Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐOÀN THANH NIÊN VÀ SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng Sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến thanh thiếu niên và công tác Đoàn. Thực tiễn cách mạng nước ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng hơn 80 năm qua đã chứng minh vai trò xung kích, cách mạng của Đoàn thanh niên. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ngày nay, trong bối cảnh quốc tế đang thay đổi nhanh chóng, khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, nền kinh tế tri thức ngày càng phát triển, xu thế hội nhập ngày càng gia tăng, đất nước đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH). tạo ra nhiều thời cơ nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc.
Để thực hiện thắng lợi sự nghiệp vẻ vang này, luôn đòi hỏi Đảng ta phải nắm chắc vai trò lãnh đạo của mình, tập hợp và phát huy cao nhất mọi tiềm năng của các lực lượng quần chúng, đặc biệt là thanh niên, để họ đủ hành trang vững vàng tiến vào thiên niên kỷ mới. Vấn đề thanh thiếu niên và công tác Đoàn của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của quốc gia, dân tộc, sự bền vững của chế độ và đảm bảo sự thực thi quyền lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp đổi mới. Đây cũng là đòi hỏi cấp bách cần phát huy nguồn lực trí tuệ và sức sáng tạo của TTN. Sự kiện Ban chấp hành Trung ương Đảng, khoá X đã họp và ban hành Nghị quyết 25 về “ Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá” càng khẳng định ý nghĩa quan trọng của TTN và Đoàn thanh niên.
Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng Sản Việt Nam về Đoàn thanh niên 1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lê nin Thực tiễn cách mạng nước ta và kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới cho thấy, ở bất cứ thời kỳ nào thanh thiếu niên luôn là lực lượng xung kích, động lực chủ yếu của các cuộc cách mạng, công tác thanh thiếu niên giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển chung của mỗi quốc gia, dân tộc. Nghiên cứu các công trình của C.Lê nin chúng ta thấy vấn đề cốt lõi mà các ông tập trung bàn thảo đó chính là các vấn đề về sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản kể từ khi mới ra đời cho đến khi xuất hiện 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com những chính Đảng đầu tiên của giai cấp vô sản và vấn đề đời sống của công nhân ở các nước trên thế giới, nhất là ở nước Anh. Tuy vậy, nếu nghiên cứu sâu các công trình khoa học của các ông chúng ta cũng thấy các ông cũng bàn luận và đưa ra nhiều luận điểm về thanh niên và Đoàn thanh niên.
Theo Mác, giai cấp vô sản chỉ được hình thành với tư cách là một giai cấp khi ý thức được địa vị và tương lai của mình. Những công nhân tiên tiến nhất hoàn toàn hiểu rõ: Tương lai của giai cấp công nhân, của nhân loại hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên - tức là lực lượng thanh niên. Cuối thế kỷ XIX, trong bối cảnh xã hội tư bản, C. Mác cho rằng: cần phải giải thoát cho TTN khỏi sự tác động có tính chất phá hoại của hệ thống hiện đại.
Mác đã gọi thanh thiếu niên là cội nguồn của sự sống, của dân tộc và giai cấp công nhân là bộ xương của mỗi cơ thể dân tộc. Khi nói về vai trò giáo dục thanh niên, C. Mác đã nhấn mạnh: “Công tác giáo dục sẽ làm cho những người trẻ tuổi có khả năng nắm vững nhanh chóng toàn bộ hệ thống sản xuất trong thực tiễn” [9, tr. Tư tưởng của Mác là phải tổ chức giáo dục các tầng lớp thanh niên để họ nắm vững các kỹ năng, kỹ xảo, quy trình quản lý sản xuất sẽ hỗ trợ cho việc quản lý toàn diện những năng lực tất cả các thành viên của xã hội và được xây dựng trên cơ sở những nguyên lý cộng sản chủ nghĩa.
Việc giáo dục đó phải làm thường xuyên, liên tục, giáo dục ở trường lớp và giáo dục trong thực tế lao động. Khi bàn luận về vai trò, vị trí của thanh niên trong đời sống xã hội, các nhà sáng lập của chủ nghĩa Mác luôn đánh giá cao vai trò của thanh niên trong đời sống chính trị- xã hội, trong cuộc đấu tranh giai cấp. Ăngghen khi đề xuất việc tham gia của thế hệ trẻ vào cuộc đấu tranh vì tương lai của nước Đức ông chỉ rõ: thanh niên không thể đứng ngoài chính trị, chính cuộc sống đã cuốn hút tuổi trẻ vào đời sống chính trị, thanh niên không bao giờ thoả mãn với lý tưởng trước đây của đời sống, họ muốn tự do hơn trong hành 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com động, họ khát khao lập chiến công và vì sự đổi mới họ sẵn sàng hiến dâng cả máu và cuộc đời mình, tương lai của nước Đức tuỳ thuộc vào thế hệ trẻ. Ăngghen viết rằng: chính thanh niên Đức đòi hỏi phải thực hiện cuộc cách mạng trong tương lai ở nước này.
Nguyên tắc của giáo dục thế hệ trẻ là gắn lý luận với thực tiễn, kết hợp học và hành. Việc hình thành thế giới quan khoa học cho thanh niên thông qua sự tham gia của họ vào cuộc đấu tranh xã hội, vào lao động sản xuất, vào những công việc cụ thể, thực tế hàng ngày. Ăngghen là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ “giáo dục thực tiễn”. Ông cho rằng, đây là cơ sở quan trọng của giáo dục khoa học - là công cụ mạnh nhất để cải tạo xã hội.
Ăngghen dự báo: “Một xã hội tổ chức theo nguyên tắc cộng sản chủ nghĩa, sẽ làm cho những thành viên trong xã hội đó có khả năng sử dụng một cách toàn diện năng lực phát triển toàn diện của mình”. Ăngghen cũng là người đầu tiên đưa ra các quan niệm: “đội quân xung kích quyết định của đạo quân vô sản quốc tế”, “đội hậu bị của Đảng” để gắn với thanh niên. Năm 1852, khi “Đảng của Mác” đã khẳng định vị trí của mình trên vũ đài chính trị, trong cuộc đấu tranh quyết liệt chống lại những đạo luật đặc biệt của Bitxmac, Ăngghen đã viết: chính thế hệ trẻ sẽ là nguồn bổ sung dồi dào nhất cho Đảng. Ăngghen khẳng định rằng: lực lượng quần chúng nhân dân đông đảo cần được tập hợp, tổ chức và giáo dục sao cho những biến đổi tư tưởng của họ bắt kịp với thời đại, đi đúng quỹ đạo của dòng thác lịch sử đang cuộn chảy.
Trong “Bản thảo kinh tế-triết học năm 1844”, C.Mác đã viết: Bản thân xã hội sản xuất ra con người với tính cách là con người như thế nào thì nó cũng sản xuất ra xã hội như thế. Bản chất con người của tự nhiên chỉ tồn tại với con người xã hội; vì chỉ có trong xã hội, tự nhiên đối với con người mới là một khâu liên hệ của con người với con người, mới là tồn tại của con người với người khác và tồn tại của người khác với người đó”. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Phát triển sáng tạo những luận điểm của C. Ăngghen trong điều kiện lịch sử mới, V.
Lênin đã coi thanh niên là “nguồn sinh lực chiến đấu của cách mạng”. Lênin đã luận giải những nguyên nhân làm xuất hiện phong trào thanh niên, phát hiện ra những đặc điểm của nó và xác định mối quan hệ, sự tác động qua lại giữa tổ chức thanh niên với Đảng Cộng Sản. Lênin cũng sớm nhìn thấy vai trò cách mạng to lớn không chỉ đối với thanh niên công nhân, mà còn đối với thanh niên học sinh, sinh viên. Người thường xuyên nhắc nhở những người bạn chiến đấu của mình rằng phải kiên trì đấu tranh để hợp nhất phong trào học sinh, sinh viên thành một phong trào chung theo tinh thần của chủ nghĩa Mác.
Lênin cho rằng: thành công của phong trào thanh niên chính là ở chỗ phải biết gắn liền nhận thức lý luận của chủ nghĩa Mác, tri thức khoa học với sự tham gia trực tiếp của họ vào cuộc đấu tranh chính trị của giai cấp vô sản. Đồng thời cũng phê phán gay gắt những đảng viên bảo thủ, không đánh giá đúng vai trò của lực lượng trẻ trong cách mạng, coi thường thanh niên và chế giễu sự ngây thơ, thiếu kinh nghiệm của lớp trẻ. Lênin nhấn mạnh, cần có thái độ khoan dung, độ lượng với lớp trẻ và cần thiết phải phòng ngừa khuynh hướng cho rằng lớp trẻ tuy đầy nhiệt tình và sáng kiến, nhưng lại chưa qua trường học của cuộc đấu tranh giai cấp. Người cho rằng đó chỉ là cái cớ để khước từ việc sử dụng thanh niên.
Lênin luôn nhắc nhở người cộng sản: cần phải đòi hỏi ở thanh niên nhiều hơn nữa, cần phải phê phán một cách có nguyên tắc những khuyết điểm của họ, cần phải giáo dục cho họ tinh thần trách nhiệm cao và nghĩa vụ của họ đối với cách mạng. Không chỉ vậy, C. Lênin cũng nêu cho chúng ta một tấm gương sáng về thái độ kiên quyết, không khoan nhượng đối với mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội trong vấn đề thanh niên. Các ông đã gọi bọn cơ hội chủ nghĩa là “những người bạn giả” của thanh niên và đòi hỏi phải vạch trần bộ mặt thật của chúng, ngăn chặn ảnh hưởng của chúng đối với 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thanh niên, bóc trần mọi mưu đồ muốn lừa phỉnh, cám dỗ thanh niên, mưu toan tước bỏ xu hướng cách mạng của phong trào thanh niên, cản trở việc tham gia của thế hệ trẻ vào cuộc đấu tranh chính trị của Đảng Cộng sản.
Những phần tử cơ hội quy nhiệm vụ trên vào việc đào tạo những người có văn hoá, song đứng ngoài chính trị. Vì thế, theo họ không nên thu hút quá sớm thanh niên vào hoạt động chính trị. Lênin đã vạch trần lập trường cải lương đó của bọn cơ hội và cho rằng, đó chỉ là thói đạo đức giả và chính sách ngu dân, không hơn, không kém. Người khẳng định rõ lập trường của những người cộng sản chân chính là phải giáo dục cộng sản cho thế hệ trẻ và kết hợp việc giáo dục ấy với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân.
Trong bài diễn văn đọc tại Đại hội III Đoàn TNCS Nga, V. Lênin chỉ rõ: thanh niên phải học chủ nghĩa cộng sản trong một trường học riêng, trong một tổ chức độc lập - đó là Đoàn TNCS.