HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CAO THỊ THANH HẰNG NGHIÊN CỨU SỰ BIẾN ĐỔI MỘT SỐ CHỈ TIÊU LÂM SÀNG, VI KHUẨN HỌC VÀ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở LỢN NÁI NGOẠI BẰNG CHẾ PHẨM CÓ NGUỒN GỐC THẢO DƯỢC Ngành: Thú y Mã số: 8 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Văn Thanh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: 1. Những nội dung trong luận văn này là do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của GS. Mọi thông tin tham khảo trong luận văn đều được trích dẫn rõ ràng tên tác giả, tên công trình, thời gian, địa điểm công bố.
Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo, hay gian lận tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Cao Thị Thanh Hằng i LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo trong bộ môn Ngoại Sản, khoa Thú y, Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng tới GS. Nguyễn Văn Thanh, người thầy đã dành nhiều công sức và thời gian tận tình chỉ bảo giúp tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin ghi nhận và bày tỏ lời cám ơn tới sự giúp đỡ của tập thể cán bộ kỹ thuật cùng toàn thể công nhân viên các trang trại chăn nuôi lợn thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng. Nhân dịp này, cho phép tôi được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới các nhà khoa học, các thầy cô giáo giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành bản luận văn này. Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Cao Thị Thanh Hằng ii MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt.vii Danh mục bảng.viii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.
Tổng quan tài liệu. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái (Mestritis). Nguyên nhân gây viêm tử cung. Triệu chứng của bệnh viêm tử cung.
Chẩn đoán viêm tử cung ở lợn nái. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái sau đẻ. Hậu quả của bệnh viêm tử cung. Biện pháp phòng bệnh viêm tử cung ở lợn nái.
Tình hình nghiên cứu bệnh viêm tử cung ở lợn trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam. Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược trên thế giới và Việt Nam.
Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược trên thế giới. Tình hình nghiên cứu và sử dụng sản phẩm thảo dược ở Việt Nam. Chế phẩm có nguồn gốc thảo dược được điều trị trong bệnh viêm tử cung lợn nái. Cây Mò hoa trắng.
Cây Tô mộc. Cây Sài đất. Cây Huyền diệp. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Khảo sát tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái sinh sản. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung.
Xác định sự biến đổi của một số chỉ tiêu lâm sàng bao gồm: Thân nhiệt, tần số tim đập, tần số hô hấp, dịch rỉ viêm (mầu sắc, mùi ), phản ứng đau, mức độ tiêu thụ thức ăn của lợn nái mắc viêm tử cung. Xác định sự biến đổi của một số vi khuẩn hiếu khí thường gặp trong dịch viêm tử cung. Thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược và theo dõi chỉ tiêu tỷ lệ khỏi, thời gian khỏi và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh. Phương pháp nghiên cứu.
Điều tra phỏng vấn. Quan sát, mô tả. Chu kỳ lứa đẻ. Can thiệp bằng tay.
Các chỉ tiêu lâm sàng. Phương pháp vi khuẩn học. Phương pháp làm kháng sinh đồ. Phương pháp bố trí thí nghiệm.
Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Kết quả khảo sát tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại tại khu vực đồng bằng sông Hồng. Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại.
Ảnh hưởng của lứa đẻ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái. Ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ đến tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung. Ảnh hưởng của việc can thiệp bằng tay đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại. Ảnh hưởng của số con sinh ra/ổ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại.
Ảnh hưởng của thời gian đẻ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại. Sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng khi lợn nái mắc bệnh viêm tử cung. Kết quả phân lập và giám định thành phần, tính mẫn cảm với một số thuốc kháng sinh của các vi khuẩn phân lập được từ dịch đường sinh dục lợn nái bình thường và bệnh lý. Kết quả xác định sự biến đổi tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung của lợn nái.
Kết quả phân lập và giám địnhthành phần vi khuẩn trong dịch đường âm đạo, tử cung của lợn nái. Kết quả xác định tính mẫn cảm của các vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm đường sinh dục lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng. Kết quả xác định tính mẫn cảm của tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng. Kết quả điều trị thử nghiệm bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược.
Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với các loại vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm đường sinh dục lợn nái. Kết quả xác định khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục lợn nái. Kết quả thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung lợn bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược. Kết quả đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái sau khi điều trị khỏi bệnh viêm tử cung bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược.
Kết luận và kıến nghị. 57 Tài liệu tham khảo. 58 vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ AFTA ASEAN Free Trade Area FSH Follicle stimulating hormone GSH Gonado Stimulin Hormone HCG Human Chorionic Gonadotropin LH Luteinizing hormone MMA Hội chứng viêm tử cung – viêm vú - mất sữa Pg F2α Prostaglandin F2α PMSG Pregnant Mare Serum Gonadotropin TPP Trans Pacific Partnership Agreement VTC Viêm tử cung vii DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại tại một số trang trại thuộc tỉnh khu vực đồng bằng sông Hồng 333 Bảng 4.
Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các lứa đẻ. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái theo các mùa trong năm. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại của việc can thiệp bằng tay 38 Bảng 4. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại ảnh hưởng của số con sinh ra/ổ 40 Bảng 4.
Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại ảnh hưởng của thời gian đẻ 42 Bảng 4. Một số chỉ tiêu lâm sàng của lợn bình thường và lợn bị viêm tử cung. Tổng số vi khuẩn hiếu khí có trong dịch tử cung của lợn nái. Thành phần vi khuẩn có trong dịch âm đạo, tử cung lợn nái bình thường và bệnh lý 46 Bảng 4.
Kết quả xác định tính mẫn cảm của các vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung, âm đạo lợn nái với một số thuốc kháng sinh 49 Bảng 4. Kết quả xác định tính mẫn cảm của tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục của lợn nái với một số thuốc kháng sinh thông dụng 50 Bảng 4. Khả năng ức chế in vitro các vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm đường sinh dục lợn nái của của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược 50 Bảng 4. Khả năng ức chế in vitro của chế phẩm có nguồn gốc thảo dược với tập đoàn vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung lợn 51 Bảng 4.
Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung lợn bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược 52 Bảng 4. Kết quả theo dõi khả năng sinh sản của lợn nái sau khi điều trị khỏi bệnh 53 viii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại tại một số trang trại thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng 34 Hình 4. Ảnh hưởng của lứa đẻ đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại 35 Hình 4.
Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái theo các mùa trong năm 37 Hình 4. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại của việc can thiệp bằng tay 39 Hình 4. Can thiệp bằng tay khi lợn nái đẻ. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại ảnh hưởng của số con sinh ra/ổ 41 Hình 4.
Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại ảnh hưởng của thời gian đẻ 42 Hình 4. Lợn nái bị viêm tử cung có dịch rỉ viêm tiết ra từ cơ quan sinh dục. Tỷ lệ thành phần vi khuẩn có trong dịch âm đạo, tử cung lợn nái bình thường và bệnh lý 46 Hình 4. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung lợn bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược 52 Hình 4.
Khả năng sinh sản của lợn nái sau khi điều trị khỏi bệnh. 55 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Cao Thị Thanh Hằng Tên luận văn: Nghiên cứu sự biến đổi một số chỉ tiêu lâm sàng, vi khuẩn học và thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại bằng chế phẩm có nguồn gốc thảo dược. Ngành: Thú y Mã số: 8.01 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Xác định được thực trạng mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại một số tỉnh thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng.