Luận văn thạc sĩ về đo lường rủi ro thanh khoản tại ngân hàng thương mại TP.HCM

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích đo lường rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn tphcm, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho

• Tác giả: Phạm Công Hòa
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Khương Ninh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Đo Lường Rủi Ro Thanh Khoản Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Trên Địa Bàn TP.Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐO LƯỜNG RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Rủi ro thanh khoản
• 1.2. Các nguyên nhân dẫn đến thanh khoản có vấn đề
• 1.2.1. Các nguyên nhân từ bên trong
• 1.2.2. Các nguyên nhân từ bên ngoài
• 1.3. Cung, cầu về thanh khoản
• 1.3.1. Cung thanh khoản
• 1.3.2. Cầu thanh khoản
• 1.4. Đánh giá trạng thái thanh khoản
• 1.5. Quản trị rủi ro thanh khoản
• 1.5.1. Khái niệm
• 1.5.2. Sự cần thiết phải quản trị rủi ro thanh khoản
• 2. CHƯƠNG 2: ĐO LƯỜNG RỦI RO THANH KHOẢN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TP.
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ RỦI RO THANH KHOẢN TẠI CÁC NHTM TRÊN ĐỊA BÀN TP.
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về đo lường rủi ro thanh khoản ngân hàng tại TP

Rủi ro thanh khoản là một trong những vấn đề quan trọng trong quản lý ngân hàng. Tại TP.HCM, các ngân hàng thương mại đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì thanh khoản. Việc đo lường rủi ro thanh khoản không chỉ giúp ngân hàng đảm bảo khả năng chi trả mà còn nâng cao uy tín và sự tin tưởng từ phía khách hàng. Đo lường rủi ro thanh khoản bao gồm việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản của ngân hàng, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

1.1. Khái niệm rủi ro thanh khoản và tầm quan trọng

Rủi ro thanh khoản là khả năng ngân hàng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính kịp thời. Tầm quan trọng của việc đo lường rủi ro thanh khoản không chỉ nằm ở việc đảm bảo khả năng chi trả mà còn ở việc duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính. Các ngân hàng cần có các chỉ số thanh khoản rõ ràng để đánh giá tình hình tài chính của mình.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro thanh khoản

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro thanh khoản của ngân hàng, bao gồm chính sách tiền tệ, tình hình kinh tế vĩ mô, và các yếu tố nội bộ như chiến lược quản lý tài chính. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp ngân hàng có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý rủi ro thanh khoản tại TP

Các ngân hàng thương mại tại TP.HCM đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro thanh khoản. Tình hình kinh tế khó khăn, lãi suất biến động và sự thiếu hụt nguồn vốn là những vấn đề chính. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng chi trả mà còn đến sự phát triển bền vững của ngân hàng.

2.1. Tình hình kinh tế và tác động đến thanh khoản

Tình hình kinh tế tại TP.HCM có nhiều biến động, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của ngân hàng. Khi nền kinh tế suy thoái, nhu cầu vay vốn giảm, dẫn đến tình trạng thiếu hụt thanh khoản.

2.2. Các yếu tố nội bộ gây rủi ro thanh khoản

Nhiều ngân hàng chưa có chiến lược quản lý thanh khoản hiệu quả, dẫn đến việc nắm giữ quá nhiều tài sản có tính thanh khoản thấp. Điều này làm gia tăng rủi ro thanh khoản và ảnh hưởng đến khả năng chi trả của ngân hàng.

III. Phương pháp đo lường rủi ro thanh khoản ngân hàng hiệu quả

Để đo lường rủi ro thanh khoản, các ngân hàng cần áp dụng các phương pháp khoa học và chính xác. Việc sử dụng các chỉ số thanh khoản như H1, H2, H3 giúp ngân hàng đánh giá tình hình tài chính một cách rõ ràng hơn. Ngoài ra, việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thanh khoản cũng rất quan trọng.

3.1. Các chỉ số thanh khoản cơ bản

Các chỉ số thanh khoản như H1, H2, H3 là những công cụ quan trọng giúp ngân hàng đánh giá khả năng chi trả. Những chỉ số này phản ánh tình hình tài chính và khả năng đáp ứng nghĩa vụ tài chính của ngân hàng.

3.2. Phân tích tình hình tài chính ngân hàng

Phân tích tình hình tài chính giúp ngân hàng nhận diện các rủi ro tiềm ẩn. Việc này bao gồm việc xem xét các báo cáo tài chính, đánh giá khả năng sinh lời và khả năng chi trả của ngân hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong quản lý rủi ro thanh khoản tại TP

Việc áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro thanh khoản trong thực tiễn là rất cần thiết. Các ngân hàng thương mại tại TP.HCM cần xây dựng các chiến lược quản lý thanh khoản hiệu quả để đảm bảo khả năng chi trả và duy trì sự ổn định tài chính. Các giải pháp như tăng cường huy động vốn, cải thiện chất lượng tài sản và nâng cao hiệu quả hoạt động là rất quan trọng.

4.1. Chiến lược huy động vốn hiệu quả

Ngân hàng cần xây dựng các chiến lược huy động vốn đa dạng để đảm bảo nguồn vốn ổn định. Việc này bao gồm việc phát triển các sản phẩm tiết kiệm hấp dẫn và tăng cường quan hệ với khách hàng.

4.2. Cải thiện chất lượng tài sản

Cải thiện chất lượng tài sản là một trong những yếu tố quan trọng giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro thanh khoản. Ngân hàng cần thực hiện các biện pháp kiểm soát rủi ro và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của rủi ro thanh khoản ngân hàng

Kết luận về việc đo lường rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại ở TP.HCM cho thấy rằng việc quản lý rủi ro thanh khoản là rất cần thiết. Trong tương lai, các ngân hàng cần tiếp tục cải thiện các phương pháp quản lý và đo lường rủi ro thanh khoản để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của quản lý rủi ro thanh khoản

Quản lý rủi ro thanh khoản không chỉ giúp ngân hàng duy trì khả năng chi trả mà còn bảo vệ uy tín và sự tin tưởng từ phía khách hàng. Điều này là rất quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng.

5.2. Triển vọng tương lai của ngành ngân hàng

Ngành ngân hàng tại TP.HCM sẽ tiếp tục phát triển, tuy nhiên, các ngân hàng cần phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro thanh khoản. Việc áp dụng công nghệ và cải tiến quy trình quản lý sẽ là chìa khóa cho sự thành công trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2007 - 2012, hệ thống tài chính Việt Nam trải qua nhiều biến động sâu sắc dưới tác động của lạm phát cao, thị trường bất động sản đóng băng và khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế năng động nhất cả nước, quy mô tổng tài sản của 14 ngân hàng thương mại cổ phần có hội sở trên địa bàn tăng trưởng 1,99 lần, đạt 1.281.000 tỷ đồng vào cuối năm 2012. Tuy nhiên, sự mở rộng nóng về quy mô tài sản và tín dụng đã khiến các ngân hàng phải đối mặt với áp lực thanh khoản nghiêm trọng. Lợi nhuận sau thuế toàn hệ thống năm 2012 sụt giảm mạnh 45,8%, chỉ còn 6.491 tỷ đồng, phản ánh rõ nét những tổn thương tài chính do chi phí huy động vốn tăng vọt và áp lực trích lập dự phòng rủi ro.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, đo lường và đánh giá thực trạng rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu cụ thể bao gồm việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị thanh khoản, vận dụng các mô hình chỉ số tài chính và khung pháp lý hiện hành để lượng hóa mức độ rủi ro, đồng thời làm rõ các nguyên nhân gây mất cân đối dòng tiền trong giai đoạn 2007 - 2012.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ các nhà quản trị ngân hàng kiểm soát tỷ lệ khả năng chi trả ngay trên ngưỡng quy định 15%, đồng thời duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu trên 9% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học tin cậy cho quá trình tái cơ cấu các tổ chức tín dụng giai đoạn 2013 - 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết quản trị tài sản Nợ - tài sản Có, học thuyết cho vay thương mại và nguyên tắc quản trị rủi ro thanh khoản do Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng ban hành. Các khái niệm cốt lõi bao gồm thanh khoản ngân hàng, rủi ro thanh khoản, trạng thái thanh khoản ròng, tỷ lệ bao phủ thanh khoản và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng.

Khung phân tích kết hợp giữa các quy định an toàn tại Thông tư 13/2010/TT-NHNN với các chuẩn mực quốc tế Basel II và Basel III. Cụ thể, mô hình đo lường rủi ro thanh khoản dựa trên hai trụ cột: việc tuân thủ các tỷ lệ an toàn bắt buộc như tỷ lệ an toàn vốn riêng lẻ tối thiểu 9%, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tối đa 30% theo Thông tư 15/2009/TT-NHNN, cùng với hệ thống 10 chỉ số thanh khoản đặc thù từ H1 đến H10. Ngoài ra, nghiên cứu còn vận dụng phương pháp khe hở thanh khoản và phương pháp thang đáo hạn để đo lường chênh lệch giữa các luồng tiền vào và luồng tiền ra của ngân hàng theo từng mốc thời gian cụ thể.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp định lượng mô tả trên cỡ mẫu gồm toàn bộ 14 ngân hàng thương mại cổ phần có trụ sở chính đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm các ngân hàng lớn như Á Châu, Sài Gòn Thương Tín, Xuất Nhập Khẩu và các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ theo chủ đích được áp dụng nhằm phản ánh toàn diện bức tranh quản trị thanh khoản từ cơ quan đầu não điều hành cao nhất của các ngân hàng.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán, báo cáo thường niên giai đoạn 2007 - 2012 của 14 ngân hàng, kết hợp các báo cáo thống kê chính thức từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Việc lựa chọn phương pháp phân tích tỷ số tài chính và phân tích xu hướng dòng tiền giúp lượng hóa chi tiết mức độ biến động của các chỉ số thanh khoản qua 6 năm, từ đó chỉ ra những điểm nghẽn thanh khoản cốt lõi của hệ thống ngân hàng đô thị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa khả năng huy động vốn bền vững, tạo ra áp lực thanh khoản thường trực. Giai đoạn 2007 - 2012, tổng dư nợ cho vay của 14 ngân hàng tăng 2,4 lần, đạt 602.206 tỷ đồng, trong khi nguồn vốn huy động chỉ tăng 2,02 lần, đạt 863.050 tỷ đồng. Mất cân đối này đẩy nhiều ngân hàng vào cuộc đua lãi suất huy động có thời điểm lên tới 18% - 21% mỗi năm trong năm 2008 và duy trì mức trần 14% mỗi năm vào năm 2011.

Thứ hai, nợ xấu và các tài sản kém thanh khoản gia tăng đột biến làm tắc nghẽn dòng tiền hồi quy. Tổng nợ xấu của 14 ngân hàng tăng từ mức 0,74% năm 2007 lên 3,31% vào năm 2012, tương đương 18.312 tỷ đồng. Đặc biệt, tổng giá trị các hoạt động kinh doanh khác và các khoản phải thu khó đòi lên tới 124.000 tỷ đồng, chiếm 12,19% tổng tài sản toàn hệ thống. Tại một số đơn vị như Ngân hàng Sài Gòn, tỷ lệ này lên tới 25,87%, và tại Ngân hàng Phương Nam đạt mức 31,83% tổng tài sản.

Thứ ba, thị trường liên ngân hàng bị thu hẹp nghiêm trọng do tâm lý phòng thủ và mất niềm tin lẫn nhau. Khối lượng vay mượn giữa các tổ chức tín dụng sụt giảm mạnh từ 221.000 tỷ đồng năm 2011 xuống chỉ còn 38.000 tỷ đồng năm 2012, tương đương mức giảm hơn 82%. Sự suy giảm này khiến các ngân hàng thiếu hụt thanh khoản ngắn hạn không thể tiếp cận nguồn vốn liên ngân hàng nếu không có tài sản bảo đảm chất lượng cao.

Thứ tư, biên lợi nhuận bị bào mòn nghiêm trọng làm suy giảm năng lực tự bù đắp thanh khoản. Lợi nhuận sau thuế năm 2012 của 14 ngân hàng giảm tới 5.484 tỷ đồng so với năm 2011, trong đó ba ngân hàng lớn gồm Á Châu, Sài Gòn Thương Tín và Xuất Nhập Khẩu chiếm tới 78,13% tổng mức giảm lợi nhuận của toàn nhóm.

Thảo luận kết quả

Khi tổng hợp số liệu vào các bảng thống kê và biểu đồ phân tích chuỗi thời gian giai đoạn 2007 - 2012, diễn biến nghịch chiều giữa đường tăng trưởng nợ xấu và đường biến động dự trữ thanh khoản phản ánh sự suy giảm rõ rệt của hệ thống đệm phòng ngừa rủi ro. Nguyên nhân cơ bản của thực trạng này bắt nguồn từ chiến lược quản trị thanh khoản chưa hiệu quả, lạm dụng vốn ngắn hạn tài trợ cho các dự án bất động sản và đầu tư dài hạn có tính thanh khoản kém.

Bên cạnh đó, cơ cấu tổ chức quản trị rủi ro tại các ngân hàng còn phân tán. Đến năm 2012, chưa có ngân hàng nào thành lập phòng ban chuyên trách độc lập về rủi ro thanh khoản mà chủ yếu lồng ghép vào phòng quản trị rủi ro chung hoặc phòng nguồn vốn. Kết quả này hoàn toàn tương thích với các cảnh báo của Ủy ban Basel, khi sự đứt gãy thông tin và thiếu hụt mô hình kiểm thử sức chịu đựng dòng tiền trong các tình huống khủng hoảng đã đẩy các tổ chức tín dụng vào thế bị động khi thị trường biến động.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện khung hành lang pháp lý về an toàn thanh khoản, kiểm soát nghiêm ngặt tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn dưới mức 30%, đồng thời từng bước thí điểm áp dụng tỷ lệ bao phủ thanh khoản theo chuẩn Basel III với lộ trình đạt mức tối thiểu 100% trong giai đoạn 2015 - 2019.

Thứ hai, các ngân hàng thương mại phải thành lập ngay phòng quản trị rủi ro thanh khoản chuyên biệt trực thuộc Hội đồng Quản lý tài sản Nợ - tài sản Có trong vòng 12 tháng, chấm dứt tình trạng kiêm nhiệm nhằm nâng cao năng lực dự báo và quản lý dòng tiền hàng ngày.

Thứ ba, đẩy mạnh xử lý dứt điểm 18.312 tỷ đồng nợ xấu và tái cơ cấu danh mục tài sản Có, đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới ngưỡng an toàn 3% trong giai đoạn 2013 - 2015 thông qua việc phối hợp chặt chẽ với Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam.

Thứ tư, tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn huy động bằng cách đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi dân cư, hạn chế sự phụ thuộc quá mức vào thị trường liên ngân hàng, đồng thời tăng cường quy mô vốn tự có để đảm bảo hệ số an toàn vốn riêng lẻ luôn duy trì ổn định trên mức 9%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là ban điều hành, thành viên Hội đồng ALCO và các chuyên viên quản trị rủi ro tại các tổ chức tín dụng, những người cần công cụ thực chứng và hệ thống chỉ số H1 - H10 để thiết lập hạn mức thanh khoản an toàn.

Nhóm thứ hai là các cán bộ hoạch định chính sách và thanh tra, giám sát thuộc Ngân hàng Nhà nước, có thể sử dụng các phát hiện thực tế về khe hở kỳ hạn và biến động liên ngân hàng để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật.

Nhóm thứ ba là các giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, dùng làm tài liệu tham khảo chuyên sâu về phương pháp lượng hóa rủi ro thanh khoản ngân hàng đô thị.

Nhóm thứ tư là các chuyên viên phân tích tài chính, các quỹ đầu tư và tổ chức xếp hạng tín nhiệm, nhằm đánh giá chính xác sức khỏe tài chính và mức độ an toàn thanh khoản của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng căng thẳng thanh khoản của các ngân hàng giai đoạn 2007 - 2012 là gì? Căng thẳng thanh khoản bắt nguồn từ việc tăng trưởng tín dụng quá nóng, sử dụng nhiều nguồn vốn huy động ngắn hạn để cho vay trung dài hạn vào bất động sản, kết hợp nợ xấu tăng vọt lên 3,31% làm tắc nghẽn luồng tiền hoàn vốn.

Hệ thống chỉ số H1 đến H10 đo lường những khía cạnh nào của thanh khoản ngân hàng? Hệ thống này đánh giá toàn diện từ tỷ lệ đệm vốn tự có trên tổng tài sản, trạng thái dự trữ tiền mặt, năng lực cho vay so với nguồn huy động, tỷ trọng dư nợ ngắn hạn cho đến mức độ ổn định của tiền gửi có kỳ hạn của khách hàng.

Thông tư 13/2010/TT-NHNN quy định tỷ lệ khả năng chi trả của ngân hàng thương mại như thế nào? Thông tư yêu cầu các ngân hàng phải đảm bảo tỷ lệ khả năng chi trả ngay trong ngày hôm sau đạt tối thiểu 15%, đồng thời tỷ lệ khả năng chi trả trong 7 ngày tiếp theo phải duy trì ở mức lớn hơn hoặc bằng 1 đối với từng loại tiền tệ.

Tại sao quy mô giao dịch vay mượn liên ngân hàng lại sụt giảm hơn 82% trong năm 2012? Sự sụt giảm từ 221.000 tỷ đồng xuống 38.000 tỷ đồng phản ánh sự e ngại rủi ro thanh khoản lan truyền sau những biến cố nợ xấu và sự mất khả năng chi trả cục bộ của một số ngân hàng, buộc các tổ chức tín dụng phải thắt chặt điều kiện cho vay có tài sản bảo đảm.

Chuẩn mực Basel III có những điểm mới nào về quản trị thanh khoản so với quy định hiện hành tại thời điểm nghiên cứu? Basel III bổ sung hai chỉ tiêu định lượng bắt buộc gồm tỷ lệ bao phủ thanh khoản ngắn hạn trong 30 ngày và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng dài hạn, yêu cầu các ngân hàng nắm giữ tài sản có tính thanh khoản cao để chịu đựng các cú sốc rút tiền.

Kết luận

Luận văn đã đóng góp những luận cứ khoa học và thực tiễn vững chắc cho hệ thống ngân hàng thương mại thông qua 5 kết quả nổi bật:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro thanh khoản và các chuẩn mực an toàn vốn theo thông lệ quốc tế.
• Phân tích thực trạng thanh khoản của 14 ngân hàng thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2007 - 2012 với các số liệu thực chứng chi tiết.
• Làm rõ mối liên hệ giữa sự gia tăng nợ xấu ở mức 3,31% với tình trạng đóng băng của thị trường vay mượn liên ngân hàng.
• Chỉ huy động vốn dân cư và tái cơ cấu tài sản Có là hai trụ cột căn bản để khơi thông nguồn vốn và ổn định thanh khoản hệ thống.
• Đề xuất gói giải pháp đồng bộ giai đoạn 2013 - 2015 nhằm chuẩn hóa mô hình tổ chức quản trị rủi ro chuyên trách và nâng cao năng lực an toàn vốn.

Các ngân hàng thương mại cần nhanh chóng rà soát lại cơ cấu kỳ hạn dòng tiền và ứng dụng ngay các phương pháp đo lường thanh khoản tiên tiến để bảo đảm sự phát triển an toàn, bền vững. Bạn có thể sử dụng lệnh /plan để tiếp tục lập đề cương chi tiết hoặc triển khai các chuyên đề phân tích sâu hơn về quản trị rủi ro tài chính ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐO LƯỜNG RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Rủi ro thanh khoản 1. Thanh khoản: Dưới góc độ tài sản : “Thanh khoản là khả năng chuyển hóa thành tiền của tài sản và ngược lại. Một tài sản được xem là thanh khoản khi đáp ứng các tiêu chí sau: Có sẵn số lượng để mua hoặc bán, có sẵn thị trường để giao dịch, có sẵn thời gian để giao dịch, giá cả hợp lý” (Nguyễn Văn Tiến, 2009, trang 450).

Dưới góc độ ngân hàng: “ Thanh khoản là khả năng ngân hàng đáp ứng đầy đủ và kịp thời các nghĩa vụ tài chính phát sinh trong quá trình hoạt động giao dịch như chi trả tiền gửi, cho vay, thanh toán và các hoạt động giao dịch tài chính khác” (Nguyễn Văn Tiến, 2009, trang 451). Theo Trần Huy Hoàng (2010): “ Thanh khoản là khả năng tiếp cận các khoản tài sản hoặc nguồn vốn có thể dùng để chi trả với chi phí hợp lý ngay khi nhu cầu vốn phát sinh”. Như vậy, thanh khoản khả năng tiếp cận các khoản tài sản hoặc nguồn vốn sẵn có để đáp ứng đầy đủ và kịp thời các nghĩa vụ tài chính phát sinh trong quá trình hoạt động giao dịch với chi phí hợp lý. Rủi ro thanh khoản: Khi nghiên cứu về rủi ro thanh khoản , đã có nhiều quan điểm về vấn đề này.Kolari (2005), rủi ro thanh khoản là rủi ro về tổn thất phát sinh từ trạng thái thiếu hụt tiền mặt hoặc tài sản tương đương tiền, hay đặc biệt hơn là rủi ro về tổn thất phát sinh từ trạng thái thiếu khả năng thu xếp được nguồn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - 5- tài trợ với mức độ hợp lý về chi phí, bán hay thu xếp một tài sản với mức giá hợp lý nhằm trang trải một nghĩa vụ đã được dự định hoặc bất định.

Theo Phan Thị Cúc (2006): “Đây là loại rủi ro xuất hiện trong trường hợp các ngân hàng thiếu khả năng chi trả, không chuyển đổi kịp các loại tài sản ra tiền, hoặc không có khả năng vay mượn để đáp ứng yêu cầu của các hợp đồng thanh toán”. Theo Phan Thị Thu Hà (2009): “Rủi ro thanh khoản là rủi ro liên quan việc ngân hàng thiếu ngân quỹ hoặc tài sản ngắn hạn mang tính kh ả thi để đáp ứng nhu cầu của người gửi tiền và người đi vay ”. Từ các khái niệm trên, chúng ta có thể hiểu rủi ro thanh khoản là rủi ro phát sinh khi ngân hàng không có đủ dự trữ để đáp ứng các nhu cầu chi trả hoặc có khả năng đáp ứng các nhu cầu chi trả nhưng phải chịu tổn thất khi đá p ứng các n hu cầu chi trả đó. Các nguyên nhân dẫn đến thanh khoản có vấn đề 1.

Các nguyên nhân từ bên trong: Thứ nhất, do chiến lược quản trị thanh khoản của ngân hàng chưa hiệu quả, thể hiện nhiều yếu kém như: Nắm giữ quá nhiều chứng khoán có tính thanh khoản thấp; hoặc dự trữ không đáp ứng đủ cho nhu cầu chi trả; hoặc sử dụng quá nhiều nguồn vốn huy động ngắn hạn để cho vay, đầu tư trung dài hạn , … Thứ hai, do ngân hàng cho vay, đầu tư tràn lan trong khi chưa thẩm định, kiểm soát chặt chẽ dẫn đến khả năng thu hồi vốn gặp nhiều khó khăn (không có vốn để ngân hàng có thể đáp ứng các nhu cầu chi trả). Thứ ba, do ngân hàng chưa chú trọng nhiều đến việc tăng cường và đa dạng các hình thức huy động vốn, dẫn đến nguồn vốn huy động giảm hoặc có tăng trưởng nhưng tăng trưởng chậm, không đủ để đáp ứng các nhu cầu. Thứ tư , do ngân hàng có sự mất cân đối giữa nguồn và s ử dụng nguồn. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.