Giải pháp mở rộng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEB phân tích giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt cho khách hàng cá nhân tại Việt Nam, thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

• Tác giả: Lê Thị Hồng Phượng
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Anh Tài
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp mở rộng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT
• 1.1. Khái niệm và đặc điểm của thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2. Các đối tượng tham gia nghiệp vụ thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.3. Vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Môi trường kinh tế và hoạt động của hệ thống ngân hàng
• 2.2. Thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam
• 2.3. Đánh giá chung tình hình thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM MỞ RỘNG PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Một số mục tiêu định hướng và phương thức thực hiện trong thời gian tới của NHNN
• 3.2. Những giải pháp nhằm mở rộng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH ẢNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam

Thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành xu hướng tất yếu trong nền kinh tế hiện đại. Tại Việt Nam, phương thức này đã có những bước phát triển đáng kể nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Việc áp dụng công nghệ trong thanh toán không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao tính an toàn cho người tiêu dùng.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của thanh toán không dùng tiền mặt

Thanh toán không dùng tiền mặt là hình thức thanh toán mà không sử dụng tiền mặt, mà thay vào đó là các phương tiện như thẻ tín dụng, ví điện tử, hoặc chuyển khoản ngân hàng. Hình thức này giúp giảm thiểu rủi ro và chi phí liên quan đến việc sử dụng tiền mặt.

1.2. Vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế

Thanh toán không dùng tiền mặt đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Nó giúp tăng cường tính minh bạch trong giao dịch, giảm thiểu gian lận và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động thương mại.

II. Những thách thức trong việc mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt

Mặc dù thanh toán không dùng tiền mặt đã phát triển, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Tỷ lệ sử dụng tiền mặt vẫn còn cao, và nhiều người tiêu dùng vẫn chưa quen với các phương thức thanh toán hiện đại.

2.1. Tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông còn cao

Tại Việt Nam, tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông vẫn chiếm tỷ lệ lớn, điều này gây khó khăn cho việc mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt. Nhiều người tiêu dùng vẫn ưa chuộng sử dụng tiền mặt do thói quen và sự thiếu tin tưởng vào công nghệ.

2.2. Thiếu kiến thức và kỹ năng sử dụng công nghệ

Nhiều người tiêu dùng chưa có đủ kiến thức và kỹ năng để sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Điều này dẫn đến việc họ ngần ngại trong việc áp dụng các công nghệ mới.

III. Giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt cho khách hàng cá nhân

Để mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, chính phủ và các tổ chức liên quan. Việc nâng cao nhận thức và cải thiện hạ tầng công nghệ là rất cần thiết.

3.1. Tuyên truyền và giáo dục về thanh toán không dùng tiền mặt

Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt. Các ngân hàng và tổ chức tài chính có thể tổ chức các buổi hội thảo, khóa học để hướng dẫn người dân.

3.2. Phát triển hạ tầng công nghệ thanh toán

Cần đầu tư vào hạ tầng công nghệ để đảm bảo các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt hoạt động hiệu quả. Việc cải thiện tốc độ và độ tin cậy của hệ thống thanh toán sẽ giúp người tiêu dùng yên tâm hơn khi sử dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thanh toán không dùng tiền mặt

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt đã mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng và doanh nghiệp. Các số liệu cho thấy tỷ lệ giao dịch qua thẻ và ví điện tử đang tăng lên đáng kể.

4.1. Tình hình sử dụng thẻ và ví điện tử

Sự gia tăng số lượng thẻ ngân hàng và ví điện tử cho thấy người tiêu dùng đang dần chuyển sang sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao tính an toàn trong giao dịch.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt đã giúp giảm thiểu chi phí giao dịch và tăng cường tính minh bạch trong các hoạt động thương mại.

V. Kết luận và tương lai của thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam

Thanh toán không dùng tiền mặt sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Các giải pháp đồng bộ từ chính phủ và các tổ chức tài chính sẽ là yếu tố quyết định cho sự thành công của phương thức này.

5.1. Triển vọng phát triển thanh toán không dùng tiền mặt

Với sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng, thanh toán không dùng tiền mặt sẽ ngày càng trở nên phổ biến. Các ngân hàng cần tiếp tục đổi mới và cải thiện dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

5.2. Những khuyến nghị cho các bên liên quan

Các bên liên quan cần hợp tác chặt chẽ để phát triển hạ tầng thanh toán, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng và đảm bảo an toàn trong giao dịch. Điều này sẽ giúp thúc đẩy sự phát triển của thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đã trở thành xu hướng tất yếu trong nền kinh tế hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển công nghệ thông tin. Tại Việt Nam, tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông vẫn còn cao, gây ra nhiều bất lợi như chi phí lưu thông tiền mặt lớn, rủi ro an ninh và hạn chế trong quản lý tài chính. Theo số liệu năm 2012, tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông chiếm khoảng 10-15% tổng phương tiện thanh toán, trong khi các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt mới chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng giao dịch của khách hàng cá nhân.

Luận văn tập trung nghiên cứu giải pháp mở rộng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Việt Nam, với phạm vi khảo sát tại Hà Nội trong giai đoạn 2010-2012. Mục tiêu chính là phân tích thực trạng, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy việc sử dụng các phương tiện và phương thức thanh toán không dùng tiền mặt như thẻ thanh toán, ví điện tử, thanh toán trực tuyến và chuyển khoản. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán, giảm thiểu rủi ro và chi phí xã hội, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển của hệ thống ngân hàng và nền kinh tế Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về thanh toán không dùng tiền mặt, bao gồm:

• Lý thuyết về thanh toán không dùng tiền mặt: Thanh toán không dùng tiền mặt là hình thức thanh toán trích chuyển vốn trên tài khoản từ người trả sang người thụ hưởng thông qua ngân hàng hoặc tổ chức tài chính trung gian, giúp giảm chi phí lưu thông tiền mặt và tăng hiệu quả kinh tế.

• Mô hình các phương tiện và phương thức thanh toán: Bao gồm các phương tiện như thẻ thanh toán, séc, ví điện tử và các phương thức như thanh toán trực tuyến, chuyển khoản, thanh toán tại điểm mua hàng.

• Khái niệm rủi ro trong thanh toán không dùng tiền mặt: Phân loại rủi ro theo hoạt động phát hành thẻ, sử dụng thẻ, thanh toán trực tuyến và ví điện tử, với các yếu tố như giả mạo thẻ, mất cắp thông tin, gian lận giao dịch.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), phương tiện thanh toán (thẻ, séc, ví điện tử), phương thức thanh toán (trực tuyến, chuyển khoản, tại điểm mua hàng), rủi ro thanh toán, và các nhân tố ảnh hưởng (chính trị, xã hội, công nghệ, tâm lý, chiến lược ngân hàng).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ các ngân hàng thương mại tại Hà Nội, khảo sát khách hàng cá nhân sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, cùng với số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước và các báo cáo ngành.

• Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích với cỡ mẫu khoảng 300 khách hàng cá nhân tại Hà Nội, nhằm đảm bảo tính đại diện cho nhóm đối tượng nghiên cứu.

• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả để tổng hợp số liệu, phân tích định lượng các nhân tố ảnh hưởng bằng hồi quy đa biến, đồng thời sử dụng phương pháp mô tả và so sánh để đánh giá thực trạng và rủi ro.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 1/2012 đến tháng 12/2012, bao gồm giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt còn thấp: Khoảng 35% khách hàng cá nhân tại Hà Nội sử dụng thẻ thanh toán, trong khi ví điện tử và thanh toán trực tuyến chỉ chiếm khoảng 10-15%. Séc gần như không phổ biến trong giao dịch cá nhân.

2. Phương thức chuyển khoản và thanh toán tại điểm mua hàng được ưa chuộng hơn: Khoảng 60% khách hàng sử dụng phương thức chuyển khoản, 45% sử dụng thanh toán tại điểm mua hàng, trong khi thanh toán trực tuyến mới chỉ chiếm khoảng 20%.

3. Nhân tố ảnh hưởng lớn nhất đến việc sử dụng TTKDTM là yếu tố công nghệ và tâm lý khách hàng: 70% khách hàng cho biết họ chưa hoàn toàn tin tưởng vào bảo mật và an toàn của các phương thức thanh toán điện tử. Đồng thời, trình độ sử dụng công nghệ và nhận thức về tiện ích thanh toán không dùng tiền mặt còn hạn chế.

4. Rủi ro phổ biến nhất là giả mạo thẻ và mất cắp thông tin cá nhân: Theo khảo sát, 75% các trường hợp rủi ro liên quan đến thẻ thanh toán là do giả mạo thẻ, trong khi rủi ro trong thanh toán trực tuyến chủ yếu là mất cắp thông tin qua các trang web giả mạo.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc mở rộng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam còn nhiều hạn chế do các yếu tố khách quan và chủ quan. Yếu tố công nghệ chưa phát triển đồng bộ, đặc biệt là hạ tầng thanh toán điện tử và bảo mật thông tin, làm giảm niềm tin của khách hàng. Tâm lý e ngại và thói quen sử dụng tiền mặt truyền thống cũng là rào cản lớn.

So sánh với các nước trong khu vực, tỷ lệ sử dụng thẻ và thanh toán trực tuyến tại Việt Nam thấp hơn khoảng 20-30%, phản ánh sự chậm trễ trong việc áp dụng công nghệ và chính sách hỗ trợ. Việc rủi ro giả mạo thẻ chiếm tỷ lệ cao cũng tương đồng với báo cáo của tổ chức Visa khu vực Châu Á Thái Bình Dương, cho thấy cần có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ sử dụng các phương tiện và phương thức thanh toán, cùng bảng phân tích các nhân tố ảnh hưởng và mức độ rủi ro theo từng loại hình thanh toán. Điều này giúp minh họa rõ nét các điểm mạnh, điểm yếu và ưu tiên giải pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ thanh toán điện tử: Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại cần phối hợp nâng cấp hệ thống bảo mật, mở rộng mạng lưới ATM, POS và phát triển các nền tảng ví điện tử hiện đại, nhằm nâng cao trải nghiệm và độ tin cậy cho khách hàng trong vòng 2 năm tới.

2. Tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng TTKDTM cho khách hàng cá nhân: Triển khai các chương trình giáo dục tài chính, hướng dẫn sử dụng thẻ, ví điện tử và thanh toán trực tuyến tại các địa phương, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ và trung niên, với mục tiêu tăng tỷ lệ sử dụng lên ít nhất 50% trong 3 năm.

3. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ phát triển thanh toán không dùng tiền mặt: Nhà nước cần ban hành các quy định chặt chẽ về bảo vệ người tiêu dùng, xử lý rủi ro gian lận, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tài chính phát triển dịch vụ thanh toán hiện đại trong vòng 1-2 năm.

4. Phát triển các sản phẩm thanh toán đa dạng, tiện lợi và phù hợp với nhu cầu khách hàng cá nhân: Các ngân hàng thương mại nên đa dạng hóa các loại thẻ, ví điện tử, tích hợp thanh toán qua điện thoại di động và các kênh trực tuyến, nhằm thu hút khách hàng và tăng doanh số thanh toán không dùng tiền mặt trong 2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính: Giúp các đơn vị này hiểu rõ thực trạng, rủi ro và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, từ đó xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm và dịch vụ phù hợp.

2. Cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, quy định pháp luật và các chương trình hỗ trợ phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần ổn định và phát triển hệ thống tài chính quốc gia.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính ngân hàng: Là tài liệu tham khảo hữu ích về lý luận, thực trạng và giải pháp trong lĩnh vực thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Doanh nghiệp và khách hàng cá nhân: Giúp nâng cao nhận thức về lợi ích, rủi ro và cách thức sử dụng các phương tiện, phương thức thanh toán không dùng tiền mặt một cách an toàn và hiệu quả trong giao dịch hàng ngày.

Câu hỏi thường gặp

1. Thanh toán không dùng tiền mặt là gì?
   Thanh toán không dùng tiền mặt là hình thức thanh toán bằng cách trích chuyển tiền từ tài khoản người trả sang tài khoản người nhận thông qua ngân hàng hoặc tổ chức tài chính, không sử dụng tiền mặt trực tiếp. Ví dụ như thanh toán qua thẻ ATM, ví điện tử, chuyển khoản ngân hàng.

2. Tại sao tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông ở Việt Nam còn cao?
   Nguyên nhân chính là do thói quen sử dụng tiền mặt lâu đời, hạn chế về hạ tầng công nghệ thanh toán điện tử, tâm lý e ngại rủi ro và thiếu nhận thức về lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt.

3. Những rủi ro phổ biến khi sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt là gì?
   Rủi ro bao gồm giả mạo thẻ, mất cắp thông tin cá nhân, gian lận giao dịch trực tuyến, và rủi ro kỹ thuật như lỗi hệ thống. Ví dụ, rủi ro thẻ giả mạo chiếm khoảng 75% các trường hợp rủi ro liên quan đến thẻ tại Việt Nam.

4. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro khi sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt?
   Khách hàng nên bảo mật thông tin thẻ, sử dụng các trang web uy tín khi thanh toán trực tuyến, không chia sẻ mã PIN, và ngân hàng cần áp dụng công nghệ bảo mật tiên tiến như mã hóa dữ liệu và xác thực đa yếu tố.

5. Giải pháp nào giúp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt hiệu quả?
   Các giải pháp bao gồm nâng cấp hạ tầng công nghệ, tuyên truyền nâng cao nhận thức, hoàn thiện khung pháp lý, và phát triển sản phẩm thanh toán đa dạng, tiện lợi phù hợp với nhu cầu khách hàng cá nhân.

Kết luận

• Thanh toán không dùng tiền mặt là xu hướng tất yếu, góp phần giảm chi phí xã hội và nâng cao hiệu quả kinh tế.
• Thực trạng tại Việt Nam cho thấy tỷ lệ sử dụng phương tiện và phương thức thanh toán không dùng tiền mặt còn thấp, chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố khách quan và chủ quan.
• Rủi ro giả mạo thẻ và mất cắp thông tin là thách thức lớn cần được kiểm soát chặt chẽ.
• Luận văn đề xuất các giải pháp đồng bộ về công nghệ, chính sách, tuyên truyền và phát triển sản phẩm nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu để nâng cao hiệu quả ứng dụng.

Hành động ngay hôm nay để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần hiện đại hóa nền kinh tế và nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính tại Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu, vừa là khâu kết thúc một chu kỳ sản xuất kinh doanh. Do đó, nếu tổ chức tốt khâu thanh toán sẽ làm tăng sự vận động của vật tư và tiền vốn, giúp cho các doanh nghiệp thu được vốn nhanh để phục vụ cho chu kỳ sản xuất sau cũng tức là phục vụ cho quá trình tái sản xuất không ngừng phát triển. Các phương tiện và phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân 1. Các phƣơng tiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân Phương tiện thanh toán là công cụ giúp con người thực hiện việc trả tiền cho nhau trong quan hệ buôn bán.

Tiền mặt là một phương tiện thanh toán nhưng trong xu thế nền kinh tế hiện đại nó giữ vai trò thứ yếu. Phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân chủ yếu là: Séc (Cheque), Thẻ thanh toán (Credit card) và tài khoản (Account). Mỗi công cụ thanh toán đều có công dụng riêng của nó, thích hợp cho từng đối tượng và loại hình giao dịch thanh toán của các chủ thể kinh tế. Khái niệm Séc là một tờ mệnh lệnh trả tiền vô điều kiện của người chủ tài khoản, ra lệnh cho ngân hàng trích trả cho người có tên trong séc, hoặc trả theo lệnh của người ấy hoặc trả cho người cầm séc một số tiền nhất định, bằng tiền mặt hay bằng chuyển khoản.

Các bên liên quan - Người phát séc để trả nợ gọi là người phát hành séc (Drawer); - Người phát séc là ngân hàng thanh toán (Paying bank); - Người nhận tiền là người hưởng lợi tờ séc (Beneficiary); - Người cầm séc là người có quyền hưởng lợi tờ séc sau khi séc được phát hành (Drawee). Phân loại séc - Đứng ở một góc độ, có thể chia thành: Séc ghi tên (Nominal cheque), séc vô danh (Cheque to bearer), séc theo lệnh (Cheque to order). - Đứng ở góc độ khác có thể chia thành: Séc gạch chéo (Crossed cheque)- Gồm séc gạch chéo thường (Cheque crossed generally) và séc gạch chéo đặc biệt (cheque crossed specially), séc chuyển khoản (Cheque transfera -ble), séc du lịch (Traveller’s cheque), séc xác nhận (Certified cheque). Ở nước ta hiện nay đang sử dụng hai loại séc chủ yếu là séc bảo chi và séc chuyển khoản.

Thẻ thanh toán (Credit card) a. Khái niệm Thẻ thanh toán là công cụ thanh toán do ngân hàng phát hành và được sử dụng để thanh toán hàng hoá, dịch vụ, thanh toán công nợ hoặc lĩnh tiền tại các ngân hàng đại lý thanh toán hoặc các ATM. Các bên liên quan 13 - Chủ thẻ (Card’s owner): Là người trực tiếp mở thẻ tại ngân hàng và dùng thẻ để mua hàng hoá và dịch vụ; - Cơ sở chấp nhận thẻ (Card acceptable point): Là các doanh nghiệp cung ứng hàng hoá dịch vụ cho người sử dụng thẻ; - Ngân hàng phát hành (Issuing bank): Là ngân hàng đã phát hành thẻ cho khách hàng và chịu trách nhiệm thanh toán số tiền do người sử dụng thẻ trả cho người thụ hưởng. Ngân hàng phát hành thẻ có thể uỷ nhiệm cho một số chi nhánh ngân hàng phát hành và quản lý thẻ; - Ngân hàng thanh toán (Paying bank): Là các chi nhánh ngân hàng do ngân hàng phát hành thẻ qui định.

Ngân hàng đại lý chi nhánh có trách nhiệm thanh toán cho người tiếp nhận thanh toán bằng thẻ khi nhận được biên lai thanh toán. Các loại thẻ hiện nay - Thẻ rút tiền mặt (Payment card). - Thẻ ghi nợ (Debt card). - Thẻ thông minh (Smart card).

Để rút tiền mặt, người ta có thể sử dụng các máy rút tiền tự động: DAB (Distributuers autinatiques de banque), CD’s (Cash dispense), ATM (Automatic teller machine). Khái niệm: Ví điện tử là một tài khoản điện tử, là ví tiền của chủ tài khoản trên Internet và đóng vai trò như 1 chiếc Ví tiền mặt trong thanh toán trực tuyến, giúp chủ tài khoản thực hiện công việc thanh toán các khoản phí trên internet, gửi và tiền một cách nhanh chóng, đơn giản và tiết kiệm cả về thời gian và tiền bạc. 14 Ví điện tử ra đời góp phần phát triển hệ thống kinh doanh thương mại điện tử, đem lại những lợi ích cho người mua, người bán, ngân hàng và xã hội.  Người mua thực hiện nhanh chóng công việc thanh toán.

 Người bán tăng hiệu quả hoạt động bán hàng trực tuyến.  Ngân hàng giảm sự quản lý các giao dịch thanh toán từ thẻ khách hàng.  Dễ dàng và nhanh chóng chuyển và nhận tiền vượt qua rào cản địa lý.  Xã hội giảm bớt lượng tiền mặt trong lưu thông, góp phần ổn định lạm phát.

Các bên liên quan  Công ty phát hành ví điện tử: là tổ chức phát hành hay đồng phát hành ví điện tử và cung cấp mạng thanh toán cho ví điện tử.  Ngân hàng liên kết: là Ngân hàng đối tác với công ty phát hành ví điện tử, đồng phát hành ví điện tử, tham gia vào mạng thanh toán điện tử, và thực hiện thu chi hộ cho các công ty phát hành ví điện tử.  Đơn vị chấp nhận thanh toán ví điện tử: là tổ chức hay cá nhân chấp nhận thanh toán hàng hóa dịch vụ bằng Ví điện tử.  Người sở hữu Ví điện tử (Chủ Ví): là cá nhân hoặc tổ chức đáp ứng điều kiện của công ty phát hành ví điện tử.

Các loại ví điện tử Ví điện tử trong nước:  Ngân lượng: Một sản phẩm của PeaceSoft Solutions Corporation  BaoKim: Công ty con của Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam  VnMart: Công ty cổ phần Giải pháp Thanh toán Việt Nam (VNPay)  Payoo: Công ty cổ phần DV Trực tuyến Cộng đồng Việt (VietUnion)  MobiVí: Công ty cổ phần Hỗ trợ DV Thanh toán Việt Phú  MoMo: ví tiền điện tử trên điện thoại di động của VinaPhone  VinaPay: Công ty cổ phần Công nghệ Thanh toán Việt Nam 15  Netcash: Công ty PayNet  Smartlink: Công ty cổ phần DV Thẻ Smartlink  M_Service: Công ty cổ phần DV Di động Trực tuyến Ví điện tử quốc tế:  PayPal (ví điện tử phổ biến và đc chấp nhận rộng rãi nhất thế giới hiện nay  AlertPay  Moneybookers (ví điện tử đc các trang casino và cá độ online dùng nhiều)  WebMoney  Liqpay  Liberty Reserve  Perfect Money 1. Các phƣơng thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân Phương thức thanh toán là điều kiện quan trọng nhất trong bất kỳ một hoạt động thanh toán nào. Phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng các nhân là toàn bộ quá trình, cách thức nhận trả tiền hàng trong giao dịch mua bán ngoại thương giữa người mua và người bán. Trong quan hệ giao dịch có rất nhiều phương thức thanh toán khác nhau như phương thức thanh toán trực tuyến, phương thức thanh toán tại điểm mua hàng, phương thức chuyển tiền…Mỗi phương thức đều có ưu và nhược điểm riêng, nhưng đều đáp ứng được yêu cầu của người bán là thu tiền nhanh, đầy đủ, đúng và từ yêu cầu của người mua là nhận hàng đúng số lượng, chất lượng và đúng hạn.

Phương thức chuyển tiền (Remittance) a. Khái niệm Chuyển tiền là phương thức mà trong đó khách hàng (người trả tiền) yêu cầu ngân hàng của mình chuyển một số tiền nhất định cho một người khác (người hưởng lợi) ở một địa điểm nhất định bằng phương tiện chuyển tiền do khách hàng yêu cầu. Qui trình thanh toán Ngân hàng chuyển (3) Ngân hàng đại lý tiền (2) (4) Người chuyển (1) Người hưởng lợi tiền Hình 1.1: Quy trình thanh toán chuyển tiền Nguồn: Nguyễn Văn Tiến (2008), Thanh toán quốc tế, Nxb Thống Kê, Hà Nội. Chú thích: (1) Giao dịch thương mại; (2) Viết đơn yêu cầu chuyển tiền (Bằng thư hoặc bằng điện) cùng với uỷ nhiệm chi (nếu có tài khoản mở tại ngân hàng); (3) Chuyển tiền thanh toán qua ngân hàng; (4) Ngân hàng chuyển tiền cho người hưởng lợi.

Ưu, nhược điểm của phương thức chuyển tiền Ưu điểm: Đây là phương thức đơn giản, nhanh chóng, việc chuyển tiền không phải thông qua những thủ tục rườm rà, phức tạp. Ngân hàng khi thực hiện phương thức này không bị ràng buộc bởi bất kỳ trách nhiệm nào đối với cả bên mua và bên bán nên thường ít gặp rủi ro. 17 Nhược điểm: Phương thức thanh toán này không đảm bảo quyền lợi cho bên bán hàng vì theo phương thức này, việc giao hàng và thanh toán là tách rời nhau. Chính vì vậy, việc thanh toán hoàn toàn phụ thuộc vào thiện chí của bên mua, từ đó nảy sinh trường hợp chậm thanh toán, đòi giảm giá, gây khó khăn cho bên bán (gây tình trạng ứ đọng vốn, giảm vòng quay của vốn).

Bên cạnh đó, rủi ro cũng xảy ra cho người mua khi họ chuyển tiền trước khi nhận hàng thì có thể không những bị ứ đọng vốn mà còn đứng trước những rủi ro về hàng hóa. Phương thức thanh toán trực tuyến (Online Payment) a. Khái niệm Online payment refers to money that is exchanged electronically. Typically, this involves use of computer networks, the internet and digital stored value systems.

Thanh toán trực tuyến liên quan đến các hoạt động trao đổi tiền tệ thông qua các phương tiện điện tử. Thông thường, hoạt động này liên quan đến việc sử dụng mạng máy tính, internet và hệ thống kĩ thuật số. Quy trình thanh toán Hình 1.1: Quy trình giao dịch thanh toán trực tuyến Nguồn: http://muaban.php?p=5211 18 Quá trình giao dịch  (1) Giao dịch được chuyển từ website của người bán tới máy chủ của Planet Payment.  (2) Planet Payment chuyển giao dịch sang trung tâm thanh toán thẻ tín dụng quốc tế.

 (3) Trung tâm thanh toán thẻ tín dụng quốc tế sẽ hỏi ý kiến cơ sở dữ liệu phát hành thẻ tín dụng.  (4) Đơn vị phát hành thẻ sẽ khước từ hoặc chấp nhận giao dịch và chuyển kết quả / mã số hợp pháp ngược trở lại cho trung tâm thanh toán thẻ tín dụng.  (5) Trung tâm thanh toán thẻ tín dụng quốc tế sẽ chuyển kết quả giao dịch sang cho Planet Payment.  (6) Máy chủ Planet Payment luu trữ kết quả và chuyển trở lại cho khách hàng/ người bán.

Trung bình các buớc này mất khoảng 3-4 giây.2 Quy trình thanh toán thẻ tín dụng qua internet Nguồn: http://muaban.php?p=5211 19 Quá trình thanh toán thẻ tín dụng  (1) Máy chủ Planet Payment tự động chuyển các đợt giao dịch sang trung tâm thanh toán thẻ tín dụng quốc tế.  (2) Trung tâm thanh toán thẻ tín dụng quốc tế gửi tới cơ sở dữ liệu đơn vị phát hành thẻ tín dụng.  (3) Đơn vị phát hành thẻ tín dụng xác minh giao dịch, chuyển kết quả, tiền sang trung tâm thanh toán thẻ tín dụng quốc tế.  (4) Trung tâm thanh toán thẻ tín dụng quốc tế sẽ chuyển kết quả quá trình giao dịch và tiền sang Planet Payment.