Luận văn thạc sĩ về hệ thống kế toán trách nhiệm tại Tổng công ty IDICO

Khám phá các giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO, tổng công ty đầu tư phát triển đô thị và khu công nghiệp Việt Nam.

• Tác giả: Đỗ Khánh Ly
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Trần Anh Hoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Hoàn Thiện Hệ Thống Kế Toán Trách Nhiệm Tại IDICO
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO

Hệ thống kế toán trách nhiệm tại Tổng Công ty Đầu tư Phát triển Đô thị và Khu Công nghiệp Việt Nam (IDICO) đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính và đánh giá hiệu quả hoạt động. Hệ thống kế toán này không chỉ giúp cung cấp thông tin cần thiết cho các nhà quản lý mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Đặc biệt, kế toán trách nhiệm giúp xác định rõ ràng trách nhiệm của từng bộ phận trong tổ chức, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Theo nghiên cứu, việc tổ chức kế toán doanh nghiệp tại IDICO cần phải được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong quản lý tài chính. Việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình quản lý tài chính mà còn tạo ra một môi trường làm việc hiệu quả hơn cho các nhân viên.

1.1. Đặc điểm của hệ thống kế toán trách nhiệm

Hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO có những đặc điểm nổi bật như tính linh hoạt và khả năng thích ứng với các thay đổi trong môi trường kinh doanh. Kế toán trách nhiệm không chỉ tập trung vào việc ghi nhận và báo cáo số liệu tài chính mà còn chú trọng đến việc phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng trung tâm trách nhiệm. Điều này giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính và đưa ra các quyết định kịp thời. Hệ thống này cũng yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong công ty, từ đó tạo ra một mạng lưới thông tin hiệu quả, giúp tối ưu hóa quy trình quản lý chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.

II. Thực trạng hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO

Thực trạng của hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO cho thấy nhiều điểm mạnh nhưng cũng tồn tại không ít hạn chế. Báo cáo tài chính tại IDICO thường xuyên được cập nhật và phản ánh chính xác tình hình tài chính của công ty. Tuy nhiên, việc phân quyền và trách nhiệm trong các trung tâm trách nhiệm chưa được thực hiện một cách đồng bộ. Điều này dẫn đến việc một số bộ phận không thể phát huy tối đa khả năng của mình. Hơn nữa, việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế còn gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt trong quy trình và phương pháp. Để khắc phục tình trạng này, cần có sự cải tiến trong quy trình kế toán và nâng cao chất lượng thông tin tài chính.

2.1. Đánh giá tình hình tổ chức kế toán trách nhiệm

Đánh giá tình hình tổ chức kế toán trách nhiệm tại IDICO cho thấy rằng mặc dù hệ thống đã được thiết lập, nhưng việc thực hiện còn nhiều bất cập. Các chỉ tiêu đánh giá thành quả của các trung tâm trách nhiệm chưa được áp dụng một cách hiệu quả. Việc xây dựng hệ thống báo cáo trách nhiệm cũng chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý hiện tại. Cần thiết phải có một quy trình rõ ràng hơn trong việc xác định các chỉ tiêu đánh giá và xây dựng hệ thống báo cáo, từ đó giúp các nhà quản lý có thể theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận một cách chính xác hơn.

III. Giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO

Để hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần phân quyền rõ ràng và xác định trách nhiệm của từng bộ phận trong việc cung cấp thông tin quản trị. Việc này sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm trong công tác quản lý. Thứ hai, cần xây dựng quy trình báo cáo trách nhiệm một cách khoa học, đảm bảo thông tin được cung cấp kịp thời và chính xác. Cuối cùng, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức kế toán trách nhiệm cũng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động. Công nghệ thông tin sẽ hỗ trợ trong việc thu thập, phân tích và báo cáo thông tin tài chính một cách nhanh chóng và chính xác.

3.1. Phân quyền và trách nhiệm báo cáo

Phân quyền và trách nhiệm báo cáo là một trong những giải pháp quan trọng để hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO. Cần xác định rõ ràng vai trò và trách nhiệm của từng bộ phận trong việc cung cấp thông tin quản trị. Điều này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn tạo ra động lực cho các bộ phận trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình. Hơn nữa, việc phân quyền hợp lý sẽ giúp các nhà quản lý có thể theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận một cách chính xác hơn, từ đó đưa ra các quyết định kịp thời và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu hóa và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc nâng cao chất lượng quản lý và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các tổng công ty xây dựng quy mô lớn. Tổng Công ty Đầu tư Phát triển Đô thị và Khu Công nghiệp Việt Nam (IDICO) là một trong những doanh nghiệp nhà nước hàng đầu trong lĩnh vực đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị và khu công nghiệp với vốn điều lệ khoảng 886 tỷ đồng. Tuy nhiên, thực trạng tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát chi phí, đánh giá hiệu quả hoạt động và ra quyết định quản trị.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và gia tăng năng lực cạnh tranh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào kế toán quản trị và kế toán trách nhiệm trong các doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt là tại IDICO trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2010. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học để cải tiến hệ thống kế toán trách nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng quản lý tài chính và hiệu quả sử dụng nguồn lực tại các tổng công ty xây dựng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: kế toán quản trị và kế toán trách nhiệm. Kế toán quản trị được định nghĩa là quá trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin tài chính và phi tài chính nhằm hỗ trợ các nhà quản trị ra quyết định nội bộ, tập trung vào kết quả tương lai và không bắt buộc tuân thủ các chuẩn mực kế toán tài chính. Kế toán trách nhiệm là một bộ phận của kế toán quản trị, tập trung vào việc phân quyền, xác định trách nhiệm và đánh giá kết quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Trung tâm trách nhiệm: Bộ phận hoặc phòng ban chịu trách nhiệm về chi phí, doanh thu, lợi nhuận hoặc đầu tư, được phân loại thành trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận và trung tâm đầu tư.
• Chỉ tiêu đánh giá thành quả: Bao gồm các chỉ tiêu kết quả (doanh thu, lợi nhuận, chi phí thực hiện so với dự toán) và chỉ tiêu hiệu quả (tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, ROI, EVA).
• Báo cáo trách nhiệm: Hệ thống báo cáo dự toán và báo cáo thực hiện nhằm phản ánh kết quả hoạt động của từng trung tâm trách nhiệm.
• Phân quyền và phân cấp quản lý: Yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của hệ thống kế toán trách nhiệm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp biện chứng duy vật làm phương pháp chung, kết hợp với phương pháp lịch sử để đảm bảo tính hệ thống và thực tiễn. Các phương pháp cụ thể bao gồm:

• Phương pháp so sánh đối chiếu: So sánh thực trạng kế toán trách nhiệm tại IDICO với các mô hình và thực tiễn quốc tế.
• Phương pháp phân tích tổng hợp: Tổng hợp số liệu kế toán, báo cáo dự toán và thực hiện của các trung tâm trách nhiệm.
• Phương pháp diễn giải và quy nạp: Giải thích các hiện tượng, rút ra kết luận từ dữ liệu thu thập.
• Phương pháp hệ thống cấu trúc: Xây dựng mô hình tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm phù hợp với đặc điểm của IDICO.

Nguồn dữ liệu chính là số liệu kế toán, báo cáo tài chính, báo cáo dự toán và thực hiện của IDICO trong giai đoạn nghiên cứu, cùng các tài liệu pháp luật liên quan như Luật Kế toán 2003 và Thông tư 53/2006/TT-BTC. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các trung tâm trách nhiệm tại IDICO, với phương pháp chọn mẫu toàn diện nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tổ chức bộ máy kế toán chưa tách biệt rõ ràng giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị: IDICO chưa có bộ phận kế toán quản trị riêng biệt, nhân viên kế toán vừa thực hiện kế toán tài chính vừa đảm nhiệm kế toán quản trị, dẫn đến hiệu quả cung cấp thông tin quản trị còn hạn chế.

2. Hệ thống báo cáo dự toán và thực hiện còn thủ công, chưa tự động hóa: Thủ tục lập dự toán và báo cáo trách nhiệm mới chỉ được thực hiện trên bảng tính Excel, chưa có sự liên kết và xử lý thông tin tự động, gây khó khăn trong việc tổng hợp và phân tích số liệu kịp thời.

3. Phân quyền và phân cấp quản lý chưa đồng bộ với hệ thống kế toán trách nhiệm: Mặc dù IDICO đã xác lập các trung tâm trách nhiệm gồm trung tâm đầu tư (Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc), trung tâm lợi nhuận (các công ty thành viên) và trung tâm chi phí (các bộ phận văn phòng, đội thi công), nhưng việc phân quyền và trách nhiệm báo cáo chưa được cụ thể hóa đầy đủ, ảnh hưởng đến tính minh bạch và hiệu quả kiểm soát.

4. Chỉ tiêu đánh giá thành quả và hệ thống báo cáo chưa hoàn chỉnh: Các chỉ tiêu đánh giá thành quả của các trung tâm trách nhiệm chưa được xây dựng đầy đủ và cập nhật thường xuyên theo các quy định mới của pháp luật, dẫn đến khó khăn trong việc đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình vừa tập trung vừa phân tán, chưa có sự phân công rõ ràng giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị. Việc sử dụng phần mềm kế toán TONY theo hình thức “Chứng từ ghi sổ” tuy phù hợp với khối lượng nghiệp vụ lớn nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu tự động hóa báo cáo quản trị.

So với các nghiên cứu trong ngành xây dựng và các tổng công ty lớn trên thế giới, IDICO còn thiếu sự ứng dụng sâu rộng công nghệ thông tin trong công tác kế toán trách nhiệm, cũng như chưa hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá thành quả theo chuẩn mực quốc tế như ROI, EVA. Điều này làm giảm khả năng phản ánh chính xác hiệu quả sử dụng vốn và năng lực quản lý của các trung tâm trách nhiệm.

Việc hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm không chỉ giúp IDICO nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, doanh thu và lợi nhuận mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc ra quyết định chiến lược, tăng cường năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh chi phí thực tế và dự toán, bảng phân tích sai lệch chi phí, cũng như báo cáo tổng hợp hiệu quả hoạt động của từng trung tâm trách nhiệm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tách biệt bộ phận kế toán quản trị độc lập: Thành lập bộ phận kế toán quản trị riêng biệt tại IDICO nhằm nâng cao chất lượng và tính chuyên nghiệp trong việc thu thập, xử lý và cung cấp thông tin quản trị. Thời gian thực hiện dự kiến trong vòng 12 tháng, do Ban Giám đốc phối hợp với Phòng Tổ chức nhân sự thực hiện.

2. Ứng dụng công nghệ thông tin tự động hóa hệ thống báo cáo: Triển khai phần mềm kế toán quản trị tích hợp, kết nối dữ liệu giữa các trung tâm trách nhiệm để tự động hóa quy trình lập dự toán và báo cáo thực hiện. Mục tiêu giảm thời gian tổng hợp báo cáo xuống dưới 50% trong vòng 18 tháng, do Phòng Công nghệ thông tin chủ trì.

3. Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá thành quả: Xây dựng và cập nhật thường xuyên các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm theo chuẩn mực quốc tế như ROI, EVA, RI, kết hợp các chỉ tiêu phi tài chính về chất lượng và tiến độ thi công. Thời gian thực hiện 6 tháng, do Phòng Kế toán quản trị phối hợp với các trung tâm trách nhiệm.

4. Phân quyền và quy trình quản lý rõ ràng, minh bạch: Rà soát và điều chỉnh quy trình phân quyền, trách nhiệm báo cáo tại các trung tâm trách nhiệm, đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch và phù hợp với mô hình công ty mẹ - công ty con. Thời gian thực hiện 9 tháng, do Ban Tổng giám đốc và Phòng Pháp chế phối hợp thực hiện.

5. Nâng cao năng lực đội ngũ kế toán và quản lý: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kế toán quản trị, kế toán trách nhiệm và kỹ năng sử dụng phần mềm quản lý cho cán bộ kế toán và quản lý các trung tâm trách nhiệm. Mục tiêu nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng thực hành trong vòng 12 tháng, do Phòng Đào tạo phối hợp với các đơn vị liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo các tổng công ty xây dựng và doanh nghiệp quy mô lớn: Giúp hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của hệ thống kế toán trách nhiệm trong quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động.

2. Phòng kế toán quản trị và kế toán tài chính: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để cải tiến quy trình kế toán, xây dựng hệ thống báo cáo quản trị phù hợp với đặc điểm doanh nghiệp.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và ứng dụng kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xây dựng tại Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tư vấn tài chính: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, hướng dẫn và đánh giá hiệu quả quản lý tài chính tại các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp lớn.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán trách nhiệm khác gì so với kế toán tài chính?
   Kế toán trách nhiệm tập trung vào việc phân quyền, xác định trách nhiệm và đánh giá kết quả hoạt động của các bộ phận nội bộ, phục vụ quản trị nội bộ. Trong khi đó, kế toán tài chính chủ yếu phục vụ báo cáo tài chính bên ngoài theo chuẩn mực kế toán.

2. Tại sao IDICO cần hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm?
   Hệ thống kế toán trách nhiệm giúp IDICO kiểm soát chi phí, đánh giá hiệu quả hoạt động từng bộ phận, từ đó nâng cao năng lực quản lý và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

3. Các chỉ tiêu đánh giá thành quả nào được sử dụng phổ biến?
   Các chỉ tiêu phổ biến gồm tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, ROI (tỷ lệ hoàn vốn đầu tư), RI (lãi thặng dư) và EVA (giá trị kinh tế gia tăng), kết hợp với các chỉ tiêu phi tài chính như tiến độ thi công, chất lượng sản phẩm.

4. Làm thế nào để ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán trách nhiệm?
   Ứng dụng phần mềm kế toán quản trị tích hợp, tự động hóa quy trình thu thập, xử lý và báo cáo dữ liệu, giúp tăng tính chính xác và kịp thời của thông tin quản trị.

5. Phân quyền quản lý ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả kế toán trách nhiệm?
   Phân quyền rõ ràng giúp xác định trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân, tạo động lực nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực, đồng thời tăng tính minh bạch và kiểm soát nội bộ.

Kết luận

• Kế toán trách nhiệm là công cụ quan trọng trong hệ thống kế toán quản trị, giúp phân quyền, kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm tại IDICO.
• Thực trạng tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm tại IDICO còn nhiều hạn chế về bộ máy kế toán, quy trình báo cáo và phân quyền quản lý.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cụ thể như tách biệt bộ phận kế toán quản trị, ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện chỉ tiêu đánh giá và quy trình phân quyền.
• Việc triển khai các giải pháp này dự kiến trong vòng 6-18 tháng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và năng lực cạnh tranh của IDICO.
• Khuyến nghị các doanh nghiệp xây dựng và tổng công ty quy mô lớn tham khảo để cải tiến hệ thống kế toán trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại và hội nhập kinh tế quốc tế.

Hành động tiếp theo là tổ chức các buổi hội thảo nội bộ để phổ biến kết quả nghiên cứu và triển khai các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán quản trị tại IDICO.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ VÀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm – Vai trò – Chức năng của kế toán quản trị 1.1 Khái niệm Kế toán quản trị đã xuất hiện từ hàng trăm năm trước đây dưới hình thức sơ khai qua những ghi chép về thu - chi tiền mặt, hay những bản liệt kê những tài sản có giá trị cao của cơ sở kinh doanh. Từ thế kỷ 15 - 16, những khái niệm nền tảng cho kế toán quản trị hiện đại đã phôi thai hình thành và phát triển. Cho đến đầu thế kỷ 20, hàng loạt công ty, tập đoàn lớn ra đời và nhu cầu quản trị và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp ngày càng thôi thúc hơn.

Vào nửa cuối thế kỷ 20, kế toán quản trị thực sự có những đột phá về phương pháp và hệ thống ghi nhận chi phí dựa trên hoạt động, tập trung vào việc tăng giá trị sử dụng cho khách hàng và lợi nhuận cuối cùng của doanh nghiệp. Nếu như ở các quốc gia như Anh, Mỹ, Canada kế toán quản trị đã trở thành một nghề với những tiêu chuẩn nghề nghiệp xác định (CMA) từ hàng thập niên trước thì ở Việt Nam, thuật ngữ “kế toán quản trị” mới chỉ được ghi nhận chính thức trong Luật Kế toán ban hành vào ngày 17/06/2003 (sau đó, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 53/2006/TT-BTC hướng dẫn áp dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp vào ngày 12/06/2006). Theo đó, “Kế toán quản trị là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán”. Kế toán quản trị là một bộ phận trong hệ thống kế toán doanh nghiệp.

Kế toán quản trị chủ yếu phục vụ nhu cầu quản lý trong nội bộ doanh nghiệp, giúp các nhà quản trị ra quyết định, xác lập mục tiêu và đánh giá hiệu quả của một kế hoạch để có thể kịp thời điều chỉnh các mục tiêu đã đề ra. So với kế toán tài chính, kế toán quản trị có một số đặc điểm khác và nổi bật như: hướng đến kết quả tương lai, chủ yếu phục vụ nhu cầu quản trị nội bộ, không 123doc 6 nhất thiết tuân thủ các chuẩn mực và chấp nhận những đánh giá mang tính chủ quan do ước lượng và dự đoán dựa trên cả những thông tin phi tài chính. Kế toán quản trị giữ vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp, bao gồm việc cung cấp thông tin ra quyết định sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ, xác lập mức độ quan hệ với các đối tác về vốn, hạn mức tín dụng… với chi phí thấp, chất lượng bảo đảm, giao hàng đúng hạn và khuyến khích việc đưa ra sáng kiến trong suốt quá trình sản xuất kinh doanh. - Về bản chất: Kế toán quản trị là một quá trình đo lường.

- Về phạm vi: Kế toán quản trị tiếp nhận, xử lý và đưa ra các báo cáo từ các nguồn thông tin, dữ liệu, số liệu tài chính và phi tài chính nhưng có ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định của doanh nghiệp. - Về mục đích: Kế toán quản trị giúp doanh nghiệp đạt mục tiêu chiến lược nhưng không phải là mục tiêu lập báo cáo tài chính hay báo cáo thuế. Có thể nói, một hệ thống kế toán quản trị tốt là một hệ thống đo lường tốt, hướng vào quy trình sản xuất và có tác động tích cực đến hành vi của các cá nhân trong tổ chức cùng hướng vào thực hiện mục tiêu chiến lược của tổ chức. Hệ thống đó phải có hai đặc điểm chính: - Thông tin đầu ra của kế toán quản trị phải thích hợp và có thể làm thay đổi hay cải thiện các quyết định theo hướng tích cực.

Nếu nhà quản lý không biết hay không đưa ra được quyết định đúng thì thông tin được đưa ra không còn thích hợp do không có giá trị áp dụng, thậm chí có thể dẫn tới tổn thất. - Tập trung vào đo lường kết quả theo từng trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp. Các nhà quản lý cần hiểu rằng kết quả ngày mai là nằm trong tổ chức thực hiện công việc sản xuất sản phẩm hay dịch vụ ngay trong hôm nay. Do quá trình sản xuất hay dịch vụ được diễn ra theo chiều ngang, nghĩa là diễn ra trong các bộ phận của tổ chức và hệ thống đo lường thông qua hệ thống trách nhiệm của tổ chức.2 Vai trò – Chức năng – Nhiệm vụ của kế toán quản trị * Vai trò của kế toán quản trị Kế toán toán quản trị đóng vai trò cung cấp thông tin giúp nhà quản trị ra các quyết định quản lý hay hoạch định chiến lược.

Kế toán quản trị còn là công cụ để đánh giá việc thực hiện những mục tiêu thông qua việc phân tích các chi phí, kiểm tra quá trình thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh theo kế hoạch đã đề ra, từ đó có những quyết định hợp lý để hoạt động ngày càng đạt hiệu quả cao hơn.1 Vai trò của kế toán quản trị được biểu diễn qua sơ đồ sau Kiểm tra quản lý Kế hoạch SXKD Kế toán quản trị: công cụ đánh Quản lý các quy giá kiểm tra, phân tích chi phí trình hành động * Chức năng của kế toán quản trị Tùy theo yêu cầu quản lý của các nhà quản trị trong nội bộ doanh nghiệp, kế toán quản trị đặt ra các yêu cầu thông tin cụ thể cho từng bộ phận gắn liền với phạm vi và mục tiêu quản lý. Kế toán quản trị có các chức năng cơ bản sau: - Chức năng phân tích: Chức năng này hướng vào việc tính toán, phân tích các chi phí, kết quả và mối tương quan giữa các yếu tố này với nhau. Theo chức năng này, chi phí, doanh thu và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh có thể được phân tích theo từng loại hàng hóa, dịch vụ, hoặc theo chức năng hoạt động của từng bộ phận, từng khâu hay ngành hoạt động, chẳng hạn chi phí, doanh thu cho thuê phòng, nhà hàng, trò chơi giải trí… Theo xu hướng mới, gần đây các doanh nghiệp hạch toán và phân tích chi phí theo khả năng có thể kiểm soát được hoặc không kiểm soát được ứng với từng trung tâm trách nhiệm phù hợp với sự phân cấp quản lý sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp. 123doc 8 - Chức năng hoạch định: Mọi hoạt động kinh doanh đều được doanh nghiệp lên kế hoạch trước nhằm định hướng sản xuất, kiểm tra trong quá trình thực hiện, và đánh giá kết quả chung của doanh nghiệp cũng như của từng bộ phận, từng nhân viên trong doanh nghiệp.

Kế toán quản trị thu thập và cung cấp thông tin phục vụ việc lập kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, trong đó có các chỉ tiêu mang tính chiến lược, trung hạn và ngắn hạn. - Chức năng kiểm tra: Kế toán quản trị đóng vai trò kiểm tra kiểm soát các hoạt động trước, trong và sau quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh. Chẳng hạn, kế toán quản trị có thể tham gia vào hoạt động ký kết hợp đồng kinh tế, chuẩn chi và lập chứng từ, kiểm kê hàng tồn kho… - Chức năng ra quyết định: Kế toán quản trị cung cấp các thông tin về chi phí, doanh thu, lợi nhuận và cả các thông tin phi tài chính khác (số liệu thống kê về thị phần, số liệu điều tra dân số, tình hình cung - cầu lao động và thất nghiệp, sự thay đổi chính sách điều hành kinh tế vĩ mô của nhà nước trong từng thời kỳ) để giúp các nhà quản trị ra quyết định hiệu quả. * Nhiệm vụ của kế toán quản trị: - Thu thập, xử lý thông tin, số liệu kế toán theo phạm vi, nội dung kế toán quản trị của đơn vị xác định theo từng thời kỳ.

- Kiểm tra, giám sát các định mức, tiêu chuẩn, dự toán. - Cung cấp thông tin theo yêu cầu quản trị nội bộ của đơn vị bằng báo cáo kế toán quản trị. - Tổ chức phân tích thông tin phục vụ cho yêu cầu lập kế hoạch và ra quyết định của Ban lãnh đạo doanh nghiệp.3 Đối tượng sử dụng và nội dung thông tin kế toán quản trị 1.1 Đối tượng sử dụng thông tin kế toán quản trị Đối tượng sử dụng thông tin kế toán quản trị là các nhà quản trị bên trong doanh nghiệp, những người trực tiếp tham gia điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vì thế, thông tin kế toán quản trị thích hợp và linh hoạt sẽ giúp các nhà quản trị ra quyết định đúng đắn, mang lại hiệu quả cao cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tùy theo từng cấp quản trị mà nhu cầu và mục đích sử dụng 123doc 9 thông tin có khác nhau Chẳng hạn, nhà quản trị cấp cơ sở (trưởng nhóm, tổ trưởng sản xuất và nhân viên, những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của đơn vị) thông qua kết quả làm việc của bản thân và nhân viên trong đội, nhóm để đánh giá trách nhiệm để từ đó đề ra các quyết định sửa đổi hoặc phát huy khả năng của họ và sử dụng hiệu quả hơn nữa các nguồn lực trong phạm vi họ quản lý. Đối với các nhà quản trị cấp trung và cấp cao, họ sử dụng thông tin để ra các quyết định cần thiết trong kinh doanh, để lập phương án, kế hoạch kinh doanh ngắn, trung và dài hạn, và để đánh giá hiệu quả hoạt động của bộ phận, phòng ban và của toàn doanh nghiệp.2 Nội dung thông tin kế toán quản trị Thông tin kế toán quản trị là hệ thống các số liệu tài chính và các dữ liệu khác phản ánh các hoạt động, quá trình, sản phẩm, dịch vụ… của một doanh nghiệp. Hệ thống thông tin quản trị là một trong những nguồn thông tin hỗ trợ cho việc ra quyết định của các cấp quản trị. Thông tin của kế toán quản trị bao gồm nội dung chính sau: - Thông tin hỗ trợ việc lập kế hoạch, chẳng hạn dự toán ngân sách trong kỳ, dự toán ngân sách cho từng khâu sản xuất, phòng ban, lập kế hoạch giá thành, kế hoạch doanh thu - chi phí,… - Thông tin phục vụ đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch và phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm, một chu kỳ sản xuất hay một giai đoạn kinh doanh.