Đồ án tốt nghiệp: Xây dựng ứng dụng giao hàng thực phẩm di động

Khám phá đồ án tốt nghiệp ngành kỹ thuật phần mềm với đề tài xây dựng ứng dụng giao đồ ăn trên di động, tối ưu hóa trải nghiệm người dùng.

• Tác giả: Bùi Trung Hiếu
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Lan Oanh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kỹ thuật phần mềm
• Đề tài: Xây dựng ứng dụng mobile food delivery
• Loại tài liệu: đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: Tổng quan về Flutter
• 1.1. Flutter là gì
• 1.2. Các tính năng của Flutter
• 1.3. Kiến trúc Flutter
• 1.3.1. Flutter engine
• 1.3.2. Thư viện nền tảng (Foundation library)
• 1.3.3. Vật dụng (widget)
• 1.3.4. Thiết kế các widget cụ thể
• 1.4. Giới thiệu về ngôn ngữ lập trình Dart
• 1.5. Tổng quan về UML
• 1.5.1. UML là gì
• 1.5.2. Một số dạng biểu đồ UML phổ biến
• 1.5.3. Ứng Dụng của UML
• 1.6. Tổng quan về Android Studio
• 1.6.1. Giao diện và công cụ
• 1.6.2. Hỗ trợ Lập trình Android
• 2. PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG
• 2.1. Đối tượng sử dụng và chức năng
• 2.2. Ứng dụng cho người mua (Android)
• 2.3. Ứng dụng cho người bán (Android)
• 2.4. Ứng dụng cho người giao hàng (Android)
• 2.5. Web quản trị cho Admin (Web)
• 2.6. Phân tích thiết kế
• 2.6.1. Biểu đồ Use case
• 2.6.2. Đặc tả Use case
• 2.6.3. Biểu đồ trình tự
• 3. XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH DEMO
• 3.1. Giao diện phía khách hàng
• 3.1.1. Giao diện Splash screen
• 3.1.2. Giao diện đăng nhập và đăng ký
• 3.1.3. Giao diện trang chủ
• 3.1.4. Giao diện Menu của cửa hàng
• 3.1.5. Giao diện xem danh sách các đồ ăn cửa hàng
• 3.1.6. Giao diện chi tiết đồ ăn
• 3.1.7. Giao diện giỏ hàng
• 3.1.8. Giao diện chọn địa chỉ giao hàng
• 3.1.9. Giao diện đặt hàng
• 3.2. Giao diện phía người bán
• 3.2.1. Giao diện Splash Screen
• 3.2.2. Giao diện đăng nhập và đăng ký
• 3.2.3. Giao diện trang chủ
• 3.2.4. Giao diện thêm menu
• 3.2.5. Giao diện thêm đồ ăn vào menu
• 3.2.6. Giao diện xác nhận đóng gói xong
• 3.2.7. Giao diện xem thu nhập
• 3.3. Giao diện phía người giao hàng
• 3.3.1. Giao diện trang chủ
• 3.3.2. Giao diện thông tin đơn hàng muốn giao
• 3.3.3. Giao diện khi xác nhận giao đơn hàng
• 3.3.4. Giao diện khi xem chi tiết đơn hàng đã giao
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Tóm tắt

I. Tổng quan về đồ án tốt nghiệp ứng dụng mobile food delivery

Đồ án tốt nghiệp đại học ngành kỹ thuật phần mềm với đề tài "Xây dựng ứng dụng mobile food delivery" mang đến cái nhìn tổng quan về sự phát triển của ứng dụng giao hàng thực phẩm. Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, nhu cầu sử dụng ứng dụng di động để đặt và giao đồ ăn ngày càng tăng cao. Đồ án này không chỉ tập trung vào khía cạnh kỹ thuật mà còn chú trọng đến trải nghiệm người dùng và chiến lược kinh doanh.

1.1. Lý do chọn đề tài xây dựng ứng dụng giao hàng thực phẩm

Nhu cầu sử dụng ứng dụng giao hàng thực phẩm ngày càng gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh. Việc phát triển ứng dụng này không chỉ đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng mà còn mở ra cơ hội kinh doanh cho các nhà hàng và dịch vụ giao hàng.

1.2. Mục tiêu của đồ án tốt nghiệp

Mục tiêu chính của đồ án là phát triển một ứng dụng di động thân thiện với người dùng, tích hợp các tính năng hiện đại và tối ưu hóa quy trình giao hàng, nhằm mang lại trải nghiệm tốt nhất cho người dùng.

II. Thách thức trong việc phát triển ứng dụng giao hàng thực phẩm

Việc phát triển ứng dụng giao hàng thực phẩm đối mặt với nhiều thách thức, từ việc thiết kế giao diện người dùng đến việc tích hợp các công nghệ mới. Các vấn đề như quản lý đơn hàng, tối ưu hóa thời gian giao hàng và đảm bảo chất lượng dịch vụ là những yếu tố quan trọng cần được giải quyết.

2.1. Vấn đề về quản lý đơn hàng

Quản lý đơn hàng hiệu quả là một thách thức lớn. Cần có hệ thống để theo dõi trạng thái đơn hàng từ khi đặt cho đến khi giao hàng, đảm bảo thông tin được cập nhật liên tục.

2.2. Thách thức trong việc tối ưu hóa thời gian giao hàng

Tối ưu hóa thời gian giao hàng là yếu tố quyết định đến sự hài lòng của khách hàng. Cần có các giải pháp công nghệ để giảm thiểu thời gian chờ đợi và nâng cao hiệu suất giao hàng.

III. Phương pháp phát triển ứng dụng mobile food delivery hiệu quả

Để phát triển ứng dụng giao hàng thực phẩm hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp hiện đại trong thiết kế và phát triển phần mềm. Việc sử dụng các công nghệ như Flutter và Firebase sẽ giúp tăng tốc quá trình phát triển và cải thiện trải nghiệm người dùng.

3.1. Sử dụng Flutter trong phát triển ứng dụng

Flutter là một framework mạnh mẽ giúp xây dựng ứng dụng di động đa nền tảng. Việc sử dụng Flutter giúp tiết kiệm thời gian phát triển và đảm bảo giao diện người dùng mượt mà.

3.2. Tích hợp Firebase cho quản lý dữ liệu

Firebase cung cấp các dịch vụ như cơ sở dữ liệu thời gian thực và xác thực người dùng, giúp quản lý dữ liệu và người dùng một cách hiệu quả, đồng thời nâng cao bảo mật cho ứng dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu từ đồ án

Đồ án không chỉ dừng lại ở việc phát triển ứng dụng mà còn tiến hành nghiên cứu thị trường và phân tích nhu cầu của người dùng. Kết quả nghiên cứu cho thấy ứng dụng có tiềm năng lớn trong việc thu hút người dùng và tạo ra doanh thu cho các nhà hàng.

4.1. Phân tích nhu cầu người dùng

Nghiên cứu cho thấy người dùng mong muốn một ứng dụng dễ sử dụng, nhanh chóng và có nhiều lựa chọn thực phẩm. Việc đáp ứng những nhu cầu này sẽ giúp ứng dụng thu hút được nhiều người dùng hơn.

4.2. Kết quả thử nghiệm ứng dụng

Kết quả thử nghiệm cho thấy ứng dụng hoạt động ổn định, giao diện thân thiện và thời gian giao hàng được tối ưu hóa. Điều này đã tạo ra sự hài lòng cao từ người dùng.

V. Kết luận và tương lai của ứng dụng giao hàng thực phẩm

Đồ án tốt nghiệp về ứng dụng mobile food delivery không chỉ mang lại kiến thức và kỹ năng cho sinh viên mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành công nghiệp giao hàng thực phẩm. Tương lai của ứng dụng này hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ.

5.1. Triển vọng phát triển ứng dụng trong tương lai

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, ứng dụng giao hàng thực phẩm có thể tích hợp thêm nhiều tính năng mới như AI và machine learning để cải thiện trải nghiệm người dùng.

5.2. Tầm quan trọng của việc duy trì và phát triển cộng đồng người dùng

Duy trì và phát triển cộng đồng người dùng là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công lâu dài của ứng dụng. Cần có các chiến lược marketing hiệu quả để thu hút và giữ chân người dùng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, điện thoại thông minh đã trở thành thiết bị thiết yếu hỗ trợ nhiều hoạt động sinh hoạt thường nhật. Nhu cầu đặt món và giao thức ăn tận nơi thông qua các ứng dụng di động ngày càng gia tăng, phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng và lối sống bận rộn của xã hội hiện đại. Nền tảng giao đồ ăn trực tuyến (được tác giả đề cập dưới mô hình ứng dụng IFood / Food Delivery) đóng vai trò cầu nối, giúp người tiêu dùng tiếp cận đa dạng các nhà hàng, quán ăn từ địa phương đến quốc tế, tiết kiệm thời gian và công sức tìm kiếm.

Tuy nhiên, mô hình kinh doanh này cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe về việc tối ưu hóa quy trình vận hành chuỗi dịch vụ: từ việc quản lý thực đơn của nhà hàng, quy trình tiếp nhận và đặt món của khách hàng, cho đến việc điều phối và giao hàng của tài xế. Nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn đó, đồ án tốt nghiệp ngành Kỹ thuật phần mềm của sinh viên Bùi Trung Hiếu (Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông – Đại học Thái Nguyên, 2024), dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Lan Oanh, tập trung vào đề tài "Xây dựng ứng dụng Mobile Food Delivery".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đồ án được xác định bao gồm:

1. Nghiên cứu tổng quan lý thuyết và công nghệ phát triển ứng dụng di động đa nền tảng hiện đại, trọng tâm là Flutter, ngôn ngữ lập trình Dart, hệ quản trị cơ sở dữ liệu Firebase và ngôn ngữ mô hình hóa thống nhất UML.
2. Khảo sát thực tế nhu cầu thị trường, phân tích yêu cầu nghiệp vụ và mô hình hóa hệ thống bằng các biểu đồ Use Case và biểu đồ trình tự (Sequence Diagram).
3. Thiết kế và hiện thực hóa chương trình thử nghiệm (Demo) hoàn chỉnh cho quy trình đặt và giao đồ ăn với các giao diện tương tác trực quan cho các nhóm đối tượng người dùng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình phân tích, thiết kế và xây dựng hệ thống phần mềm giao đồ ăn đa tác nhân trên nền tảng di động.
• Phạm vi không gian: Đồ án được triển khai và thử nghiệm trong khuôn khổ chương trình đào tạo đại học ngành Kỹ thuật phần mềm tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông – Đại học Thái Nguyên.
• Phạm vi kỹ thuật và chức năng: Tập trung phát triển ứng dụng trên hệ điều hành Android dành cho 3 nhóm người dùng (Người mua hàng, Người bán hàng, Người giao hàng) kết hợp giao diện Web quản trị cho Quản trị viên (Admin), sử dụng Firebase làm nền tảng lưu trữ và quản lý dữ liệu thời gian thực.
• Thời gian thực hiện: Hoàn thành vào tháng 5 năm 2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án ứng dụng phương pháp nghiên cứu kỹ thuật phần mềm truyền thống kết hợp mô hình hóa hướng đối tượng và công nghệ phát triển ứng dụng di động hiện đại. Hệ thống cơ sở lý thuyết và công cụ kỹ thuật bao gồm:

1. Framework Flutter và ngôn ngữ lập trình Dart

• Flutter: Framework mã nguồn mở do Google phát triển, cho phép biên dịch ứng dụng đa nền tảng (Android, iOS) từ một cơ sở mã nguồn duy nhất. Cấu trúc của Flutter được chia thành 4 thành phần cốt lõi:
  • Flutter Engine: Viết bằng C++, chịu trách nhiệm vẽ giao diện đồ họa thông qua thư viện Skia, xử lý I/O mạng/tệp và cung cấp môi trường thời gian chạy Dart.
  • Foundation Library: Cung cấp các gói cơ sở và hàm viết bằng Dart để tương tác với hệ thống.
  • Widgets: Khái niệm trung tâm của Flutter, trong đó mọi thành phần giao diện đều là widget có thể lồng ghép theo cấu trúc phân cấp.
  • Design Specific Widgets: Hỗ trợ sẵn hai bộ giao diện đặc thù là Material Design (chuẩn Android) và Cupertino Style (chuẩn iOS).
  • Hot Reload (Tải lại nóng): Cho phép nạp thay đổi mã nguồn lập tức mà không cần khởi động lại toàn bộ ứng dụng.
• Ngôn ngữ Dart: Ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng (OOP) do Google phát triển, hỗ trợ các đặc tính kế thừa, đóng gói, chạy trên máy ảo Dart VM và biên dịch tối ưu hóa hiệu suất ứng dụng di động và web.

2. Môi trường phát triển tích hợp (IDE) Android Studio

Android Studio (dựa trên nền tảng IntelliJ IDEA) được sử dụng làm công cụ lập trình chính, hỗ trợ:

• Trình biên soạn mã thông minh với tô màu cú pháp, tự động hoàn thành mã, gỡ lỗi (debugging) và phân tích hiệu năng (profiling) về bộ nhớ và tài nguyên.
• Trình thiết kế giao diện trực quan (Designer Layout) hỗ trợ kéo thả và xem trước trên nhiều tỷ lệ màn hình.
• Tích hợp Android SDK/NDK, trình giả lập thiết bị (Android Emulator) và hệ thống quản lý phiên bản Git.

3. Nền tảng Backend-as-a-Service (BaaS) Google Firebase

Firebase được sử dụng để giải quyết bài toán cơ sở dữ liệu và hạ tầng mà không cần triển khai máy chủ backend phức tạp:

• Firebase Realtime Database: Cơ sở dữ liệu phi quan hệ (NoSQL) lưu trữ dưới dạng JSON, hỗ trợ đồng bộ hóa dữ liệu thời gian thực giữa máy khách và máy chủ.
• Firebase Authentication: Xác thực người dùng bằng email, mật khẩu, số điện thoại và các tài khoản mạng xã hội.
• Firebase Cloud Messaging (FCM) & Hosting & Analytics: Dịch vụ gửi thông báo đẩy, lưu trữ web tĩnh và phân tích hành vi người dùng.
• Đánh giá ưu - nhược điểm: Tác giả chỉ ra Firebase giúp tích hợp nhanh và có tính thời gian thực cao, nhưng có nhược điểm là không mở mã nguồn, chỉ hỗ trợ NoSQL, khả năng truy vấn phức tạp bị hạn chế và không hỗ trợ máy chủ chuyên dụng (dedicated servers).

4. Ngôn ngữ mô hình hóa thống nhất UML (Unified Modeling Language)

Sử dụng các biểu đồ chuẩn theo chuẩn OMG để phân tích và tài liệu hóa hệ thống:

• Biểu đồ Use Case: Phân định ranh giới hệ thống, tác nhân và các ca sử dụng.
• Biểu đồ Sequence (Trình tự): Mô tả tuần tự tương tác theo thời gian giữa người dùng, giao diện và cơ sở dữ liệu.

---

Thiết kế và triển khai hệ thống

Hệ thống được thiết kế theo mô hình phân quyền đa tác nhân nhằm khép kín toàn bộ chu trình đặt và xử lý đơn hàng ẩm thực.

Phân hệ / Tác nhân	Nền tảng	Chức năng chính được thiết kế và đặc tả
Người mua (Khách hàng)	Android App	Đăng ký, Đăng nhập, Xem thông tin sản phẩm, Thêm vào giỏ hàng, Xem giỏ hàng & tính tổng tiền, Thêm/chọn địa chỉ giao hàng, Đặt hàng, Xem lịch sử đơn hàng, Xem chi tiết đơn hàng, Tìm kiếm nhà hàng/món ăn, Đăng xuất.
Người bán (Chủ nhà hàng)	Android App	Đăng ký tài khoản cửa hàng, Đăng nhập, Thêm/xóa thực đơn (Menu), Thêm đồ ăn vào thực đơn, Tiếp nhận đơn hàng mới (xác nhận/từ chối), Xác nhận đóng gói hoàn tất, Xem lịch sử đơn hàng, Quản lý doanh thu, Đăng xuất.
Người giao hàng (Shipper)	Android App	Đăng ký, Đăng nhập, Xem danh sách đơn hàng mới cần giao, Tiếp nhận đơn hàng, Xem trạng thái vận chuyển, Tích hợp Google Maps dẫn đường đến nhà hàng và địa chỉ giao, Xem lịch sử giao hàng thành công, Quản lý doanh thu giao hàng, Đăng xuất.
Quản trị viên (Admin)	Web Portal	Đăng nhập, Quản lý tài khoản người dùng (xem danh sách người dùng, xác minh tài khoản, chặn/khóa tài khoản vi phạm), Đăng xuất.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về lý thuyết cơ bản

Chương 1 đóng vai trò xây dựng nền tảng lý thuyết và công nghệ cho toàn bộ đồ án. Tác giả trình bày chi tiết về:

• Lịch sử phát triển và các đặc tính của Flutter (mã nguồn mở, đa nền tảng, tính năng Hot Reload, cơ chế render giao diện qua Widget).
• Chi tiết 4 tầng kiến trúc Flutter: Flutter Engine (viết bằng C++, đồ họa Skia), Thư viện nền tảng (Foundation Library viết bằng Dart), Hệ thống Widget phân cấp và Bộ Widget đặc thù (Material Design và Cupertino).
• Ngôn ngữ lập trình Dart: Nguồn gốc từ Google, hỗ trợ lập trình hướng đối tượng (OOP), cú pháp đơn giản, cơ chế thực thi trên Dart VM.
• Bộ công cụ Android Studio: Các tính năng của trình soạn thảo mã, Layout Designer, công cụ Debugging, Profiling bộ nhớ, quản lý dự án và tích hợp Git/SVN.
• Khái niệm và vị trí của UML trong quy trình phần mềm; liệt kê các biểu đồ cơ bản (Class Diagram, Use Case Diagram, Sequence Diagram, State Diagram, Activity Diagram).
• Nền tảng Google Firebase: Giới thiệu các dịch vụ Realtime Database, Cloud Messaging, Hosting, Analytics và phân tích chi tiết các ưu điểm (đồng bộ thời gian thực, dễ tích hợp) cùng nhược điểm (hạn chế truy vấn NoSQL, mã nguồn đóng, chi phí khi mở rộng).

Chương 2: Khảo sát và phân tích thiết kế hệ thống

Chương 2 tập trung vào việc mô hình hóa các yêu cầu nghiệp vụ và thiết kế chi tiết hệ thống:

• Khảo sát nghiệp vụ: Phân tích nhu cầu của thị trường đối với dịch vụ đặt đồ ăn trực tuyến (IFood), các khó khăn của nhà hàng trong quản lý đơn hàng và yêu cầu tối ưu hóa vận chuyển.
• Xác định tác nhân và phân rã chức năng: Phân chia hệ thống thành 4 phân hệ rõ ràng (Người mua, Người bán, Người giao hàng, Quản trị viên).
• Mô hình hóa Use Case: Xây dựng các sơ đồ Use Case tổng thể cho 3 phân hệ di động (Hình 2.1, Hình 2.2, Hình 2.3).
• Bảng đặc tả Use Case chi tiết: Tác giả lập 12 bảng đặc tả Use Case chuẩn xác bao gồm mô tả, tác nhân, mức độ ưu tiên, điều kiện tiên quyết, luồng tương tác chính, luồng phụ và luồng ngoại lệ:
  • Bảng 2.1 & 2.2: Đặc tả chức năng Đăng ký và Đăng nhập cho cả 3 đối tượng người dùng.
  • Bảng 2.3: Đặc tả quy trình Đặt hàng từ bước duyệt menu, thêm vào giỏ, chọn địa chỉ đến xác nhận đặt món.
  • Bảng 2.4: Đặc tả chức năng Thêm địa chỉ của người mua hàng.
  • Bảng 2.5 & 2.6: Đặc tả chức năng Xem chi tiết đơn hàng và Xem lịch sử mua hàng.
  • Bảng 2.7 & 2.8: Đặc tả chức năng Tìm kiếm nhà hàng và Đăng xuất hệ thống.
  • Bảng 2.9 & 2.10: Đặc tả chức năng Thêm menu và Thêm món ăn vào menu của người bán.
  • Bảng 2.11: Đặc tả chức năng Xem đơn hàng mới và Xác nhận đóng gói của người bán.
  • Bảng 2.12: Đặc tả quy trình Tiếp nhận đơn và Giao hàng của shipper (từ xem đơn, chuyển trạng thái đến lấy hàng tại quán và giao cho khách).
• Xây dựng biểu đồ trình tự (Sequence Diagram): Thiết kế 14 biểu đồ tuần tự biểu diễn chi tiết dòng thông điệp giữa Actor, Boundary (Giao diện), Controller/Service và Database (Firebase) cho các luồng: Đăng ký, Đăng nhập, Xem menu, Xem danh sách món ăn, Thêm địa chỉ, Thêm menu, Thêm đồ ăn, Thêm vào giỏ hàng, Đặt hàng, Xem đơn mới phía người bán, Đóng gói đơn hàng, Xem thu nhập người bán, Tiếp nhận đơn phía người giao và Giao hàng thành công.

Chương 3: Phát triển và thử nghiệm ứng dụng (Xây dựng chương trình Demo)

Chương 3 trình bày kết quả hiện thực hóa phần mềm thông qua các giao diện demo trên thiết bị di động:

• Giao diện phía khách hàng (Người mua): Triển khai màn hình Splash Screen, màn hình Đăng ký/Đăng nhập, Trang chủ hiển thị danh sách cửa hàng, Giao diện Menu cửa hàng, Giao diện danh sách món ăn, Chi tiết món ăn, Giao diện Giỏ hàng (chỉnh sửa số lượng, hiển thị tổng tiền), Giao diện Chọn/Thêm địa chỉ giao hàng và Giao diện Hoàn tất đặt hàng.
• Giao diện phía người bán (Chủ cửa hàng): Triển khai màn hình Đăng nhập/Đăng ký cửa hàng, Trang chủ quản trị nhà hàng, Giao diện tạo mới Menu (nhập tên, tải ảnh đại diện), Giao diện thêm món ăn vào Menu (nhập giá, mô tả, ảnh món), Màn hình tiếp nhận đơn hàng mới và bấm nút "Đã đóng gói đơn hàng xong", Giao diện thống kê doanh thu theo đơn.
• Giao diện phía người giao hàng (Shipper): Triển khai Trang chủ hiển thị danh sách đơn hàng có thể nhận giao, Màn hình xem thông tin chi tiết đơn hàng cần giao, Giao diện hiển thị thông tin và địa chỉ cửa hàng lấy hàng, Giao diện hiển thị thông tin và địa chỉ khách nhận hàng, Giao diện tích hợp bản đồ dẫn đường (Google Maps) và Màn hình lịch sử đơn hàng đã giao thành công kèm thu nhập.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả đạt được

1. Hoàn thiện bộ tài liệu phân tích thiết kế: Xây dựng đầy đủ 12 bảng đặc tả Use Case nghiệp vụ và hệ thống biểu đồ UML (Use Case Diagrams, Sequence Diagrams) mô tả chính xác mọi luồng tương tác của hệ sinh thái giao đồ ăn.
2. Hiện thực hóa 3 ứng dụng di động độc lập: Xây dựng thành công bộ giao diện demo bằng Flutter/Dart chạy trên nền tảng Android cho 3 nhóm đối tượng:
   • Ứng dụng Khách hàng với đầy đủ chức năng từ tìm kiếm, xem thực đơn, quản lý giỏ hàng đến đặt hàng.
   • Ứng dụng Nhà hàng với khả năng quản lý danh mục món ăn, cập nhật trạng thái đơn hàng và kiểm tra doanh thu.
   • Ứng dụng Tài xế hỗ trợ nhận đơn, định vị lộ trình qua Google Maps và xác nhận hoàn tất giao hàng.
3. Ứng dụng công nghệ Backend thời gian thực: Tích hợp Firebase Realtime Database và Firebase Authentication để quản lý dữ liệu người dùng và đơn hàng mà không cần xây dựng hệ thống máy chủ vật lý riêng biệt.

Đóng góp của đề tài

• Đóng góp một quy trình mẫu trong việc áp dụng framework Flutter và Firebase để giải quyết bài toán ứng dụng thương mại điện tử / giao đồ ăn nhiều tác nhân.
• Cung cấp tài liệu thiết kế phần mềm hoàn chỉnh theo chuẩn công nghệ phần mềm, từ phân tích yêu cầu, mô hình hóa UML đến triển khai giao diện người dùng cụ thể.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên phạm vi và các nội dung được trình bày trong văn bản đồ án, các hạn chế và hướng mở phát triển tiếp theo bao gồm:

• Cơ sở dữ liệu và hạ tầng: Đồ án phụ thuộc vào Firebase Realtime Database (NoSQL). Cấu trúc NoSQL có thể gặp khó khăn trong việc thực hiện các truy vấn dữ liệu phức tạp hoặc tổng hợp báo cáo quy mô lớn khi lượng đơn hàng và người dùng tăng cao.
• Phạm vi nền tảng thử nghiệm: Mặc dù Flutter hỗ trợ đa nền tảng, đồ án mới chỉ tập trung thử nghiệm và hiển thị giao diện demo trên hệ điều hành Android; phiên bản iOS và hệ thống Web Admin chưa được trình bày chi tiết về mặt giao diện thực thi.
• Tính năng mở rộng: Hệ thống có thể tiếp tục phát triển và hoàn thiện các mô-đun nâng cao như tích hợp cổng thanh toán trực tuyến đa dạng, thuật toán tối ưu hóa ghép đơn tự động cho tài xế và hệ thống phân tích đánh giá chất lượng dịch vụ nâng cao.

---

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kỹ thuật phần mềm, Công nghệ thông tin: Làm tài liệu tham khảo trực tiếp cho các khóa luận, đồ án tốt nghiệp hoặc môn học Phân tích thiết kế hệ thống, Phát triển ứng dụng di động đa nền tảng.
• Người học và lập trình viên Flutter: Tham khảo cấu trúc tổ chức mã nguồn, cách xây dựng giao diện người dùng bằng hệ thống Widget của Flutter và cách kết nối các dịch vụ của Google Firebase.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống 12 bảng đặc tả Use Case và các biểu đồ trình tự (Sequence Diagram) ở Chương 2, cung cấp khung phân tích nghiệp vụ rõ ràng, mạch lạc cho các đề tài phát triển ứng dụng thương mại dịch vụ dạng sàn kết nối ba bên (Khách hàng - Cửa hàng - Người giao hàng).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận này do ai thực hiện và thuộc đơn vị đào tạo nào?

Đồ án do sinh viên Bùi Trung Hiếu (lớp KTPM - K18ĐT) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Lan Oanh, thuộc ngành Kỹ thuật phần mềm, Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông – Đại học Thái Nguyên, hoàn thành vào tháng 5 năm 2024.

2. Hệ thống phần mềm trong đồ án phục vụ những nhóm người dùng nào?

Hệ thống được thiết kế cho 4 nhóm đối tượng: Người mua hàng (Khách hàng), Người bán hàng (Chủ quán ăn), Người giao hàng (Tài xế/Shipper) sử dụng ứng dụng di động trên nền tảng Android, và Quản trị viên (Admin) sử dụng cổng Web quản trị.

3. Những công nghệ và công cụ chính nào được tác giả sử dụng để phát triển ứng dụng?

Tác giả sử dụng framework Flutter (với ngôn ngữ Dart), môi trường phát triển Android Studio, nền tảng cơ sở dữ liệu và dịch vụ đám mây Google Firebase (Realtime Database, Authentication, FCM, Hosting), công cụ mô hình hóa UML và dịch vụ Google Maps để dẫn đường.

4. Bốn thành phần cốt lõi trong kiến trúc Flutter được đồ án nêu ra là gì?

Kiến trúc Flutter gồm 4 thành phần: Flutter engine (viết bằng C++, sử dụng thư viện đồ họa Skia), Thư viện nền tảng (Foundation Library viết bằng Dart), Vật dụng (Widgets) và Bộ widget theo ngôn ngữ thiết kế cụ thể (Material Design cho Android và Cupertino Style cho iOS).

5. Tác giả đã chỉ ra những nhược điểm gì của nền tảng Google Firebase trong đồ án?

Theo phân tích của tác giả tại Chương 1, các nhược điểm của Firebase bao gồm: không phải là mã nguồn mở, chỉ hỗ trợ cơ sở dữ liệu NoSQL (hạn chế tùy biến so với SQL), lập trình viên không can thiệp được mã nguồn máy chủ, tốc độ truy vấn có thể chậm đối với các tác vụ phức tạp, một số dịch vụ nâng cao phải trả phí và thiếu máy chủ chuyên dụng (dedicated servers).

---

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Xây dựng ứng dụng Mobile Food Delivery" của sinh viên Bùi Trung Hiếu đã giải quyết trọn vẹn quy trình phân tích, thiết kế và phát triển một hệ thống giao đồ ăn đa tác nhân trên nền tảng di động. Bằng việc kết hợp hiệu quả giữa framework Flutter, ngôn ngữ Dart, công cụ mô hình hóa UML và dịch vụ Firebase, tác giả đã xây dựng thành công bộ tài liệu đặc tả nghiệp vụ chi tiết cùng chương trình demo trực quan cho cả ba phân hệ Khách hàng, Cửa hàng và Tài xế. Công trình là một tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cao cho sinh viên ngành Kỹ thuật phần mềm trong việc xây dựng các ứng dụng di động phục vụ thương mại dịch vụ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Tổng quan về Flutter 1. Flutter là gì Flutter là một framework phát triển ứng dụng di động mã nguồn mở được phát triển bởi Google. Nó được sử dụng để xây dựng các ứng dụng di động chất lượng cao trên nhiều nền tảng, bao gồm cả iOS và Android, từ một mã nguồn duy nhất.

Flutter sử dụng ngôn ngữ lập trình Dart, cũng được phát triển bởi Google, là một ngôn ngữ có hiệu suất cao và dễ dàng để học. Một trong những đặc điểm nổi bật của Flutter là giao diện người dùng mượt mà và đẹp mắt, nhờ vào việc sử dụng các widget được xây dựng sẵn và một cơ chế vẽ giao diện tùy chỉnh. Flutter cung cấp một loạt các tính năng và công cụ phát triển mạnh mẽ như hot reload, cho phép nhà phát triển thấy ngay những thay đổi của họ trên ứng dụng mà không cần phải khởi động lại. Điều này giúp tăng tốc quá trình phát triển và kiểm tra ứng dụng.

Tóm lại, Flutter là một công cụ phát triển ứng dụng di động hiệu quả, linh hoạt và mạnh mẽ, được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng phát triển để xây dựng các ứng dụng di động đa nền tảng. Các tính năng của Flutter Flutter cung cấp các phương pháp dễ dàng và đơn giản để bắt đầu xây dựng các ứng dụng dành cho thiết bị di động và máy tính để bàn đẹp mắt với một bộ thiết kế material design và widget phong phú. Ở đây, chúng ta sẽ thảo luận về các tính năng chính của nó để phát triển framework di động. 1 Tổng quan của Flutter Flutter là một framework mã nguồn mở và hoàn toàn miễn phí, được sử dụng để xây dựng ứng dụng di động.

Flutter là một framework mã nguồn mở và hoàn toàn miễn phí dành cho việc phát triển ứng dụng di động. Đặc điểm đa nền tảng của nó cho phép việc viết mã một lần, duy trì và chạy trên nhiều hệ điều hành khác nhau, tiết kiệm thời gian, công sức và tiền bạc của các nhà phát triển. Tính năng Tải lại nóng cho phép những thay đổi trong mã nguồn được áp dụng ngay lập tức vào ứng dụng, giúp nhà phát triển dễ dàng sửa lỗi và cập nhật ứng dụng một cách nhanh chóng. Khả năng truy cập các tính năng và SDK gốc của thiết bị giúp việc phát triển ứng dụng trở nên dễ dàng hơn bằng cách tích hợp các API và chức năng của hệ thống mà không cần phải tạo ra các giải pháp thay thế.

3 Flutter cung cấp một ngôn ngữ lập trình Dart để phát triển ứng dụng với mã nguồn tối thiểu và sử dụng các công cụ biên dịch để tối ưu hóa hiệu suất hoạt động và thời gian khởi động. Với các widget đặc biệt, Flutter cho phép tạo ra các thiết kế độc đáo và tùy chỉnh, hỗ trợ cả Material Design và Cupertino để mang lại trải nghiệm không gián đoạn trên tất cả các nền tảng. Kiến trúc Flutter Kiến trúc của Flutter chủ yếu gồm bốn thành phần cốt lõi:  Động cơ Flutter (Flutter engine): Là phần quan trọng nhất của Flutter, nó điều khiển việc vẽ giao diện người dùng, tương tác với nền tảng và quản lý trạng thái ứng dụng.  Thư viện nền tảng (Foundation Library): Cung cấp gồm các lớp và hàm để tương tác với các tính năng cơ bản của hệ thống, bao gồm điều khiển I/O, địa phương hóa và truy cập vào các tính năng nền tảng.

 Vật dụng (Widgets): Đây là các thành phần cơ bản của giao diện người dùng trong Flutter, được sử dụng để xây dựng và tổ chức giao diện.  Thiết kế các widget cụ thể (Design Specific Widgets): Là các widget được thiết kế sẵn theo các quy tắc thiết kế cụ thể như Material Design hoặc Cupertino, giúp tạo ra giao diện có cấu trúc và diễn đạt theo đúng phong cách của từng nền tảng. Flutter engine Một cổng đã được phát triển để hỗ trợ việc chạy các ứng dụng di động chất lượng cao, được viết bằng ngôn ngữ C++. Cổng này tích hợp những thư viện chính của Flutter như animation, đồ họa, tệp và mạng I/O, cùng với kiến trúc plugin và tính năng trợ năng.

Ngoài ra, nó cung cấp sự hỗ trợ cho việc phát triển, biên dịch và chạy các ứng dụng Flutter thông qua thời gian chạy Dart. Để hiển thị đồ họa ở mức độ thấp, cổng này sử dụng thư viện đồ họa mã nguồn mở từ Google, Skia. Thư viện nền tảng (Foundation library) Nó bao gồm tất cả các gói cần thiết để xây dựng các khối cơ bản trong quá trình phát triển ứng dụng Flutter. Các thư viện này được viết bằng ngôn ngữ Dart 1.

Vật dụng (widget) Trong Flutter, mọi thứ được coi như một widget, đây là ý tưởng cốt lõi của framework này. Widget trong Flutter đại diện cho các thành phần giao diện người dùng, chi phối cách hiển thị và tương tác của ứng dụng. Chúng thể hiện một mô tả không thay đổi về một phần của giao diện người dùng và có thể chứa đựng đồ họa, văn bản, hình dạng và animation. Widget trong Flutter có tính tương đồng với các thành phần trong React.

Trong Flutter, ứng dụng chính được coi là một widget, bên trong đó chứa nhiều widget con. Điều này có nghĩa là ứng dụng là widget cao nhất trong cây phân cấp, và giao diện người dùng của nó được tạo thành từ một hoặc nhiều widget con, bao gồm cả những widget con có tính phức tạp. Tính năng này giúp tạo ra giao diện người dùng phức tạp một cách dễ dàng và linh hoạt. 2 Kiến trúc của Flutter Trong ví dụ trên, chúng ta thấy rằng mọi thành phần đều được xây dựng dưới dạng các widget, mỗi widget có thể chứa các widget con.

Do đó, ứng dụng Flutter tự nó cũng được xem như là một widget, với khả năng chứa các widget con để tạo ra giao diện người dùng phức tạp. Thiết kế các widget cụ thể Framework Flutter cung cấp hai bộ widget phù hợp với các ngôn ngữ thiết kế cụ thể. Đó là Material Design, được áp dụng cho các ứng dụng Android, và Cupertino Style, phù hợp cho các ứng dụng iOS. Giới thiệu về ngôn ngữ lập trình Dart Dart là một ngôn ngữ lập trình được phát triển bởi Google, chủ yếu được thiết kế để xây dựng ứng dụng web, di động, và server.

Dựa trên cú pháp của nhiều ngôn ngữ lập trình khác như C, Java, JavaScript, Dart mang lại một môi trường lập trình hiện đại và linh hoạt. 6 Dưới đây là một số đặc điểm và ưu điểm chính của Dart:  Đa nền tảng (Cross-platform): Dart có thể được sử dụng để phát triển ứng dụng cho nhiều nền tảng như web (bằng Dart web), di động (với Flutter), và cả server.  Lập trình hướng đối tượng (OOP): Dart hỗ trợ lập trình hướng đối tượng với các tính năng như class, object, inheritance, và encapsulation.  Thực thi trên máy ảo Dart (Dart VM): Dart có thể được thực thi trực tiếp trên Dart VM, điều này giúp tăng cường hiệu suất của ứng dụng.

 Cú pháp đơn giản: Cú pháp của Dart là dễ đọc và dễ hiểu, giúp người lập trình dễ dàng tìm hiểu và sử dụng ngôn ngữ này.  Thuận lợi cho lập trình web: Dart được thiết kế để làm việc cùng với các trình duyệt web hiện đại và có thể thực hiện trên cả client và server.  Flutter Framework: Dart được sử dụng làm ngôn ngữ chính cho Flutter, một framework UI đa nền tảng cho việc xây dựng ứng dụng di động chất lượng cao.  Hỗ trợ rộng rãi: Dart có cộng đồng người sử dụng đông đảo và sự hỗ trợ chính thức từ Google, điều này giúp giải quyết vấn đề và cung cấp tài nguyên phong phú cho những người phát triển.

Dart đặc biệt khi kết hợp với Flutter, đã trở thành một lựa chọn mạnh mẽ cho việc phát triển ứng dụng di động và web hiện đại. Tổng quan về UML 1. UML là gì UML là viết tắt của "Unified Modeling Language" (Ngôn ngữ mô hình hóa thống nhất), là một ngôn ngữ đồ họa được sử dụng để mô hình hóa, thiết kế và trình 7 bày các phần mềm. UML cung cấp một tập hợp các biểu đồ và ký hiệu để diễn giải cấu trúc và hành vi của một hệ thống phần mềm.

UML được phát triển bởi Object Management Group (OMG) vào những năm 1990 và đã trở thành một chuẩn công nghiệp trong việc mô hình hóa phần mềm. UML không chỉ được sử dụng trong giai đoạn phát triển phần mềm, mà còn trong việc tài liệu hóa, truyền thông và hiểu cấu trúc của hệ thống. Một số dạng biểu đồ UML phổ biến UML cung cấp một loạt các biểu đồ để mô hình hóa các khía cạnh khác nhau của hệ thống phần mềm. Dưới đây là một số biểu đồ UML phổ biến:  Biểu đồ lớp (Class Diagram): Mô tả cấu trúc của các lớp trong hệ thống, bao gồm các thuộc tính, phương thức và mối quan hệ giữa chúng.

 Biểu đồ Use Case (Use Case Diagram): Mô tả các tác nhân (actors) và các ca sử dụng (use cases) của hệ thống, giúp hiểu các chức năng và yêu cầu của người dùng.  Biểu đồ Tuần tự (Sequence Diagram): Mô tả các tương tác giữa các đối tượng trong hệ thống theo thứ tự thời gian, giúp hiểu các quá trình xử lý và luồng điều khiển của hệ thống.  Biểu đồ Trạng thái (State Diagram): Mô tả các trạng thái và các sự kiện mà hệ thống có thể trải qua, giúp hiểu hành vi và luồng trạng thái của hệ thống.  Biểu đồ hoạt động (Activity Diagram): Mô tả các hoạt động và luồng điều khiển của hệ thống, giúp hiểu quy trình và tương tác giữa các hoạt động.

Ứng Dụng của UML UML được sử dụng trong mọi giai đoạn của quy trình phát triển phần mềm, từ việc phân tích và thiết kế ban đầu cho đến triển khai và kiểm thử. Nó cung cấp một cách tiêu chuẩn và hợp nhất để mô hình hóa hệ thống phần mềm, giúp tăng cường sự hiểu biết và giao tiếp giữa các thành viên trong nhóm phát triển và giữa các bên liên 8 quan như khách hàng và nhà phát triển. UML cũng hỗ trợ tái sử dụng mã, cải thiện khả năng bảo trì và nâng cao chất lượng của phần mềm. Tổng quan về Android Studio Android Studio, là một trình biên soạn mã chính thức dành cho việc phát triển ứng dụng Android, được coi là ngôi nhà của các nhà phát triển sáng tạo.

Với nền tảng mạnh mẽ của IntelliJ IDEA, nó mang đến cho người dùng một môi trường linh hoạt và tiện ích, giúp họ tạo ra và quản lý các ứng dụng một cách hiệu quả. Android Studio đem lại sự thuận tiện và linh hoạt trong việc làm việc với mã nguồn.