Đồ án môn học: Nâng cao kỹ năng làm thêm cho sinh viên - Giải pháp và thực trạng tại Đà Nẵng

Đồ án môn học: Nâng cao kỹ năng làm thêm cho sinh viên. Tìm hiểu cách sinh viên cải thiện kỹ năng mềm, tìm kiếm việc làm phù hợp và hiệu quả.

• Tác giả: Trịnh Thục Ngân
• Người hướng dẫn: Ths. Nguyễn Thị Kim Ánh
• Trường học: Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt-Hàn
• Chuyên ngành: Nhập môn nghành và Kĩ năng mềm
• Đề tài: Nâng cao kỹ năng làm thêm cho sinh viên
• Loại tài liệu: Đồ án môn học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Tổng Quan Về Kỹ Năng Làm Thêm Cho Sinh Viên

Việc làm thêm đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của sinh viên hiện đại. Đây không chỉ là hoạt động kiếm thêm thu nhập mà còn là cơ hội vàng để rèn luyện và phát triển bản thân. Đồ án môn học về nâng cao kỹ năng làm thêm cho sinh viên nhấn mạnh rằng, công việc làm thêm là sự tham gia lao động ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường, với mục đích chính là tích lũy kinh nghiệm thực tế và các kỹ năng mềm cho sinh viên. Hoạt động này giúp sinh viên cọ xát với môi trường làm việc chuyên nghiệp, chuẩn bị hành trang vững chắc cho định hướng nghề nghiệp trong tương lai. Xu hướng này ngày càng phổ biến tại các thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, và TP. Hồ Chí Minh, nơi thị trường lao động năng động tạo ra nhiều cơ hội. Tuy nhiên, để tối ưu hóa lợi ích, sinh viên cần có chiến lược rõ ràng trong việc lựa chọn và theo đuổi công việc, đảm bảo sự cân bằng học và làm. Hiểu đúng về bản chất và các hình thức làm thêm sẽ là bước đệm quan trọng giúp sinh viên khai thác tối đa tiềm năng của giai đoạn này, biến mỗi công việc thành một bài học giá trị, góp phần làm phong phú thêm kiến thức và kinh nghiệm làm việc.

1.1. Khái niệm và xu hướng việc làm thêm sinh viên hiện nay

Theo định nghĩa trong báo cáo đồ án, việc làm thêm sinh viên là các công việc không chính thức, thực hiện song song với nhiệm vụ học tập chính khóa. Mục đích không chỉ dừng lại ở tài chính mà còn hướng đến việc học hỏi kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm. Thực tế cho thấy, với sự phát triển của nền kinh tế, nhu cầu tuyển dụng lao động bán thời gian tăng cao, tạo ra một thị trường việc làm sôi động. Đặc biệt, sinh viên được xem là lực lượng lao động dồi dào, có tri thức và khả năng thích ứng nhanh. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong nhận thức của giới trẻ: chủ động tìm kiếm cơ hội để trưởng thành sớm hơn, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình và nhà trường.

1.2. Phân loại các công việc phổ biến cho người đi làm thêm

Tài liệu nghiên cứu phân loại các công việc làm thêm dựa trên hình thức làm việc, giúp sinh viên dễ dàng lựa chọn. Phổ biến nhất là làm việc bán thời gian (part-time), với thời gian linh hoạt từ 4-5 tiếng mỗi ngày, phù hợp với lịch học. Các công việc như phục vụ, bán hàng, gia sư thuộc nhóm này. Hình thức thực tập sinh (internship) lại tập trung vào việc trau dồi chuyên môn, thường dành cho sinh viên năm cuối. Ngoài ra, còn có công việc thời vụ, diễn ra trong thời gian ngắn (lễ, tết) và công việc toàn thời gian (full-time) dành cho những sinh viên có thể sắp xếp được lịch trình cố định. Mỗi hình thức đều mang lại những lợi ích và đòi hỏi khác nhau về quản lý thời gian.

II. Top Thách Thức Khi Cân Bằng Học Tập Và Việc Làm Thêm

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc làm thêm sinh viên cũng tiềm ẩn không ít thách thức, đòi hỏi sự nỗ lực và kỹ năng sắp xếp hợp lý. Thách thức lớn nhất chính là việc cân bằng học và làm. Tài liệu gốc chỉ ra rằng, nhiều sinh viên phải đối mặt với tình trạng thiếu thời gian cho việc học, dẫn đến kết quả sa sút. Áp lực từ công việc và học tập có thể gây ra căng thẳng, mệt mỏi kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Ngoài ra, môi trường làm việc phức tạp cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Sinh viên, đặc biệt là các bạn năm nhất, có thể dễ dàng trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo, đa cấp hoặc bị bóc lột sức lao động. Những công việc làm khuya có thể gây nguy hiểm về an toàn cá nhân. Nhận diện và chuẩn bị tâm lý để đối mặt với những khó khăn này là một phần quan trọng của quá trình phát triển bản thân, giúp sinh viên trưởng thành và bản lĩnh hơn. Việc trang bị các kỹ năng giải quyết vấn đề và tư duy phản biện sẽ là công cụ hữu hiệu để vượt qua những trở ngại này.

2.1. Rủi ro suy giảm kết quả học tập và thiếu hụt thời gian

Nhiệm vụ chính của sinh viên là học tập. Tuy nhiên, khi dành quá nhiều thời gian cho công việc làm thêm, việc xao nhãng học hành là điều khó tránh khỏi. Sinh viên có thể bỏ lỡ các buổi học, không có đủ thời gian hoàn thành bài tập, hay thậm chí ngủ gật trong lớp vì mệt mỏi. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến điểm số và kiến thức nền tảng. Hơn nữa, việc thiếu thời gian còn khiến sinh viên bỏ lỡ các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ – những nơi quan trọng để phát triển kỹ năng xã hội và mở rộng mối quan hệ, làm mất đi một phần trải nghiệm quý giá của đời sinh viên.

2.2. Áp lực tâm lý và những cạm bẫy xã hội cần phải tránh

Đối mặt với áp lực từ cả việc học và việc làm có thể dẫn đến stress nặng. Cường độ làm việc cao, môi trường không thân thiện, hay những lời trách mắng từ quản lý đều tác động tiêu cực đến tâm lý. Bên cạnh đó, xã hội luôn tồn tại những cạm bẫy. Các tổ chức lừa đảo thường nhắm đến sinh viên với những lời hứa hẹn về công việc nhẹ nhàng, lương cao. Nếu thiếu kinh nghiệm làm việc và sự tỉnh táo, sinh viên rất dễ bị lôi kéo vào các mô hình đa cấp bất chính, gây tổn thất về tài chính và thời gian. Đây là một bài học đắt giá về sự cẩn trọng và khả năng nhận diện rủi ro.

III. Bí Quyết Phát Triển Kỹ Năng Mềm Cho Sinh Viên Qua Job

Công việc làm thêm là môi trường lý tưởng để mài giũa các kỹ năng mềm cho sinh viên, những yếu tố mà giảng đường không thể cung cấp đầy đủ. Đây là cơ hội để biến lý thuyết thành hành động, giúp sinh viên trở nên năng động và tự tin hơn. Thông qua việc tương tác với khách hàng và đồng nghiệp, kỹ năng giao tiếp được cải thiện một cách tự nhiên. Mỗi khi gặp phải một tình huống khó khăn, một lời phàn nàn từ khách hàng, đó là lúc kỹ năng giải quyết vấn đề được thực hành. Làm việc trong một tập thể, dù là quán cà phê hay một dự án nhỏ, đều yêu cầu khả năng phối hợp và kỹ năng làm việc nhóm. Theo tiểu luận kỹ năng mềm, những trải nghiệm này còn giúp nâng cao trí tuệ cảm xúc, khả năng thấu cảm và kiểm soát bản thân. Quan trọng hơn cả, việc đi làm thêm giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm làm việc thực tế, một điểm cộng rất lớn trong mắt nhà tuyển dụng sau khi ra trường, làm cho hồ sơ cá nhân trở nên nổi bật và giá trị hơn.

3.1. Rèn luyện kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện thực tế

Môi trường làm việc đòi hỏi sự tương tác liên tục. Từ việc trao đổi với quản lý, phối hợp với đồng nghiệp đến phục vụ khách hàng, tất cả đều là cơ hội để rèn luyện kỹ năng giao tiếp. Sinh viên học cách lắng nghe, trình bày ý kiến rõ ràng và thuyết phục. Đồng thời, khi đối mặt với các vấn đề phát sinh, sinh viên buộc phải sử dụng tư duy phản biện để phân tích tình hình và đưa ra quyết định hợp lý. Ví dụ, khi xử lý một khiếu nại, cần phải bình tĩnh phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp thỏa đáng cho cả hai bên.

3.2. Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề

Hầu hết các công việc làm thêm đều yêu cầu sự phối hợp. Một nhân viên phục vụ không thể làm tốt nếu không có sự hỗ trợ từ bộ phận bếp và thu ngân. Đây chính là môi trường để thực hành kỹ năng làm việc nhóm. Sinh viên học cách phân chia công việc, hỗ trợ lẫn nhau và cùng hướng tới mục tiêu chung. Khi có xung đột hoặc sự cố xảy ra, kỹ năng giải quyết vấn đề được phát huy. Thay vì đổ lỗi, các thành viên cần cùng nhau tìm ra nguyên nhân và cách khắc phục, giúp công việc vận hành trơn tru trở lại.

IV. Phương Pháp Quản Lý Thời Gian Để Cân Bằng Học Và Làm

Khả năng quản lý thời gian là chìa khóa quyết định sự thành công của một sinh viên đi làm thêm. Việc juggling giữa lịch học, lịch làm, bài tập và cuộc sống cá nhân đòi hỏi một kế hoạch khoa học và kỷ luật cao. Giải pháp được đề xuất trong báo cáo đồ án là bắt đầu bằng việc lập một thời gian biểu chi tiết hàng tuần. Trong đó, cần xác định rõ các khung giờ cố định cho việc học trên lớp, thời gian tự học, ca làm và các hoạt động khác. Nguyên tắc quan trọng là ưu tiên những việc quan trọng và khẩn cấp. Việc học và các kỳ thi luôn phải được đặt lên hàng đầu. Sinh viên cần học cách nói "không" với những ca làm thêm trùng lịch thi hoặc những lời rủ rê không cần thiết. Ngoài ra, việc tận dụng công nghệ như các ứng dụng ghi chú, lịch biểu điện tử sẽ giúp theo dõi công việc hiệu quả hơn. Duy trì một lối sống lành mạnh với việc ngủ đủ giấc và ăn uống điều độ cũng góp phần quan trọng vào việc duy trì năng lượng để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, đảm bảo sự cân bằng học và làm một cách bền vững.

4.1. Lập kế hoạch và sắp xếp thứ tự ưu tiên công việc hiệu quả

Bước đầu tiên để quản lý thời gian hiệu quả là lập danh sách tất cả các công việc cần làm (to-do list). Sau đó, sử dụng các phương pháp như ma trận Eisenhower để phân loại công việc theo mức độ quan trọng và khẩn cấp. Những việc quan trọng liên quan đến học tập (ví dụ: ôn thi, làm đồ án) phải được ưu tiên xử lý trước. Việc sắp xếp này giúp sinh viên không bị rối trí trước khối lượng công việc lớn và đảm bảo không bỏ sót những nhiệm vụ then chốt. Việc cập nhật và điều chỉnh kế hoạch hàng ngày hoặc hàng tuần là cần thiết để thích ứng với những thay đổi bất ngờ.

4.2. Tận dụng công cụ và học nhóm để tối ưu hóa việc học

Khi thời gian tự học bị hạn chế, sinh viên cần làm việc thông minh hơn. Tham gia các nhóm học tập là một giải pháp hữu ích. Học nhóm giúp chia sẻ kiến thức, giải đáp thắc mắc nhanh chóng và có thêm động lực. Các thành viên có thể hỗ trợ nhau khi có người bận đi làm không thể đến lớp. Bên cạnh đó, các công cụ kỹ thuật số như Google Calendar, Trello, hay Notion giúp quản lý lịch trình và theo dõi tiến độ công việc một cách trực quan. Việc tận dụng các nguồn tài liệu học tập trực tuyến cũng giúp tiết kiệm thời gian di chuyển đến thư viện, tối ưu hóa quá trình học tập.

V. Phân Tích Thực Trạng Làm Thêm Từ Đồ Án Nghiên Cứu

Kết quả khảo sát từ báo cáo đồ án của sinh viên Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt-Hàn cung cấp một cái nhìn toàn diện về thực trạng việc làm thêm sinh viên tại Đà Nẵng. Nghiên cứu trên 43 sinh viên cho thấy một tỷ lệ đáng kể, 60.5%, đang đi làm thêm. Điều này khẳng định làm thêm đã trở thành một xu thế phổ biến. Mục đích hàng đầu thúc đẩy sinh viên đi làm là "kiếm tiền" (92.3%), tiếp theo là "tích lũy kinh nghiệm" (80.8%) và "rèn luyện kỹ năng mềm" (76.9%). Các công việc phổ biến nhất là nhân viên phục vụ, cộng tác viên và gia sư. Đáng chú ý, thu nhập trung bình hàng tháng của đa số sinh viên (53.8%) rơi vào khoảng 1-2 triệu đồng. Một tín hiệu tích cực là phần lớn sinh viên (53.8%) cảm thấy hài lòng với mức thu nhập này và quan trọng hơn, đa số đều cho rằng có thể sắp xếp hợp lý thời gian giữa việc học và làm, với chỉ 15.4% cho biết kết quả học tập bị giảm sút. Dữ liệu này cho thấy nếu có phương pháp đúng đắn, sinh viên hoàn toàn có thể gặt hái lợi ích từ việc làm thêm mà không ảnh hưởng tiêu cực đến nhiệm vụ chính.

5.1. Dữ liệu khảo sát về mục đích và thu nhập của sinh viên

Khảo sát chỉ ra rằng động lực tài chính là nguyên nhân chính khiến sinh viên tìm việc làm thêm. Tuy nhiên, các mục tiêu về phát triển bản thân như tích lũy kinh nghiệm làm việc và rèn luyện kỹ năng cũng chiếm tỷ trọng rất cao. Điều này cho thấy sinh viên ngày nay có nhận thức rõ ràng về lợi ích kép của việc đi làm. Mức thu nhập phổ biến từ 1-2 triệu đồng/tháng, tuy không quá cao nhưng đủ để trang trải một phần chi phí sinh hoạt và giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Mức độ hài lòng khá cao cho thấy công việc đã đáp ứng được kỳ vọng ban đầu của họ.

5.2. Đánh giá tác động của việc làm thêm đến kết quả học tập

Một trong những lo ngại lớn nhất về việc làm thêm là ảnh hưởng tiêu cực đến học tập. Tuy nhiên, kết quả khảo sát mang lại góc nhìn lạc quan. Đa số sinh viên tham gia khảo sát khẳng định họ có thể cân bằng học và làm. Tỷ lệ kết quả học tập không đổi hoặc tăng lên chiếm phần lớn, trong khi tỷ lệ giảm xuống chỉ là một con số nhỏ. Điều này chứng tỏ sinh viên đã có kỹ năng quản lý thời gian tương đối tốt. Kết quả này phá vỡ định kiến rằng "đi làm thêm chắc chắn sẽ học dốt đi", và khẳng định rằng với sự sắp xếp hợp lý, hai việc này có thể bổ trợ cho nhau.

VI. Định Hướng Nghề Nghiệp Từ Kinh Nghiệm Làm Việc Thực Tế

Những kinh nghiệm làm việc tích lũy từ công việc làm thêm, dù là ở vị trí nhỏ nhất, đều là tài sản quý giá cho quá trình định hướng nghề nghiệp sau này. Giai đoạn này cho phép sinh viên "thử và sai", khám phá sở thích và năng lực thật sự của bản thân. Một công việc làm thêm đúng chuyên ngành, chẳng hạn như vị trí thực tập sinh, sẽ là bước đệm hoàn hảo, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngành học và môi trường làm việc thực tế. Ngay cả những công việc không liên quan trực tiếp đến chuyên ngành cũng mang lại những bài học về kỷ luật lao động, thái độ chuyên nghiệp và các kỹ năng mềm cho sinh viên. Những trải nghiệm này giúp sinh viên tự tin hơn khi phỏng vấn xin việc, có những câu chuyện thực tế để chia sẻ và chứng minh năng lực. Về lâu dài, việc làm thêm không chỉ là giải pháp tài chính tạm thời, mà còn là một chiến lược đầu tư cho tương lai, biến mỗi giờ lao động thành một bước tiến vững chắc trên con đường sự nghiệp.

6.1. Tổng kết lợi ích và hạn chế của việc làm thêm

Tóm lại, việc làm thêm sinh viên mang lại nhiều lợi ích không thể phủ nhận: có thêm thu nhập, tích lũy kinh nghiệm làm việc, phát triển toàn diện kỹ năng mềm, mở rộng mối quan hệ và làm đẹp hồ sơ xin việc. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những hạn chế cần lưu ý như nguy cơ ảnh hưởng đến học tập, áp lực về thời gian và sức khỏe, cùng những rủi ro xã hội. Chìa khóa nằm ở sự cân bằng và lựa chọn thông minh. Sinh viên cần xác định rõ mục tiêu của mình để chọn công việc phù hợp và lập kế hoạch quản lý thời gian một cách khoa học.

6.2. Biến kinh nghiệm thực tập sinh thành lợi thế cạnh tranh

Đối với sinh viên, việc biến kinh nghiệm làm thêm, đặc biệt là từ vị trí thực tập sinh, thành lợi thế cạnh tranh khi ra trường là vô cùng quan trọng. Thay vì chỉ liệt kê công việc, sinh viên nên mô tả cụ thể những kỹ năng đã học được và những thành tựu đã đạt được trong hồ sơ. Ví dụ, thay vì ghi "Nhân viên phục vụ", hãy viết "Cải thiện kỹ năng giao tiếp và giải quyết vấn đề thông qua việc xử lý yêu cầu của hơn 50 khách hàng mỗi ngày". Cách trình bày này giúp nhà tuyển dụng thấy rõ giá trị và tiềm năng của ứng viên, tạo ra sự khác biệt lớn trong thị trường lao động cạnh tranh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ LÀM THÊM TRONG SINH VIÊN 1. Khái niệm làm thêm Đối với sinh viên “việc làm thêm” có nghĩa là sự tham gia làm việc ngay khi vẫn đang học ở trường tại các công ty, các tổ chức, các đơn vị, các hộ gia đình mà không bị pháp luật ngăn cấm, không làm ảnh hưởng nhiều đến học tập… với mục đích có thêm thu nhập hoặc với mục tiêu học hỏi các kỹ năng mềm phục vụ cho quá trình sống và làm việc cũng như tích lũy kinh nghiệm, cọ sát hơn với thực tế cuộc sống. Và sở dĩ việc làm thêm hiện nay đã trở thành một xu thế là vì đối với sinh viên, đặc biệt khi sống trong xã hội cạnh tranh như hiện nay, kiến thức xã hội và kiến thức thực tế ảnh hưởng rất lớn đến khả năng tư duy cũng như khả năng làm việc của họ sau tốt nghiệp.

Như vậy, “việc làm thêm” trong nghiên cứu này là một định nghĩa mô tả một công việc không chính thức, không thường xuyên bên cạnh một công việc ổn định khác, đối với sinh viên thì công việc chính thức là tham gia học tập, công việc không chính thức là đi làm thêm, đi thực tập hoặc tham gia các hoạt động xã hội khác. Khi chúng ta bước vào hành trình tìm việc làm cho bản thân chúng ta sẽ bắt gặp rất nhiều hình thức việc làm khác nhau và việc hiểu hết định nghĩa của các hình thức việc làm đó không phải là một điều đơn giản. Thực trạng làm thêm của sinh viên hiện nay Như chúng ta đã biết, đối tượng lao động của Việt Nam bao gồm một số lượng lớn thanh niên từ 18 đến 23 tuổi, đặc biệt là sinh viên theo học các trường Cao đẳng và Đại học trên khắp cả nước. Sinh viên được coi là lực lượng lao động lành mạnh có khả năng kiến thức lẫn sức lao động chân tay, cho phép họ làm việc trong bất kỳ công việc nào phù hợp với khả năng, trình độ của họ.

Mặt khác, bộ phận sinh viên cũng được cho là nên dành thời gian cho việc học tập trên lớp. Nhiều người trong số các bạn thích làm việc bên ngoài vào thời gian rảnh rỗi để gặp gỡ những người mới, học hỏi những kỹ năng mới và tăng thêm thu nhập cho bản thân. Hiện cả nước có khoảng 1.000 thí sinh đăng ký vào các trường đại học, cao đẳng; con số này không ngừng tăng lên mỗi năm và 2/3 trong số này là học sinh ngoại tỉnh. Số lượng học sinh đông và tiếp tục tăng cũng là một chỉ báo tích cực cho hệ thống giáo dục nước ta.

Bên cạnh đó, nhiều vấn đề sẽ nảy sinh đối với toàn xã hội và đối với từng cá nhân học sinh nói riêng. Trong suốt thời gian học tập tại đại học, sinh viên phải đối mặt với vô số thử thách hàng giờ. Các vấn đề về nhà ở, tài chính và công việc chỉ là một vài trong số đó. Vấn đề sinh viên đi làm thêm đang là một trong những vấn đề nhức nhối.

Đó là một chủ đề nóng của xã hội. Trên thực tế, công việc bán thời gian không giải quyết được những thách thức mà sinh viên phải đối mặt. Mặt khác, sinh viên có nhu cầu cao về công việc làm thêm. Ngoài ra, có những vấn đề khác liên quan đến việc làm thêm 6 DO.vien của sinh viên đòi hỏi những giải pháp thực tế nhất có thể được triển khai thực hiện ở Việt Nam.

(1) Hiện nay với xu hướng phát triển mạnh mẽ của các thành phố lớn, nhiều cửa hàng mọc lên để đáp ứng các nhu cầu cuộc sống của mọi người. Chính vì thế, nhu cầu tuyển dụng nhân viên làm thêm tăng cao, do đó nếu sinh viên muốn tìm kiếm việc làm thêm để có thêm thu nhập trang trải chi phí sinh hoạt, học tập hay các nhu cầu thiết yếu khác trong cuộc sống cũng không phải là quá khó khăn. Kết quả là, có một thị trường việc làm sinh viên phát triển mạnh và cạnh tranh. Đa số lượng sinh viên làm thêm sẽ tập trung tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Bình Dương, Huế ,… bởi đây đều là những trung tâm thương mại lớn, nhu cầu trao đổi mua bán dịch vụ nhiều đi kèm theo đó sẽ có nhiều các công việc làm thêm dành cho sinh viên do đó việc tìm kiếm các công việc làm thêm sẽ trở nên dễ dàng hơn một chút.

Quan niệm về việc làm thêm đối với sinh viên Với quan niệm “Việc làm thêm”, qua các thông tin thu thập được, dưới đây sẽ là một số quan niệm mà chúng tôi đã thu thập được: Theo ông Đinh Văn Hường - chủ nhiệm Khoa Báo chí ở một trường tại Hà Nội cho biết: “Việc làm thêm đối với sinh viên theo quan niệm của tôi có nghĩa là sự tham gia làm việc ngay khi vẫn đang học ở trường tại các công ty, các tổ chức, các đơn vị, các hộ gia đình với mục đích có thêm thu nhập hoặc với mục tiêu học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, cọ sát hơn với thực tế cuộc sống. (2) Anh Quách Minh Cường, quản lý nhân sự công ty TV Plus lại cho rằng: “Việc làm thêm theo quan điểm của tôi chỉ đơn giản chính là các bạn sinh viên chủ động tham gia các hoạt động xã hội ở các tổ chức trong và ngoài trường để tích lũy kinh nghiệm cho bản thân”. (3) Và theo bạn Linh Hương, cộng tác viên Ban Tuyên huấn –Văn phòng Đoàn tại một trường Đại học ở Hà Nội: “.với riêng tôi, được làm cộng tác viên Ban tuyên huấn, được viết các bài báo cho Bản tin cũng là một cách làm thêm, vừa có dịp nâng cao các kỹ năng viết lách, vừa biết cách tổ chức và hoạt động của một tờ báo, lại có một khoản tiền nho nhỏ để tiêu pha”. (4) Ở trên là một vài quan niệm về việc làm thêm đối với sinh viên hiện nay, từ đó, có thể rút ra quan niệm chung về việc làm thêm như sau: “Việc làm thêm đối với sinh viên có nghĩa là sự tham gia làm việc ngay khi vẫn đang học ở trường tại các công ty, các tổ chức, các đơn vị, các hộ gia đình mà không bị pháp luật ngăn cấm, không làm ảnh hưởng nhiều đến học tập.

với mục đích có thêm thu nhập hoặc với mục tiêu học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, cọ sát hơn với thực tế cuộc sống. Phân loại các công việc làm thêm của sinh viên hiện nay dựa theo hình thức làm việc Dựa theo hình thức làm việc, có thể chia các loại việc làm thêm như sau: việc làm thêm toàn thời gian, việc làm thêm bán thời gian, việc làm thêm tại nhà, việc làm thêm thời vụ, thực tập sinh, thử việc … 1. Việc làm thêm toàn thời gian Toàn thời gian (full time) là những công việc làm theo giờ hành chính hoặc theo ca 8 tiếng/ngày. Do yêu cầu về thời gian nên công việc full time thường dành cho những người đã đi làm, không phù hợp với học sinh, sinh viên.

Tuy hiện nay vẫn có rất nhiều sinh viên làm việc toàn thời gian miễn là công việc đó phù hợp với thời gian học của họ. Công việc này cố định bạn vào một khung giờ nhất định và yêu cầu bạn đạt được các chỉ tiêu đã đề ra trong hợp đồng hoặc KPI hàng tháng, bạn không được quyền đi trễ về sớm, cũng không được làm việc theo thời gian mình muốn. Kèm theo trách nhiệm cao là các chế độ đãi ngộ đặc biệt tùy theo sự thỏa thuận của bạn với doanh nghiệp. Khi làm việc toàn thời gian, nhân sự sẽ được hưởng chế độ lương cứng, thưởng, chế độ đãi ngộ khác và đóng bảo hiểm theo đúng luật pháp.

Việc làm thêm bán thời gian Việc làm thêm bán thời gian (Part time) hay làm thêm theo giờ, theo ca. Thời gian các ca thường do các cơ quan, tổ chức quy định nhưng ít hơn thời gian của công việc toàn thời gian thường dao động từ 4-5 tiếng/ca/ngày, tức là 25-30 giờ/tuần. Vì vậy đây là công việc thường hướng đến các đối tượng như: học sinh, sinh viên, nội trợ… tranh thủ thời gian rảnh đi làm kiếm thêm thu nhập. Khác với công việc toàn thời gian, công việc này bạn không bị gò bó về thời gian, không cần phải ngày ngày có mặt ở nơi làm việc.

Bạn cũng được quyền đưa ra thời gian rảnh của mình để nhà tuyển dụng sắp xếp, phân công phù hợp. Đây cũng chính là ưu điểm lớn nhất của công việc part time. Làm việc Part time có lẽ là hình thức phổ biến nhất hiện nay bởi nó vừa giúp học sinh, sinh viên bổ sung kiến thức và các kỹ năng đặc thù trong các ngành nghề dịch vụ như: phụ bếp, nhân viên phục vụ nhà hàng, nhân viên lễ tân khách sạn, tư vấn viên hay gia sư. Hiện nay nhiều các cửa hàng và trung tâm tuyển nhân viên bán hàng part time vừa giúp các bạn sinh viên có thêm kinh nghiệm ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, làm dày CV khi đi xin việc sau này vừa giúp họ có thêm thu nhập trang trải cuộc sống.

Việc làm thêm thời vụ Ngoài các hình thức làm việc full-time, part-time thì làm thêm theo thời vụ cũng khá phổ biến hiện nay. Làm thời vụ là việc người lao động được công ty, doanh nghiệp ký kết hợp đồng để thực hiện những công việc, việc làm mang tính chất thời vụ, có thời hạn kéo dài thường từ 3-6 tháng … Theo luật lao động thì đa số thời gian làm việc thời vụ sẽ dưới 12 tháng. Sau khi hoàn thành công việc, người làm sẽ không tiếp tục công việc, chờ tới khi công ty có nhu cầu thuê lại thì tiếp tục làm việc. Bạn có thể dễ dàng tìm được các công việc thời vụ vào các thời điểm như lễ, tết, dịp nghỉ hè …Việc làm thời vụ thường dành cho những bạn sinh viên, những người lao động cần tìm việc làm thêm ngắn hạn, linh động thời gian để tăng thêm thu nhập.

Mức lương của người lao động sẽ được trả theo mức lương thỏa thuận do công ty thuê chứ không theo quy định nhà nước. Người lao động thời vụ vẫn được chính sách bảo hiểm xã hội theo đúng luật lao động Việt Nam. Thực tập sinh Thực tập sinh (Internship) là công việc thực tế giúp người học có thêm kinh nghiệm và hiểu được ngành nghề mà mình chọn. Chính vì vậy đây thường là công việc dành cho những sinh viên mới ra trường hoặc đang học năm cuối.

Tuy nhiên, hiện nay có không ít những bạn sinh viên năm 2, năm 3 đã bắt đầu xin đi thực tập để trau dồi kinh nghiệm.