CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ MAKETING DU LỊCH 1.1 Khaùi nieäm veà du lòch vaø saûn phaåm du lòch 1.1 Khaùi nieäm veà du lòch Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, treân theá giôùi ñaõ chöùng kieán moät söï buøng noå cuûa hoaït ñoäng du lòch treân phaïm vi toaøn caàu. Du lòch trôû thaønh moät ngaønh kinh teá muõi nhoïn cuûa nhieàu quoác gia vaø ñaõ goùp moät phaàn khoâng nhoû vaøo söï phaùt trieån kinh teá theá giôùi Theo Toå chöùc Du lòch Theá giôùi – WTO (World Tourism Organization): “ Du lòch laø taäp hôïp caùc moái quan heä, caùc hieän töôïng vaø caùc hoaït ñoäng kinh teá baét nguoàn töø söï hình thaønh vaø löu truù cuûa caùc caù theå ôû beân ngoaøi nôi ôû thöôøng xuyeân vôùi muïc ñích hoøa bình vaø nôi hoï ñeán khoâng phaûi laø nôi hoïc laøm vieäc” Theo Luaät du lòch cuûa Vieät Nam maø Quoác hoäi ban haønh vaøo thaùng 6/2005 coù hieäu löïc keå töø ngaøy 01/01/2006: “Du lòch laø moät trong nhöõng hoaït ñoäng coù lieân quan ñeán chuyeán ñi cuûa con ngöôøi ngoaøi nôi cö truù thöôøng xuyeân cuûa mình nhaèm ñaùp öùng nhu caàu tham quan, tìm hieåu, giaûi trí, nghæ döôõng trong khoaûng thôøi gian nhaát ñònh” 1.2 Khaùi nieäm veà saûn phaåm du lòch Saûn phaåm du lòch coù tính chaát voâ cuøng ñaëc bieät. Vì vaäy vieäc öùng duïng Marketing vaøo du lòch coù yù nghóa raát quan troïng ñoái vôùi söï phaùt trieån cuûa ngaønh du lòch. Vaäy saûn phaåm du lòch laø gì? Noù coù nhöõng ñaëc tính gì? Khaùi nieäm veà saûn phaåm du lòch Theo luaät du lòch Vieät Nam: “Saûn phaåm du lòch laø taäp hôïp caùc dòch vuï caàn thieát ñeå thoûa maõn nhu caàu cuûa khaùch du lòch trong chuyeán ñi du lòch” Nhöõng ñaëc tính ñòa lyù (baõi bieån, nuùi röøng, soâng suoái, khí haäu, khoâng gian thieân nhieân…) cuõng nhö haï taàng cô sôû (khaùch saïn, nhaø haøng, ñöôøng bay…) baûn thaân chuùng 4 khoâng phaûi laø moät saûn phaåm du lòch, nhöng chuùng laïi trôû thaønh saûn phaåm du lòch trong moät tình traïng naøo ñoù.
Kotler vaø Turner ñaõ ñònh nghóa veà saûn phaåm nhö sau: “Moät saûn phaåm laø taát caû nhöõng gì coù theå cung caáp cho söï chieám höõu, söï söû duïng hoaëc söï tieâu thuï cuûa moät thò tröôøng: ñieàu ñoù bao goàm nhöõng vaät theå, nhöõng khoa hoïc, nhöõng nhaân vaät, nhöõng nôi choán, nhöõng toå chöùc vaø nhöõng yù töôûng” Ñaëc tính cuûa saûn phaåm du lòch Moät saûn phaåm du lòch thöôøng coù 4 ñaëc tính sau: - Tính voâ hình: khaùc vôùi saûn phaåm vaät chaát, caùc dòch vuï khoâng theå nhìn thaáy, neám, ngöûi, caûm giaùc hay nghe thaáy tröôùc khi mua. Do tính chaát voâ hình cuûa dòch vuï vaø saûn phaåm du lòch thöôøng ôû quaù xa khaùch haøng neân ngöôøi mua thöôøng phaûi maát moät khoaûng thôøi gian khaù daøi keå töø ngaøy mua saûn phaåm cho ñeán khi söû duïng. Do vaäy Marketing raát caàn thieát ñeå cung caáp thoâng tin cho khaùch haøng veà saûn phaåm du lòch. - Tính khoâng chia caét ñöôïc: nghóa raèng khaùch haøng laø moät phaàn cuûa saûn phaåm.
Thaät vaäy, khoâng rieâng gì ngöôøi cung caáp dòch vuï maø caû khaùch haøng cuõng goùp phaàn taïo neân chaát löôïng saûn phaåm. Nhö vaäy, nhôø tính khoâng chia caét ñöôïc ñoøi hoûi ngöôøi quaûn lyù trong du lòch phaûi ñaûm baûo söï quaûn lyù chaët cheõ cuûa nhaân vieân laãn khaùch haøng - Tính khoâng oån ñònh: dòch vuï raát deã thay ñoåi, chaát löôïng cuûa saûn phaåm tuøy thuoäc vaøo phaàn lôùn nhöõng ngöôøi cung caáp vaø khi naøo, ôû ñaâu chuùng ñöôïc cung caáp - Tính khoâng löu giöõ ñöôïc: dòch vuï khoâng theå naøo toàn kho, nghóa laø saûn phaåm dòch vuï khoâng theå ñeå daønh cho ngaøy mai. Dòch vuï khoâng baùn ñöôïc ngaøy hoâm nay, khoâng theå baùn cho ngaøy hoâm sau Chính vì nhöõng ñaëc tính treân cuûa saûn phaåm du lòch, caàn thieát phaûi vaän duïng marketing vaøo du lòch môùi coù theå phuïc vuï toát nhaát du khaùch.2 Marketing du lòch 1.1 Khaùi nieäm Theo Toå chöùc du lòch theá giôùi – WTO (World Tourism Organization): “Marketing du lòch laø taäp hôïp nhöõng phöông phaùp vaø kyõ thuaät hình thaønh bôûi moät traïng thaùi tinh thaàn ñaëc bieät vaø coù phöông phaùp trong khi nghieân cöùu vaø phaân tích ñeå toå chöùc quaûn lyù vaø ñeà ra caùc chính saùch nhaèm taïo ra caùc saûn phaåm du lòch thoûa maõn nhu caàu cuûa du khaùch ñeán möùc toái ña theo nhöõng ñieàu kieän veà taâm lyù xaõ hoäi cuûa hoï keå caû nhu caàu cuûa nhöõng ngöôøi daân tieáp ñoùn vaø ñaûm baûo nhöõng khaû naêng veà taøi chính cuûa caùc toå chöùc du lòch, hieäp hoäi du lòch” Moät khaùi nieäm khaùc cuõng ñöôïc nhaéc ñeán, ñoù laø: “ Marketing du lòch laø tieán trình nghieân cöùu, phaân tích nhöõng nhu caàu cuûa khaùch haøng, nhöõng saûn phaåm, dòch vuï du lòch vaø nhöõng phöông thöùc cung öùng, hoã trôï ñeå ñöa khaùch haøng ñeán vôùi saûn phaåm nhaèm thoûa maõn nhu caàu cuûa hoï, ñoàng thôøi ñaït ñöôïc nhöõng muïc tieâu cuûa toå chöùc” 1.2 Söï caàn thieát cuûa marketing du lòch Du lòch laø moät ngaønh coâng nghieäp khoâng khoùi, neân ñaëc tính cuûa saûn phaåm du lòch khaùc vôùi saûn phaåm haøng hoùa, vaø ñaëc bieät saûn phaåm thöôøng ôû xa vaø khoâng theå coù söï löu chuyeån tröïc tieáp tôùi khaùch du lòch. Vaø baûn chaát cuûa marketing laø phaùt hieän ra caùc nhu caàu vaø tìm caùch thoûa maõn chuùng ñeå ñaït muïc tieâu kinh doanh cuûa doanh nghieäp.
Trong kinh doanh du lòch, öùng duïng marketing caàn thieát ñeå tìm hieåu nhöõng nhu caàu cuûa du khaùch vaø ngheä thuaät ñaùp öùng ñeå kinh doanh coù hieäu quaû.3 Moâi tröôøng marketing Ñeå thaønh coâng trong kinh doanh, moät trong nhöõng ñieåu kieän tieân quyeát ñoái vôùi caùc nhaø quaûn lyù laø caàn hieåu ñieàu kieän vaø moâi tröôøng hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp mình 6 Moâi tröôøng hoaït ñoäng cuûa toå chöùc coù theå chia thaønh 3 möùc ñoä: moâi tröôøng vó moâ (hay moâi tröôøng toång quaùt), moâi tröôøng vi moâ (hay moâi tröôøng ñaëc thuø) vaø moâi tröôøng beân trong (moâi tröôøng noäi boä).1 Moâi tröôøng vó moâ Bao goàm caùc yeáu toá beân ngoaøi phaõm vi hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp nhöng coù theå gaây ra nhöõng aûnh höôûng lôùn ñoái vôùi hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp maø doanh nghieäp khoù coù theå kieåm soaùt ñöôïc. Doanh nghieäp chæ coù theå taän duïng neáu noù laø cô hoäi vaø neù traùnh neáu laø nhöõng nguy cô. Moâi tröôøng vó moâ bao goàm caùc yeáu toá sau: Kinh teá: phaûn aùnh söï phaùt trieån, thu nhaäp neàn kinh teá cuûa moät nöôùc vaø ñieàu kieän kinh teá ñöôïc xem laø moät trong nhöõng nhaân toá taùc ñoäng maïnh ñeán thò tröôøng. Caùc yeáu toá kinh teá chuû yeáu aûnh höôûng ñeán caùc doanh nghieäp bao goàm toång thu nhaäp quoác daân GDP vaø thu nhaäp quoác daân treân ñaàu ngöôøi, laïm phaùt, möùc ñoä tieâu duøng, laõi suaát, thay ñoåi tyû giaù, chính saùch taøi chính tieàn teä, möùc ñoä thaát nghieäp,… Vaên hoùa: moâi tröôøng vaên hoùa xaõ hoäi thöôøng aûnh höôûng ñeán nhaän thöùc, tính caùch vaø giaù trò cuûa caùc caù nhaân trong xaõ hoäi vaø ñieàu naøy taùc ñoäng ñeán haønh vi tieâu duøng cuûa caù nhaân.
Do ñoù caùc doanh nghieäp caàn quan taâm ñeán caùc vaán ñeà: Söï pha troän cuûa caùc neàn vaên hoùa, söï thay ñoåi daân cö giöõa caùc vuøng, soá löôïng phuï nöõ coù vieäc laøm taêng leân, nhaän thöùc veà veä sinh söùc khoûe ñöôïc naâng cao, söï taêng leân cuûa caùc tieâu chuaån veà giaùo duïc, phong traøo baûo veä moâi tröôøng thieân nhieân. Chính trò – phaùp luaät: Caùc chuû tröông chính saùch cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc trong töøng thôøi kyø treân caùc lónh vöïc chính trò, kinh teá vaø xaõ hoäi coù aûnh höôûng hoaëc giaùn tieáp hoaëc tröïc tieáp raát lôùn ñeán toaøn boä tieán trình kinh doanh vaø quaûn trò kinh doanh ôû moïi doanh nghieäp. Chính phuû vöøa coù theå thuùc ñaåy, vöøa coù theå haïn cheá vieäc kinh doanh thoâng qua vieäc ban haønh caùc chính saùch kinh teá nhö: trôï caáp cho caùc ngaønh ñöôïc löïa choïn, öu tieân veà thueá hay haïn cheá vaø ñieàu chænh kinh doanh baèng caùc boä luaät, nghò ñònh, thoâng 7 tö vaø caùc quyeát ñònh nhö Boä Luaät Lao Ñoäng, Luaät Thöông Maïi, Luaät Doanh Nghieäp, Luaät Ñaàu Tö… Trong nhöõng aûnh höôûng töø chính saùch cuûa nhaø nöôùc, thì caùc chính saùch veà thueá coù aûnh höôûng tröïc tieáp nhieàu nhaát ñeán vieäc caân ñoái thu chi, lôøi loã vaø chính saùch kinh doanh ôû moãi doanh nghieäp. Chaúng haïn nhö neáu caùc khoaûn thueá veà lôïi nhuaän quaù cao, thì söï khuyeán khích ñi vaøo kinh doanh hoaëc tieáp tuïc kinh doanh seõ coù xu theá giaûm xuoáng, vaø nhöõng nhaø ñaàu tö seõ ñi ñaàu tö ôû nôi khaùc.
Khoa hoïc – kyõ thuaät vaø coâng ngheä Coâng ngheä thöôøng xuyeân bieán ñoåi, coâng ngheä tieân tieán lieân tuïc ra ñôøi, chuùng taïo ra caùc cô hoäi cuõng nhö nguy cô raát lôùn cho caùc doanh nghieäp. Do ñoù, doanh nghieäp phaûi tính ñeán söï aûnh höôûng cuûa caùc yeáu toá naøy trong caùc maët hoaït ñoäng cuûa mình. Seõ laø moät sai laàm neáu caùc nhaø quaûn trò khoâng hoaïch ñònh ñöôïc moät chieán löôïc ñuùng ñaén veà kyõ thuaät vaø coâng ngheä trong töøng thôøi kyø ñeå saûn xuaát caùc loaïi saûn phaåm töông öùng vôùi thò tröôøng. Thöïc teá ñang chöùng toû raèng, nhaø doanh nghieäp naøo naém baét nhanh nhaïy vaø aùp duïng kòp thôøi nhöõng thaønh töïu tieán boä nhö vuõ baõo cuûa khoa hoïc kyõ thuaät thì ngöôøi ñoù seõ thaønh coâng.
Töï nhieân Nhöõng yeáu toá veà töï nhieân taïo söï haáp daãn vaø thu huùt du khaùch. Nhöõng yeáu toá veà töï nhieân bao goàm phong caûnh, nuùi non, doác ñaù, heä ñoäng thöïc vaät, baõi bieån, thôøi tieát, khí haäu… Ngoaøi ra caùc doanh nghieäp cuõng neân chuù troïng ñeán vaán ñeà oâ nhieãm moâi tröôøng, phaù hoaïi moâi tröôøng töï nhieân trong quaù trình khai thaùc nhaèm ñaûm baûo cho vieäc phaùt trieån du lòch beàn vöõng.2 Moâi tröôøng vi moâ Bao goàm nhöõng yeáu toá taùc ñoäng töông ñoái tröïc tieáp ñeán hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp. Moâi tröôøng naøy goàm caùc yeáu toá sau: khaùch haøng, nhöõng nhaø cung caáp, caùc ñoái thuû caïnh tranh, trung gian, coâng chuùng… 8 Khaùch haøng: goàm nhöõng ngöôøi tieâu thuï caùc saûn phaåm cuûa doanh nghieäp, quyeát ñònh ñaàu ra cuûa doanh nghieäp. Khoâng coù khaùch haøng caùc doanh nghieäp seõ gaëp khoù khaên trong tieâu thuï caùc saûn phaåm vaø dòch vuï cuûa mình.
Tìm hieåu kyõ löôõng vaø ñaùp öùng ñaày ñuû caùc nhu caàu cuøng sôû thích, thò hieáu cuûa khaùch haøng muïc tieâu seõ laø ñieàu kieän soáng coøn cho söï toàn taïi vaø phaùt trieån cuûa moãi doanh nghieäp noùi chung vaø heä thoáng quaûn trò cuûa noù noùi rieâng. Caùc ñoái thuû caïnh tranh: quyeát ñònh tính chaát vaø möùc ñoä caïnh tranh giaønh lôïi theá trong ngaønh. Ñoái thuû caïnh tranh thöôøng coù ôû nhöõng daïng sau: + Doanh nghieäp hieän höõu trong ngaønh: chính laø soá löôïng doanh nghieäp tham gia caïnh tranh, möùc ñoä taêng tröôûng trong ngaønh, cô caáu chi phí coá ñònh, möùc ñoä ña daïng hoùa saûn phaåm.