Luận văn giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11

Luận văn thạc sĩ UEH đề xuất giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương chi nhánh 11.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thoan
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Việt Thu
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Mở Rộng Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Chi Nhánh 11
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Mục lục
• Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt
• Danh mục các bảng biểu
• Phần mở đầu
• 1. CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT
• 1.1. Những vấn đề chung về Thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.1.1. Thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.1.2. Đặc điểm của TTKDTM
• 1.1.3. Vai trò của TTKDTM
• 1.1.3.1. Vai trò của TTKDTM đối với nền kinh tế
• 1.1.3.2. Vai trò của TTKDTM đối với NHTW
• 1.1.3.3. Vai trò của TTKDTM đối với NHTM
• 1.1.3.4. Vai trò của TTKDTM đối với người sử dụng dịch vụ
• 1.2. Sự cần thiết của TTKDTM trong nền kinh tế thị trƣờng
• 1.3. Các phƣơng thức TTKDTM
• 1.3.1. Thanh toán bằng Lệnh chi hay Ủy nhiệm chi (UNC)
• 1.3.1.1. Khái niệm Lệnh chi hay Uỷ nhiệm chi (UNC)
• 1.3.1.2. Phạm vi thanh tóan của UNC
• 1.3.1.3. Ưu, nhược điểm của UNC
• 1.3.2. Thanh toán bằng Nhờ thu hay Ủy nhiệm thu
• 1.3.2.1. Khái niệm Nhờ thu hay Uỷ nhiệm thu
• 1.3.2.2. Phạm vi áp dụng của nhờ thu hay UNT
• 1.3.2.3. Ưu, nhược điểm của UNT
• 1.3.3. Thanh toán bằng Séc
• 1.3.3.1. Khái niệm Séc
• 1.3.3.2. Thành phần liên quan đến Séc
• 1.3.3.3. Các loại séc sử dụng trong thanh toán
• 1.3.3.4. Ưu, nhược điểm của Séc
• 1.3.4. Thanh toán bằng Thư tín dụng
• 1.3.4.1. Khái niệm Thư tín dụng
• 1.3.4.2. Ưu, nhược điểm của Thư tín dụng
• 1.3.5. Thanh toán bằng thẻ
• 1.3.5.1. Khái niệm về thẻ
• 1.3.5.2. Thành phần tham gia vào việc phát hành và sử dụng thẻ
• 1.3.5.3. Ưu, nhược điểm của thẻ
• 1.3.6. Hình thức thanh toán khác
• 1.4. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của TTKDTM
• 1.5. Các nhân tố ảnh hƣởng đến TTKDTM
• 1.5.1. Môi trường kinh tế vĩ mô
• 1.5.2. Môi trường pháp lý
• 1.5.3. Khoa học công nghệ
• 1.5.4. Yếu tố con người
• 1.5.5. Yếu tố tâm lý
• 1.5.6. Hoạt động kinh doanh chung của Ngân hàng
• 1.5.7. Qui mô Ngân hàng
• 1.6. Kinh nghiệm TTKDTM của một số nƣớc trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.6.1. Tổ chức TTKDTM của các Ngân hàng Trung Quốc
• 1.6.2. Tổ chức TTKDTM của các Ngân hàng Đức
• 1.6.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.7. Kết luận chƣơng 1
• 2. CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƢƠNG CHI NHÁNH 11
• 2.1. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam - Chi nhánh 11
• 2.1.1. Khái quát quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 11
• 2.1.2. Khái quát về kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 11
• 2.1.2.1. Hoạt động huy động vốn của VietinBank – CN 11
• 2.1.2.2. Hoạt động tín dụng của VietinBank – CN 11
• 2.1.2.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của VietinBank – CN 11
• 2.1.2.4. Hoạt động thanh toán quốc tế và kinh doanh ngoại hối của VietinBank – CN 11
• 2.1.2.5. Dịch vụ kiều hối của VietinBank – CN 11
• 2.1.2.6. Dịch vụ thẻ và Ngân hàng điện tử của VietinBank – CN 11
• 2.2. Thực trạng hoạt động TTKDTM tại VietinBank – CN 11
• 2.2.1. Phương thức thanh toán Séc tại VietinBank – CN 11
• 2.2.2. Phương thức thanh toán Ủy nhiệm chi tại VietinBank – CN 11
• 2.2.3. Phương thức thanh toán bằng UNT hay Nhờ thu tại VietinBank – CN 11
• 2.2.4. Phương thức thanh toán Thư tín dụng tại VietinBank – CN 11
• 2.2.5. Phương thức thanh toán khác
• 2.3. Đánh giá về hoạt động TTKDTM tại VietinBank – CN 11
• 2.3.1. Kết quả đạt được của họat động TTKDTM tại VietinBank – CN 11
• 2.3.2. Những tồn tại và nguyên nhân tồn tại trong hoạt động TTKDTM VietinBank – CN 11
• 2.3.2.1. Những tồn tại trong hoạt động TTKDTM VietinBank – CN 11
• 2.3.2.2. Nguyên nhân tồn tại trong hoạt động TTKDTM tại VietinBank – CN 11
• 2.4. Kết luận chƣơng 2
• 3. CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TTKDTM TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƢƠNG CHI NHÁNH 11
• 3.1. Định hƣớng phát triển TTKDTM của Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam
• 3.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 3.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 3.2. Định hƣớng phát triển và chiến lƣợc chủ yếu của VietinBank – CN 11
• 3.3. Một số giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Chi nhánh 11
• 3.3.1. Cải thiện hoạt động Marketing tại VietinBank – CN 11
• 3.3.2. Phải xây dựng chính sách chăm sóc khách hàng theo từng đối tượng tại VietinBank – CN 11
• 3.3.3. Đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ tại VietinBank – CN 11
• 3.3.4. Phát triển và mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán
• 3.3.5. Nâng cao trình độ, chuẩn hóa nguồn nhân lực
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Kiến nghị đối với VietinBank
• 3.4.1.1. Phát triển công nghệ thông tin tại VietinBank
• 3.4.1.2. Tăng cường hợp tác thanh toán song phương vơi các Ngân hàng bạn
• 3.4.2. Kiến nghị đối với NHNN
• 3.4.2.1. NHNN trình Chính phủ có lộ trình xây dựng Luật Giao dịch bằng tiền mặt trong nền kinh tế
• 3.4.2.2. Hoàn thiện và phát triển hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng
• 3.4.2.3. Xây dựng trung tâm chuyển mạch thẻ thống nhất
• 3.4.3. Kiến nghị đối với Chính phủ, cơ quan, Bô, ngành
• 3.4.3.1. Xây dựng khung pháp lý về thanh toán bằng tiền mặt
• 3.4.3.2. Cần ban hành các văn bản pháp quy mang tính pháp lý cao hơn cho hoạt động TTKDTM
• 3.4.3.3. Hoàn thiện, xây dựng cơ chế chính sách về tổ chức, quản lý, điều hành hệ thống TTKDTM trong toàn bộ nền kinh tế- xã hội
• 3.4.3.4. Đề ra quy định, tất cả những cá nhân từ 18 tuổi trở lên đều có tài khoản tại Ngân hàng
• 3.5. Kết luận chƣơng 3
• Kết luận chung
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục 1 : Biểu phí VietcomBank
• Phụ lục 2 : Biểu phí CitiBank
• Phụ lục 3 : Dịch vụ Ngân hàng điện tử VietinBank

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11

Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đang trở thành xu hướng tất yếu trong nền kinh tế hiện đại. Ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11 đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc mở rộng TTKDTM nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc áp dụng công nghệ mới trong thanh toán không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu rủi ro trong giao dịch.

1.1. Định nghĩa và vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt

TTKDTM là hình thức thanh toán không sử dụng tiền mặt mà thực hiện qua các tài khoản ngân hàng. Vai trò của TTKDTM rất quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế, giảm thiểu chi phí giao dịch và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động tài chính.

1.2. Lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt đối với ngân hàng

Việc áp dụng TTKDTM giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí vận hành, tăng cường khả năng quản lý dòng tiền và thu hút khách hàng mới. Đồng thời, ngân hàng cũng có thể cung cấp dịch vụ tốt hơn cho khách hàng thông qua các sản phẩm thanh toán hiện đại.

II. Thách thức trong việc mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11

Mặc dù TTKDTM mang lại nhiều lợi ích, nhưng ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11 cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình mở rộng. Những thách thức này bao gồm sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự chậm trễ trong việc áp dụng công nghệ mới và tâm lý e ngại của khách hàng đối với các phương thức thanh toán điện tử.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại khác khiến ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11 phải không ngừng cải tiến dịch vụ và nâng cao chất lượng sản phẩm thanh toán không dùng tiền mặt để thu hút khách hàng.

2.2. Tâm lý e ngại của khách hàng

Nhiều khách hàng vẫn còn e ngại khi sử dụng TTKDTM do lo ngại về an toàn và bảo mật thông tin. Ngân hàng cần có các biện pháp truyền thông hiệu quả để nâng cao nhận thức và tạo niềm tin cho khách hàng.

III. Phương pháp cải thiện thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11

Để mở rộng TTKDTM, ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11 cần áp dụng một số phương pháp cải thiện như nâng cao chất lượng dịch vụ, đầu tư vào công nghệ và tăng cường hoạt động marketing. Những phương pháp này sẽ giúp ngân hàng thu hút nhiều khách hàng hơn và nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.1. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố quan trọng giúp ngân hàng thu hút và giữ chân khách hàng. Ngân hàng cần đào tạo nhân viên để cung cấp dịch vụ tốt nhất cho khách hàng khi sử dụng TTKDTM.

3.2. Đầu tư vào công nghệ thanh toán hiện đại

Đầu tư vào công nghệ mới như thanh toán qua di động, ví điện tử sẽ giúp ngân hàng nâng cao trải nghiệm của khách hàng và tạo ra sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh.

IV. Ứng dụng thực tiễn của thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11

Ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11 đã áp dụng nhiều hình thức TTKDTM trong hoạt động của mình, từ thanh toán qua thẻ đến các dịch vụ ngân hàng điện tử. Những ứng dụng này không chỉ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra sự thuận tiện cho khách hàng.

4.1. Dịch vụ thanh toán qua thẻ

Ngân hàng đã phát triển dịch vụ thanh toán qua thẻ với nhiều ưu đãi hấp dẫn, giúp khách hàng dễ dàng thực hiện giao dịch mà không cần mang theo tiền mặt.

4.2. Ngân hàng điện tử và ví điện tử

Việc phát triển ngân hàng điện tử và ví điện tử đã giúp khách hàng thực hiện giao dịch nhanh chóng và an toàn, đồng thời tạo ra sự tiện lợi trong việc quản lý tài chính cá nhân.

V. Kết luận và tương lai của thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11

TTKDTM sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển. Ngân hàng TMCP Công Thương Chi nhánh 11 cần tiếp tục đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và giữ vững vị thế cạnh tranh trên thị trường.

5.1. Dự báo xu hướng phát triển TTKDTM

Dự báo rằng TTKDTM sẽ trở thành phương thức thanh toán chủ đạo trong tương lai gần, với sự gia tăng của các công nghệ mới và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của khách hàng.

5.2. Khuyến nghị cho ngân hàng

Ngân hàng cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường truyền thông để thu hút khách hàng sử dụng TTKDTM.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng thanh toán bằng tiền mặt tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn năm 2010 vẫn chiếm tỷ lệ khá cao, dao động từ 15% đến 18% tổng phương tiện thanh toán. Con số này phản ánh khoảng cách lớn khi so sánh với các quốc gia phát triển như Thụy Điển với tỷ lệ tiền mặt chỉ 0,7% hay Trung Quốc ở mức khoảng 10%. Thói quen sử dụng tiền mặt phổ biến trong nền kinh tế làm phát sinh chi phí xã hội khổng lồ về in ấn, kiểm đếm, bảo quản và vận chuyển tiền tệ, đồng thời tiềm ẩn rủi ro thất thu thuế, gian lận thương mại và lưu hành tiền giả.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 11. Mục tiêu cụ thể là phân tích thực trạng các công cụ thanh toán hiện hành, làm rõ nguyên nhân của những rào cản tăng trưởng và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm gia tăng tỷ trọng thanh toán chuyển khoản qua ngân hàng.

Phạm vi không gian nghiên cứu được thực hiện tại địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh, với dữ liệu khảo sát trong khung thời gian 5 năm liên tục từ năm 2007 đến năm 2011. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với hoạt động kinh doanh ngân hàng, tạo cơ sở gia tăng nguồn vốn huy động không kỳ hạn chi phí thấp và đóng góp tích cực vào mức tăng trưởng GDP bình quân 7% hàng năm của nền kinh tế. Kết quả phân tích giúp chi nhánh cải thiện cơ cấu nguồn thu khi lợi nhuận sau thuế năm 2011 đạt mốc 67 tỷ đồng và tổng dư nợ cho vay đạt 1.900 tỷ đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết chi phí giao dịch trong kinh tế học tiền tệ. Ngân hàng thương mại vận hành với ba chức năng cốt lõi: trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền. Khi thực hiện tốt vai trò trung gian thanh toán, ngân hàng gia tăng tốc độ chu chuyển vốn, tích tụ các nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư và thúc đẩy hiệu quả hoạt động cấp tín dụng.

Khung phân tích vận dụng các khái niệm cơ bản về tiền ghi sổ (bút tệ) và hệ thống công cụ thanh toán không dùng tiền mặt theo Quyết định số 226/2002/QĐ-NHNN ban hành ngày 26/03/2002 của Ngân hàng Nhà nước. Các phương thức thanh toán chủ yếu bao gồm Ủy nhiệm chi (UNC), Ủy nhiệm thu (UNT), Séc (séc ký danh, séc bảo chi, séc chuyển khoản), Thư tín dụng chứng từ (L/C) và Thẻ thanh toán điện tử. Giao dịch thanh toán thẻ vận hành dựa trên mối liên kết chặt chẽ giữa 4 chủ thể: Ngân hàng phát hành, chủ thẻ, đơn vị chấp nhận thẻ và ngân hàng thanh toán. Bên cạnh đó, các cơ chế chính sách như Chỉ thị 20/2007/CT-TTg ngày 24/08/2007 của Thủ tướng Chính phủ về trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương ngân sách đóng vai trò là khung pháp lý quan trọng thúc đẩy hành vi tiêu dùng không dùng tiền mặt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo thống kê giao dịch của Phòng Tổng hợp và Phòng Kế toán VietinBank Chi nhánh 11 trong suốt timeline 5 năm từ năm 2007 đến năm 2011. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 100% các giao dịch thanh toán phát sinh tại chi nhánh với tổng quy mô doanh số luân chuyển đạt hơn 42.706 tỷ đồng vào năm 2011.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ theo dạng nghiên cứu trường hợp điển hình (Case Study) được áp dụng nhằm đảm bảo tính bao quát và phản ánh trung thực toàn diện các mảng nghiệp vụ thanh toán nội địa và quốc tế. Nghiên cứu kết hợp các phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian ngang và dọc, phân tích cơ cấu tỷ trọng tương đối (%) và giá trị tuyệt đối. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này là nhằm đánh giá chính xác mức độ tăng trưởng thực tế của từng công cụ thanh toán, loại bỏ các nhận định cảm tính và chỉ rõ mối quan hệ tương hỗ giữa công nghệ ngân hàng hiện đại với sự thay đổi trong thói quen giao dịch của khách hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tổng doanh số thanh toán không dùng tiền mặt tại chi nhánh duy trì đà tăng trưởng liên tục, từ mức 29.509 tỷ đồng năm 2007 lên 32.231 tỷ đồng năm 2010 và bứt phá mạnh mẽ đạt 42.706 tỷ đồng trong năm 2011, tương ứng mức tăng trưởng 32,5% chỉ trong một năm.

Thứ hai, cơ cấu công cụ thanh toán có sự phân hóa rõ rệt. Phương thức Ủy nhiệm chi (UNC) chiếm tỷ trọng áp đảo trên 70% tổng doanh số và số lượng món giao dịch do tính chất đơn giản, nhanh chóng và phù hợp với giao dịch doanh nghiệp. Ngược lại, phương thức Séc có xu hướng giảm tỷ trọng từ 18,0% năm 2007 xuống các mức thấp hơn qua các năm; phương thức Ủy nhiệm thu chiếm tỷ lệ rất nhỏ do quy trình đối soát phức tạp.

Thứ ba, dịch vụ ngân hàng hiện đại và thanh toán thẻ ghi nhận sự bùng nổ vượt bậc. Đến năm 2010, chi nhánh phát hành lũy kế 10.000 thẻ ghi nợ nội địa (đạt 142% kế hoạch), 250 thẻ tín dụng quốc tế (đạt 110% kế hoạch) và lắp đặt 100 máy POS. Dịch vụ SMS Chuyển khoản (SMS CK) ra đời từ tháng 9/2009 với doanh số ban đầu 15 tỷ đồng đã tăng vọt lên 150 tỷ đồng năm 2010 và chạm mốc 180 tỷ đồng năm 2011, tăng trưởng gấp 12 lần sau 2 năm. Tiện ích gửi tiết kiệm online qua VietinBank iPay thu hút 200 tỷ đồng tiền gửi dân cư.

Thứ tư, công tác triển khai Chỉ thị 20/2007/CT-TTg và thu nộp Ngân sách Nhà nước đạt hiệu quả cao. Chi nhánh thu hút thành công 50 đơn vị chi trả lương qua tài khoản với hơn 1.500 thẻ ATM, trong đó chiếm 50% tổng số đơn vị hưởng lương ngân sách trên toàn địa bàn Quận 11. Dịch vụ phối hợp thu Ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Quận 11 triển khai từ tháng 02/2010 đạt tần suất giao dịch trung bình 5.000 món mỗi tháng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên sự tăng trưởng vượt bậc đến từ sự đồng bộ giữa chính sách vĩ mô và chiến lược chăm sóc khách hàng linh hoạt. Việc chi nhánh áp dụng chính sách miễn phí chuyển lương 2 năm và miễn 100% phí phát hành thẻ ATM đã tạo lực đẩy mạnh mẽ thay đổi hành vi người dùng.

Khi trình bày dữ liệu qua biểu đồ cột thể hiện chuỗi doanh số từ 29.509 tỷ đồng lên 42.706 tỷ đồng và biểu đồ tròn phân tích thị phần, người đọc sẽ nhận thấy sự áp đảo của nhóm khách hàng doanh nghiệp khi tiền gửi thanh toán không kỳ hạn của khối tổ chức kinh tế chiếm trên 90% tổng số dư. So với các thị trường phát triển như Trung Quốc (đạt 2,3 tỷ thẻ phát hành và doanh số thanh toán điện tử tăng 91% năm 2009) hay mô hình thanh toán séc điện tử tại Đức, hoạt động tại chi nhánh vẫn còn bộc lộ hạn chế. Thu nhập thuần từ dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt mới chỉ đóng góp khoảng 10% tổng lợi nhuận của đơn vị. Thói quen rút tiền mặt tại quầy của khách hàng cá nhân vẫn còn phổ biến do hạ tầng POS chưa phủ kín các điểm bán lẻ dân sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cấu trúc và đẩy mạnh hoạt động Marketing dịch vụ thanh toán. Ban Giám đốc và Phòng Khách hàng VietinBank Chi nhánh 11 cần triển khai các gói giải pháp tài chính trọn gói dành riêng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, gắn kết tài khoản thanh toán với các ưu đãi lãi suất vay vốn. Mục tiêu nâng tỷ trọng thu nhập từ dịch vụ thanh toán đạt mức 15% đến 20% trong tổng lợi nhuận hoạt động của chi nhánh giai đoạn 2012-2015.

Thứ hai, mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán thẻ và thiết bị POS. Phòng Nghiệp vụ Thẻ cần chủ động liên kết với các trung tâm thương mại, siêu thị, bệnh viện và trường học tại khu vực Quận 11 để gia tăng số lượng máy POS từ 100 máy hiện tại lên tối thiểu 300 máy trong vòng 24 tháng tới, đảm bảo tốc độ tăng trưởng doanh số chi tiêu qua thẻ đạt trên 35% mỗi năm.

Thứ ba, nâng cấp hạ tầng công nghệ và bảo mật giao dịch số. Trung tâm Công nghệ Thông tin VietinBank cần tiếp tục tối ưu hóa đường truyền, nâng cấp các ứng dụng VietinBank at Home, iPay và SMS Banking nhằm giảm thiểu tỷ lệ lỗi kỹ thuật xuống dưới 0,01%. Đồng thời, chi nhánh cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ xử lý séc hình ảnh điện tử theo kinh nghiệm quốc tế để rút ngắn thời gian thanh toán séc liên ngân hàng xuống dưới 24 giờ.

Thứ tư, hoàn thiện khung pháp lý và hạ tầng thanh toán quốc gia. Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ sớm hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch tiền mặt, triển khai trung tâm chuyển mạch thẻ liên ngân hàng thống nhất trên phạm vi toàn quốc và ban hành quy định lộ trình bắt buộc mở tài khoản ngân hàng đối với 100% công dân từ 18 tuổi trở lên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cán bộ quản lý và chuyên viên tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Khai thác kinh nghiệm thực tiễn trong việc tiếp cận 50 đơn vị hành chính sự nghiệp, phát hành hơn 1.500 thẻ trả lương và xử lý 5.000 món thu ngân sách hàng tháng để ứng dụng trực tiếp vào công tác phát triển thị phần tại địa bàn chi nhánh.

Cơ quan quản lý và các nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Tiếp cận các cứ liệu thực chứng về thói quen dùng tiền mặt (15% - 18%) cùng bài học cải cách thanh toán từ Đức và Trung Quốc nhằm xây dựng các cơ chế, chỉ thị điều hành thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt hiệu quả trên quy mô toàn quốc.

Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng khung lý thuyết chuẩn hóa về bút tệ, hệ thống 5 phương thức thanh toán và phương pháp phân tích chuỗi dữ liệu 5 năm (2007-2011) với doanh số 42.706 tỷ đồng làm nguồn tài liệu tham khảo chất lượng cho các đề tài nghiên cứu chuyên sâu.

Lãnh đạo doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế: Tìm hiểu các tiện ích quản trị dòng tiền từ dịch vụ VietinBank at Home và iPay nhằm cắt giảm từ 30% đến 50% chi phí kế toán, rút ngắn thời gian giao dịch và loại bỏ hoàn toàn các rủi ro phát sinh khi lưu thông tiền mặt tại đơn vị.

Câu hỏi thường gặp

Phương thức Ủy nhiệm chi đóng vai trò như thế nào trong cơ cấu doanh số thanh toán tại chi nhánh? Ủy nhiệm chi là phương thức thanh toán giữ vai trò chủ lực tuyệt đối, chiếm trên 70% tổng doanh số thanh toán qua các năm và đóng góp vào tổng mức giao dịch 42.706 tỷ đồng năm 2011. Doanh nghiệp ưu tiên sử dụng Ủy nhiệm chi do tính an toàn cao, phạm vi giao dịch rộng và người mua nắm quyền chủ động trích chuyển tài khoản sau khi nhận đầy đủ chứng từ bán hàng.

Việc thực hiện Chỉ thị 20/2007/CT-TTg đã đem lại kết quả cụ thể nào cho VietinBank Chi nhánh 11? Chỉ thị 20 đã tạo bước ngoặt lớn giúp chi nhánh tiếp cận thành công 50 đơn vị chi trả lương với hơn 1.500 tài khoản thẻ ATM, bao phủ 50% đơn vị hưởng ngân sách tại Quận 11. Nhờ chính sách miễn 100% phí phát hành và miễn phí chuyển lương 2 năm, chi nhánh đã huy động được nguồn tiền gửi không kỳ hạn ổn định để bổ sung vốn cho vay.

Sự phát triển của dịch vụ ngân hàng điện tử trong giai đoạn 2009-2011 diễn ra như thế nào? Dịch vụ ngân hàng điện tử phát triển vượt bậc với doanh số SMS Chuyển khoản tăng từ 15 tỷ đồng năm 2009 lên 180 tỷ đồng năm 2011, đạt mức tăng trưởng 12 lần. Song song đó, kênh VietinBank iPay thu hút 200 tỷ đồng tiền gửi tiết kiệm trực tuyến và số lượng người dùng VietinBank at Home tăng trưởng 200% trong năm 2011.

Nguyên nhân nào khiến phương thức thanh toán bằng Séc có xu hướng giảm tỷ trọng? Thanh toán bằng séc giảm dần tỷ trọng từ mức 18,0% năm 2007 do séc chuyển khoản tiềm ẩn rủi ro phát hành vượt số dư tài khoản, trong khi séc bảo chi yêu cầu khách hàng ký quỹ trước làm ứ đọng vốn và mất thời gian di chuyển đến ngân hàng. Hơn nữa, việc thiếu hạ tầng truyền nhận ảnh séc điện tử tự động làm chậm tiến độ thanh toán.

Việt Nam có thể áp dụng những bài học kinh nghiệm quốc tế nào từ Trung Quốc và Đức? Hệ thống ngân hàng có thể áp dụng kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc phát triển mạng lưới 2,3 tỷ thẻ và phối hợp cơ quan an ninh chống gian lận thẻ. Đồng thời, học tập mô hình của Đức về việc áp dụng biện pháp hành chính đồng loạt chuyển 100% chi trả lương qua tài khoản và chuẩn hóa quy trình thanh toán séc bù trừ điện tử.

Kết luận

• Hệ thống hóa sâu sắc lý luận về các công cụ thanh toán không dùng tiền mặt và khẳng định vai trò then chốt của tiền ghi sổ trong việc tối ưu hóa chu chuyển dòng tiền xã hội.
• Phản ánh trung thực bức tranh thanh toán tại VietinBank Chi nhánh 11 giai đoạn 2007-2011 với tổng doanh số ấn tượng đạt 42.706 tỷ đồng và dư nợ tín dụng chạm mốc 1.900 tỷ đồng.
• Nhận diện rõ điểm nghẽn lớn khi thu nhập thuần từ thanh toán mới chiếm 10% tổng lợi nhuận và phụ thuộc lớn vào phương thức truyền thống của các tổ chức kinh tế.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao từ mở rộng mạng lưới 300 máy POS đến nâng cấp hạ tầng số hóa iPay và E-Banking giai đoạn 2012-2015.
• Cung cấp kiến nghị chính sách quan trọng cho Ngân hàng Nhà nước nhằm hướng tới mục tiêu hạ tỷ lệ thanh toán tiền mặt toàn xã hội xuống dưới mức 10%.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản trị ngân hàng quan tâm hãy khai thác toàn văn công trình nghiên cứu để tiếp cận chi tiết các giải pháp tối ưu hóa thanh toán số ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu và cũng là khâu kết thúc của quá trình tái sản xuất xã hội. Các phương thức thanh toán qua Ngân hàng: có 2 phương thức - Một là Thanh toán bằng tiền mặt. Thanh toán bằng tiền mặt là việc chi trả trực tiếp bằng tiền mặt trong các quan hệ thanh toán thu chi giữa nhân dân với nhau, giữa các xí nghiệp, tổ chức kinh tế, cơ quan nhà nước với nhân dân. Thanh toán bằng tiền mặt chủ yếu phục vụ cho các mối quan hệ kinh tế, giữa các tầng lớp nhân dân, giữa nhà nước, các xí nghiệp, tổ chức kinh tế với người lao động.

Việc thanh toán bằng tiền mặt nói chung để phục vụ các quan hệ giao dịch nhỏ, lẻ hoặc không có điều kiện thanh toán qua ngân hàng. - Hai là Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) hay còn gọi là thanh toán qua ngân hàng. TTKDTM là các quá trình tiền tệ thực hiện chức năng phương tiện lưu thông và phương tiện thanh toán không trực tiếp bằng tiền mặt mà thực hiện bằng cách trích chuyển trên các tài khoản ở Ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc bù trừ lẫn nhau giữa những người phải thanh toán và những người thụ hưởng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Đặc điểm của TTKDTM - Một là: Sự vận động của tiền và hàng luôn có sự tách rời về không gian và thời gian.

Việc thanh toán không phải thực hiện bằng cách trao đổi trực tiếp tiền – hàng giữa người mua và người bán mà được thực hiện bằng cách trích chuyển từ tài khoản tiền gửi của người mua sang tài khoản tiền gửi của người bán trước hoặc sau khi hàng hóa được vận chuyển từ người bán tới người mua. - Hai là: Tiền tệ dùng trong TTKDTM là tiền ghi sổ hay bút tệ. Việc thanh toán được thực hiện bằng cách trích chuyển tiền từ tài khoản của người chi trả sang tài khoản của người thụ hưởng mở tài khoản tại Ngân hàng hoặc bằng cách bù trừ lẫn nhau. Số tiền thanh toán là số tiền được ghi trên các chứng từ, dựa trên các chứng từ đó ngân hàng thực hiện thanh toán cho các bên có liên quan.

- Ba là: Trong TTKDTM, mỗi món thanh toán phải có ít nhất 3 bên tham gia. Các bên tham gia vào hoạt động TTKDTM bao gồm: Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán (các NHTM, các tổ chức tín dụng khác và các tổ chức khác khi được NHNN cấp phép), Người trả tiền (Người mua), Người thụ hưởng (Người bán). Trong đó vai trò của Ngân hàng là rất to lớn, vừa là người tổ chức và thực hiện thanh toán.3 Vai trò của TTKDTM 1.1 Vai trò của TTKDTM đối với nền kinh tế - TTKDTM góp phần làm giảm tỷ trọng tiền mặt trong lưu thông. TTKDTM phát triển có thể tiết kiệm được chi phí như in ấn, phát hành, bảo quản, vận chuyển, kiểm đếm… Mặt khác, TTKDTM còn tạo ra sự thông LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 suốt giữa tiền mặt và tiền chuyển khoản.

Từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kế hoạch hóa và lưu thông tiền tệ. - TTKDTM góp phần tăng cường hiệu lực quản lý của Ngân hàng. Các nghiệp vụ TTKDTM đều được lưu lại trên sổ sách kế toán tại ngân hàng, thông qua đó ngân hàng có thể kiểm soát được hoạt động của các đơn vị thuộc nhiều ngành kinh tế khác một cách dễ dàng. - TTKDTM góp phần chống thất thu thuế một cách có hiệu quả.2 Vai trò của TTKDTM đối với NHTW TTKDTM tăng cường hoạt động lưu thông tiền tệ trong nền kinh tế, tăng cường vòng quay của đồng tiền, khơi thông các nguồn vốn khác nhau, tạo điều kiện quan trọng cho việc kiểm soát khối lượng giao dịch thanh toán của dân cư và của cả nền kinh tế.

Qua đó thuận tiện cho việc tính toán lượng tiền và điều hành thực thi chính sách tiền tệ có hiệu quả.3 Vai trò của TTKDTM đối với NHTM - TTKDTM không những giảm được chi phí lưu thông mà nó còn bổ sung nguồn vốn cho ngân hàng thông qua hoạt động mở tài khoản thanh toán cho tổ chức và cá nhân. Khách hàng mở tài khoản này với mong muốn ngân hàng đáp ứng kịp thời chính xác các yêu cầu thanh toán của họ chứ không phải mục đích kiếm lời. Tuy nhiên đối với séc bảo chi, thẻ tín dụng thì chủ tài khoản phải ký quỹ một lượng tiền tương ứng với giá trị của nó. Như vậy, Ngân hàng sẽ luôn có một lượng tiền nhất định tạm thời nhàn rỗi trên các tài khoản này với chi phí thấp.

Nếu sử dụng tốt nguồn vốn này thì Ngân hàng (NH) không chỉ kiếm được lợi nhuận, giành thắng lợi trong cạnh tranh mà còn mang lại lợi ích rất lớn cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân. - TTKDTM thúc đẩy quá trình cho vay. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Nhờ có nguồn vốn tiền gửi không kì hạn, NH có cơ hội để tăng lợi nhuận cho mình bằng cách cấp tín dụng cho nền kinh tế. NH thu hút được nguồn vốn với chi phí thấp nên trên cơ sở đó hạ lãi suất tiền vay, khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân vay vốn sản xuất kinh doanh, đầu tư vào kinh tế.

- TTKDTM góp phần mở rộng đối tượng thanh toán, tăng doanh số thanh toán. TTKDTM tạo điều kiện thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hiệu quả, an toàn, tin cậy, chính xác và tiết kiệm được thời gian, chi phí. Trên cơ sở đó tạo niềm tin cho công chúng vào hoạt động của hệ thống NH, thu hút người dân và doanh nghiệp thanh toán qua NH.4 Vai trò của TTKDTM đối với ngƣời sử dụng dịch vụ - Quá trình thanh toán nhanh hơn thanh toán bằng tiền mặt. TTKDTM nhanh hơn thanh toán bằng tiền mặt do không phải kiểm đếm tiền, vận chuyển tiền.

Người hưởng có thể nhận được tiền ngay sau vài phút. - Không phải quan tâm đến rủi ro trong quá trình vận chuyển tiền như trộm cắp, thiên tai, hỏa hoạn. - Khách hàng được trả lãi trên số dư tài khoản tiền gửi, được cung cấp các dịch vụ ngân hàng với nhiều ưu đãi.2 Sự cần thiết của TTKDTM trong nền kinh tế thị trƣờng. Phương tiện thanh toán tiền mặt là không thể thiếu, song ngày nay, thanh toán bằng tiền mặt không còn là phương tiện thanh toán tối ưu trong các giao dịch thương mại, dịch vụ nữa, đặc biệt là giao dịch có giá trị và khối lượng lớn như là việc chi trả thanh toán đối với các doanh nghiệp hoạt động trong nước và các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế, hoạt động thương mại dịch vụ, hàng hóa xuyên biên giới.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Xét trên nhiều góc độ, khi hoạt động thanh toán trong xã hội còn thực hiện phổ biến bằng tiền mặt, nhất là trong thanh toán các khoản có giá trị lớn có thể dẫn đến một số bất lợi và rủi ro như: Chi phí của xã hội để tổ chức hoạt động thanh toán (như chi phí của Chính phủ cho việc in tiền; chi phí vận chuyển, bảo quản, kiểm, đếm tiền của hệ thống Ngân hàng, của các chủ thể tham gia giao dịch thanh toán) là rất tốn kém; luôn tiềm ẩn rủi ro và nguy hiểm trong quá trình vận chuyển. Hơn nữa, việc thực hiện giao dịch thanh toán bằng tiền mặt với khối lượng lớn là môi trường cho tội phạm lưu hành tiền giả, dễ bị các đối tượng phạm pháp lợi dụng để buôn lậu, gian lận, trốn thuế… Trong giai đoạn nền kinh tế thị trường hiện nay, hệ thống Ngân hàng phát triển rất mạnh, cùng với sự phát triển của hệ thống Ngân hàng và những ứng dụng thành tựu công nghệ thông tin, tự động hoá,. có rất nhiều hình thức TTKDTM tiện lợi trong giao dịch, an toàn đã và đang được sử dụng phổ biến ở nhiều nước trên thế giới Các bất lợi và rủi ro trên đây là vấn đề xảy ra với bất kỳ quốc gia nào trong đó có Việt Nam. Song với các nước mà thanh toán bằng tiền mặt còn ở mức phổ biến trong xã hội, tình hình sẽ càng phức tạp và khó kiểm soát hơn.

Vì vậy TTKDTM cần thiết đƣợc mở rộng vì những lí do sau đây: - Thứ nhất là TTKDTM phục vụ tích cực cho quá trình tái sản xuất, thực hiện sự tuần hoàn vốn tiền tệ, làm tăng nhanh tốc độ chu chuyển vốn cho nền kinh tế. - Thứ hai là TTKDTM có vai trò quan trọng trong việc huy động vốn , tích tụ các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi, chưa sử dụng trong dân cư. - Thứ ba là TTKDTM còn giúp tăng cường sự kiểm tra lẫn nhau giữa các cá nhân, các tổ chức kinh tế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 - Thứ tư là TTKDTM giúp Ngân hàng trung ương quản lý, kiểm soát chặt chẽ, thường xuyên lượng tiền cung ứng cần thiết cho nền kinh tế.

Sử dụng chính sách tiền tệ để quản lý lượng cung tiền trong nền kinh tế. - Thứ năm là TTKDTM giúp Ngân hàng giảm bớt nguy cơ mất khả năng thanh toán - Thứ sáu là công tác TTKDTM càng phát triển bao nhiêu thì càng có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm khối lượng tiền mặt trong lưu thông bấy nhiêu. - Thứ bẩy là TTKDTM an toàn, thuận lợi, nhanh chóng và chính xác. - Thứ tám là nâng cao sức cạnh tranh cho Ngân hàng qua việc nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán cho Ngân hàng, tạo nguồn thu nhập cho Ngân hàng trong việc thu phí dịch vụ, đồng thời tạo được nguồn vốn cho vay ngắn hạn.3 Các phƣơng thức TTKDTM Theo quyết định 226/2002/QĐ-NHNN ngày 26/3/2002 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành về Quy chế Hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán thì tồn tại các phương thức thanh toán qua Ngân hàng như sau: 1.1 Thanh toán bằng Lệnh chi hay Uỷ nhiệm chi (UNC) 1.1 Khái niệm Lệnh chi hay Ủy nhiệm chi (UNC) UNC (hoặc Lệnh chi) là phương tiện thanh toán mà người trả tiền lập lệnh thanh toán theo mẫu do Ngân hàng quy định, gửi cho Ngân hàng nơi mình mở tài khoản yêu cầu trích một số tiền nhất định trên tài khoản của mình để trả cho người thụ hưởng.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 Thời gian thực hiện lệnh chi hay UNC do tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán thỏa thuận với người sử dụng dịch vụ thanh toán, Khi kiểm soát, hạch toán lệnh chi, các bên phải thực hiện đúng thời hạn đã quy định để đảm bảo thanh toán nhanh lệnh chi.