Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cơ sở lý luận thực tiễn và đề xuất các giải pháp chính sách góp phần giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp ở việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu cơ sở lý luận thực tiễn và đề xuất các giải pháp chính sách góp phần giảm phát thải khí, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đặng Đình Giang
• Người hướng dẫn: TS. Chu Ngọc Kiên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: Giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.2.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ GIẢM PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM
• 1.1. Phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp ở Việt Nam
• 1.1.1. Khái niệm “Khí nhà kính”
• 1.1.2. Các nguồn phát thải KNK trong lĩnh vực nông nghiệp
• 1.1.3. Phát thải CH4 và N2O từ chăn nuôi
• 1.1.4. Phát thải CH4 từ trồng lúa nước
• 1.1.5. Phát thải N2O từ đất canh tác nông nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH VÀ QUẢN LÝ PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng sản xuất nông nghiệp và phát thải KNK ở nước ta
• 2.2. Sản lượng lương thực, số lượng vật nuôi, phụ phẩm nông nghiệp
• 2.3. Thực trạng phát thải KNK trong nông nghiệp
• 2.4. Thực trạng quản lý phát thải KNK trong nông nghiệp
• 2.5. Đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về quản lý nông nghiệp và sử dụng đất trong nông nghiệp hướng đến giảm phát thải KNK
• 2.6. Các quyết định, đề án, dự án và mô hình giảm phát thải KNK trong nông nghiệp ở nước ta
• 2.7. Đánh giá thực trạng giảm phát thải KNK trong lĩnh vực nông nghiệp, sử dụng đất
• 2.7.1. Những kết quả đạt được
• 2.7.2. Những tồn tại, bất cập
• 2.7.3. Nguyên nhân của các tồn tại, bất cập
• 2.8. Dự báo sản lượng nông nghiệp, lượng phát thải KNK đến năm 2020, 2030
• 2.8.1. Sản lượng lương thực, số lượng vật nuôi và phụ phẩm nông nghiệp
• 2.8.2. Dự báo lượng phát thải KNK đến năm 2020, 2030
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG, QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP GIẢM PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng, quan điểm và mục tiêu của Việt Nam về giảm phát thải KNK
• 3.2. Một số giải pháp giảm phát thải KNK trong nông nghiệp
• 3.2.1. Nhóm giải pháp trong công tác quản lý
• 3.2.2. Nhóm giải pháp chuyên môn nghiệp vụ
• 3.2.3. Nhóm giải pháp điều kiện
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp

Giảm phát thải khí nhà kính (KNK) trong nông nghiệp là một trong những thách thức lớn nhất hiện nay. Nông nghiệp không chỉ là ngành chịu tác động của biến đổi khí hậu mà còn là nguồn phát thải lớn khí nhà kính. Các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ xanh và các phương pháp canh tác bền vững sẽ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của phát thải khí nhà kính

Khí nhà kính là những thành phần trong khí quyển có khả năng hấp thụ bức xạ hồng ngoại, gây ra hiệu ứng nhà kính. Trong nông nghiệp, các nguồn phát thải chính bao gồm CO2, CH4 và N2O. Việc hiểu rõ về phát thải khí nhà kính là cần thiết để xây dựng các giải pháp hiệu quả.

1.2. Tình hình phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp Việt Nam

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Nông nghiệp đóng góp một phần lớn vào tổng phát thải khí nhà kính, chủ yếu từ canh tác lúa và chăn nuôi. Việc đánh giá tình hình phát thải hiện tại là bước đầu tiên để đề xuất các giải pháp giảm thiểu.

II. Những thách thức trong việc giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp

Việc giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như công nghệ lạc hậu, nhận thức của nông dân và chính sách chưa đồng bộ là những rào cản lớn. Để đạt được mục tiêu giảm phát thải, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

2.1. Công nghệ lạc hậu và thiếu hụt đầu tư

Nhiều nông dân vẫn sử dụng các phương pháp canh tác truyền thống, dẫn đến phát thải khí nhà kính cao. Việc đầu tư vào công nghệ xanh và hiện đại là cần thiết để giảm thiểu phát thải.

2.2. Nhận thức và hành vi của nông dân

Nhận thức của nông dân về tác động của khí nhà kính còn hạn chế. Cần có các chương trình giáo dục và tuyên truyền để nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi canh tác.

III. Phương pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp hiệu quả

Có nhiều phương pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp, bao gồm áp dụng công nghệ xanh, cải thiện quản lý đất đai và sử dụng phân bón hợp lý. Những phương pháp này không chỉ giúp giảm phát thải mà còn nâng cao năng suất cây trồng.

3.1. Áp dụng công nghệ xanh trong nông nghiệp

Công nghệ xanh như canh tác hữu cơ, sử dụng giống cây trồng kháng bệnh và tiết kiệm nước có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính. Việc áp dụng công nghệ này cần được khuyến khích và hỗ trợ từ chính phủ.

3.2. Quản lý đất đai bền vững

Quản lý đất đai bền vững bao gồm việc cải thiện cấu trúc đất, tăng cường khả năng giữ nước và dinh dưỡng. Điều này không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính mà còn nâng cao năng suất cây trồng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giảm phát thải khí nhà kính

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp có thể mang lại kết quả tích cực. Các mô hình nông nghiệp bền vững đã được triển khai thành công tại nhiều địa phương, giúp giảm thiểu phát thải và cải thiện đời sống nông dân.

4.1. Mô hình nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Một số mô hình nông nghiệp bền vững đã được triển khai tại Việt Nam, như mô hình canh tác lúa hữu cơ và chăn nuôi gia súc theo hướng bền vững. Những mô hình này đã chứng minh hiệu quả trong việc giảm phát thải khí nhà kính.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu quốc tế

Nhiều nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra rằng việc áp dụng công nghệ xanh và quản lý đất đai bền vững có thể giảm đáng kể phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp. Những kết quả này có thể được áp dụng tại Việt Nam để cải thiện tình hình.

V. Kết luận và tương lai của giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp

Giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp là một nhiệm vụ cấp bách. Cần có sự phối hợp giữa chính phủ, nông dân và các tổ chức quốc tế để triển khai các giải pháp hiệu quả. Tương lai của nông nghiệp bền vững phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ xanh và quản lý tài nguyên hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách hỗ trợ

Chính sách hỗ trợ từ chính phủ là rất quan trọng trong việc thúc đẩy các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính. Cần có các chương trình hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho nông dân.

5.2. Hướng đi cho nông nghiệp bền vững trong tương lai

Nông nghiệp bền vững sẽ là xu hướng tất yếu trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ xanh và quản lý tài nguyên hiệu quả sẽ giúp giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu (BĐKH), đặc biệt là do phát thải khí nhà kính (KNK) trong lĩnh vực nông nghiệp. Năm 2010, tổng phát thải KNK trong nông nghiệp đạt khoảng 88,355 nghìn tấn CO2 tương đương, trong đó canh tác lúa nước chiếm hơn 50%, tiếp theo là đất nông nghiệp và chăn nuôi. Với sự gia tăng diện tích gieo trồng và số lượng vật nuôi, lượng phát thải dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng phát thải KNK, phân tích hệ thống chính sách hiện hành và đề xuất các giải pháp chính sách nhằm giảm phát thải KNK trong lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam, trong phạm vi nghiên cứu trên toàn quốc và giai đoạn từ năm 2005 đến 2030. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ xây dựng chiến lược phát triển nông nghiệp xanh, bền vững, góp phần giảm thiểu tác động của BĐKH và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết hiệu ứng nhà kính (Greenhouse Effect Theory): Giải thích cơ chế phát thải và tác động của các khí như CO2, CH4, N2O đến sự nóng lên toàn cầu.
• Mô hình kiểm kê khí nhà kính của IPCC: Áp dụng các hướng dẫn kiểm kê KNK năm 2006 để xác định và tính toán lượng phát thải từ các nguồn nông nghiệp.
• Khái niệm phát thải trực tiếp và gián tiếp: Phân biệt các nguồn phát thải từ hoạt động nông nghiệp như lên men đường ruột, quản lý phân gia súc, trồng lúa nước, đất canh tác và đốt phụ phẩm.
• Mô hình quản trị MRV (Measuring, Reporting, Verifying): Hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải KNK nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong quản lý phát thải.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, kết hợp các phương pháp sau:

• Phương pháp kế thừa: Tổng hợp các công trình nghiên cứu quốc tế và trong nước về phát thải và giảm phát thải KNK trong nông nghiệp.
• Phương pháp điều tra, thu thập thông tin: Thu thập số liệu thống kê về sản lượng cây trồng, số lượng vật nuôi, phụ phẩm nông nghiệp và các chính sách liên quan từ các nguồn chính thức như Niên giám thống kê, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Xử lý số liệu bằng các bảng biểu, biểu đồ để đánh giá thực trạng phát thải và hiệu quả các chính sách hiện hành.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Số liệu được thu thập trên phạm vi toàn quốc, tập trung vào các vùng trọng điểm nông nghiệp, đảm bảo tính đại diện cho toàn ngành.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2005-2015 để đánh giá thực trạng, đồng thời dự báo đến năm 2020 và 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phát thải KNK trong nông nghiệp năm 2010 đạt 88,355 nghìn tấn CO2 tương đương, trong đó:

   • Canh tác lúa nước chiếm 50,49% tổng phát thải, chủ yếu do khí mêtan (CH4).
   • Đất nông nghiệp chiếm 26,95%, phát thải chủ yếu là nitơ oxit (N2O).
   • Quản lý phân gia súc chiếm 9,69%, phát thải CH4 và N2O.
   • Đốt phụ phẩm nông nghiệp chiếm 2,15%.

2. Sản lượng lúa năm 2015 đạt trên 45,2 triệu tấn, tăng 26% so với năm 2005, diện tích gieo trồng lúa cũng tăng tương ứng, làm gia tăng tiềm năng phát thải CH4.

3. Số lượng đàn gia súc và gia cầm tăng trưởng bình quân từ 2,35% đến 6,01% mỗi năm, dẫn đến tăng phát thải khí mêtan từ lên men đường ruột và quản lý phân.

4. Hiệu suất sử dụng phân bón nitơ thấp, chỉ đạt 12-50%, gây lãng phí và tăng phát thải N2O do nitơ dư thừa không được cây trồng hấp thụ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của lượng phát thải lớn từ nông nghiệp là do quy mô sản xuất tăng nhanh, đặc biệt là diện tích trồng lúa và số lượng vật nuôi. Việc bón phân không hợp lý và kỹ thuật canh tác chưa tối ưu làm tăng phát thải N2O. So với các nghiên cứu quốc tế, Việt Nam có mức phát thải CH4 từ trồng lúa cao do diện tích canh tác lớn và phương pháp tưới tiêu truyền thống. Các biện pháp kỹ thuật như kiểm soát chế độ nước, sử dụng giống lúa ngắn ngày có thể giảm phát thải hiệu quả. Kết quả cũng cho thấy vai trò quan trọng của chính sách trong việc quản lý phát thải, tuy nhiên hiện nay các chính sách còn thiếu sự phối hợp chặt chẽ và chưa đủ mạnh để thúc đẩy áp dụng công nghệ mới. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố phát thải theo nguồn và bảng so sánh sản lượng nông nghiệp với lượng phát thải tương ứng qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường áp dụng công nghệ canh tác tiên tiến: Khuyến khích sử dụng công nghệ nhà kính, giống lúa ngắn ngày, kỹ thuật tưới tiêu tiết kiệm nước nhằm giảm phát thải CH4, với mục tiêu giảm 15% phát thải từ trồng lúa trong vòng 5 năm, do Bộ Nông nghiệp chủ trì.

2. Quản lý và sử dụng phân bón hiệu quả: Xây dựng chương trình đào tạo và hướng dẫn kỹ thuật bón phân hợp lý, áp dụng phân bón hữu cơ và vi sinh, giảm lượng phân bón vô cơ dư thừa, nhằm tăng hiệu suất sử dụng phân bón lên trên 60% trong 3 năm tới, phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Bộ Tài nguyên Môi trường.

3. Cơ cấu lại ngành chăn nuôi: Khuyến khích chuyển đổi cơ cấu vật nuôi theo hướng giảm đàn gia súc nhai lại, áp dụng kỹ thuật xử lý phân gia súc để giảm phát thải CH4 và N2O, đặt mục tiêu giảm 10% phát thải từ chăn nuôi trong 5 năm, do các địa phương và doanh nghiệp chăn nuôi thực hiện.

4. Hoàn thiện hệ thống chính sách và pháp luật: Tăng cường phối hợp liên ngành, xây dựng các chính sách ưu đãi về tài chính, kỹ thuật cho các dự án giảm phát thải KNK, thiết lập hệ thống MRV hiệu quả trong 2 năm tới, do Chính phủ và các bộ ngành liên quan đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách: Giúp hiểu rõ thực trạng phát thải KNK và các giải pháp chính sách hiệu quả để xây dựng kế hoạch phát triển nông nghiệp xanh.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả: Cung cấp cơ sở dữ liệu, phân tích khoa học và kinh nghiệm quốc tế để phát triển các nghiên cứu chuyên sâu về biến đổi khí hậu và nông nghiệp.

3. Doanh nghiệp nông nghiệp và công nghệ: Hỗ trợ trong việc áp dụng công nghệ mới, cải tiến kỹ thuật canh tác và chăn nuôi nhằm giảm phát thải và tăng hiệu quả sản xuất.

4. Cơ quan quản lý môi trường và nông nghiệp địa phương: Là tài liệu tham khảo để triển khai các chương trình giảm phát thải KNK phù hợp với điều kiện thực tế từng vùng.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp Việt Nam chủ yếu đến từ đâu?
   Phát thải chủ yếu đến từ canh tác lúa nước (trên 50%), đất nông nghiệp và chăn nuôi, đặc biệt là khí mêtan và nitơ oxit.

2. Tại sao hiệu suất sử dụng phân bón lại thấp?
   Do thói quen bón phân theo kinh nghiệm, lượng phân bón vượt quá nhu cầu cây trồng, cùng với kỹ thuật bón chưa tối ưu, dẫn đến lãng phí và phát thải N2O.

3. Các công nghệ giảm phát thải nào đã được áp dụng thành công ở nước ngoài?
   Israel áp dụng công nghệ nhà kính công nghệ cao, New Zealand thay đổi khẩu phần thức ăn cho bò để giảm phát thải mêtan, và các nước phương Tây sử dụng mô hình hệ thống Trái Đất để quản lý ô nhiễm.

4. Chính sách hiện hành của Việt Nam đã hỗ trợ giảm phát thải như thế nào?
   Việt Nam đã ban hành nhiều chiến lược và đề án như Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu, Đề án giảm phát thải KNK trong nông nghiệp đến năm 2020, nhưng cần tăng cường phối hợp và thực thi hiệu quả hơn.

5. Làm thế nào để cộng đồng nông dân tham gia vào các hoạt động giảm phát thải?
   Thông qua đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật, chính sách ưu đãi và nâng cao nhận thức về lợi ích kinh tế và môi trường của việc giảm phát thải KNK.

Kết luận

• Phát thải KNK trong nông nghiệp Việt Nam năm 2010 đạt khoảng 88,355 nghìn tấn CO2 tương đương, với canh tác lúa nước là nguồn phát thải lớn nhất.
• Sản lượng nông nghiệp và số lượng vật nuôi tăng nhanh làm gia tăng phát thải KNK, trong khi hiệu suất sử dụng phân bón còn thấp.
• Hệ thống chính sách đã có nhiều văn bản định hướng nhưng cần hoàn thiện và phối hợp chặt chẽ hơn để thúc đẩy giảm phát thải.
• Áp dụng công nghệ tiên tiến, quản lý phân bón hiệu quả, cơ cấu lại ngành chăn nuôi và hoàn thiện chính sách là các giải pháp then chốt.
• Nghiên cứu đề xuất các bước tiếp theo nhằm triển khai các giải pháp trong vòng 5 năm tới, kêu gọi sự phối hợp của các bộ ngành, địa phương và cộng đồng nông dân để đạt mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, giảm phát thải KNK hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn được kết cấu thành 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở khoa học và tổng quan tình hình nghiên cứu về giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp ở Việt Nam Chƣơng 2: Thực trạng phát thải khí nhà kính và quản lý phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp ở Việt Nam Chƣơng 3: Định hướng, quan điểm, mục tiêu và giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp ở Việt Nam 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ GIẢM PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM 1. Phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp ở Việt Nam 1. Khái niệm “Khí nhà kính” Theo Ủy ban Liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) [23], “Khí nhà kính” được định nghĩa: “là những thành phần của khí quyển, được tạo ra do tự nhiên và các hoạt động của con người. Chúng có khả năng hấp thụ các bức xạ sóng dài (hồng ngoại) được phản xạ từ bề mặt Trái Đất khi được chiếu sáng bằng ánh sáng mặt trời, sau đó phân tán nhiệt lại cho Trái Đất, gây nên hiệu ứng nhà kính”.

Các khí nhà kính (KNK) cơ bản bao gồm hơi nước (H2O), cacbon điôxít (CO2), nitơôxít (N2O), mêtan (CH4) và ôzôn (O3). Tuy nhiên, với các hoạt động sản xuất và sinh hoạt, con người đang tạo ra ngày càng nhiều KNK. Trong Bộ tài liệu hướng dẫn kiểm kê KNK được IPCC đưa ra vào năm 1996, các KNK được đưa vào xem xét, tính toán bao gồm: carbon dioxit (CO2); methane (CH4); nitrous oxide (N2O); hydrofluorocarbons (HFCs); perfluorocarbons (PFCs); sulphur hexafluoride (SF6); nitrogen trifluoride (NF3); trifluoromethyl sulphur pentafluoride (SF5CF3); halogenated ethers (C4F9OC2H5, CHF2OCF2OC2F4OCHF2, CHF2OCF2OCHF2); các hợp chất flo không có trong Nghị định thư Montreal CF3I, CH2Br2 CHCl3, CHCl, CH2Cl2. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Các khí nêu trên được IPCC chứng minh là có đóng góp vào tiềm năng nóng lên toàn cầu (GWPs) trước khi đưa ra Bộ tài liệu hướng dẫn kiểm kê KNK năm 2006.

Bên cạnh đó, Bộ tài liệu hướng dẫn kiểm kê KNK 2006 của IPCC cũng đưa ra một số khí nhà kính khác. Tuy nhiên, giá trị GWP của chúng đến nay chưa xác định được, bao gồm: C3F7C(O)C2F5, C7F16, C4F6, C5F8 và c-C4F8O. Một số tiền chất khác cũng được xem xét trong một số trường hợp là: NOx, NH3, các hợp chất hữu cơ không mêtan NMVOC, CO và SO2. Các nguồn phát thải KNK trong lĩnh vực nông nghiệp Các KNK phát thải chính trong lĩnh vực nông nghiệp bao gồm: CO2, N2O và CH4.

Dòng CO2 giữa khí quyển và hệ sinh thái chủ yếu được kiểm soát nhờ sự hấp thu trong quá trình quang hợp và thải ra trong quá trình hô hấp, phân hủy và đốt cháy các chất hữu cơ. N2O thường thải ra từ các hệ sinh thái dưới dạng phụ phẩm của quá trình nitrat hóa và khử nitrat. Còn CH4 được tạo ra trong quá trình tạo khí mêtan ở điều kiện kị khí trong đất và khi lưu trữ phân bón, thông qua quá trình lên men đường ruột và đốt cháy không hoàn toàn của các chất hữu cơ. Một số khí thải từ quá trình đốt cháy và từ đất cũng đáng quan tâm như NOx, NH3, NMVOCs và CO, do chúng là tiền thân của các KNK trong khí quyển.

Sự hình thành của KNK từ các tiền chất này được xem là phát thải gián tiếp. Phát thải gián tiếp cũng có liên quan đến quá trình lọc và rửa trôi của các hợp chất nitơ, đặc biệt là NO3- thất thoát từ đất, khi đó, một phần NO3 này sẽ chuyển thành N2O dưới quá trình khử nitơ. Phát thải CH4 và N2O từ chăn nuôi Hai nguồn phát thải CH4 trong chăn nuôi là từ quá trình lên men đường ruột và quản lý phân gia súc, bao gồm: một là, CH4 là sản phẩm của quá trình lên men thức ăn trong hệ tiêu hóa của động vật (đặc biệt là động vật ăn cỏ), một quá 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trình tiêu hóa mà cácbonhyđrát phân hủy bởi vi sinh vật thành các phân tử đơn giản để hấp thu vào máu. Số lượng CH4 được giải phóng phụ thuộc vào loại động vật, tuổi, trọng lượng của động vật, chất lượng và số lượng thức ăn, mức độ tiêu hao năng lượng của động vật; hai là, CH4 được tạo ra từ sự phân hủy của phân gia súc trong điều kiện yếm khí.

Những điều kiện này thường xảy ra khi chăn nuôi một số lượng lớn động vật trong một khu vực giới hạn, trong đó phân thường được lưu trữ thành đống lớn hoặc xử lý trong hồ, ao. Số lượng CH4 phát sinh phụ thuộc vào cách con người lưu trữ và xử lý phân gia súc trước khi đem bón vào đất, khi phân được lưu trữ và xử lý dưới dạng lỏng (trong ao, hố, bể chứa) sẽ tạo ra lượng đáng kể khí mêtan so với trường hợp lưu trữ và xử lý dưới dạng rắn (loại bỏ tối đa lượng nước). Nguồn phát thải N2O từ quản lý phân gia súc: Trong thời gian lưu trữ phân và nước tiểu gia súc, một số thành phần đạm được chuyển thành N2O. Phát thải N2O liên quan đến việc xử lý phân trước khi phân được bón vào đất.

Phát thải CH4 từ trồng lúa nước Quá trình phân huỷ yếm khí các chất hữu cơ trong ruộng lúa bị ngập nước là nguyên nhân sản sinh khí mêtan. Khí mêtan phát thải vào khí quyển từ những cánh đồng lúa thông qua ba con đường: một là, khuyếch tán trên bề mặt nước; hai là, thoát ra từ các khe hở trên mặt đất (phụ thuộc vào kết cấu đất và giai đoạn trồng lúa), phát thải ít hơn đối với đất có kết cấu sét và phát thải lớn trong giai đoạn chuẩn bị đất và tăng trưởng ban đầu của cây lúa; ba là, khuyếch tán thông qua hệ thống mô khí (aerenchyma) của cây lúa trong suốt thời gian sinh trưởng và phát triển đây là con đường phát thải chủ yếu, chiếm hơn 90% tổng lượng khí mêtan phát thải từ trồng lúa nước. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phát thải N2O từ đất canh tác nông nghiệp Phát thải N2O từ đất nông nghiệp chủ yếu là do hoạt động của các vi sinh vật trong quá trình nitơrát hóa và khử nitơ trong đất.

Cụ thể, khí N2O là sản phẩm trung gian trong chuỗi phản ứng của hai quá trình này bị rò rỉ từ các tế bào vi khuẩn vào trong đất. Các yếu tố ảnh hưởng đến các quá trình này là nhiệt độ, pH và độ ẩm đất. Có ba loại phát thải N2O từ đất nông nghiệp được thống kê trong phần này là: một là, phát thải trực tiếp từ đất nông nghiệp; hai là, phát thải trực tiếp từ đất bắt nguồn từ chất thải vật nuôi (lây lan hàng ngày chất thải vật nuôi từ chuồng trại và phát tán chất thải vật nuôi trên khu vực chăn thả); ba là, phát thải gián tiếp gây ra bởi các hoạt động trong nông nghiệp. Phát thải N2O trực tiếp từ đất nông nghiệp đến từ các nguồn: phân bón tổng hợp; nitơ từ chất thải động vật được sử dụng làm phân bón; sinh học cố định đạm; nitơ từ phụ phẩm cây trồng; trồng trọt trong đất có hàm lượng hữu cơ cao.

Phân tổng hợp và phân hữu cơ bón vào đất làm tăng lượng khí thải gián tiếp N2O thông qua hai con đường sau: Sự bay hơi và lắng đọng trong khí quyển của NH3 và NOx có nguồn gốc từ các ứng dụng phân bón; lọc nitơ và dòng chảy. Phát thải CH4, N2O từ hoạt động đốt đồng cỏ và đốt các phụ phẩm nông nghiệp Số lượng lớn các chất thải nông nghiệp được sản sinh từ các hệ thống canh tác trên toàn thế giới dưới dạng các phụ phẩm cây trồng. Các hoạt động đốt sinh khối trong sản xuất nông nghiệp bao gồm cả đốt đồng cỏ và đốt các phụ phẩm nông nghiệp đều phát sinh lượng khí thải cácbonđiôxít (CO2) đáng kể. Nhưng vì sinh khối đốt thường được tái phát triển trong mùa vụ sau đồng nghĩa với lượng 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CO2 thải vào khí quyển sẽ được tái hấp thụ trong giai đoạn tăng trưởng của thực vật.

Do đó, lượng khí thải CO2 ròng được coi là bằng không. Tuy nhiên, các hoạt động đốt trong nông nghiệp phát sinh các loại khí CH4 và N2O là sản phẩm phụ của quá trình đốt cháy không hoàn toàn. Phát thải hoặc hấp thụ CO2 trong lĩnh vực AFOLU Phát thải hoặc hấp thụ CO2 trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thay đổi sử dụng đất được ước tính trên cơ sở những thay đổi dự trữ cácbon trong bể chứa hệ sinh thái, bao gồm sinh khối trên mặt đất và dưới mặt đất, chất hữu cơ chết (gỗ chết và rác) và chất hữu cơ trong đất. Sự mất ròng trong tổng số trữ lượng cácbon hệ sinh thái được sử dụng để ước tính lượng phát thải CO2 vào khí quyển; sự tăng thêm ròng trong tổng số trữ lượng cácbon hệ sinh thái được sử dụng để ước tính lượng hấp thụ CO2 từ khí quyển.

Phát thải hoặc hấp thụ CO2 dựa trên sự thay đổi trữ lượng cácbon trong hệ sinh thái được ước tính cho từng loại hình sử dụng đất (bao gồm các loại đất giữ nguyên và đất chuyển đổi). Khả năng hấp thụ/phát thải CO2 của các loại đất khác nhau là khác nhau phụ thuộc chủ yếu vào độ che phủ của đất (trữ lượng sinh khối trên mặt đất). Theo đó, đất lâm nghiệp là loại đất có tiềm năng hấp thụ hoặc phát thải CO2 lớn nhất; rừng (đặc biệt là rừng nguyên sinh và rừng già) được coi là bể hấp thụ cácbon hiệu quả, đồng thời còn là lá phổi xanh cung cấp ôxy cho cuộc sống của con người. Thay đổi loại rừng và trữ lượng sinh khối gỗ, chuyển đổi đất rừng và đồng cỏ sang loại đất khác và ngược lại đều có tác động mạnh mẽ đến các bể dự trữ cácbon, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thụ/phát thải CO2.

Tóm lược các nguồn phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực AFOLU được thể hiện trong sơ đồ sau: 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Các nguồn phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực AFOLU (Nguồn: Viện Chiến lược chính sách tài nguyên và Môi trường) 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2: Phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực AFOLU (Nguồn: Viện Chiến lược chính sách tài nguyên và Môi trường) 1. Các yếu tố tác động đến phát thải KNK trong lĩnh vực lĩnh vực nông nghiệp và sử dụng đất 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát thải CH4 từ lên men đường ruột và quản lý phân gia súc.