Chương 1: Tổng quan về hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu của Nhà nước. Chương 2: Thực trạng hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu của Nhà nước tại Sở Giao dịch II. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu tại Sở giao dịch II. Do còn nhiều hạn chế về thu thập thông tin, số liệu phân tích, tài liệu nghiên cứu và thờ gian thực hiện nên đề tài của luận văn không th tránh khỏi nhiều thiếu sót và khiếm khuyết, kính mong quý thầy cô đóng góp ý kiến xây dựng.
Tôi hứa sẽ tiếp thu và học tập đ ngày càng hoàng thiện kiến thức của mình hơn nhằm góp một phần nhỏ bé vào công cuộc xây dựng và phát tri n kinh tế đất nước. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Chươn 1: TỔN QUAN VỀ HOẠT ĐỘN TÍN ỤN TÀ TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC 1.1 LÝ LUẬN CHUN VỀ TÍN ỤN TÀ TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC 1.1 Khái niệm TDTTXK và tổ chức thực hiện TDTTXK của Nhà nước 1.1 Khái niệm về TDTTXK của Nhà nước Phát tri n xuất khẩu là một trong những mục tiêu quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng phát tri n kinh tế. Phát tri n xuất khẩu góp phần tăng trưởng GDP tạo nguồn thu ngoại tệ, cải thiện cán cân thanh toán, tạo công ăn việc làm cho người lao động…. Chính vì vậy, Chính phủ của bất kỳ quốc gia nào cũng xây dựng riêng một chiến lược, chính sách h trợ cho xuất khẩu như: tín dụng xuất khẩu của Nhà nước, thưởng xuất khẩu, giảm thuế… Tín dụn tài t ợ x ất khẩ a đ ọi à Tín dụn x ất khẩ - TDXK) của Nhà nước, hiểu theo nghĩa rộng là các biện pháp h trợ về mặt tài chính đối với các hoạt động xuất khẩu.
Nếu hiểu theo nghĩa hẹp, tín dụng xuất khẩu của Nhà nước là h trợ về mặt tài chính đối với nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu. Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước là một nhánh của tín dụng đầu tư phát tri n Nhà nước. Đây là biện pháp h trợ của Nhà nước dành cho các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu nhằm mục tiêu tăng khả năng cạnh tranh hàng hoá nội địa trên thị trường thế giới. Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước bao gồm các hình thức: Thứ nhất, Bảo lãnh tín dụng xuất khẩu hoặc bảo hi m tín dụng xuất khẩu; Thứ hai, trợ tài chính: cho vay, tài trợ, tài trợ trực tiếp, h trợ lãi suất, hoặc kết hợp các hình thức trên.2 Tổ chức thực hiện TDXK của Nhà nước Một tổ chức cung cấp tất cả hoặc một phần những dịch vụ nói trên được gọi là Cơ quan tín dụng xuất khẩu (ECA: Export Cr dit Ag ncy).
Tổ chức này thuộc sở hữu Chính LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 phủ hoặc do Chính phủ ki m soát. Cơ quan tín dụng xuất khẩu chính thức hoạt động dựa trên nguồn ngân sách của Chính phủ. ECA thực hiện rất nhiều chính sách tín dụng xuất khẩu trong lĩnh vực mậu dịch thương mại, tài chính, công nghiệp… Ngoài ra ECA được coi là một trung tâm cung cấp thông tin, duy trì cập nhật thông tin liên quan đến thương mại mậu dịch và tổ chức xuất khẩu; tổ chức này có th tư vấn cho các nhà xuất khẩu và các ngân hàng rất nhiều khía cạnh về xuất khẩu cũng như tình hình thực tế về tài chính quốc tế. Các ECA được chia làm 2 loại cơ bản: một ECA cung cấp cả dịch vụ tài chính và bảo hi m, một ECA khác cung cấp 2 dịch vụ này th o 2 cơ quan tách biệt.
Các mô hình ECA Mô hình hợp nhất Mô hình tách biệt EXIM: cho vay, bảo KEXIM: cho vay , bảo lãnh Mỹ Hàn Q ốc hi m, bảo lãnh KEIC: bảo hi m EDC: cho vay, bảo JBIC: cho vay, bảo lãnh Canada Nhật Bản hi m, bảo lãnh NEXI: bảo hi m NATEXIS: cho vay, bảo lãnh, ECGD: h trợ lãi suất, Anh Pháp h trợ lãi suất bảo hi m, bảo lãnh COFACE: bảo hi m EFIC: cho vay, bảo KfW: cho vay, bảo lãnh Úc Đức hi m, bảo lãnh ERMES: bảo hi m, bảo lãnh EIBT: cho vay, bảo EIBC: cho vay, bảo lãnh Đài L an T n Q ốc hi m, bảo lãnh SINOSURE: bảo hi m Riêng ở Việt Nam hoạt động tín dụng xuất khẩu của Nhà nước chỉ mới tri n khai dưới hình thức cho vay, bảo lãnh. Trong đó chủ yếu là hoạt động cho vay, NHPT là tổ chức thuộc sở hữu Chính phủ được giao thực hiện nhiệm vụ này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Vai t ò của TDXK của Nhà nước Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước là một hình thức của tín dụng Nhà nước. Do mang đặc thù h trợ vốn đ tăng cường sức cạnh tranh hàng hoá xuất khẩu nên tín dụng xuất khẩu của Nhà nước có vai trò chủ yếu sau: + Thúc đẩ tăn t ư ng kim ngạch xuất khẩu cả nước: Các doanh nghiệp xuất khẩu có cơ hội tiếp cận được nguồn vốn sản xuất với ưu đãi về chi phí sử dụng vốn, thời hạn vay, tài sản bảo đảm thấp…do đó họ sẽ yên tâm sản xuất, tập trung vào nghiên cứu phát tri n sản phẩm (hàng hóa xuất khẩu).
Sản phẩm làm ra chất lượng được cải thiện, khả năng cạnh tranh cao hơn và cơ hội được thị trường nước ngoài chấp nhận sẽ nhiều hơn. Nhờ đó, kim ngạch xuất khẩu doanh nghiệp tăng trưởng cao hơn và qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cả nước. + Cải thiện cán c n thươn mại, óp phần thúc đẩ tăn t ư ng kinh tế: Hiện nay cán cân thương mại nước ta luôn trong tình trạng thâm hụt, nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu và đã ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng GDP cả nước. Do đó khi tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cao hơn tăng trưởng nhập khẩu sẽ hạn chế thâm hụt cán cân thương mại góp phần cải thiện tốc độ tăng trưởng GDP cả nước.
+ óp phần giải quyết côn ăn việc àm ch n ười a động: bằng cách cung ứng vốn kịp thời cho hoạt động sản xuất, hàng trăm nghìn lao động được giải quyết công ăn việc làm, cuộc sống ổn định, an ninh xã hội được đảm bảo.3 Sự khác biệt giữa TDXK của Nhà nước và T XK khác Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước Tín dụng xuất khẩ khác - Tín dụng nhà nước - Tín dụng ngân hàng - Đối tượng: doanh nghiệp, tổ chức xuất khẩu những mặt hàng thuộc danh mục - Đối tượng: doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khuyến khích phát tri n Nhà nước trong có hoạt động xuất khẩu. từng giai đoạn phát tri n kinh tế. - Lãi suất: lãi suất trái phiếu chính phủ + - Lãi suất: lãi suất huy động thị trường + Phí quản lý. phí huy động, phí quản lý + lợi nhuận.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 - Tài sản đảm bảo: tỷ lệ tài sản đảm bảo - Tài sản đảm bảo: thường lớn hơn mức thấp.4 Các hình thức TDXK của Nhà nước cơ bản Phần lớn các hoạt động thương mại trên thế giới được thực hiện theo dạng trả tiền sau khi nhận hàng hoặc trả trong vòng 180 ngày sau khi nhận hàng (Sơ đồ 1). Vì vậy là các giao dịch quốc tế có một số tình huống không mong muốn có th xảy ra dẫn đến việc không thanh toán. ơn nữa, khi dự án lớn và thời gian hoàn vốn vay dài, mức độ rủi ro càng cao. Vai trò căn bản của tín dụng xuất khẩu của nhà nước là tránh và ngăn ngừa rủi ro cũng như các hiện tượng bất trắc xảy ra hoặc ít nhiều chuy n các rủi ro nhà nhập khẩu hoặc các ngân hàng nhà xuất khẩu sang ECA thông qua việc cung cấp bảo hi m hoặc cung cấp các khoản vay đối với các dự án mà các ngân hang thương mại còn chần chừ khi h trợ.1: Hoạt động thương mại thanh toán qua ngân hàng (1) Nhà XK Nhà NK àng hóa và dịch vụ (4) Tiền (2) Tiền (3) Ngân hàng Ngân hàng Nước A Tiền Nước B Có nhiều tiêu chí đ phân chia hoạt động tín dụng xuất khẩu của Nhà nước - Theo loại hình nghiệp vụ: cho vay tín dụng xuất khẩu, bảo lãnh tín dụng xuất khẩu, bảo hi m tín dụng xuất khẩu.
- Th o đối tượng thụ hưởng: tín dụng người mua, tín dụng người bán. - Theo thời gian: tín dụng xuất khẩu ngắn hạn và tín dụng xuất khẩu dài hạn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Tín dụn n ười bán Có nhiều dạng tín dụng người bán. Điều này phụ thuộc vào cơ quan cung cấp tín dụng.
Nhà xuất khẩu (người bán) sẽ cấp cho nhà nhập khẩu các khoản tín dụng thương mại th o hợp đồng kinh tế đã ký kết. ECA cung cấp trực tiếp các khoản vay cho nhà xuất khẩu đ nhà xuất khẩu nhận toàn bộ số tiền của hợp đồng (tín dụng nhà cung cấp: th o sơ đồ 2) hoặc ECA phát hành thư bảo lãnh tín dụng xuất khẩu th o đề nghị của nhà xuất khẩu trong đó chỉ định rằng ngân hàng sẽ là người hưởng lợi, và nhà xuất khẩu có th sử dụng thư bảo lãnh tín dụng xuất khẩu này làm tài sản đảm bảo đ ngân hàng thương mại ứng trước vốn (sơ đồ 3).2: Quy trình thực hiện cho vay tín dụng của nhà xuất khẩu 2.3: Bảo lãnh tín dụng nhà xuất khẩu 2. XK (chả trậm) Ngân hàng TM Nhà XK Nhà NK 4. Thanh toán Bảo lãnh tín dụng ECA (Bảo hi m) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Mặt khác một trong những mô hình truyền thống và đơn giản nhất của tín dụng xuất khẩu của nhà nước là bảo hi m tín dụng nhà cung cấp (Sơ đồ 1.
Nhà xuất khẩu sẽ ký hợp đồng XK hàng hóa và dịch vụ với nhà nhập khẩu. ECA sẽ bán cho nhà xuất khẩu bảo hi m đối với một số rủi ro mà nhà nhập khẩu không thanh toán. Bảo hi m bao gồm cả rủi ro chính trị và rủi ro thương mại.4: Bảo hi m tín dụng nhà cung cấp Nhà XK Nhà NK Bảo Trả phí hi m àng hóa, dịch vụ ECA Tiền Nước B Nước A 1.2 Tín dụn n ười mua b Có 2 hình thức tín dụng người mua * ình thức cho vay: gồm cho vay trực tiếp (sơ đồ 1.5) và cho vay lại (sơ đồ 1. Vay trực tiếp: vay trực tiếp có nghĩa là khoản tín dụng sẽ được cấp trực tiếp cho nhà nhập khẩu nước ngoài.
Th o chương trình này, ECA sẽ ký thỏa thuận vay vốn trực tiếp với nhà nhập khẩu nước ngoài và sẽ cấp vốn cho nhà nhập khẩu đ trả tiền cho nhà xuất khẩu.