Đặt vấn đề _Con người và thiên nhiên luôn có mối quan hệ gắn bó tác động qua lại lẫn nhau. Thế nhưng, trong những năm gần đây cùng với những tiến bộ khoa học công nghệ, nền kinh tế Thế giới nữa sau thế kỷ XX đã phát triển rất nhanh. Sự phát triển thần tốc đó đã làm cho cuộc sống của con người thay đổi rất nhiều, chất lượng cuộc sống và tuổi thọ con người được nâng cao thấy rõ. Tuy nhiên, việc áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật vào các lĩnh vực kinh tế, công nghiệp, nông nghiệp, y khoa,.
cùng với sự gia tăng dân số cũng đã làm phát sinh ra một lượng chất thải khổng lồ, gây mat cân đối trong quan hệ giữa con người và thiên nhiên. Trong một thời gian dài, con người chỉ biết khai thác, tác động vào thiên nhiên bắt thiên nhiên phục vụ cho mình mà không hề cảm nhận đến các hậu quả xấu do mình gây ra và cuối cùng thì chính mình lại phải gánh lấy. Đối với các Quốc gia trên Thế giới, công tác bảo vệ môi trường là vấn đề nan giải và cấp bách, nhất là đối với các quốc gia đang phát triển. Trong đó, rác thải đang trở thành vấn đề quan trọng hàng đầu trong tiến trình phát triển.
Rác thải là một trong những hiểm họa lớn gây ô nhiễm môi trường, là tác nhân gây ra dịch bệnh. Nó đã và đang là vấn đề bức xúc của toàn xã hội nói chung và của nhân dân trên địa bàn Thị xã Tân An nói riêng. Thị xã Tân An là trung tâm văn hoá đầu não của Tỉnh Long An, dân cư tập trung đông đúc và lượng rác thải hàng năm lớn nhất trong toàn Tỉnh. Theo thống kê của Công Ty Công trình Đô thị Thị xã Tân An thì khối lượng rác thải thu gom được ở Thị xã khoảng 30 - 50 tắn / ngày.
Tuy đã có những biện pháp thu gom tiên tiến nhưng vẫn còn một phần rác thải chưa được thu gom hoặc vứt bừa bãi gây ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dan. Trước thực trạng đó dé góp phan giải quyết tốt —— ~ FO ee aa Ƒ—— ae — hơn lượng rác tồn dong, cải thiện môi trường sống cho người dân, tôi tiến hành thực hiện dé tài : “Thực trạng, giải pháp cho công tác thu gom và xử lý chất thải rắn trên địa bàn Thị xã Tân An -Long An”.2 Mục dich đề tài Tìm hiểu hiện trạng nguồn rác, tình hình thu gom và xử lý rác dé từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường từ chất thai ran (CTR) trên địa bàn Thị xã Tân An ( TXTA ).3 Nội dung nghiên cứu Luận văn tập trung vào các vấn đề sau: Trình bày tổng quan về tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn Thị xã Tân An. Hiện trạng, thành phần và chủng loại chất thải rắn ( rác ) gây ảnh hưởng đến môi trường. Phản ảnh tình hình thu gom,vận chuyển, hệ thống quản lý, chi phí, trang thiết bị, bảo hộ lao động, biện pháp xử lý và một số giải pháp cho việc thu gom xử lý rác.4 Phạm vi nghiên cứu Không gian : thu thập số liệu ở Công ty Công trình Đô thị, Sở tài nguyên - môi trường, Phòng Thống kê Thị Xã.
và kết hợp điều tra thực tế trên địa bàn Thị xã Tân An- Long An ( 6 phường, 6 xã ). Thời gian nghiên cứu :Thu thập thông tin từ ngày 15/2/2004 -30/5/2004.—__FF===nrninm=— — os Chương 2 CƠ SỞ LY LUẬN VA PHƯƠNG PHAP NGHIÊN CỨU 2.1 Một số khái niệm về môi trường Theo Masn và Langenhim (1957) thì môi trường là tổng hợp các yếu tố xung quanh sinh vật và ảnh hưởng đến sinh vật. Theo từ điển môi trường “Dictionary of Environment” của Gurdey Ref ( 1981 ) thì : Môi trường là hoàn cảnh vật lý, hoá học và sinh hoạt bao quanh sinh vat, đó gọi là môi trường bên ngoài. Còn các điều kiện hoàn cảnh tự nhiên và nhân tạo diễn ra trong không gian cụ thể, nơi đó có thể hoặc không thể có sự sống, các yếu tố đều chịu ảnh hưởng sâu sắc của những định luật vật lý mang tính tổng quát hoặc chỉ tiết như quy luật hấp dẫn vũ trụ, năng lượng phát xạ, bảo tồn vat chất.Trong đó, hiện tượng hoá học và sinh học là những đặc thù cục bộ : môi trường bao gồm các yếu tố tác động qua lại trực tiếp hoặc gián tiếp với sinh vật và quần xã sinh vật.
Một số tác giả như Jeo Whiteney ( 1993) thì định nghĩa môi trường đơn giản hơn: “Môi trường là tất cả những gì ngoài cơ thể có liên mật thiết và có ảnh hưởng đến sự tồn tại của con người như : đất, nước, không khí, ánh sáng mặt trời, rừng, biển, tang ô-zôn, sự đa dạng của các loài”. Chương trình UNEP định nghĩa: “ Môi trường là tập hợp các yếu tô vật lý, hoá học, sinh học, kinh tế - xã hội, tác động lên từng cá thể hay cả cộng đồng”. Ngoài ra, các tác giả Trung Quốc như Lương Tử Dung, Vũ Trung Giang lại cho rằng : “Môi trường là hoàn cảnh sống của sinh vật, kể cả con người, mà sinh vật và con người đó không thể tách riêng ra khỏi điều kiện sống của nó”. Trong khi đó, nhà bác học vĩ đại Einstein cho rằng: “ Môi trường là tất cả những gì ngoài tôi ra”.
Khoa học hiện đại ngày nay đã thống nhất với nhau và định nghĩa: “Môi trường là các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo, lý học, hoá học, sinh học, cùng tồn tại trong một không gian bao quanh con người, các yếu tố đó có quan hệ mật thiết tương tác lẫn nhau tác động lên các cá thể sinh vật hay con người để cùng tồn tại và phát triển. Tổng hoà các chiều hướng phát triển của nhân tố nay quyết định chiều hướng phát triển của cá thể sinh vật, của hệ sinh vật, của hệ sinh thái và của xã hội loài người”. Ô nhiễm môi trường Là sự làm thay đổi trực tiếp hoặc gián tiếp các thành phần và đặc tính vật lý, nhiệt độ, sinh học, sinh hoá keo, chất hoà tan, chất phóng xạ ở trong bất kỳ thành phần nào của môi trường hay toàn bộ môi trường vượt quá mức cho phép đã được xác định. Sự gia tăng các chất lạ vào môi trường, sự thay đổi các yếu tố môi trường này gây tổn hại hoặc có khả năng gây tốn hại đến sức khoẻ, sự an toàn hay sự phát triển của con người và sinh vật trong môi trường đó, những tác nhân gây 6 nhiễm môi trường được gọi tắt là “ chất ô nhiễm”.
Chat ô nhiễm Là những chất hoặc những nguyên tố có tác dụng biến đổi môi trường trong lành, sạch đẹp trở nên độc hại, chất ô nhiễm có thể là chất rắn ( rác ) chất lỏng dung dịch hoá học, chất thải của dét nhuộm., hay chất khí ( SO, NO, CO,. ), các chất kim loại nặng : chi, đồng. cũng có khi vừa ở thể hơi vừa ở thể rắn thăng hoa hay dạng trung gian. Một lúc nào đó chỉ có thể có một chất gây ô nhiễm, ở một dạng ô nhiễm các chất đó cùng các cá thể khí, rắn, lỏng, tác động gây ô nhiễm.
Chat thải Là những vật chất trong quá trình sản xuất nào đó không có khả năng sử dụng được nữa, bị loại ra từ các quá trình sản xuất đó, có thể là sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, hoạt động du lịch, giao thông vận tải, từ sinh hoạt đời sống, từ khu dân cư, kể cả hoạt động du hành vũ trụ cũng đều là chất thải có thể ở dạng khí, lỏng, rắn. Rác và chất thải bản chất đầu tiên của nó có thể chưa có ô nhiễm hoặc mới ở mức làm bân môi trường nhưng qua tác động của các yêu tố môi trường, qua phân giải hoạt hoá mà chất bẩn mới trở nên ô nhiễm môi trường và gây độc hại. Xử lý chất thải Là quá trình xử lý công nghệ, kỹ thuật dé chuyền biến chat thải, làm chúng mất đi hoặc chuyển sang một dạng khác không ô nhiễm, thậm chí còn có lợi cho môi trường và kinh tế- xã hội. Có nhiều phương pháp xử lý : hoá học, lý học hay sinh học.
Có quy trình xử lý đơn giản nhưng cũng có khi phải có một dây chuyền công nghệ.2 Các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường Có rất nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, trong đó phải kể đến các nguyên nhân sau :Quá trình đô thị hoá, do dân số quá đông, quá trình công nghiệp hoá, giao thông vận tải.3 Tác động của ô nhiễm môi trường 2.1 Đối với môi trường sống Bảo vệ môi trường đang là khẩu hiệu hành động cho tất cả các quốc gia trên Thế giới. Theo số liệu thống kê hàng năm trên thế giới có hàng triệu người chết vì dịch bệnh, thiếu nước, bệnh lây truyền từ ô nhiễm môi trường, mà chủ yếu là bệnh ung thư ngày một tăng. Do đó, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sức khoẻ và sinh mạng của chính bản thân mình.2 Đối với nền kinh tế - xã hội Theo nguyên tắc cân bằng vật chất thì nền kinh tế -xã hộivà môi trường có mối liên kết với nhau chặt chẽ. Ta có thể xem hoạt động kinh tế là một quá trình chuyển đổi vật chất và năng lượng.
Mức tăng trưởng kinh tế tăng sẽ dẫn đến khối lượng chất thải tăng so với khả năng hấp thụ chất thải hạn chế của môi trường khi vượt quá khả năng nay, sự thiệt hại có thể xảy đến cho môi trường lớn đến mức phúc lợi của con người thực sự giảm sút. Điều nay được thé hiện qua sơ đồ: Sơ Đồ 1 : Sơ Dé Tác Động Cia Môi Trường. »| Tài San xuất Tiêu thụ Hưởng —„| nguyên thụ Tải luận Chất thải chuyên + Kha nang hap thu Lượng chat thải < Lượng chất thải > kha năng hấpthụ |. >| khả năng hap thụ |j———] của môi trường của môi trường | Nguồn:TTTH 2.4 Một số hiện tượng ô nhiễm hiện nay 2.1 Ô nhiễm nguồn nước Nước được xem là nguôn tài nguyên vô tận của thiên nhiên rât cần cho sự sông của con người.
Thê nhưng, tình trang 6 nhiễm nguồn nước từ chất thải sinh hoạt, hoá chất ngày cảng trở nên phổ biến trên đà phát triển thần tốc hiện nay. Đây là nguyên nhân gây ra các bệnh: tiêu chảy, tả ly,. khi ta sử dụng phải nguồn nước bị ô nhiễm.2 Ô nhiễm không khí Nguyên nhân gây ra chính là khói bụi, khói từ sản xuất nông nghiệp,. cũng như các nguồn khác có liên quan đến hoạt động của con người.