Giải pháp hoàn thiện tín dụng tài trợ xuất khẩu tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh giải pháp hoàn thiện tín dụng tài trợ xuất khẩu tại ngân hàng phát triển việt nam sở giao dịch, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Nhựt
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huy Hoàng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp hoàn thiện tín dụng tài trợ xuất khẩu tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TÀI TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC
• 1.1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍN DỤNG TÀI TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC
• 1.2. CÁC QUY ĐỊNH QUỐC TẾ VỀ TÍN DỤNG XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC
• 1.3. RỦI RO VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ TÍN DỤNG XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC
• 1.4. Kết luận chương I
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TÀI TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC TẠI SỞ GIAO DỊCH II
• 2.1. GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM VÀ SỞ GIAO DỊCH II
• 2.2. CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.3. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC TẠI SỞ GIAO DỊCH II
• 2.4. ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM VÀ SỞ GIAO DỊCH II
• 2.5. Kết luận chương II
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TÀI TRỢ XUẤT KHẨU TẠI SỞ GIAO DỊCH II
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG TDTTXK CỦA NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 3.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG TDXK TẠI SỞ GIAO DỊCH II
• 3.2.1. Các giải pháp thuộc về Chính phủ
• 3.2.2. Các giải pháp thuộc về Sở Giao dịch II
• 3.2.3. Các giải pháp hỗ trợ khác
• 3.3. Kết luận Chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng xuất khẩu tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam

Tín dụng xuất khẩu là một trong những công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế. Ngân hàng Phát triển Việt Nam (NHPT) đóng vai trò chủ chốt trong việc cung cấp nguồn vốn cho các hoạt động xuất khẩu. Việc hoàn thiện tín dụng xuất khẩu không chỉ giúp doanh nghiệp tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc cải thiện chính sách tín dụng xuất khẩu là cần thiết để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

1.1. Khái niệm và vai trò của tín dụng xuất khẩu

Tín dụng xuất khẩu (TDXK) là hình thức hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp xuất khẩu nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh. TDXK không chỉ giúp doanh nghiệp có nguồn vốn kịp thời mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng thị trường. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Nhựt (2013), TDXK đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện cán cân thương mại và thúc đẩy tăng trưởng GDP.

1.2. Các hình thức tín dụng xuất khẩu hiện có

Tín dụng xuất khẩu hiện nay bao gồm nhiều hình thức như cho vay, bảo lãnh tín dụng và bảo hiểm tín dụng. Mỗi hình thức đều có những ưu điểm riêng, giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng thanh toán. Việc hiểu rõ các hình thức này sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án phù hợp nhất cho hoạt động xuất khẩu của mình.

II. Thách thức trong hoạt động tín dụng xuất khẩu tại NHPT

Mặc dù tín dụng xuất khẩu tại NHPT đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như rủi ro tín dụng, quy trình phê duyệt chậm và thiếu thông tin thị trường là những yếu tố cản trở sự phát triển của tín dụng xuất khẩu. Để giải quyết những thách thức này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

2.1. Rủi ro trong tín dụng xuất khẩu

Rủi ro tín dụng là một trong những vấn đề lớn nhất mà NHPT phải đối mặt. Theo nghiên cứu, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc thanh toán nợ do biến động thị trường và tình hình kinh tế không ổn định. Việc đánh giá rủi ro một cách chính xác sẽ giúp NHPT có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.2. Quy trình phê duyệt tín dụng chậm

Quy trình phê duyệt tín dụng tại NHPT thường kéo dài, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn. Cần cải tiến quy trình này để giảm thiểu thời gian chờ đợi và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tín dụng có thể là một giải pháp khả thi.

III. Giải pháp hoàn thiện tín dụng xuất khẩu tại NHPT

Để hoàn thiện tín dụng xuất khẩu, NHPT cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình phê duyệt mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng. Việc áp dụng công nghệ và cải tiến chính sách sẽ là những yếu tố quyết định cho sự thành công.

3.1. Cải tiến quy trình phê duyệt tín dụng

Cần rút ngắn quy trình phê duyệt tín dụng bằng cách áp dụng công nghệ thông tin và tự động hóa một số bước trong quy trình. Điều này sẽ giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi và tăng cường hiệu quả công việc.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Đào tạo nhân viên và cải thiện dịch vụ khách hàng là rất quan trọng. NHPT cần chú trọng đến việc cung cấp thông tin đầy đủ và kịp thời cho doanh nghiệp, giúp họ hiểu rõ hơn về các chính sách tín dụng xuất khẩu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các giải pháp hoàn thiện tín dụng xuất khẩu tại NHPT đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Doanh số xuất khẩu của các doanh nghiệp được hỗ trợ đã tăng trưởng đáng kể. Nghiên cứu cho thấy rằng, việc cải thiện tín dụng xuất khẩu không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các giải pháp đã được triển khai tại NHPT đã giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu. Doanh số xuất khẩu tăng lên, góp phần cải thiện cán cân thương mại của Việt Nam.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Những bài học từ thực tiễn cho thấy rằng, việc lắng nghe ý kiến của doanh nghiệp và cải tiến chính sách tín dụng là rất quan trọng. NHPT cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh các chính sách để phù hợp với thực tế thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho tín dụng xuất khẩu

Tín dụng xuất khẩu tại NHPT có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Để tiếp tục phát triển, NHPT cần không ngừng cải tiến và hoàn thiện các chính sách tín dụng. Việc xây dựng một hệ thống tín dụng xuất khẩu hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế.

5.1. Định hướng phát triển tín dụng xuất khẩu

NHPT cần xác định rõ định hướng phát triển tín dụng xuất khẩu trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Việc xây dựng các chính sách linh hoạt và phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn.

5.2. Tương lai của tín dụng xuất khẩu tại NHPT

Tương lai của tín dụng xuất khẩu tại NHPT phụ thuộc vào khả năng thích ứng với biến động của thị trường. Cần có những chiến lược dài hạn để đảm bảo sự phát triển bền vững cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đóng góp khoảng 30% đến 40% vào tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn quốc. Để hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh và đẩy mạnh thâm nhập thị trường quốc tế, chính sách tín dụng xuất khẩu của Nhà nước đã được triển khai thông qua hệ thống Ngân hàng Phát triển Việt Nam, tiền thân là Quỹ Hỗ trợ Phát triển được thành lập từ năm 1999 theo Nghị định 50/1999/NĐ-CP. Tại khu vực phía Nam, Sở Giao dịch II đóng vai trò đầu mối huyết mạch trong việc giải ngân nguồn vốn ưu đãi này.

Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển kinh tế 2009 - 2012, hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu tại đơn vị đã bộc lộ nhiều điểm nghẽn giữa cơ chế chính sách hiện hành và thực tiễn vận hành, dẫn đến tình trạng rủi ro nợ quá hạn gia tăng và quy mô giải ngân chưa đạt kỳ vọng. Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là phân tích toàn diện thực trạng, bóc tách các nguyên nhân kìm hãm và xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu tại Sở Giao dịch II. Nghiên cứu giới hạn phạm vi khảo sát thực chứng trong thời gian 4 năm từ 2009 đến 2012, đặt trong bối cảnh thực hiện Chiến lược phát triển xuất khẩu của Việt Nam đến năm 2015. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách, hạn chế thâm hụt cán cân thương mại và thúc đẩy tăng trưởng GDP quốc gia đạt mục tiêu 6% đến 7% mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận về tín dụng nhà nước và mô hình tổ chức Cơ quan Tín dụng Xuất khẩu chính thức. Đây là định chế tài chính đặc thù do Chính phủ thành lập nhằm bảo toàn nguồn vốn và thúc đẩy mục tiêu kinh tế vĩ mô thay vì tối đa hóa lợi nhuận. Khung pháp lý quốc tế tham chiếu bao gồm các quy định nghiêm ngặt tại Điều 1, Điều 3 và Phụ lục 1 của Hiệp định về Trợ cấp và các Biện pháp Bù trừ thuộc Tổ chức Thương mại Thế giới, cùng các thỏa thuận chuẩn mực về tín dụng xuất khẩu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế gồm 30 quốc gia thành viên và nguyên tắc quản trị của Liên minh Berne với 52 tổ chức thành viên đại diện cho 43 quốc gia.

Hệ thống lý thuyết phân định rõ 4 khái niệm và sản phẩm cốt lõi:

• Tín dụng người bán: Khoản cấp vốn trực tiếp hoặc bảo lãnh cho nhà xuất khẩu trong nước để tài trợ vốn lưu động trước hoặc sau khi giao hàng.
• Tín dụng người mua: Khoản cho vay trung và dài hạn từ 2 năm trở lên cấp trực tiếp cho nhà nhập khẩu nước ngoài hoặc ngân hàng đại diện để mua hàng hóa trong nước.
• Bảo lãnh tín dụng xuất khẩu: Cam kết bằng văn bản thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho doanh nghiệp xuất khẩu khi tham gia đấu thầu hoặc thực hiện hợp đồng.
• Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu: Công cụ phân tán rủi ro thương mại và rủi ro chính trị với thời gian thanh toán trả chậm từ 90 đến 180 ngày.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo hoạt động tín dụng xuất khẩu định kỳ và hồ sơ dư nợ thực tế tại Sở Giao dịch II thuộc Ngân hàng Phát triển Việt Nam trong chu kỳ 4 năm từ 2009 đến 2012.

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 100% hợp đồng tín dụng tài trợ xuất khẩu đã giải ngân với hơn 50 hồ sơ doanh nghiệp trọng điểm thuộc các nhóm ngành chủ lực như nông sản, thủy sản, dệt may và cơ khí chế tạo. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ có chủ đích được áp dụng nhằm phản ánh bức tranh chân thực về chất lượng tín dụng, biến động dư nợ bình quân và thực trạng phát sinh lãi treo. Phương pháp phân tích định tính kết hợp phân tích định lượng được thực hiện thông qua thống kê mô tả, phương pháp so sánh ngang - dọc và tổng hợp ma trận rủi ro. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm đánh giá chính xác mức độ biến động của dòng vốn, làm rõ mối tương quan giữa sự thay đổi chính sách vĩ mô và hiệu quả thu hồi nợ tại cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế tại Sở Giao dịch II giai đoạn 2009 - 2012 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, cơ cấu sản phẩm tài trợ có sự mất cân đối nghiêm trọng. Hoạt động cho vay ngắn hạn hỗ trợ người bán chiếm tới hơn 85% tổng doanh số giải ngân hàng năm, trong khi tín dụng người mua và các gói tài trợ trung - dài hạn chỉ chiếm tỷ trọng dưới 15%. Nghiệp vụ bảo hiểm tín dụng xuất khẩu hoàn toàn chưa được triển khai, khiến công cụ hỗ trợ xuất khẩu bị bó hẹp.

Thứ hai, chất lượng tín dụng suy giảm rõ rệt qua từng năm. Tỷ lệ nợ quá hạn và lãi treo đã tăng từ mức 3,2% trên tổng dư nợ vào năm 2009 lên mức 6,8% vào năm 2012. Tình trạng này xuất phát từ việc nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ tại thị trường quốc tế và chậm trễ trong việc thu hồi dòng tiền thanh toán.

Thứ ba, danh mục tài trợ có mức độ tập trung rủi ro cao vào các mặt hàng nông sản thô và sơ chế, chiếm gần 70% tổng dư nợ cho vay xuất khẩu. Nhóm hàng công nghệ cao, cơ khí chính xác và sản phẩm có hàm lượng giá trị gia tăng nội địa trên 50% chỉ chiếm chưa đầy 10% doanh số cho vay.

Thứ tư, công tác thẩm định tài sản bảo đảm và bảo lãnh tín dụng còn nhiều bất cập. Tỷ trọng các khoản vay có bảo đảm bằng bảo lãnh thanh toán quốc tế chỉ chiếm dưới 5%, trong khi phần lớn dựa vào tài sản thế chấp truyền thống với giá trị thanh lý thấp khi xảy ra tranh chấp thương mại.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên phản ánh cơ chế chính sách tín dụng xuất khẩu của Nhà nước chưa theo kịp các thông lệ quốc tế và sự thay đổi nhanh chóng của thương mại toàn cầu. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ cơ chế lãi suất cho vay cứng nhắc, quy trình phân cấp thẩm định tại Sở Giao dịch II còn qua nhiều tầng nấc trung gian, và sự thiếu hụt các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Khi đối chiếu với mô hình Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc KEXIM hoặc Ngân hàng Xuất nhập khẩu Thái Lan, các định chế này đã áp dụng cơ chế tài trợ bao thanh toán miễn truy đòi lên đến 85% - 90% giá trị hợp đồng và hỗ trợ 100% bảo lãnh dự án nước ngoài. Sự chậm trễ của hệ thống trong nước khiến doanh nghiệp gặp nhiều bất lợi cạnh tranh.

Để phục vụ công tác quản trị và ra quyết định, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu doanh số cho vay theo kỳ hạn kết hợp đường xu hướng phản ánh tỷ lệ nợ xấu qua các năm. Đồng thời, một bảng tổng hợp đối chiếu danh mục ngành hàng tài trợ sẽ làm nổi bật sự chênh lệch rõ rệt giữa nhóm nông sản truyền thống và nhóm sản phẩm công nghiệp chế biến sâu.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống giải pháp hoàn thiện hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu tại Sở Giao dịch II được xây dựng đồng bộ với 4 định hướng trọng tâm:

1. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng và nghiệp vụ tài trợ quốc tế: Chính phủ và Hội sở chính Ngân hàng Phát triển Việt Nam cần nhanh chóng ban hành quy chế triển khai sản phẩm tín dụng người mua và bảo hiểm tín dụng xuất khẩu. Mục tiêu đạt tỷ lệ tài trợ từ 70% đến 85% giá trị hợp đồng xuất khẩu cho các đối tác quốc tế nhập khẩu hàng hóa Việt Nam trong lộ trình 2014 - 2016, chuyển dịch từ hỗ trợ người bán sang mở rộng chuỗi phân phối ngoại thương.

2. Đổi mới cơ chế lãi suất và nguồn vốn huy động: Bộ Tài chính cùng các bộ ngành liên quan cần thiết lập khung lãi suất cho vay linh hoạt dựa trên lãi suất trái phiếu chính phủ cộng biên độ quản lý rủi ro từ 1,5% đến 2,0% mỗi năm, tiệm cận nguyên tắc lãi suất thương mại tham chiếu CIRR của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế. Hoàn thành việc điều chỉnh chính sách nguồn vốn ưu đãi này trong giai đoạn 2014 - 2015.

3. Hiện đại hóa quy trình thẩm định tín dụng và kiểm soát rủi ro tại chi nhánh: Sở Giao dịch II phải áp dụng triệt để khung quản trị rủi ro theo chuẩn mực Basel II, thiết lập hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ cho 100% khách hàng doanh nghiệp vay vốn xuất khẩu. Đặt mục tiêu kéo giảm và duy trì tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới mức 3,0% trên tổng dư nợ đến hết năm 2015.

4. Nâng cấp hạ tầng công nghệ và dịch vụ thanh toán quốc tế: Sở Giao dịch II cần chủ động phát triển nghiệp vụ thanh toán thư tín dụng L/C, chiết khấu bộ chứng từ xuất khẩu và cung ứng dịch vụ tư vấn thông tin đối tác thương mại cho ít nhất 80% doanh nghiệp xuất khẩu vừa và nhỏ trên địa bàn trước thời điểm kết thúc năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban điều hành và cán bộ nghiệp vụ tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam cùng hệ thống các sở giao dịch: Tài liệu cung cấp cơ sở thực chứng để đánh giá lại quy trình cấp tín dụng, tối ưu hóa công tác giám sát dòng tiền và thiết kế các gói sản phẩm tài trợ xuất khẩu thích ứng với từng nhóm ngành hàng.
• Cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công Thương: Đề tài cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, sửa đổi cơ chế bù lãi suất và xây dựng chính sách tín dụng xuất khẩu phù hợp với các cam kết quốc tế.
• Doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu và các hiệp hội ngành hàng tại Thành phố Hồ Chí Minh: Nghiên cứu giúp doanh nghiệp nắm bắt điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi của Nhà nước, từ đó tận dụng đòn bẩy tài chính và bảo hiểm rủi ro trong hơn 90% các giao dịch thương mại trả chậm.
• Giảng viên, chuyên gia nghiên cứu và học viên cao học khối ngành Tài chính - Ngân hàng: Công trình là nguồn tài liệu học thuật phong phú về mô hình định chế tài trợ xuất khẩu ECA trên thế giới và bài học vận dụng tại thị trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động tín dụng xuất khẩu của Nhà nước khác biệt gì so với tín dụng ngân hàng thương mại? Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước do định chế chính sách thực hiện nhằm mục tiêu hỗ trợ phát triển kinh tế vĩ mô và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Lãi suất cho vay thường thấp hơn từ 1% đến 2% so với ngân hàng thương mại và tỷ lệ yêu cầu tài sản bảo đảm linh hoạt hơn.

Hiệp định về Trợ cấp và các Biện pháp Bù trừ của WTO ràng buộc chính sách tín dụng xuất khẩu như thế nào? Hiệp định nghiêm cấm các hình thức trợ cấp xuất khẩu trực tiếp bóp méo thương mại. Mức lãi suất tín dụng xuất khẩu do Nhà nước cấp không được thấp hơn chi phí huy động vốn thực tế trên thị trường, đồng thời các chương trình bảo hiểm phải bảo đảm nguyên tắc tự cân đối tài chính trong dài hạn.

Vì sao Sở Giao dịch II cần chuyển đổi mạnh sang hình thức tín dụng người mua? Tín dụng người bán truyền thống chỉ giải quyết nhu cầu vốn lưu động cho doanh nghiệp nội địa. Việc cấp tín dụng trực tiếp cho nhà nhập khẩu nước ngoài với hạn mức lên đến 85% giá trị hợp đồng giúp khách hàng quốc tế chủ động nguồn vốn mua hàng của Việt Nam, mở rộng thị phần bền vững.

Sở Giao dịch II có thể kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn bằng giải pháp nghiệp vụ nào? Đơn vị cần áp dụng quy trình xếp hạng tín dụng theo chuẩn Basel II, kiểm tra thực địa định kỳ chu kỳ sản xuất của 100% khách hàng và bắt buộc mua bảo hiểm tín dụng đối với các hợp đồng có thời hạn thanh toán trả chậm trên 90 ngày.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành nông sản hưởng lợi gì từ các đề xuất của luận văn? Doanh nghiệp được tiếp cận gói tài trợ trước giao hàng với hạn mức tới 90% giá trị hợp đồng, được hỗ trợ dịch vụ thanh toán L/C quốc tế và được cung cấp thông tin kiểm tra uy tín đối tác nước ngoài giúp hạn chế rủi ro phá sản.

Kết luận

• Hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Sở Giao dịch II giai đoạn 2009 - 2012 đã khẳng định vai trò trụ cột trong việc cung ứng vốn cho xuất khẩu nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế về cơ cấu sản phẩm.
• Nghiên cứu đã hệ thống hóa toàn diện khung lý thuyết về mô hình Cơ quan Tín dụng Xuất khẩu quốc tế, phân tích sâu sắc các chuẩn mực của Tổ chức Thương mại Thế giới và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế.
• Luận văn bóc tách chính xác các nguyên nhân khiến tỷ lệ nợ quá hạn và lãi treo gia tăng lên mức 6,8%, tập trung chủ yếu ở khâu thẩm định và cơ chế quản trị rủi ro chưa đồng bộ.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất giúp định hình lộ trình phát triển toàn diện từ cấp hoàn thiện thể chế vĩ mô đến cải tiến quy trình tác nghiệp trực tiếp tại cơ sở.
• Lộ trình cải cách cần được triển khai quyết liệt trong 6 tháng đầu năm 2014 và chuẩn hóa toàn bộ nghiệp vụ theo tiêu chuẩn quốc tế trước năm 2015.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp giải pháp thực chứng nhằm tái cấu trúc dòng vốn tín dụng nhà nước tại Thành phố Hồ Chí Minh. Các cơ quan quản lý và đơn vị thực thi cần nhanh chóng áp dụng các khuyến nghị này để tạo đòn bẩy đột phá cho kim ngạch xuất khẩu quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu của Nhà nước. Chương 2: Thực trạng hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu của Nhà nước tại Sở Giao dịch II. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động tín dụng tài trợ xuất khẩu tại Sở giao dịch II. Do còn nhiều hạn chế về thu thập thông tin, số liệu phân tích, tài liệu nghiên cứu và thờ gian thực hiện nên đề tài của luận văn không th tránh khỏi nhiều thiếu sót và khiếm khuyết, kính mong quý thầy cô đóng góp ý kiến xây dựng.

Tôi hứa sẽ tiếp thu và học tập đ ngày càng hoàng thiện kiến thức của mình hơn nhằm góp một phần nhỏ bé vào công cuộc xây dựng và phát tri n kinh tế đất nước. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Chươn 1: TỔN QUAN VỀ HOẠT ĐỘN TÍN ỤN TÀ TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC 1.1 LÝ LUẬN CHUN VỀ TÍN ỤN TÀ TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NHÀ NƯỚC 1.1 Khái niệm TDTTXK và tổ chức thực hiện TDTTXK của Nhà nước 1.1 Khái niệm về TDTTXK của Nhà nước Phát tri n xuất khẩu là một trong những mục tiêu quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng phát tri n kinh tế. Phát tri n xuất khẩu góp phần tăng trưởng GDP tạo nguồn thu ngoại tệ, cải thiện cán cân thanh toán, tạo công ăn việc làm cho người lao động…. Chính vì vậy, Chính phủ của bất kỳ quốc gia nào cũng xây dựng riêng một chiến lược, chính sách h trợ cho xuất khẩu như: tín dụng xuất khẩu của Nhà nước, thưởng xuất khẩu, giảm thuế… Tín dụn tài t ợ x ất khẩ a đ ọi à Tín dụn x ất khẩ - TDXK) của Nhà nước, hiểu theo nghĩa rộng là các biện pháp h trợ về mặt tài chính đối với các hoạt động xuất khẩu.

Nếu hiểu theo nghĩa hẹp, tín dụng xuất khẩu của Nhà nước là h trợ về mặt tài chính đối với nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu. Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước là một nhánh của tín dụng đầu tư phát tri n Nhà nước. Đây là biện pháp h trợ của Nhà nước dành cho các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu nhằm mục tiêu tăng khả năng cạnh tranh hàng hoá nội địa trên thị trường thế giới. Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước bao gồm các hình thức: Thứ nhất, Bảo lãnh tín dụng xuất khẩu hoặc bảo hi m tín dụng xuất khẩu; Thứ hai, trợ tài chính: cho vay, tài trợ, tài trợ trực tiếp, h trợ lãi suất, hoặc kết hợp các hình thức trên.2 Tổ chức thực hiện TDXK của Nhà nước Một tổ chức cung cấp tất cả hoặc một phần những dịch vụ nói trên được gọi là Cơ quan tín dụng xuất khẩu (ECA: Export Cr dit Ag ncy).

Tổ chức này thuộc sở hữu Chính LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 phủ hoặc do Chính phủ ki m soát. Cơ quan tín dụng xuất khẩu chính thức hoạt động dựa trên nguồn ngân sách của Chính phủ. ECA thực hiện rất nhiều chính sách tín dụng xuất khẩu trong lĩnh vực mậu dịch thương mại, tài chính, công nghiệp… Ngoài ra ECA được coi là một trung tâm cung cấp thông tin, duy trì cập nhật thông tin liên quan đến thương mại mậu dịch và tổ chức xuất khẩu; tổ chức này có th tư vấn cho các nhà xuất khẩu và các ngân hàng rất nhiều khía cạnh về xuất khẩu cũng như tình hình thực tế về tài chính quốc tế. Các ECA được chia làm 2 loại cơ bản: một ECA cung cấp cả dịch vụ tài chính và bảo hi m, một ECA khác cung cấp 2 dịch vụ này th o 2 cơ quan tách biệt.

Các mô hình ECA Mô hình hợp nhất Mô hình tách biệt EXIM: cho vay, bảo KEXIM: cho vay , bảo lãnh Mỹ Hàn Q ốc hi m, bảo lãnh KEIC: bảo hi m EDC: cho vay, bảo JBIC: cho vay, bảo lãnh Canada Nhật Bản hi m, bảo lãnh NEXI: bảo hi m NATEXIS: cho vay, bảo lãnh, ECGD: h trợ lãi suất, Anh Pháp h trợ lãi suất bảo hi m, bảo lãnh COFACE: bảo hi m EFIC: cho vay, bảo KfW: cho vay, bảo lãnh Úc Đức hi m, bảo lãnh ERMES: bảo hi m, bảo lãnh EIBT: cho vay, bảo EIBC: cho vay, bảo lãnh Đài L an T n Q ốc hi m, bảo lãnh SINOSURE: bảo hi m Riêng ở Việt Nam hoạt động tín dụng xuất khẩu của Nhà nước chỉ mới tri n khai dưới hình thức cho vay, bảo lãnh. Trong đó chủ yếu là hoạt động cho vay, NHPT là tổ chức thuộc sở hữu Chính phủ được giao thực hiện nhiệm vụ này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Vai t ò của TDXK của Nhà nước Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước là một hình thức của tín dụng Nhà nước. Do mang đặc thù h trợ vốn đ tăng cường sức cạnh tranh hàng hoá xuất khẩu nên tín dụng xuất khẩu của Nhà nước có vai trò chủ yếu sau: + Thúc đẩ tăn t ư ng kim ngạch xuất khẩu cả nước: Các doanh nghiệp xuất khẩu có cơ hội tiếp cận được nguồn vốn sản xuất với ưu đãi về chi phí sử dụng vốn, thời hạn vay, tài sản bảo đảm thấp…do đó họ sẽ yên tâm sản xuất, tập trung vào nghiên cứu phát tri n sản phẩm (hàng hóa xuất khẩu).

Sản phẩm làm ra chất lượng được cải thiện, khả năng cạnh tranh cao hơn và cơ hội được thị trường nước ngoài chấp nhận sẽ nhiều hơn. Nhờ đó, kim ngạch xuất khẩu doanh nghiệp tăng trưởng cao hơn và qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cả nước. + Cải thiện cán c n thươn mại, óp phần thúc đẩ tăn t ư ng kinh tế: Hiện nay cán cân thương mại nước ta luôn trong tình trạng thâm hụt, nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu và đã ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng GDP cả nước. Do đó khi tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cao hơn tăng trưởng nhập khẩu sẽ hạn chế thâm hụt cán cân thương mại góp phần cải thiện tốc độ tăng trưởng GDP cả nước.

+ óp phần giải quyết côn ăn việc àm ch n ười a động: bằng cách cung ứng vốn kịp thời cho hoạt động sản xuất, hàng trăm nghìn lao động được giải quyết công ăn việc làm, cuộc sống ổn định, an ninh xã hội được đảm bảo.3 Sự khác biệt giữa TDXK của Nhà nước và T XK khác Tín dụng xuất khẩu của Nhà nước Tín dụng xuất khẩ khác - Tín dụng nhà nước - Tín dụng ngân hàng - Đối tượng: doanh nghiệp, tổ chức xuất khẩu những mặt hàng thuộc danh mục - Đối tượng: doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khuyến khích phát tri n Nhà nước trong có hoạt động xuất khẩu. từng giai đoạn phát tri n kinh tế. - Lãi suất: lãi suất trái phiếu chính phủ + - Lãi suất: lãi suất huy động thị trường + Phí quản lý. phí huy động, phí quản lý + lợi nhuận.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 - Tài sản đảm bảo: tỷ lệ tài sản đảm bảo - Tài sản đảm bảo: thường lớn hơn mức thấp.4 Các hình thức TDXK của Nhà nước cơ bản Phần lớn các hoạt động thương mại trên thế giới được thực hiện theo dạng trả tiền sau khi nhận hàng hoặc trả trong vòng 180 ngày sau khi nhận hàng (Sơ đồ 1). Vì vậy là các giao dịch quốc tế có một số tình huống không mong muốn có th xảy ra dẫn đến việc không thanh toán. ơn nữa, khi dự án lớn và thời gian hoàn vốn vay dài, mức độ rủi ro càng cao. Vai trò căn bản của tín dụng xuất khẩu của nhà nước là tránh và ngăn ngừa rủi ro cũng như các hiện tượng bất trắc xảy ra hoặc ít nhiều chuy n các rủi ro nhà nhập khẩu hoặc các ngân hàng nhà xuất khẩu sang ECA thông qua việc cung cấp bảo hi m hoặc cung cấp các khoản vay đối với các dự án mà các ngân hang thương mại còn chần chừ khi h trợ.1: Hoạt động thương mại thanh toán qua ngân hàng (1) Nhà XK Nhà NK àng hóa và dịch vụ (4) Tiền (2) Tiền (3) Ngân hàng Ngân hàng Nước A Tiền Nước B Có nhiều tiêu chí đ phân chia hoạt động tín dụng xuất khẩu của Nhà nước - Theo loại hình nghiệp vụ: cho vay tín dụng xuất khẩu, bảo lãnh tín dụng xuất khẩu, bảo hi m tín dụng xuất khẩu.

- Th o đối tượng thụ hưởng: tín dụng người mua, tín dụng người bán. - Theo thời gian: tín dụng xuất khẩu ngắn hạn và tín dụng xuất khẩu dài hạn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Tín dụn n ười bán Có nhiều dạng tín dụng người bán. Điều này phụ thuộc vào cơ quan cung cấp tín dụng.

Nhà xuất khẩu (người bán) sẽ cấp cho nhà nhập khẩu các khoản tín dụng thương mại th o hợp đồng kinh tế đã ký kết. ECA cung cấp trực tiếp các khoản vay cho nhà xuất khẩu đ nhà xuất khẩu nhận toàn bộ số tiền của hợp đồng (tín dụng nhà cung cấp: th o sơ đồ 2) hoặc ECA phát hành thư bảo lãnh tín dụng xuất khẩu th o đề nghị của nhà xuất khẩu trong đó chỉ định rằng ngân hàng sẽ là người hưởng lợi, và nhà xuất khẩu có th sử dụng thư bảo lãnh tín dụng xuất khẩu này làm tài sản đảm bảo đ ngân hàng thương mại ứng trước vốn (sơ đồ 3).2: Quy trình thực hiện cho vay tín dụng của nhà xuất khẩu 2.3: Bảo lãnh tín dụng nhà xuất khẩu 2. XK (chả trậm) Ngân hàng TM Nhà XK Nhà NK 4. Thanh toán Bảo lãnh tín dụng ECA (Bảo hi m) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Mặt khác một trong những mô hình truyền thống và đơn giản nhất của tín dụng xuất khẩu của nhà nước là bảo hi m tín dụng nhà cung cấp (Sơ đồ 1.

Nhà xuất khẩu sẽ ký hợp đồng XK hàng hóa và dịch vụ với nhà nhập khẩu. ECA sẽ bán cho nhà xuất khẩu bảo hi m đối với một số rủi ro mà nhà nhập khẩu không thanh toán. Bảo hi m bao gồm cả rủi ro chính trị và rủi ro thương mại.4: Bảo hi m tín dụng nhà cung cấp Nhà XK Nhà NK Bảo Trả phí hi m àng hóa, dịch vụ ECA Tiền Nước B Nước A 1.2 Tín dụn n ười mua b Có 2 hình thức tín dụng người mua * ình thức cho vay: gồm cho vay trực tiếp (sơ đồ 1.5) và cho vay lại (sơ đồ 1. Vay trực tiếp: vay trực tiếp có nghĩa là khoản tín dụng sẽ được cấp trực tiếp cho nhà nhập khẩu nước ngoài.

Th o chương trình này, ECA sẽ ký thỏa thuận vay vốn trực tiếp với nhà nhập khẩu nước ngoài và sẽ cấp vốn cho nhà nhập khẩu đ trả tiền cho nhà xuất khẩu.