Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC TUYỂN CHỌN CÁC CHỨC DANH LÃNH ĐẠO CẤP SỞ, CẤP PHÒNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY 1. Yêu cầu đổi mới phương thức tuyển chọn các chức danh lãnh đạo cấp sở, cấp phòng ở nước ta hiện nay 1. Các khái niệm liên quan 1. Khái niệm lãnh đạo Theo nghĩa thông dụng, “Lãnh đạo” được hiểu là “Đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức, động viên thực hiện” [2].
“Lãnh đạo là dẫn dắt, tổ chức phong trào theo đường lối cụ thể" [3]. Trong công tác nhân sự, khái niệm “lãnh đạo, quản lý” là tên gọi tắt của người làm lãnh đạo, quản lý. Nếu xét theo danh từ, lãnh đạo là nhà quản lý, phải chịu trách nhiệm về kết quả công việc của một bộ phận, một tổ chức nào đó; tức là năng lực và quyền hạn của người đó có đối tượng tác động - cấp dưới, thì gọi là lãnh đạo. Do đó, người lãnh đạo là người chủ quản trực tuyến trong các tầng nấc quản lý khác nhau của tổ chức.
Nếu xét nghĩa là động từ, lãnh đạo là hoạt động mà người lãnh đạo tiến hành, là hoạt động mà họ tác động lên người bị lãnh đạo. Về nội dung và tính chất của hoạt động này các học giả về quản lý có sự giải thích khác nhau. Có người cho rằng lãnh đạo là sử dụng quyền lực có được do việc đảm nhiệm chức vụ nhất định để chỉ huy, ra lệnh có cấp dưới làm việc nhằm thực hiện mục tiêu đã định của tổ chức. Một số người lại cho rằng thực chất của lãnh đạo là gây ảnh hưởng, là quá trình sử dụng năng lực mà cá nhân có được để gây ảnh hưởng với cấp dưới, khiến họ cố gắng làm việc.
Do đó, lãnh đạo là quá trình hoạt động của nhà quản lý sử dụng chức quyền do tổ chức giao phó và năng lực mà cá nhân có được để chỉ huy, ra lệnh, gây ảnh hưởng, dẫn dắt cấp dưới cố gắng làm việc nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trong hệ thống chính trị của nước ta, các chức danh lãnh đạo, quản lý là cán bộ, công chức giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý trong các tổ chức Đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân hoạt động thực thi công vụ gắn với quyền lực chính trị của Đảng và Nhà nước, có quyền ra quyết định và tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các quyết định đó. - Theo quy định hiện hành, các chức danh lãnh đạo, quản lý nói chung phải có tiêu chuẩn : + Có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với lý tưởng cách mạng của Đảng, với chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; có ý thức đấu tranh bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước. Lãnh đạo và tổ chức thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
+ Gương mẫu về đạo đức, lối sống, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư; không quan liêu, tham nhũng, lãng phí và kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; có tác phong dân chủ, gắn bó chặt chẽ với nhân dân, thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ ở cơ quan và Quy tắc ứng xử, Quy tắc đạo đức nghề nghiệp của công chức, viên chức làm việc trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp thuộc, trực thuộc Bộ Nộí vụ. + Có tinh thần trách nhiệm và ý thức tổ chức kỷ luật cao; có tinh thần học hỏi, nghiên cứu, sáng tạo, năng động, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. + Có ý thức và khả năng nghiên cứu, hiểu biết về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của Nhà nước; nắm vững các nguyên tắc tổ chức, quy chế làm việc và mối quan hệ trong công tác của hệ thống chính trị và của cơ quan; có kiến thức về khoa học lãnh đạo, quản lý; được đào tạo và có kiến thức cơ bản về chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học. + Có khả năng đoàn kết, quy tụ công chức, viên chức; tập hợp và phát huy được sức mạnh tập thể.
9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Bản thân và gia đình gương mẫu thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Không lạm dụng chức vụ, quyền hạn và để người thân lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình mưu lợi riêng. Khái niệm tuyển chọn Tuyển chọn nhân sự là quá trình tìm kiếm và lựa chọn đúng người để thoả mãn các nhu cầu lao động và bổ sung cho lực lượng lao động hiện có. Mục đích của tuyển chọn là tuyển được nhân viên mới có kiến thức, kỹ năng, năng lực và động cơ phù hợp với các đòi hỏi của công việc và các mục tiêu dài hạn của cơ quan, đơn vị.
Đó là quá trình tìm kiếm, thu hút ứng cử viên từ những nguồn khác nhau đến tham gia dự tuyển vào các vị trí còn trống trong tổ chức và lựa chọn trong số họ những người đáp ứng tốt yêu cầu công việc đặt ra. Đây là quá trình đánh giá các ứng cử viên theo nhiều khía cạnh khác nhau, để tìm cho được những người phù hợp với các yêu cầu của công việc. Khái niệm phương thức tuyển chọn Phương thức tuyển chọn là cách mà nhà quản lý sử dụng để tuyển chọn nhân sự cho cơ quan, đơn vị mình. Có nhiều phương thức tuyển chọn như thông qua quảng cáo, giới thiệu, xem xét đơn xin việc, phỏng vấn trực tiếp, trắc nghiệm, tổ chức kỳ thi v.
Ngày nay mỗi nhà tuyển dụng đều có các phương thưc tuyển chọn khác nhau tùy vào ngành nghề mà mỗi nhà tuyển dụng yêu cầu ứng viên đáp ứng được vị trí tuyển dụng đó. Tuy nhiên thì dù có như thế nào đi nữa thì người mà nhà tuyển dụng hướng tới là ứng viên của mình. Phương thức tuyển chọn là khâu quan trọng giúp cho nhà quản lý đưa ra được các quyết định tuyển dụng một cách đúng đắn nhất và có ý nghĩa quan trọng bởi nếu tuyển chọn tốt giúp cho tổ chức có những con người có kỹ năng phù hợp với sự phát triển của tổ chức trong tương lai. Tuyển chọn tốt giúp giảm được chi phí do phải tuyển chọn lại, đào tạo lại cũng như tránh được các thiệt hại rủi ro trong qúa trình thực hiện công việc.
10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Vị trí, vai trò và yêu cầu của cán bộ, công chức lãnh đạo cấp sở, cấp phòng 1. Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức và các chức danh lãnh đạo cấp sở, cấp phòng. Lênin đã từng viết: "Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra trong hàng ngũ của mình những người lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào" [4].
Như vậy, cán bộ, nhất là các chức danh lãnh đạo là nhân tố quan trọng quyết định sự thành công hay thất bại của sự nghiệp cách mạng. Cán bộ là những người đại diện cho nhân dân hay một nhóm người có cùng lợi ích, họ có khả năng tổ chức, lãnh đạo, thống nhất các ý kiến và giải quyết các mục tiêu chung của người dân. Họ là những người tiên phong đi đầu để khơi dậy sức mạnh của mỗi cá nhân tổng hợp thành sức mạnh to lớn của một tập thể. Quan hệ giữa đường lối, nhiệm vụ chính trị với cán bộ, công chức là mối quan hệ nhân quả.
Đường lối và nhiệm vụ chính trị của Đảng trong từng giai đoạn, trong từng thời kỳ do những cán bộ, công chức đề ra và cũng là những người chỉ đạo để thực thi những đường lối và nhiệm vụ đó, do vậy chỉ có đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất tốt và đủ năng lực mới có thể đề ra được đường lối đúng, mới có thể cụ thể hóa, bổ sung, hoàn chỉnh đường lối và thực hiện tốt đường lối. Không có đội ngũ cán bộ, công chức vững mạnh thì cho dù đường lối và nhiệm vụ chính trị đúng đắn đến đâu cũng khó có thể trở thành hiện thực. Cán bộ, công chức là cầu nối giữa Đảng, chính phủ và quần chúng nhân dân. Họ là những người mang các chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước tuyên truyền và giải thích cho nhân dân hiểu rõ và thi hành.
Do Việt Nam vẫn là một quốc gia nghèo, nền kinh tế chủ yếu vẫn dựa vào nông nghiệp, nông dân lạc hậu, trình độ học vấn chưa cao, dẫn đến sự hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật còn rất thấp, vai trò của người cán bộ, công chức 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com lúc này là hết sức quan trọng. Không chỉ đơn thuần là truyền đạt những đường lối, chủ trương của Đảng và nhà nước, cán bộ, công chức còn là hệ thống phản hồi thông tin, nắm bắt tình hình triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, những yêu cầu, kiến nghị của nhân dân, phản ánh lại cho Đảng và nhà nước để có thể điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho đúng và phù hợp với tình hình thực tế. Qua các giai đoạn cách mạng của đất nước, người cán bộ, công chức đã góp phần to lớn trong việc hoàn thành tốt nhiệm vụ của bộ máy quản lý hành chính. Trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, luật pháp của Nhà nước và nghị quyết của Quốc hội.
Chính sách và luật pháp đúng là điều kiện tiên quyết, song phải có đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện thì chính sách và luật pháp mới hoà nhập vào cuộc sống. Người cán bộ, công chức trực tiếp xử lý công việc hàng ngày của Nhà nước, thường xuyên tiếp xúc với dân, giải quyết các yêu cầu của dân, là cầu nối quan trọng giữa Đảng và Nhà nước với nhân dân. Nhân dân đánh giá Đảng, đánh giá chế độ trước hết thông qua hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức. - Nhân dân đòi hỏi và mong muốn được yên ổn sinh sống, làm ăn trong môi trường an ninh, trật tự và dân chủ, không bị phiền hà, sách nhiễu.
Người ngay được bảo vệ, kẻ gian và bọn tham nhũng bị trừng trị. Người cán bộ, công chức có trách nhiệm và bổn phận trong việc phục vụ nhân dân đáp ứng yêu cầu đó.