Chương 1: Cơ sở lý luận về thông tin và bất cân xứng thông tin - Chương 2. Thực trạng bất cân xứng thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam - Chương 3: Các giải pháp nhằm giải quyết tình trạng bất cân xứng thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam - Kết luận. - Tài liệu tham khảo. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -4- - Phụ lục.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THÔNG TIN VÀ BẤT CÂN XỨNG THÔNG TIN 1. Thông tin là gì? Thông tin đựơc hiểu là sự truyền đạt các tin tức giữa con người với con người về một sự vật, hiện tượng nào đó mà các bên đều hiểu rõ. Khái niệm thông tin (information) được sử dụng thường ngày. Con người có nhu cầu đọc báo, nghe đài, xem phim, video, đi tham quan, du lịch, tham khảo ý kiến người khác, … để nhận được thêm thông tin mới.
Thông tin mang lại cho con người sự hiểu biết, nhận thức tốt hơn về những đối tượng trong đời sống xã hội, trong thiên nhiên, … giúp cho họ thực hiện hợp lí công việc cần làm để đạt tới mục đích một cách tốt nhất. “Biểu đồ tỷ trọng giá trị các loại chứng khoán niêm yết trên HoSE” chứa đựng các thông tin về giá trị của cổ phiếu, của trái phiếu,…trên tổng giá trị của các loại chứng khoán niêm yết trên HoSE. “Nốt nhạc trong bản sô-nat ánh trăng của Beethoven” làm cho người nghe cảm thấy đựơc sự tươi mát, êm dịu của đêm trăng. Những thông tin về cảm xúc của tác giả đã được truyền đạt lại.
Khi tiếp nhận đựơc thông tin, con người thường phải xử lý nó để tạo ra những thông tin mới, có ích hơn, từ đó có những phản ứng nhất định. Người tài xế chăm chú quan sát người, xe cộ đi lại trên đường, độ tốt xấu mặt đường, tính năng kĩ thuật cũng như vị trí của chiếc xe để quyết định, cần tăng tốc độ hay hãm phanh, cần bẻ lái sang trái hay sang phải… nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho chuyến xe đi. Vai trò của thông tin trên thị trường chứng khoán Thị trường được xem là hiệu quả khi nó thể hiện ở ba khía cạnh: phân phối hiệu quả, hoạt động hiệu quả và thông tin hiệu quả. - Phân phối hiệu quả: Khi các nguồn vốn được đầu tư có hiệu quả nhất, tức có nghĩa vốn của nhà đầu tư đầu tư vào những công ty có tiềm năng phát triển nhất.
- Hoạt động hiệu quả: Khi các chi phí giao dịch trong thị trường được quyết định theo quy luật cạnh tranh. Chi phí giao dịch hiệu quả là chi phí mà nhà TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -5- đầu tư trả cho các nhà môi giới có sự cạnh tranh lẫn nhau và chi phí này được xem là chi phí bình thường mà nhà đầu tư phải bỏ ra. Hoạt động của thị trường được xem là hiệu quả nhất khi nó có chi phí giao dịch bằng không. Thực tế thì điều này không xảy ra vì phí môi giới là nguồn thu giúp các nhà tạo lập thị trường, nhà môi giới được tồn tại.
- Thông tin hiệu quả: Khi giá giao dịch phản ảnh đầy đủ và tức thời các thông tin có ảnh hưởng tới thị trường. Để đánh giá được vai trò của thông tin, chúng ta hãy xem xét hành vi mua bán cổ phiếu của nhà đầu tư trên thị trường theo phương pháp của Kendall, theo Ông các nhà đầu tư sẽ tìm cách mua khi giá có khuynh hướng tăng và bán khi giá có khuynh hướng giảm. Thực tế, khi nhà đầu tư dự đoán giá có khuynh hướng tăng thì ngay lập tức giá chứng khoán trên thị trường sẽ tăng. Vì vậy giá chứng khoán sẽ phản ứng ngay lập tức khi có thông tin dự đoán giá sẽ tăng và ngược lại đối với trường hợp dự đoán giá sẽ giảm.
Như vậy, thông tin là một trong ba yếu tố cấu thành để làm nên một thị trường chứng khoán hiệu quả. Trong đó thông tin có vai trò quyết định đến giá chứng khoán trên thị trường. Thị trường có thông tin minh bạch và đầy đủ sẽ hình thành nên giá chứng khoán hợp lý và tạo được niềm tin của công chúng vào thị trường chứng khoán. Thị trường chứng khoán 1.
Khái niệm về thị trường chứng khoán Thị trường chứng khoán là nơi giao dịch chứng khoán. Nghĩa là ở đâu có giao dịch mua bán chứng khoán thì đó là hoạt động của thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, đó có thể là thị trường chứng khoán có tổ chức hoặc không có tổ chức, tập trung hay không tập trung. Thị trường tập trung là các Sở giao dịch chứng khoán hay Trung tâm giao dịch chứng khóan.
Tại Sở giao dịch chứng khoán, các giao dịch được tập trung tại một địa điểm; các lệnh được chuyển tới sàn giao dịch và tham gia vào quá trình ghép lệnh để hình thành nên giá giao dịch. Thị trường chứng khoán phi tập trung còn gọi là thị trường OTC (over the counter). Trên thị trường OTC, các giao dịch được tiến hành qua mạng lưới các công ty chứng khoán phân tán trên khắp quốc gia và được nối với nhau bằng mạng điện tử. Giá trên thị trường này được hình TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -6- thành theo phương thức thỏa thuận.
Thị trường chứng khoán TP.HCM là thị trường tập trung, các lệnh giao dịch được khớp tại Sở giao dịch chứng khoán. Thành phần tham gia thị trường chứng khoán Thành phần tham gia thị trường chứng khoán có 6 thành phần như sau: Các doanh nghiệp, các nhà đầu tư riêng lẻ, các tổ chức tài chính, nhà môi giới kinh do- anh chứng khoán, người tổ chức thị trường và Nhà nước. - Các doanh nghiệp: Tham gia thị trường với tư cách là chủ thể tạo ra hàng hóa để cung cấp cho thị trường. Các doanh nghiệp này cũng có thể được gọi là các công ty niêm yết hay nhà phát hành theo cách gọi thông thường.
Ngoài chức năng chính tạo ra hàng hóa (cổ phiếu) để huy động vốn, các doanh nghiệp cũng có thể mua đi bán lại các chứng khoán do các công ty khác phát hành. - Nhà đầu tư riêng lẻ và các tổ chức tài chính: Hai thành phần này ta có thể gọi chung là nhà đầu tư. Trong đó nhà đầu tư riêng lẻ là những người có vốn nhỏ nhàn rỗi tạm thời, tham gia mua bán trên thị trường chứng khoán với mục đích kiếm lời. Các tổ chức tài chính bao gồm công ty đầu tư quản lý quỹ, công ty bảo hiểm, công ty tài chính, ngân hàng, các công ty chứng khoán…tham gia thị trường cả tư cách người mua và người bán.
Thông thường các tổ chức tài chính có thời gian đầu tư và khối lượng giao dịch trên thị trường dài và lớn hơn nhà đầu tư riêng lẻ. Tuy nhiên, số lượng các tổ chức trên thị trường thì rất ít so với số lượng nhà đầu tư riêng lẻ. - Nhà môi giới kinh doanh chứng khoán: Có thể là tổ chức hoặc cá nhân. Đa phần các hoạt động môi giới hiện nay là những công ty chứng khoán.
Ngoài nghiệp vụ môi giới các công ty này có thể thực hiện nhiều chức năng khác như tự doanh, quản lý quỹ đầu tư, bảo lãnh phát hành, tư vấn đầu tư chứng khoán. - Người tổ chức thị trường: Chiếm vai trò chủ yếu của người tổ chức thị trường là các Trung tâm giao dịch chứng khoán hay Sở giao dịch chứng khoán. Các Trung tâm, Sở này cung cấp địa điểm và phương tiện để thực hiện việc mua bán chứng khoán cho các chủ thể tham gia giao dịch, điều hành thị trường để các giao dịch diễn ra công bằng và minh bạch. Ngoài các Trung tâm và Sở giao dịch, Trung tâm lưu ký, công ty dịch vụ máy tính chứng khoán,.
cũng có chức năng không kém phần quan trọng làm cho thị trường hoạt động hiệu quả. - Nhà nước: Góp phần đảm bảo cho thị trường hoạt động theo đúng các qui định của pháp luật nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của người đầu tư, đảm bảo thị TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -7- trường hoạt động bền vững và hiệu quả. Ngoài ra Nhà nước cũng có thể tham gia thị trường với tư cách là nhà phát hành. Đó là thông qua Chính phủ hoặc các chính quyền địa phương phát hành các trái phiếu nhằm huy động vốn trên thị trường chứng khoán để vay nợ hoặc tài trợ các dự án công.
Nhà nước cũng có thể bán hoặc mua các chứng khoán của các doanh nghiệp nhằm kiểm soát quyền chi phối các doanh nghiệp theo mục đích. Bất cân xứng thông tin 1. Bất cân xứng thông tin là gì ? Trong khoảng 2 thập kỉ vừa qua, một bộ phận trong lĩnh vực nghiên cứu kinh tế, đôi khi được biết đến như là môn kinh tế học thông tin, đã mở rộng phạm vi nghiên cứu của nó đến việc thị trường sản sinh và truyền tải các thông tin như thế nào. Nhiều thông tin có giá trị trên thị trường đã có tác động lên những nét riêng của thị trường, và gây ra một số vấn đề nhất định trên thị trường tài chính.
Như vậy, gần đây thông tin đang trở nên ngày càng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế tài chính. Sự bất cân xứng thông tin xuất hiện khi một bên trong một tình huống ra quyết định nắm đựơc nhiều thông tin hơn hoặc nắm đựơc những thông tin tốt hơn bên kia. Ví dụ, trong một thị trường khi người bán có nhiều thông tin hơn hoặc thông tin tốt hơn về sản phẩm hơn người mua, hoặc khi người đi vay biết nhiều hơn chủ nợ về khả năng không trả đựơc khoản vay. Một cách ngắn gọn, sự bất cân xứng thông tin xuất hiện khi chỉ có một số người chứ không phải tất cả mọi người nắm đựơc một số thông tin nào đó (thông tin riêng hoặc thông tin ẩn) trong những tình huống ra quyết định.
Các dạng của bất cân xứng thông tin trong thị trường tài chính Sự bất cân xứng thông tin trong thị trường tài chính có thể xuất hiện ở những dạng sau đây: Sự lựa chọn trái ngược, tâm lí ỷ lại (mối nguy đạo đức), và chi phí giám sát. Người cho vay phải gánh chịu vấn đề “sự lựa chọn trái ngược” khi không có khả năng phân biệt giữa những dự án với những rủi ro tín dụng khác nhau khi phân bổ tín dụng. Khi đựơc trình 2 dự án với cùng một mức tỷ suất sinh lợi mong đợi, người cho vay thường thích dự án nào có rủi ro thấp hơn và ngựơc lại, người đi vay thường thích những dự án có rủi ro cao nhất.