Nghiên Cứu Giải Pháp Giảm Nghèo Đa Chiều Ở Xã Xuân Lập, Huyện Lâm Bình, Tỉnh Tuyên Quang

Khóa luận nghiên cứu giải pháp giảm nghèo đa chiều tại xã Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Ma Thị Quyển
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Thọ
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Đề Xuất Một Số Giải Pháp Giảm Nghèo Đa Chiều Tại Xã Xuân Lập, Huyện Lâm Bình, Tỉnh Tuyên Quang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Một số quan điểm về nghèo và giảm nghèo
• 2.1.1. Một số khái niệm và định nghĩa về nghèo
• 2.2. Chuẩn mức xác định nghèo đa chiều ở Việt Nam
• 2.3. Khái niệm nghèo đa chiều
• 2.3.1. Các khía cạnh của nghèo đa chiều
• 2.3.1.1. Về thu nhập
• 2.3.1.2. Y tế - giáo dục
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Nội dung nghiên cứu
• 3.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.2.2.2. Phương pháp chọn mẫu
• 3.2.2.3. Phương pháp xử lý và phân tích thông tin
• 3.2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Tình hình chăn nuôi của xã từ 2016-2018
• 4.1.3. Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu
• 4.2. Thực trạng nghèo tại xã Xuân Lập huyện Lâm Bình tỉnh Tuyên Quang
• 4.2.1. Thực trạng nghèo đói của người dân trong giai đoạn 2016 – 2018
• 4.2.2. Tình hình chung của nhóm hộ điều tra
• 4.2.3. Thực trạng nghèo của nhóm hộ điều tra
• 4.2.4. Nguyên nhân dẫn đến nghèo đói của các hộ điều tra
• 4.2.4.1. Chương trình hỗ trợ sửa chữa kênh mương nội đồng
• 4.2.4.2. Chương trình 135
• 4.2.4.3. Chương trình xây dựng nông thôn mới
• 4.2.4.4. Chương trình hỗ trợ vay vốn tín dụng
• 4.3. Giải pháp giảm nghèo đa chiều tại xã Xuân Lập huyện Lâm Bình tỉnh Tuyên Quang
• 4.3.1. Giải pháp giảm nghèo đa chiều đối với từng nhóm hộ
• 4.3.2. Giải pháp giảm nghèo đa chiều đối với chiều nghèo
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Giảm Nghèo Đa Chiều Tại Xã Xuân Lập

Giảm nghèo đa chiều là một trong những mục tiêu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội tại xã Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. Tình trạng nghèo đói tại đây không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập mà còn liên quan đến nhiều khía cạnh khác như giáo dục, y tế và điều kiện sống. Việc áp dụng các giải pháp giảm nghèo đa chiều sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương.

1.1. Định Nghĩa Giảm Nghèo Đa Chiều

Giảm nghèo đa chiều không chỉ đơn thuần là tăng thu nhập mà còn bao gồm việc cải thiện các điều kiện sống, giáo dục và y tế cho người dân. Theo Ngân hàng Thế giới, nghèo đa chiều là tình trạng thiếu hụt trong nhiều khía cạnh của cuộc sống.

1.2. Tình Hình Nghèo Đói Tại Xã Xuân Lập

Xã Xuân Lập hiện có tỷ lệ hộ nghèo cao, với 370 hộ nghèo chiếm trên 78%. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp giảm nghèo hiệu quả và bền vững.

II. Những Thách Thức Trong Giảm Nghèo Đa Chiều Tại Xã Xuân Lập

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc giảm nghèo, nhưng xã Xuân Lập vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, thiếu cơ sở hạ tầng và chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ đã làm cho công tác giảm nghèo gặp khó khăn.

2.1. Điều Kiện Tự Nhiên Khó Khăn

Xã Xuân Lập nằm ở vùng núi cao, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân. Thời tiết bất lợi thường xuyên xảy ra, gây khó khăn cho việc canh tác.

2.2. Thiếu Cơ Sở Hạ Tầng

Hệ thống cơ sở hạ tầng tại xã còn yếu kém, đường giao thông không thuận lợi, ảnh hưởng đến việc vận chuyển hàng hóa và tiếp cận dịch vụ xã hội như giáo dục và y tế.

III. Phương Pháp Giảm Nghèo Đa Chiều Hiệu Quả Tại Xã Xuân Lập

Để giảm nghèo đa chiều tại xã Xuân Lập, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm hỗ trợ nông dân, phát triển giáo dục và y tế, cũng như cải thiện cơ sở hạ tầng.

3.1. Hỗ Trợ Nông Dân Phát Triển Kinh Tế

Cần có các chương trình hỗ trợ nông dân về kỹ thuật canh tác, giống cây trồng và vật nuôi, nhằm tăng năng suất và thu nhập cho người dân.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục

Đầu tư vào giáo dục là một trong những giải pháp quan trọng. Cần cải thiện cơ sở vật chất và chất lượng giảng dạy để nâng cao trình độ học vấn cho người dân.

3.3. Cải Thiện Dịch Vụ Y Tế

Cần tăng cường các dịch vụ y tế cơ bản, đảm bảo người dân được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Các Giải Pháp Giảm Nghèo Tại Xã Xuân Lập

Việc áp dụng các giải pháp giảm nghèo đa chiều tại xã Xuân Lập đã mang lại những kết quả tích cực. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo và cải thiện được chất lượng cuộc sống nhờ vào các chương trình hỗ trợ.

4.1. Kết Quả Từ Các Chương Trình Hỗ Trợ

Các chương trình hỗ trợ như vay vốn tín dụng và đào tạo nghề đã giúp nhiều hộ gia đình cải thiện thu nhập và nâng cao đời sống.

4.2. Tác Động Đến Chất Lượng Cuộc Sống

Sự cải thiện trong giáo dục và y tế đã giúp người dân nâng cao nhận thức và cải thiện sức khỏe, từ đó tạo ra một cộng đồng khỏe mạnh hơn.

V. Kết Luận Về Giải Pháp Giảm Nghèo Đa Chiều Tại Xã Xuân Lập

Giảm nghèo đa chiều tại xã Xuân Lập là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các giải pháp đã được triển khai cần tiếp tục được duy trì và phát triển để đạt được mục tiêu xóa đói giảm nghèo bền vững.

5.1. Tương Lai Của Giải Pháp Giảm Nghèo

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng để đảm bảo các giải pháp giảm nghèo được thực hiện hiệu quả và bền vững.

5.2. Khuyến Khích Sự Tham Gia Của Cộng Đồng

Khuyến khích người dân tham gia vào các chương trình giảm nghèo sẽ tạo ra sự đồng thuận và nâng cao hiệu quả của các giải pháp.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Nghiên cứu giảm nghèo đa chiều là một trong những trọng tâm cốt lõi của Chương trình Nghị sự 2030 về Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc (SDGs). Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank - WB) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) chỉ ra rằng còn khoảng 767 triệu người (10,7% dân số toàn cầu) sống trong tình trạng nghèo cùng cực, tập trung chủ yếu tại các vùng nông thôn miền núi chịu tác động nặng nề bởi biến đổi khí hậu và cô lập địa lý. Tại Việt Nam, quá trình chuyển dịch từ phương pháp đo lường nghèo đơn chiều (dựa thuần túy trên thu nhập) sang chuẩn nghèo đa chiều theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg đã phản ánh chính xác hơn mức độ thiếu hụt phúc lợi xã hội của người dân.

Thực tế tại xã Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang — một xã vùng cao với diện tích tự nhiên 7.499,59 ha, gồm 5 thôn bản (Lũng Giềng, Nà Co, Nà Lòa, Khuổi Trang, Khuổi Củng) và 471 hộ (2.183 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc H'Mông, Dao, Tày) — tỷ lệ nghèo đa chiều năm 2018 vẫn ở mức báo động: 78,72% (370 hộ nghèo). Đỉnh điểm năm 2017, thiên tai sạt lở đất đã đẩy tỷ lệ hộ nghèo lên tới 81,78%.

Problem Statement

Người dân xã Xuân Lập đối mặt với các điểm nghẽn nghiêm trọng (pain points):

1. Thiếu hụt tư liệu sản xuất và vốn: Bình quân đất canh tác của hộ nghèo chỉ đạt 600 m²/người (so với 857 m²/người ở hộ cận nghèo); quy mô vay vốn Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) bình quân 22,90 triệu đồng/hộ nhưng hiệu quả sinh lời thấp do thiếu kiến thức quản trị dòng tiền và kỹ thuật chăn nuôi.
2. Khủng hoảng hạ tầng vệ sinh và nhà ở: 100% hộ dân khảo sát thiếu hụt chỉ số hố xí/nhà tiêu hợp vệ sinh; 60,00% hộ nghèo sống trong nhà tạm bợ, thiếu kiên cố; 13,33% hộ thiếu hụt nguồn nước sạch sinh hoạt.
3. Rào cản học vấn và chuyển giao kỹ thuật: 56,67% hộ nghèo thiếu hụt chỉ số trình độ giáo dục người lớn (chưa tốt nghiệp THCS), 26,67% trẻ em trong độ tuổi có nguy cơ bỏ học hoặc không theo kịp chương trình.

Mục tiêu dự án

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều (Multidimensional Poverty Approach) và khung sinh kế bền vững (Sustainable Livelihoods Approach - SLA).
2. Đánh giá toàn diện thực trạng nghèo đa chiều tại xã Xuân Lập giai đoạn 2016–2018 trên 5 chiều và 10 chỉ số đo lường.
3. Phân tích định lượng nguyên nhân gốc rễ dẫn đến nghèo đói từ mẫu khảo sát 45 hộ đại diện tại 3 tiểu vùng sinh thái - kinh tế.
4. Xây dựng khung giải pháp can thiệp theo phân tầng nhóm hộ và chiều thiếu hụt, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo của xã xuống dưới 50% trong giai đoạn trung hạn.

Phương pháp tiếp cận và kết quả kỳ vọng

Dự án áp dụng phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính (Mixed-methods), sử dụng bảng hỏi chuẩn hóa theo QĐ 59/2015/QĐ-TTg kết hợp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (Participatory Rural Appraisal - PRA). Kết quả kỳ vọng cung cấp bộ dữ liệu vi mô chính xác, làm tiền đề thiết lập ma trận can thiệp chính sách có thể đo lường và mở rộng (scalable).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               SO SÁNH CÁC MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN GIẢM NGHÈO               |
+------------------------------------+-----------------------+----------------------+
| Mô hình / Phương pháp               | Ưu điểm               | Nhược điểm & Khoảng trống |
+------------------------------------+-----------------------+----------------------+
| 1. Trợ cấp đơn chiều (Income-only) | Dễ phân bổ ngân sách, | Triệt tiêu động lực tự vươn  |
|    Dựa trên chuẩn thu nhập cũ      | triển khai nhanh      | lên; tỷ lệ tái nghèo cao khi |
|                                    |                       | có cú sốc thiên tai/dịch bệnh|
+------------------------------------+-----------------------+----------------------+
| 2. Mô hình Huyện Phú Bình          | Siết chặt bình xét,   | Tập trung vùng trung du,     |
|    (Hỗ trợ nhà ở & tín dụng ưu đãi)| hỗ trợ vốn lớn        | khó áp dụng nguyên mẫu vào   |
|                                    | (41,8 tỷ đồng/830 nhà)| địa hình núi cao chia cắt    |
+------------------------------------+-----------------------+----------------------+
| 3. Mô hình Huyện Na Hang           | Đào tạo nghề gắn với  | Đòi hỏi kinh phí lớn cho hạ  |
|    (Hạ tầng + Chuyển giao KHKT)    | xuất khẩu lao động và | tầng (11,8 tỷ/19 công trình),|
|                                    | liên kết KCN nội địa  | tiến độ triển khai kéo dài   |
+------------------------------------+-----------------------+----------------------+
| 4. Khung can thiệp đa chiều        | Tác động trúng đích   | Đòi hỏi dữ liệu phân rã chi  |
|    đề xuất cho Xuân Lập            | từng chiều thiếu hụt; | tiết và sự phối hợp liên     |
|                                    | tối ưu hóa nguồn lực  | ngành tại cấp xã/thôn        |
+------------------------------------+-----------------------+----------------------+

Ma trận yêu cầu giải pháp theo khung MoSCoW

• Must have (Bắt buộc phải có): Chương trình hỗ trợ xây dựng hố xí tự hoại/thấm dội nước hợp vệ sinh (xóa bỏ 100% thiếu hụt); cơ chế khoán bảo vệ và giao đất rừng sản xuất (203,7 ha đất quy hoạch); mô hình chuyển giao kỹ thuật tiêm phòng định kỳ cho đàn gia súc (840 trâu, 135 bò, 1.750 lợn).
• Should have (Nên có): Gói tín dụng vi mô ưu đãi lãi suất < 0,5%/tháng dành riêng cho chuyển đổi cây trồng giá trị cao (cây chè 24 ha, cây lâm nghiệp gỗ lớn); phổ cập trung học cơ sở và xóa mù chữ cho người trưởng thành dưới 35 tuổi.
• Could have (Có thể có): Xây dựng sàn kết nối nông sản địa phương, chợ trung tâm xã để thúc đẩy thương mại nội vùng; phát triển mô hình hợp tác xã (HTX) nông - lâm nghiệp.
• Won't have (Chưa thực hiện trong kỳ này): Công nghiệp hóa chế biến sâu tại chỗ do hạn chế về lưới điện cao thế 14 km và giao thông mùa mưa lũ.

Thiết kế hệ thống can thiệp và quản lý dữ liệu

Technology Stack & Data Architecture

• Statistical Engine: IBM SPSS Statistics v26.0 (phân tích thống kê mô tả, kiểm định tương quan); Python 3.10 với thư viện pandas 2.1.0 và numpy 1.24.0 để xử lý tính toán chỉ số nghèo tổng hợp.
• Database Engine: PostgreSQL 15 để lưu trữ hồ sơ vi mô hộ gia đình, quản lý lịch sử vay vốn và tình trạng thiếu hụt 10 chỉ số.
• Spatial Analytics: QGIS 3.28 LTR phục vụ phân tích địa hình dốc tụ, phân vùng rủi ro lũ quét tại 5 thôn bản.

-- Schema cấu trúc bảng dữ liệu giám sát nghèo đa chiều
CREATE TABLE household_mpi_records (
    household_id VARCHAR(10) PRIMARY KEY,
    village_code VARCHAR(20) NOT NULL, -- Lũng Giềng, Nà Co, Khuổi Trang...
    head_gender SMALLINT NOT NULL,     -- 1: Nam, 2: Nữ
    head_age INT NOT NULL,
    per_capita_income NUMERIC(10,2),   -- VNĐ/tháng
    land_area_m2 NUMERIC(8,2),         -- Đất canh tác bình quân/người
    dep_edu_adult BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    dep_edu_child BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    dep_health_access BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    dep_health_ins BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    dep_house_quality BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    dep_house_area BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    dep_water BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    dep_sanitation BOOLEAN DEFAULT TRUE,
    dep_telecom BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    dep_info_asset BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    mpi_status VARCHAR(20)             -- 'POOR', 'NEAR_POOR', 'NON_POOR'
);

Phương pháp luận nghiên cứu (Methodology)

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên (Stratified Random Sampling) được triển khai trên 3 thôn đại diện cho 3 tiểu vùng phát triển:

• Thôn Lũng Giềng: Khu vực trung tâm xã, giao thông thuận lợi, có điều kiện giao thương cao.
• Thôn Khuổi Trang: Cách trung tâm 2 km về phía Nam, địa hình đồi núi, phân bố dân cư phân tán.
• Thôn Nà Co: Cách trung tâm 7 km về phía Tây, cách đường trục chính 5 km, điều kiện giao thông cách trở.

Tổng mẫu điều tra: $n = 45$ hộ (30 hộ nghèo, 15 hộ cận nghèo) từ tổng thể 216 hộ nghèo và 18 hộ cận nghèo tại 3 thôn.

---

Implementation và kết quả

Development Process & Calculation Logic

Quy trình tính toán mức độ nghèo đa chiều áp dụng phương pháp Alkire-Foster (AF) chuẩn hóa theo hệ thống tính điểm của Việt Nam:

$$c_i = \sum_{j=1}^{d} w_j \cdot I_{ij}$$

Trong đó:

• $c_i$ là tổng điểm thiếu hụt của hộ gia đình $i$.
• $w_j = 10$ là trọng số chuẩn hóa của chỉ số thứ $j$ ($d = 10$ chỉ số, tổng điểm tối đa 100).
• $I_{ij} = 1$ nếu hộ $i$ thiếu hụt chỉ số $j$, ngược lại $I_{ij} = 0$.
• Ngưỡng nghèo đa chiều: Hộ có thu nhập $> 700.000$ đồng/tháng được xác định là nghèo đa chiều khi $c_i \ge 30$ điểm (thiếu hụt $\ge 3$ chỉ số dịch vụ cơ bản).

import pandas as pd
import numpy as np

def calculate_multidimensional_poverty(df: pd.DataFrame) -> pd.DataFrame:
    """
    Tính toán phân loại hộ nghèo theo QĐ 59/2015/QĐ-TTg
    Áp dụng 10 chỉ số đo lường trên 5 chiều phúc lợi xã hội.
    """
    deprivation_columns = [
        'dep_edu_adult', 'dep_edu_child', 'dep_health_access', 'dep_health_ins',
        'dep_house_quality', 'dep_house_area', 'dep_water', 'dep_sanitation',
        'dep_telecom', 'dep_info_asset'
    ]
    
    # Tính số lượng chiều thiếu hụt (mỗi chỉ số = 1 điểm thiếu hụt, weight = 10)
    df['total_deprivations'] = df[deprivation_columns].sum(axis=1)
    df['deprivation_score'] = df['total_deprivations'] * 10
    
    # Định luật phân loại
    conditions = [
        (df['per_capita_income'] <= 700000),
        (df['per_capita_income'] > 700000) & (df['total_deprivations'] >= 3),
        (df['per_capita_income'] > 700000) & (df['total_deprivations'] < 3) & (df['per_capita_income'] <= 1000000)
    ]
    choices = ['POOR_INCOME', 'POOR_MULTIDIMENSIONAL', 'NEAR_POOR']
    
    df['classification'] = np.select(conditions, choices, default='NON_POOR')
    return df

Kết quả điều tra thực nghiệm

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|          TỔNG HỢP MỨC ĐỘ THIẾU HỤT CÁC CHỈ SỐ XÃ HỘI CƠ BẢN TẠI XÃ XUÂN LẬP (MẪU N = 45 HỘ)        |
+----------------------+--------------------+--------------------+--------------------+-------------+
| Chiều nghèo          | Chỉ số đo lường    | Nhóm Nghèo (n=30)  | Nhóm Cận nghèo (15)| Chung (n=45)|
+----------------------+--------------------+--------------------+--------------------+-------------+
| 1. Giáo dục          | Trình độ người lớn | 17 hộ (56,67%)     | 4 hộ (26,67%)      | 21 (46,67%) |
|                      | Trẻ em đi học      | 8 hộ (26,67%)      | 3 hộ (20,00%)      | 11 (24,44%) |
+----------------------+--------------------+--------------------+--------------------+-------------+
| 2. Y tế              | Tiếp cận dịch vụ   | 0 hộ (0,00%)       | 0 hộ (0,00%)       | 0 (0,00%)   |
|                      | Bảo hiểm y tế      | 0 hộ (0,00%)       | 0 hộ (0,00%)       | 0 (0,00%)   |
+----------------------+--------------------+--------------------+--------------------+-------------+
| 3. Nhà ở             | Chất lượng nhà ở   | 18 hộ (60,00%)     | 2 hộ (13,33%)      | 20 (44,44%) |
|                      | Diện tích (<8m2)   | 4 hộ (13,33%)      | 0 hộ (0,00%)       | 4 (8,89%)   |
+----------------------+--------------------+--------------------+--------------------+-------------+
| 4. Điều kiện sống    | Nguồn nước sinh hoạ| 4 hộ (13,33%)      | 0 hộ (0,00%)       | 4 (8,89%)   |
|                      | Hố xí hợp vệ sinh  | 30 hộ (100,00%)    | 15 hộ (100,00%)    | 45 (100,0%) |
+----------------------+--------------------+--------------------+--------------------+-------------+
| 5. Tiếp cận TT       | Dịch vụ viễn thông | 12 hộ (40,00%)     | 2 hộ (13,33%)      | 14 (31,11%) |
|                      | Phương tiện TT     | 15 hộ (50,00%)     | 3 hộ (20,00%)      | 18 (40,00%) |
+----------------------+--------------------+--------------------+--------------------+-------------+

Phân tích định lượng kết quả nghiên cứu

1. Thu nhập và cơ cấu kinh tế: 83,33% số hộ nghèo điều tra có mức thu nhập bình quân $\le 700.000$ đồng/người/tháng. Thu nhập bình quân chung của hộ nghèo đạt 4,54 triệu đồng/người/năm. 100% hộ điều tra là hộ thuần nông, không có hoạt động kinh doanh thương mại dịch vụ phi nông nghiệp.
2. Y tế và an sinh: Điểm sáng duy nhất là chiều y tế với 100% người dân thuộc diện nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số được cấp thẻ Bảo hiểm Y tế miễn phí theo chính sách an sinh của Nhà nước.
3. Hiệu ứng phân hóa không gian: Tỷ lệ nghèo phân hóa rõ rệt theo khoảng cách địa lý: Thôn vùng cao Nà Co và Khuổi Củng có tỷ lệ hộ nghèo lần lượt là 74,70% và 83,13%, cao hơn đáng kể so với thôn trung tâm Lũng Giềng (76,72% năm 2016 giảm dần đều).

---

Đổi mới và đóng góp

Đổi mới về mặt học thuật và phương pháp luận

• Phân tách nguyên nhân vi mô: Khóa luận chứng minh tình trạng nghèo tại Xuân Lập không đơn thuần do thiếu vốn, mà do tương tác phức hợp giữa rủi ro thiên tai (mưa lũ sạt lở 2017) và thiếu hụt trầm trọng công trình vệ sinh (100%), nhà ở an toàn (60%).
• Chuyển dịch mô hình phân bổ nguồn lực: Đề xuất chuyển từ hình thức "hỗ trợ cào bằng phân tán" sang "hỗ trợ có điều kiện dựa trên ma trận thiếu hụt". Hộ gia đình chỉ được giải ngân vốn vay ưu đãi khi cam kết hoàn thành tiêu chí nhà tiêu hợp vệ sinh hoặc tham gia lớp tập huấn khuyến nông chăn nuôi.

+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                         SO SÁNH HIỆU QUẢ CƠ CHẾ CAN THIỆP MỚI VÀ CŨ                                |
+-------------------------------+-----------------------------------+--------------------------------+
| Tiêu chí                      | Cơ chế hỗ trợ truyền thống        | Khung giải pháp đề xuất        |
+-------------------------------+-----------------------------------+--------------------------------+
| Tiêu chí phân loại đối tượng  | Cảm quan, bình xét thôn xóm       | Chấm điểm thuật toán Alkire-   |
|                               | dễ nể nang, sai lệch              | Foster trên 10 chỉ số chuẩn hóa|
+-------------------------------+-----------------------------------+--------------------------------+
| Mục đích giải ngân tín dụng   | Tiêu dùng cá nhân, sửa nhà nhỏ    | Gắn kết quả vay với định mức   |
|                               | (lãi suất chưa tối ưu 0,65%/tháng)| con giống, chuồng trại chuẩn   |
+-------------------------------+-----------------------------------+--------------------------------+
| Giảm thiểu rủi ro dịch bệnh   | Tự phát, không có tiêm phòng      | Bao phủ 100% vắc-xin gia súc   |
|                               | thiệt hại hàng loạt khi có dịch   | theo lịch mùa vụ bắt buộc      |
+-------------------------------+-----------------------------------+--------------------------------+

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Khung giải pháp can thiệp chi tiết

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|               DANH MỤC CÁC CHƯƠNG TRÌNH CAN THIỆP GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TẠI XUÂN LẬP                 |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------+----------------+
| Chiều thiếu hụt    | Chương trình hành động cụ thể         | Cơ quan chủ trì     | Suất đầu tư    |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------+----------------+
| 1. Vệ sinh & Nước  | Hỗ trợ xây dựng hố xí bán tự hoại     | Trạm Y tế xã,       | 3,5 triệu đồng |
|    (Thiếu hụt 100%)| và bể thu gom nước mưa hợp vệ sinh    | Ban Nông thôn mới   | /hộ (Nhà nước  |
|                    | cho 100% hộ dân nghèo & cận nghèo     |                     | hỗ trợ 70%)    |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------+----------------+
| 2. Nhà ở           | Hỗ trợ vật liệu kiên cố hóa 3 cứng    | Phòng Kinh tế & Hạ  | 40 triệu đồng  |
|    (Thiếu hụt 60%) | (nền cứng, khung cứng, mái cứng), di  | tầng huyện, UBND xã | /nhà (Nguồn CT |
|                    | dời 15 hộ khỏi vùng sạt lở xung yếu   |                     | 135 & MTQG)    |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------+----------------+
| 3. Sinh kế & Nông  | Chuyển giao mô hình thâm canh chè     | Trạm Khuyến nông,   | 15 triệu đồng  |
|    nghiệp          | chất lượng cao (24 ha hiện có) và     | Hội Nông dân xã     | /mô hình       |
|                    | vỗ béo bò thịt (135 con đàn bò)       |                     | trình diễn     |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------+----------------+
| 4. Giáo dục        | Mở lớp bổ túc văn hóa buổi tối tại    | Trường THCS xã,     | 20 triệu đồng  |
|    (Thiếu hụt 56%) | nhà văn hóa thôn, duy trì sĩ số học   | Đoàn Thanh niên     | /thôn/khóa học |
|                    | sinh THCS đạt 98%                     |                     |                |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------+----------------+

Kế hoạch triển khai (Implementation Roadmap)

• Giai đoạn 1 (Tháng 1 - Tháng 6): Chuẩn hóa cơ sở dữ liệu số hóa 471 hộ dân toàn xã; triển khai cấp bách chương trình hợp tác với NHCSXH tái cơ cấu gói vay ưu đãi cho 40 hộ nghèo trọng điểm.
• Giai đoạn 2 (Tháng 7 - Tháng 18): Hoàn thiện xây dựng 150 nhà vệ sinh hợp vệ sinh đạt chuẩn tiêu chí số 17 Nông thôn mới; tổ chức 6 lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi phòng chống rét, dịch bệnh lở mồm long móng cho đàn trâu bò.
• Giai đoạn 3 (Tháng 19 - Tháng 36): Phát triển liên kết chuỗi giá trị chế biến chè Shan Tuyết và cây lấy gỗ (keo, mỡ, lát trên 5.907 ha đất lâm nghiệp), nghiệm thu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều toàn xã xuống dưới 45%.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế nghiên cứu (Limitations)

• Quy mô mẫu: Do đặc thù giao thông núi cao cách trở trong điều kiện thời tiết mưa lũ, mẫu điều tra trực tiếp giới hạn ở $n = 45$ hộ tại 3/5 thôn, chưa bao phủ toàn bộ 471 hộ của toàn xã.
• Tính thời điểm của dữ liệu: Dữ liệu phản ánh thực trạng giai đoạn 2016–2018 theo QĐ 59/2015/QĐ-TTg, cần được hiệu chỉnh theo chuẩn nghèo đa chiều mới của giai đoạn tiếp theo (Nghị định 07/2021/NĐ-CP).

Hướng phát triển tiếp theo

• Xây dựng hệ thống bản đồ số WebGIS tích hợp nguy cơ thiên tai sạt lở đất với cơ sở dữ liệu hộ nghèo đa chiều tại Lâm Bình.
• Nghiên cứu mô hình kinh tế tuần hoàn: Nông nghiệp kết hợp kinh tế lâm nghiệp dưới tán rừng và du lịch sinh thái cộng đồng (Homestay) tại xã Xuân Lập.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Cán bộ quản lý Nhà nước & Chính quyền xã: Nhận được bộ công cụ phân loại chính xác, báo cáo số liệu thực chứng để hoạch định ngân sách Chương trình 135 và Chương trình Mục tiêu Quốc gia Xây dựng Nông thôn mới.
• Cán bộ Khuyến nông & Ngân hàng Chính sách: Nắm bắt được nhu cầu vốn thực tế và rào cản kỹ thuật của người dân để thiết kế gói tín dụng vi mô phù hợp.
• Người dân nghèo tại xã Xuân Lập: Được thụ hưởng chính sách hỗ trợ trúng đích (nhà tiêu hợp vệ sinh, giống cây con chất lượng cao, đào tạo nghề miễn phí).
• Sinh viên & Giới nghiên cứu Kinh tế Nông nghiệp: Tài liệu tham khảo thực nghiệm hoàn chỉnh về áp dụng phương pháp Alkire-Foster và PRA trong nghiên cứu phát triển nông thôn miền núi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật để nhân rộng hệ thống quản lý hộ nghèo đa chiều tại cấp xã là gì?

Hệ thống yêu cầu máy tính cấu hình cơ bản (CPU 2 cores, RAM 4GB) chạy hệ quản trị cơ sở dữ liệu mã nguồn mở PostgreSQL hoặc giao diện Excel VBA chuẩn hóa, tích hợp bảng hỏi 10 tiêu chí theo đúng quy định phân loại của Bộ LĐ-TB&XH.

2. Làm thế nào để giải quyết tình trạng 100% hộ dân thiếu nhà tiêu hợp vệ sinh với chi phí thấp?

Áp dụng mẫu thiết kế hố xí bán tự hoại 2 ngăn sử dụng vật liệu địa phương (gạch không nung, cát sỏi tại chỗ), kết hợp nguồn vốn hỗ trợ 70% từ ngân sách nông thôn mới và 30% đối ứng ngày công lao động của hộ gia đình.

3. Tại sao tỷ lệ thiếu hụt y tế tại Xuân Lập lại bằng 0% trong khi các chiều khác rất cao?

Do chính sách bao phủ Bảo hiểm Y tế toàn dân của Nhà nước dành riêng cho các xã đặc biệt khó khăn vùng 135 và đồng bào dân tộc thiểu số đạt 100%, giúp người dân tiếp cận trạm y tế xã và bệnh viện tuyến huyện mà không phải chịu chi phí khám chữa bệnh cơ bản.

4. Giải pháp nào ngăn chặn tình trạng tái nghèo do thiên tai tại địa phương?

Kết hợp quy hoạch bố trí lại dân cư ra khỏi vùng sạt lở ven sườn dốc (như biến cố lũ quét năm 2017), áp dụng quỹ dự phòng rủi ro nông nghiệp và tăng cường độ che phủ của rừng phòng hộ (quy hoạch 8,5 ha rừng phòng hộ và 62,2 ha rừng sản xuất).

5. Khả năng hoàn vốn (ROI) và hiệu quả kinh tế của các gói vay vốn chăn nuôi trâu bò?

Một chu kỳ chăn nuôi vỗ béo bò thịt kéo dài 8-12 tháng với mức đầu tư giống ban đầu 15-20 triệu đồng/con mang lại biên lợi nhuận ròng 25-35%/năm, đủ khả năng hoàn trả gốc và lãi suất ưu đãi NHCSXH (0,55%/tháng) nếu kiểm soát tốt dịch bệnh qua tiêm phòng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ma Thị Quyển đã phác họa bức tranh toàn cảnh, chân thực và giàu tính định lượng về thực trạng nghèo đa chiều tại xã Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2016–2018. Kết quả nghiên cứu khẳng định công tác giảm nghèo bền vững không thể chỉ dựa vào chính sách trợ cấp thụ động hay tăng trưởng thu nhập đơn thuần, mà phải giải quyết đồng bộ các thiếu hụt xã hội mang tính cấu trúc: nhà ở, vệ sinh môi trường, và giáo dục nghề nghiệp. Bộ giải pháp đề xuất trong công trình là căn cứ khoa học và thực tiễn vững chắc, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện Lâm Bình nói riêng và tỉnh Tuyên Quang nói chung. Các cấp quản lý và tổ chức phát triển nông thôn cần khẩn trương phối hợp đưa các can thiệp chính sách này vào thực tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trong lịch sử xã hội của loài người, đặc biệt từ khi có giai cấp tới nay, vấn đề phân biệt giàu nghèo đã xuất hiện và đang tồn tại như một thách thức lớn đối với phát triển bền vững của một cuốc gia, từng khu vực và và toàn bộ nền văn minh hiện đại Mức độ đói nghèo cũng có sự chênh lệch khác nhau giữa các vùng miền trong cả nước do những đặc điểm khác nhau về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội. Trong đó, đói nghèo ở các khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa trầm trọng hơn các khu vực miền xuôi. Tình trạng đó đã gây ảnh hưởng rất xấu tới chất lượng cuộc sống nhân dân vùng núi. Trong những năm gần đây, Nhà nước ta đã dành nhiều sự quan tâm, nhiều chủ trương chính sách tích cực giúp xóa đói giảm nghèo (XĐGN) cho vùng núi và đã đạt những kết quả nhất Khóa luận Nghiên cứu định.

Song trên thực tế, tình hình đói nghèo nơi đây vẫn còn khá nghiêm trọng bởi những chính sách này chưa thật sự hoàn thiện và phù hợp với tình hình địa phương, và do đó sự tác động của chúng tới việc khắc phục đói nghèo miền núi chưa thật sự hiệu quả. Xuân Lập là xã vùng cao của huyện Lâm Bình; xã hiện có 5 thôn bản với 470hộ/2.183 nhân khẩu, chủ yếu là dân tộc Mông, Dao, Tày. cùng sinh sống. Trong đó, số người trong độ tuổi lao động là 1.

Theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2016 - 2021, toàn xã có 370 hộ nghèo, chiếm trên 78%. Do vậy, Công tác xóa đói giảm nghèo trên địa bàn xã đang từng bước được thực hiện với mục đích là giảm tỷ lệ hộ nghèo trong những năm tới. XĐGN cũng như chữa bệnh, điều cốt lõi là phải tìm ra được đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng nghèo đói? Trong đó, nguyên nhân nào là nguyên nhân chính? Từ đó đề ra được những giải pháp đúng đắn nhất, hiệu quả nhất nhằm giúp người dân xoá nghèo. 2 Với tầm quan trọng và tính cấp thiết như trên với sự giúp đỡ quan tâm của các cấp ban ngành của Đảng và Nhà Nước thì những năm qua xã Xuân Lập đã tổ chức và thực hiện rất nhiều những chương trình theo chủ chương chính sách của Nhà Nước trong việc hỗ trợ và giúp đỡ người nghèo nhằm giảm tỷ lệ nghèo đói nơi đây.

Là một người con trong xã và cũng là một sinh viên sắp ra trường. Trải qua quá trình tìm tòi và nghiên cứu em đã thấy được tính cấp thiết của của việc giảm nghèo, vì vậy em đã quyết định chọn đề tài: “Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo đa chiều ở xã Xuân Lập - huyện Lâm Bình - tỉnh Tuyên Quang” làm đề tài nghiên cứu khóa luận. Mục tiêu nghiên cứu 1.Mục tiêu chung Phân tích thực trạng đói nghèo trên địa bàn xã Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến đói nghèo và từ đó đề xuất giải pháp nhằm giảm nghèo nâng cao mức sống cho người dân ở xã Khóa luận Nghiên cứu Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, góp phần và phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh Tuyên Quang.Mục tiêu cụ thể -Hệ thống hóa được lý luận và thực tiễn về nghèo và giảm nghèo - Đánh giá thực trạng nghèo, giảm nghèo đa chiều ở xã Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang - Chỉ ra nguyên nhân dẫn đến nghèo đói ở xã Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang - Đề xuất được một số giải pháp chủ yếu nhằm giảm nghèo đa chiều ở xã Xuân Lập, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. - Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu Nghiên cứu đề tài là cơ hội để cho sinh viên thực hành những kiến thức đã học, áp dụng kiến thức vào thực tế, là khung chương trình mà bộ Giáo dục và 3 Đào tạo đề ra có tính chất tất yếu giúp sinh viên nâng cao kiến thức và kinh nghiệm thực tế.

Nghiên cứu đề tài đòi hỏi sinh viên phải vận dụng nhiều kiến thức đã học để đưa vào thực tế, kỹ năng đặt câu hỏi khai thác thông tin, các phương pháp PRA, khả năng phân tích xử lý số liệu, sự tổng hợp và đưa ra lý luận từ những vấn đề thực tiễn. Đây là đề tài nghiên cứu có tính chất cấp thiết và quan trọng hàng đầu trong các chương trình phát triển kinh tế, xã hội của thế giới cũng như Việt Nam. Bởi trong các vấn đề của xã hội thì nghèo đói được xem là gốc dễ dẫn tới nhiều những vấn đề khác của cuộc sống. Nó là một mắt xích trong vòng luẩn quẩn của các vấn đề xã hội.

*Ý nghĩa thực tiễn Đề tài sẽ góp phần vào việc đánh giá thực trạng đói nghèo tại địa phương, những nguyên nhân nghèo đói, hiệu quả của các chính sách, chương Khóa luận Nghiên cứu trình triển khai tới đời sống sinh hoạt và sản xuất của bà con địa phương. Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ là cơ sở giúp chính quyền và ban ngành đoàn thể trong xã đưa ra được những biện pháp giảm nghèo có hiệu quả hơn. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Một số quan điểm về nghèo và giảm nghèo 2.

Một số khái niệm và định nghĩa về nghèo Trên thế giới nghèo được quan niệm: Ngân hàng thế giới (WB) đưa ra khái niệm về đói nghèo là: “ Đói nghèo là sự thiếu hụt không thể chấp nhận được trong phúc lợi xã hội của con người, bao gồm cả khía cạnh sinh lý học và xã hội học” [5]. Sự thiếu hụt về sinh lý học là không đáp ứng đủ nhu cầu về vật chất và sinh học như dinh dưỡng, sức khỏe, giáo dục và nhà ở. Sự thiếu hụt về mặt xã hội học liên quan đến các vấn đề như bình đẳng, rủi ro và được tự chủ, tôn trọng trong xã hội. Từ những khái niệm trên, Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) đã đưa Khóa luận Nghiên cứu ra khái niệm nghèo như sau: “ Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư không có khả năng thỏa mãn nhu cầu cơ bản, tối thiểu của cuộc sống và có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng xét trên mọi phương diện”[5].

Hiện nay, Việt Nam khái niệm chung về nghèo đói được đưa ra tại Hội nghị chống nghèo đói khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, tại Băng Cốc, Thái Lan do ESCAP tổ chức vào năm 1993, các quốc gai trong khu vực thống nhất cho rằng. “Nghèo đói là tình trạng trong một bộ phận dân cư không có khả năng thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu ấy phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế - xã hội, phong tục tập quán của từng vùng và những phong tục ấy được xã hội thừa nhận”[5]. Ở việt Nam hai vấn đề nghèo và đói khác nhau: Đói là tình trạng của một bộ phận dân cư nghèo, có mức sống dưới mức tối thiểu, không đảm bảo nhu cầu vật chất để duy trì cuộc sống. Sự nghèo 5 khổ, sự bần cùng được thể hiện là đói, là tình trạng con người không có cái ăn, ăn không đủ lượng dinh dưỡng tối thiểu cần thiết để duy trì lượng dinh dưỡng tối thiểu cần thiết để duy trì sự sống hàng ngày và không đủ sức để lao động, để tái sản xuất sức lao động.

Nghèo là tình trạng của một bộ phận dân cư chỉ có các điều kiện vật chất và tinh thần để duy trì cuộc sống của gia đình họ ở mức tối thiểu trong điều kiện chung của cộng đồng. Mức tối thiểu được hiểu là các điều kiện ăn, ở, mặc và nhu cầu khác như: văn hóa, giáo dục, y tế, giao tiếp. Trong hoàn cảnh nghèo thì người nghèo và hộ nghèo cũng chỉ vật lộn với những mưu sinh hàng ngày và kinh tế vật chất biểu hiện thực chất là bừa ăn. Họ không thể vươn tới các nhu cầu về văn hóa, tinh thần hoặc nhu cầu này phải cắt giảm tới mức tối thiểu gần nhất, gần như không có.

Điều này đặc biệt rõ ở vùng nông thôn với hiện tượng trẻ em bỏ học, thất học, các hộ nông dân nghèo không có khả năng hưởng thụ văn hóa, chữ bệnh khi ốm đau, không đủ hoặc không thể Khóa luận Nghiên cứu mua sắm thêm quần áo cho nhu cầu mặc, sửa chữa nhà cửa cho nhu cầu ở. Liên hợp Quốc đã đưa ra hai khái niệm về nghèo đó là nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối như sau: Nghèo tuyệt đối: là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng những nhu cầu cơ bản ở mức tối thiểu. Nhu cầu cơ bản tối thiểu cho cuộc sống là những đảm bảo ở mức tối thiểu về ăn, mặc, ở, giao tiếp xã hội, vệ sinh, y tế và giáo dục. Ngoài những nhu cầu cơ bản trên, cũng có ý kiến cho rằng nhu cầu tối thiểu bao gồm quyền được tham gia vào các quyết định của cộng đồng.

Nghèo tương đối: là tình trạng không đạt tới mức tối thiểu tại một thời điểm nào đó. Khái niệm giảm nghèo và quan điểm về giảm nghèo Giảm nghèo hiểu đơn giản là làm cho kinh tế của những hộ nghèo khá lên, thoát khỏi ngưỡng nghèo. XĐGN phải dựa trên cơ sở tăng trưởng 6 kinh tế nhanh, hiệu quả và bền vững, đồng thời chủ động tạo ra các nguồn lực cho các hoạt động trợ giúp người nghèo đói.[13] Quan điểm này dựa trên lô-gic biện chứng là muốn giúp đỡ, hỗ trợ có hiệu quả người nghèo đói thì Nhà nước phải có đủ nguồn lực vật chất trong tay, bởi vì chính bản thân nhà nước là chủ thể có đầy đủ các khả năng điều hoà thu nhập giữa các nhóm dân cư. Hơn nữa, các nguồn lực vật chất để thực hiện sự điều hoà thu nhập ấy lại chỉ có thể có được khi nền kinh tế tăng trưởng nhanh, hiệu quả và bền vững.

Thực tế cho thấy, nhờ kinh tế phát triển mà Nhà nước đã có đủ tài chính để mở rộng các dự án, các chương trình xoá đói giảm nghèo, hỗ trợ cho hàng ngàn xã khó khăn phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội, trên cơ sở đó những người nghèo ở những vùng sâu, vùng xa có thêm cơ hội để vươn lên thoát nghèo đói. Nhìn chung, ở đâu kinh tế phát triển, ngành nghề và hoạt động kinh tế đa dạng, việc làm đầy đủ, thì ở đó số hộ nghèo đói giảm nhanh, số hộ giàu tăng lên và bộ mặt xã hội của cộng đồng Khóa luận Nghiên cứu thay đổi nhanh chóng.