm nhiều loại, song chủ yếu là nhập khẩu những mặt hàng trong nước chưa sản xuất được hoặc chưa đáp ứng được nhu cầu người tiêu dùng nội địa cả về số lượng, chất lượng, thị hiếu. 7 - Nguồn luật điều chỉnh: Chịu sự điều chỉnh của nhiều nguồn luật như: điều ước quốc tế và Ngoại thương, luật quốc gia của các nước hữu quan, tập quán Thương mại quốc tế,… - Phương thức giao dịch: các doanh nghiệp có thể thực hiện thông qua các phương thức giao dịch như: Giao dịch thông thường, giao dịch qua trung gian, giao dịch tại hội chợ triển lãm,. - Phương thức thanh toán: Trong kinh doanh nhập khẩu các bên sử dụng nhiều phương thức thanh toán , việc sử dụng phương thức thanh toán nào là do hai bên tự thỏa thuận được quy định trong điều khoản của hợp đồng có thể là nhờ thu, hàng đổi hàng, L/C… - Phương tiện thanh toán: Tiền tệ dùng trong thanh toán thường là ngoại tệ mạnh có sức chuyển đổi cao như: USD, EUR, bảng Anh, CHF. - Điều kiện cơ sở giao hàng: có rất nhiều hình thức nhưng đa số các doanh nghiệp nhập khẩu thường sử dụng theo điều kiện FOB, CIF.
- Phương thức vận chuyển: Hoạt động nhập khẩu liên quan trực tiếp đến yếu tố nước ngoài, hàng hóa được vận chuyển qua biên giới các quốc gia, có khối lượng lớn và được vận chuyển qua đường biển, đường hàng không, đƣờng sắt và vận chuyển vào nội bộ bằng các xe có trọng tải lớn …Do đó hoạt động nhập khẩu đòi hỏi chi phí vận chuyển lớn làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. - Trong hoạt động nhập khẩu có thể xảy ra những rủi ro thuộc về hàng hoá. Để đề phòng rủi ro, có thể mua bảo hiểm tương ứng. Vai trò Nhập khẩu là một trong hai hoạt động cấu thành ngoại thương.
Hiện nay nền kinh tế quốc gia đã hòa nhập với nền kinh tế Thế giới thì vai trò của nhập khẩu đã trở nên vô cùng quan trọng. ➢ Đối với nền kinh tế - Nhập khẩu tạo ra sự chuyển giao công nghệ, do đó tạo ra sự phát triển vượt bậc của sản xuất xã hội, tiết kiệm chi phí và thời gian, tạo ra sự đồng đều về trình độ phát triển trong xã hội. 8 - Nhập khẩu tạo ra sự cạnh tranh giữa hàng nội và hàng ngoại, tạo ra động lực bắt buộc các nhà sản xuất trong nước phải không ngừng vươn lên, tạo ra sự phát triển xã hội và sự thanh lọc các đơn vị sản xuất. - Nhập khẩu xóa bỏ tình trạng độc quyền, phá vỡ triệt để nền kinh tế đóng, chế độ tự cấp, tự túc.
- Nhập khẩu giải quyết những nhu cầu đặc biệt (hàng hóa hiếm hoặc quá hiện đại mà trong nƣớc không thể sản xuất được). - Nhập khẩu là cầu nối thông suốt nền kinh tế, thị trường trong và ngoài nước khác nhau, tạo điều kiện phân công lao động và hợp tác quốc tế, phát huy được lợi thế so sánh của đất nước trên cơ sở chuyên môn hóa. ➢ Đối với doanh nghiệp - Nhập khẩu giúp cho các doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí sản xuất, tăng năng suất lao động trong quá trình nghiên cứu, sản xuất mà vẫn thu được kết quả tương đối về phát triển khoa học kỹ thuật. - Nhập khẩu khiến cho các doanh nghiệp cạnh tranh gay gắt để chiếm được thị trường, từ đó giúp tăng cao sức cạnh tranh của các doanh nghiệp, đáp ứng kịp thời nhu cầu ngày càng biến động của thị trường.
- Hoạt động nhập khẩu còn có vai trò khác đối với doanh nghiệp đó là mở rộng quy mô sản xuất, phân công lao động xã hội,…Khi doanh nghiệp đã có thị trường nhập khẩu thuận lợi, dĩ nhiên việc nhập khẩu có hiệu quả làm cho sản phẩm sản xuất có chất lượng cao đáp ứng nhu cầu khách hàng. - Nhập khẩu giúp các doanh nghiệp nắm bắt, đón đầu những thành tựu mới của khoa học kỹ thuật, những công nghệ tiên tiến. Nếu không thực hiện nhập khẩu thì các doanh nghiệp ngày càng trở nên lạc hậu so với khu vực và thế giới. Tuy nhập khẩu có vai trò to lớn nhưng nó cũng có mặt hạn chế nếu nhập khẩu tràn lan sẽ dẫn đến sản xuất trong nước bị suy yếu.
Vì vậy cần có chính sách đúng đắn, sự kiểm soát chặt chẽ, kịp thời, hợp lý để khai thác triệt để vai trò của nhập khẩu và hạn chế những hiện tượng xấu phát sinh trong nền kinh tế. Các hình thức nhập khẩu 2. Nhập khẩu trực tiếp 9 Theo cách thức này, bên mua và bên bán trực tiếp giao dịch với nhau, việc mua và việc bán không ràng buộc nhau. Bên mua có thể chỉ mua mà không bán, bên bán có thể chỉ bán mà không mua.
Nhập khẩu trực tiếp được tiến hành một cách đơn giản. Bên nhập khẩu phải nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác, ký kết hợp đồng và thực hiện theo đúng hợp đồng, phải tự bỏ vốn, chịu mọi rủi ro và chi phí giao dịch, nghiên cứu, giao nhận,… cùng các chi phí có liên quan đến tiêu thụ hàng hóa, thuế nhập khẩu… Hoạt động chủ yếu là doanh nghiệp trong nước nhập khẩu hàng hoá, vật tư ở thị trường nước ngoài đem về tiêu thụ ở thị trường trong nước. Nhập khẩu ủy thác Nhập khẩu uỷ thác là hoạt động dịch vụ thương mại dưới hình thức nhận làm dịch vụ nhập khẩu. Hoạt động này đƣợc làm trên cơ sở hợp đồng uỷ thác giữa các doanh nghiệp phù hợp với những quy định của pháp lệnh hợp đồng kinh tế.
Như vậy, hợp đồng uỷ thác nhập khẩu được hình thành giữa các doanh nghiệp trong nước có vốn ngoại tệ riêng, có nhu cầu nhập khẩu một loại vật tư, thiết bị nào đó nhưng lại không được phép nhập khẩu trực tiếp hoặc gặp khó khăn trong việc tìm kiếm bạn hàng, thực hiện thủ tục uỷ thác nhập khẩu cho doanh nghiệp có chức năng thương mại quốc tế tiến hành nhập khẩu theo yêu cầu của mình. Doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ nhập khẩu uỷ thác không phải bỏ vốn, không phải xin hạn ngạch, không phải tìm kiếm thị trường tiêu thụ hàng nhập, giá trị hàng nhập chỉ được tính vào kim ngạch XNK không được tính vào doanh thu. Khi nhận uỷ thác phải làm hai hợp đồng: Một hợp đồng mua bán hàng hoá, vật tư với nƣớc ngoài và một hợp đồng uỷ thác nhập khẩu với bên uỷ thác ở trong nước. Buôn bán đối lưu Buôn bán đối lưu có thể được coi là một phương thức thanh toán trong thương mại quốc tế, được sử dụng chủ yếu trong các giao dịch mua bán với chính phủ những nước đang phát triển.
Hàng hóa và dịch vụ được đổi lấy hàng hóa và dịch vụ khác có giá trị tương đương. Trong phương thức này, chỉ với 1 hợp đồng doanh nghiệp có thể tiến hành đồng thời cả hai hoạt động trọng điểm là xuất khẩu và nhập khẩu. Lượng hàng hóa giao đi và hàng nhận về có giá trị tương đương nhau. Do đó, doanh nghiệp xuất khẩu được tính vào cả kim ngạch xuất khẩu và doanh thu trên hàng hóa nhập khẩu 10 2.
Tạm nhập tái xuất Tái xuất là xuất khẩu trở ra nước ngoài những hàng hoá trước đây được nhập khẩu, chưa qua chế biến ở nước tái xuất. Có nghĩa là tiến hành nhập khẩu không phải để tiêu thụ trong nước mà để xuất sang một nước thứ ba nhằm thu lợi nhuận. Giao dịch tái xuất bao gồm nhập khẩu và xuất khẩu.