Chương I: Cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn của NHTM Chương II: Thực trạng huy động vốn tại một số NHTM VN trên địa bàn TPHCM Chương III: Giải pháp huy động vốn tại một số NHTM Việt Nam trên địa bàn TPHCM. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu lý luận cơ bản về nguồn vốn, nắm bắt được tầm quan trọng, các công cụ và phương thức huy động vốn của NHTM. Tình hiểu tình hình kinh tế xã hội, nêu lên những thuận lợi, khó khăn trong quá trình huy động vốn của một số NHTM Việt Nam trên địa bàn TPHCM.
Từ đó, phân tích các nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong quá trình huy động vốn. Đưa ra các giải pháp, các đề xuất nhằm góp phần gia tăng nguồn vốn huy động vốn cho một số NHTM Việt Nam trên địa bàn TPHCM nói riêng cũng như cho hệ thống NHTM nói chung. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu là xem xét quá trình tăng nguồn vốn huy động của các NHTM Việt Nam trên địa bàn TPHCM trong thời gian qua. Số liệu nghiên cứu được thu thập từ năm 2008 đến 2010 và số liệu cập nhật 10 tháng đầu năm 2011.
Luận văn đưa ra một số đánh giá về những kết quả đạt được và những tồn tại trong công tác huy động vốn, từ đó đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm gia tăng nguồn vốn huy động của một số NHTM Việt Nam trên địa bàn TPHCM. Phƣơng pháp nghiên cứu: Luận văn dựa vào dữ liệu trong quá khứ để đánh giá các kết quả đạt được, tìm hiểu các nguyên nhân ảnh hưởng đến nguồn vốn huy động của một số NHTM trên địa bàn TPHCM. Trong quá trình thực hiện, tác giả đã sử dụng phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tổng hợp kết hợp với các lý luận khoa học để giải quyết vấn đề đã đưa ra. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài: Kết quả nghiên cứu của đề tài nhằm tìm ra các mặt còn tồn tại, những hạn chế cần phải khắc phục trong quá trình huy động vốn, từ đó đề ra các giải pháp nhằm gia tăng nguồn vốn huy động tại một số NHTM Việt Nam trên địa bàn TPHCM, giúp cho LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các NHTM VIệt Nam có đủ nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu kinh doanh, qua đó các NHTM Việt Nam có thể khẳng định vị thế của mình trong thời kì phát triển và hội nhập quốc tế.
Trong quá trình thực hiện luận văn, do năng lực và thời gian còn hạn chế, chắc chắn sẽ không tránh những thiếu sót, rất mong được sự góp ý của quý thầy cô để luận văn được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô Khoa Đào Tạo Sau Đại Học, Khoa Ngân Hàng của Trường Đại Học Kinh Tế TPHCM đã tận tình chỉ bảo, đặc biệt xin cảm ơn PGS.TS Trần Hoàng Ngân, người đã tận tình hướng dẫn em hoàn thành luận văn này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM 1. Hoạt động huy động vốn của NHTM.
Khái niệm: Huy động vốn là nghiệp vụ tạo nên nguồn vốn của NHTM, thông qua việc NH nhận ký thác và quản lý các khoản tiền từ khách hàng theo nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi đáp ứng nhu cầu vốn trong hoạt động kinh doanh của NH. Huy động vốn là hoạt động tạo nguồn vốn cho NHTM, nguồn vốn này chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng nguồn vốn nên đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng đến quy mô và hiệu quả kinh doanh của NH. NHTM mua quyền sử dụng vốn tạm thời nhàn rỗi của khách hàng trong một thời gian nhất định với trách nhiệm hoàn trả đầy đủ với chi phí phải trả cho khách hàng dưới hình thức lãi tiền gửi. Đặc điểm: Các chủ thể tham gia trong nghiệp vụ huy động vốn bao gồm: NHTM với vị thế là người huy động vốn và khách hàng ( cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp…) với vị thế là người cung cấp vốn huy động cho NH.
Hình thức huy động vốn của NHTM ngày càng đa dạng đáp ứng yêu cầu của các chủ thể trong nền kinh tế. NHTM có thể huy động vốn bằng các hình thức như: nhận tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và phát hành các giấy tờ có giá (kỳ phiếu, trái phiếu, CCTG). Khi khách hàng có yêu cầu rút tiền thì NH sẽ hoàn trả lại số tiền gốc đã huy động và trả cho khách hàng một khoản tiền lãi phát sinh từ việc gửi tiền tại NH. Khoản tiền lãi này chính là chi phí mà NH phải trả khi thực hiện huy động vốn của khách hàng trong một khoản thời gian nhất định.
Huy động vốn là nghiệp vụ có tính hoàn trả, vì NHTM là người đi vay vốn, chỉ được quyền sử dụng số vốn đó trong một khoản thời gian nhất định mà không có quyền sở hữu nên có trách nhiệm hoàn trả lại cho khách hàng khi đến hạn hoặc ngay khi khách hàng yêu cầu. Lãi suất huy động vốn là yếu tố tích cực kích thích huy động vốn từ các chủ thể trong nền kinh tế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM, đóng vai trò quan trọng nhưng cũng không kém phần rủi ro cho NHTM. Nếu NH không có chiến lược quản trị thanh khoản tốt sẽ dẫn đến tình trạng thừa và thiếu hụt thanh khoản vượt mức giới hạn cho phép, hoặc nếu như khách hàng rút vốn hàng loạt tại cùng một thời điểm, dẫn đến nguy cơ gây ra sụp đổ và phá sản của hệ thống NH.
Nghiệp vụ huy động vốn chỉ có thực thực hiện khi có sự tin tưởng, tín nhiệm của khách hàng dành cho NH. Vì thế NH phải tuân thủ nghiệm ngặt vấn đề bảo mật thông tin khách hàng, qui trình huy động vốn và sử dụng vốn huy động cần có sự kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính an toàn cho tài sản của khách hàng. Vai trò của huy động vốn: 1. Đối với nền kinh tế: NHTM là kênh cung ứng vốn quan trọng hàng đầu của nền kinh tế.
Thông qua huy động vốn của NH, các khoản tiền nhàn rỗi, nhỏ lẻ của đối tượng trong nền kinh tế tập trung thành một khối lượng vốn lớn, sử dụng vốn cho vay đầu tư sinh lời đáp ứng cho các yêu cầu của nền kinh tế. Với nghiệp vụ huy động vốn, NHTM có điều kiện tiếp cận và thu hút một khối lượng khách hàng rất lớn đến với NHTM, có tác dụng kích thích khơi dậy các tiềm năng về vốn huy động đến mức cao nhất các nguồn vốn trong nền kinh tế. Bên cạnh đó việc quản lý thu chi tiền cho khách hàng NHTM góp phần kiềm chế lạm phát và các hoạt động của nền kinh tế cũng như diễn biến xu hướng biến động trong nền kinh tế để Nhà nước kịp thời đưa ra giải pháp hợp lý. Thông qua huy động vốn, NHTM phát hành CCTG, kỳ phiếu, trái phiếu góp phần tạo nên hàng hóa trên thị trường tài chính.
Đối với NHTM: Huy động vốn chiếm tỷ trọng đáng kể trong tài sản Nợ của NHTM, tạo nên nguồn vốn quan trọng của NHTM. Huy động vốn là nền tảng quyết định đến sự tồn tại, phát triển của NHTM. Thông qua nghiệp vụ huy động vốn, NHTM hình thành nguồn vốn đáp ứng nhu cầu kinh doanh, thực hiện các nghiệp vụ cho vay, tài trợ, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 đầu tư, kinh doanh ngoại tệ, thanh toán, ủy thác… tạo ra lợi nhuận cho NHTM, đảm bảo cho sự phát triển vững mạnh của NHTM. Huy động vốn là cơ sở đển NH thu hút khách hàng đến giao dịch góp phần nâng cao uy tín và thương hiệu của NH.
Đối với khách hàng: Với nghiệp vụ huy động vốn giúp cho khách hàng thuận lợi thực hiện tích lũy để dành các khoản thu nhập nhàn rỗi chưa sử dụng cho mục tiêu hay nhu cầu tài chính đã dự định trong tương lai. Với những hình thức huy động vốn phong phú, khách hàng dễ dàng lựa chọn một hình thức huy động phù hợp theo yêu cầu về lãi suất, thời hạn, cách tính lãi và thanh toán lãi, mục đích của mình… có thể nói đây là hình thức đầu tư an toàn, không thể thiếu được trong danh mục đầu tư của bất kỳ nhà đầu tư trên thị trường tài chính. Lãi suất ngân hàng được coi là thu nhập tối thiểu, là cơ sở để so sánh với thu nhập của các hình thức đầu tư khác trên thị trường trước khi nhà đầu tư quyết định lựa chọn hình thức đầu tư hợp lý. Việc nắm giữ quyền sở hữu các CCTG, sổ tiết kiệm, kỳ phiếu….ngoài việc được quyền hưởng lãi, khách hàng còn có thể dễ dàng mua bán, chuyển nhượng các CCTG trên thị trường, tạo nên tính thanh khoản cao cho người sở hữu nó.
Nhờ vậy, khách hàng có thể dễ dàng chuyển đổi các tài sản này thành tiền mặt bất cứ lúc nào bằng cách cầm cố, chiết khấu cho NHTM hoặc bán lại trên thị trường tiền tệ. Nghiệp vụ huy động vốn của NHTM tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng có thể tiếp cận những tiện ích của các dịch vụ ngân hàng, bảo đảm đáp ứng ngày càng phong phú, đa dạng nhu cầu của khách hàng khi đến giao dịch với NHTM. Nguyên tắc huy động vốn: Hoàn trả: là nguyên tắc cơ bản, theo đó NHTM phải có trách nhiệm hoàn trả cho khách hàng khi có yêu cầu hoặc khi đáo hạn. Nhờ vậy, sẽ tạo được lòng tin nơi khách hàng để họ yên tâm gửi tiền vào NH đảm bảo an toàn.
Để hoàn trả cho khách hàng, NHTM cần có biện pháp sử dụng vốn an toàn, hiệu quả. Trong trường hợp kinh doanh thua lỗ, NHTM bị phá sản thì việc hoàn trả tiền LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 cho khách hàng được thực hiện thông qua bảo hiểm tiền gửi. Hầu hết các nước trên thế giới, khi nhận tiền gửi của khách hàng các NHTM đều phải mua bảo hiểm tiền gửi tại tổ chức bảo hiểm tiền gửi với mức phí theo quy định. Nếu NHTM bị phá sản thì tổ chức bảo hiểm tiền gửi sẽ hoàn trả tiền gửi cho khách hàng theo mức chi trả tối đa theo quy định.
Với cơ chế bảo hiểm tiền gửi nêu trên, không chỉ đảm bảo quyền lợi cho khách hàng, mà còn góp phần ngăn ngừa rủi ro và giữ vững an toàn cho hệ thống. Trả lãi: NHTM không chỉ phải hoàn trả vốn gốc mà còn phải có trách nhiệm trả lãi cho khách hàng, cho dù NH kinh doanh có lãi hoặc lỗ.