Nghiên cứu điều kiện khởi sự kinh doanh DN mới - ĐH Thương Mại

Báo cáo nghiên cứu điều kiện khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập tại Việt Nam, phân tích yếu tố môi trường, nguồn lực và giải pháp hỗ trợ khởi nghiệp hiệu quả.

• Tác giả: Trịnh Thị Nhuần
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Khởi sự Kinh Doanh
• Đề tài: Nghiên cứu điều kiện khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khám phá Điều kiện Khởi sự Kinh doanh DN Mới Tổng quan thiết yếu

Việc khởi sự kinh doanh luôn là một hành trình đầy thử thách, đặc biệt đối với các doanh nghiệp mới thành lập. Thành công của một DN mới không chỉ phụ thuộc vào ý tưởng đột phá hay lòng nhiệt huyết, mà còn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về các điều kiện khởi sự kinh doanh. Nắm bắt và tối ưu hóa những điều kiện cần thiết để khởi sự kinh doanh cho doanh nghiệp mới thành lập là yếu tố quyết định sự sống còn và phát triển bền vững. Nghiên cứu của ThS. Trịnh Thị Nhuần (2019) về "Nghiên cứu điều kiện khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập" đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân tích toàn diện các yếu tố ảnh hưởng, từ môi trường bên ngoài đến nguồn lực nội tại và năng lực của người chủ doanh nghiệp. Bài viết này tập trung làm rõ các điều kiện khởi sự kinh doanh chính, đồng thời đưa ra những phân tích sâu sắc giúp các doanh nghiệp mới định hình lộ trình phát triển. Quá trình thành lập doanh nghiệp và khởi sự kinh doanh đòi hỏi một cái nhìn tổng thể về bối cảnh vĩ mô, vi mô và nội tại của tổ chức. Việc hiểu rõ những yếu tố này không chỉ giúp dự đoán các rào cản mà còn mở ra cơ hội phát triển. Một chiến lược khởi sự bài bản, dựa trên việc đánh giá chính xác các điều kiện khởi sự kinh doanh, sẽ giảm thiểu rủi ro, tối ưu hóa nguồn lực và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đây là nền tảng vững chắc cho bất kỳ doanh nghiệp mới nào muốn khẳng định vị thế và đạt được thành công lâu dài. Việc xác định các điều kiện khởi sự kinh doanh ngay từ giai đoạn đầu giúp định hướng chiến lược, quản lý rủi ro và phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển của doanh nghiệp mới thành lập.

1.1. Khởi sự kinh doanh là gì Định nghĩa và các loại hình phổ biến

Khởi sự kinh doanh (KSKD) là quá trình bắt đầu một doanh nghiệp mới hoặc mở rộng đáng kể hoạt động kinh doanh hiện có. Đây không chỉ là việc đăng ký thành lập doanh nghiệp mà còn bao gồm toàn bộ các hoạt động từ việc ấp ủ ý tưởng, nghiên cứu thị trường, huy động vốn, xây dựng kế hoạch, đến triển khai sản phẩm/dịch vụ ra thị trường. Theo tài liệu nghiên cứu "Cơ sở lý luận về điều kiện khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập", KSKD có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau. Các loại hình phổ biến bao gồm khởi sự dựa trên nền tảng kiến thức (ví dụ: khởi nghiệp công nghệ cao), theo mục đích (ví dụ: tạo lợi nhuận, giải quyết vấn đề xã hội), theo phạm vi kinh doanh (nội địa, quốc tế) và theo tính chất sản phẩm/dịch vụ (sản phẩm vật chất, dịch vụ). Mỗi loại hình đòi hỏi các điều kiện khởi sự kinh doanh và chiến lược tiếp cận riêng biệt, phù hợp với đặc thù của lĩnh vực hoạt động. Hiểu rõ định nghĩa và các loại hình KSKD giúp các doanh nghiệp mới lựa chọn con đường phù hợp, từ đó tập trung nguồn lực và xây dựng kế hoạch phát triển hiệu quả.

1.2. Tại sao việc nắm vững điều kiện khởi sự kinh doanh lại thiết yếu cho DN mới

Nắm vững điều kiện khởi sự kinh doanh là yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp mới thành lập. Việc này cung cấp cái nhìn tổng thể về bức tranh kinh doanh, giúp nhà khởi sự kinh doanh nhận diện cơ hội và thách thức tiềm ẩn. Theo ThS. Trịnh Thị Nhuần (2019), các điều kiện khởi sự kinh doanh bao gồm ba nhóm chính: môi trường bên ngoài, nguồn lực nội tại và đặc điểm của người chủ doanh nghiệp. Nếu không đánh giá đầy đủ các yếu tố này, doanh nghiệp mới dễ mắc phải những sai lầm chiến lược, lãng phí nguồn lực và đối mặt với nguy cơ thất bại cao. Việc phân tích kỹ lưỡng giúp xây dựng một kế hoạch khởi sự kinh doanh thành công cho DN mới, từ việc xác định thị trường mục tiêu, phân bổ ngân sách, đến việc xây dựng đội ngũ. Nó cũng tạo cơ sở để lập ra các phương án dự phòng, ứng phó với biến động của môi trường kinh doanh. Một DN mới có thể tồn tại và phát triển bền vững khi các điều kiện khởi sự kinh doanh được đáp ứng một cách tối ưu.

II. Những Thách thức Xác định Điều kiện KSKD cho DN Mới Thành Lập

Việc xác định và đánh giá các điều kiện khởi sự kinh doanh hiệu quả cho doanh nghiệp mới thành lập không phải là một nhiệm vụ đơn giản. Trên thực tế, nhiều DN mới thường gặp phải những thách thức đáng kể trong quá trình này. Một trong những khó khăn lớn nhất là sự thiếu hụt thông tin chính xác và kịp thời về môi trường kinh doanh, từ đó dẫn đến những quyết định sai lầm. Bên cạnh đó, việc nhận diện đúng các nguồn lực nội tại cần thiết và tối ưu hóa chúng cũng là một vấn đề nan giải. Theo nghiên cứu của Trường Đại học Thương Mại (2019), các doanh nghiệp mới tại Việt Nam thường phải đối mặt với nhiều rào cản từ yếu tố pháp lý, cạnh tranh gay gắt, đến khả năng tiếp cận vốn. Những thách thức này đòi hỏi người khởi sự kinh doanh phải có khả năng phân tích nhạy bén, tầm nhìn chiến lược và sự linh hoạt để điều chỉnh kế hoạch. Để vượt qua các trở ngại, việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam một cách toàn diện là cực kỳ quan trọng. Điều này giúp các doanh nghiệp mới thành lập không chỉ hiểu rõ hơn về bối cảnh mà còn xây dựng được chiến lược phù hợp, tránh lặp lại những sai lầm phổ biến và tăng cường khả năng tồn tại, phát triển. Việc xác định các điều kiện khởi sự kinh doanh đòi hỏi sự đầu tư về thời gian, công sức và đôi khi cả chi phí để thu thập dữ liệu và phân tích chuyên sâu. Nắm bắt những thách thức này là bước đầu tiên để DN mới xây dựng một chiến lược khởi sự hiệu quả và giảm thiểu rủi ro kinh doanh.

2.1. Nhận diện yếu tố môi trường bên ngoài Cơ hội và rủi ro khởi sự kinh doanh

Môi trường kinh doanh bên ngoài bao gồm các yếu tố vĩ mô và vi mô tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập. Các yếu tố vĩ mô như chính sách pháp luật, kinh tế, văn hóa – xã hội, công nghệ và môi trường tự nhiên có thể tạo ra cả cơ hội và rủi ro. Ví dụ, các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp của chính phủ có thể mở ra cơ hội lớn cho việc thành lập doanh nghiệp và phát triển. Ngược lại, những thay đổi bất lợi trong quy định pháp lý hoặc biến động kinh tế có thể gây khó khăn. Yếu tố vi mô như đối thủ cạnh tranh, khách hàng, nhà cung cấp và các đối tác cũng đóng vai trò quan trọng. Theo ThS. Trịnh Thị Nhuần (2019), việc đánh giá đúng các yếu tố này giúp DN mới định vị thị trường, xây dựng chiến lược cạnh tranh và dự báo rủi ro. Khả năng phân tích PESTEL và 5 áp lực cạnh tranh của Porter là công cụ hữu ích để các doanh nghiệp mới hiểu rõ bức tranh toàn cảnh, từ đó đưa ra quyết định tối ưu cho điều kiện khởi sự kinh doanh.

2.2. Vấn đề nguồn lực nội tại Cách tối ưu hóa cho doanh nghiệp mới thành lập

Nguồn lực nội tại là một trong những điều kiện khởi sự kinh doanh cốt lõi của bất kỳ doanh nghiệp mới thành lập nào. Các nguồn lực này bao gồm tài chính (vốn điều lệ, vốn đầu tư), con người (nhân sự, kỹ năng, kinh nghiệm), công nghệ, cơ sở vật chất và thương hiệu (nếu có). Thách thức lớn đối với DN mới là thường thiếu hụt hoặc chưa tối ưu hóa được các nguồn lực này. Theo nghiên cứu, doanh nghiệp mới thường gặp khó khăn trong việc huy động đủ vốn, tìm kiếm nhân sự chất lượng cao và đầu tư vào công nghệ hiện đại. Việc tối ưu hóa nguồn lực nội tại đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ, từ việc lập kế hoạch tài chính chi tiết, tuyển dụng và đào tạo nhân sự phù hợp, đến việc áp dụng công nghệ hiệu quả. Người khởi sự kinh doanh cần có tầm nhìn để phân bổ nguồn lực một cách chiến lược, tập trung vào những lĩnh vực mang lại giá trị cốt lõi và lợi thế cạnh tranh ban đầu. Việc này giúp doanh nghiệp mới hoạt động hiệu quả hơn, giảm thiểu lãng phí và tăng cường khả năng phát triển bền vững.

III. Phương pháp Phân tích Điều kiện KSKD Môi Trường Ngoài

Phân tích điều kiện khởi sự kinh doanh từ môi trường kinh doanh bên ngoài là một bước quan trọng giúp doanh nghiệp mới thành lập định hình chiến lược và tăng cường khả năng thành công. Các yếu tố này bao gồm pháp luật, kinh tế, xã hội, công nghệ, môi trường và chính trị (thường được gọi là phân tích PESTEL). Đối với doanh nghiệp mới, việc hiểu rõ bối cảnh vĩ mô giúp nhận diện các cơ hội tiềm năng và đánh giá rủi ro có thể xảy ra. ThS. Trịnh Thị Nhuần (2019) đã chỉ ra rằng các điều kiện khởi sự kinh doanh thuộc về môi trường bên ngoài tác động mạnh mẽ đến hiệu quả hoạt động của các DN mới. Ví dụ, sự ổn định kinh tế vĩ mô, các chính sách ưu đãi thuế, hay sự phát triển của công nghệ đều có thể tạo lợi thế đáng kể. Ngược lại, biến động kinh tế, các quy định pháp lý phức tạp, hoặc sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp hiện có có thể là rào cản lớn. Việc phân tích chuyên sâu giúp khởi sự kinh doanh đưa ra những quyết định sáng suốt về thị trường mục tiêu, sản phẩm/dịch vụ, và chiến lược thâm nhập. Điều này cũng hỗ trợ doanh nghiệp mới thành lập trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh linh hoạt, có khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường. Nắm vững môi trường kinh doanh là chìa khóa để DN mới không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ. Việc này giúp định vị doanh nghiệp một cách chiến lược và giảm thiểu rủi ro.

3.1. Đánh giá tác động yếu tố pháp lý và chính sách hỗ trợ khởi nghiệp

Yếu tố pháp lý và chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc định hình điều kiện khởi sự kinh doanh cho doanh nghiệp mới thành lập. Các quy định về thành lập doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh, thuế, lao động, sở hữu trí tuệ, và bảo vệ người tiêu dùng ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình và chi phí hoạt động. Theo báo cáo nghiên cứu, sự rõ ràng và ổn định của hệ thống pháp luật sẽ tạo môi trường thuận lợi, giảm gánh nặng tuân thủ cho DN mới. Các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp của Nhà nước, như gói tín dụng ưu đãi, quỹ hỗ trợ, chương trình ươm tạo, hay giảm thuế, là động lực mạnh mẽ thúc đẩy các cá nhân dũng cảm khởi sự kinh doanh. Việc nắm bắt kịp thời và tận dụng hiệu quả các chính sách này giúp doanh nghiệp mới giảm thiểu rủi ro tài chính và có thêm nguồn lực để phát triển. Phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này giúp nhà khởi sự kinh doanh đưa ra quyết định pháp lý đúng đắn ngay từ đầu, tránh những rắc rối không đáng có.

3.2. Nghiên cứu thị trường và xu hướng ngành Nền tảng cho doanh nghiệp mới

Nghiên cứu thị trường và phân tích xu hướng ngành là một trong những điều kiện khởi sự kinh doanh không thể thiếu đối với doanh nghiệp mới thành lập. Việc này cung cấp cái nhìn sâu sắc về nhu cầu khách hàng, quy mô thị trường, đối thủ cạnh tranh, và các yếu tố khác ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận và phát triển sản phẩm/dịch vụ. Theo tài liệu, doanh nghiệp mới cần phải xác định rõ ràng phân khúc thị trường mục tiêu và hiểu rõ hành vi tiêu dùng của khách hàng tiềm năng. Phân tích xu hướng ngành, bao gồm cả những công nghệ mới nổi, sự thay đổi trong thị hiếu, hay các quy định mới, giúp DN mới tạo ra sản phẩm/dịch vụ có tính cạnh tranh và đáp ứng đúng nhu cầu. Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở của ThS. Trịnh Thị Nhuần đã chỉ ra rằng, việc đánh giá đúng đắn thị trường là tiền đề để xây dựng kế hoạch khởi sự kinh doanh thành công cho DN mới, từ đó giảm thiểu rủi ro và tăng cơ hội phát triển bền vững.

IV. Cách Phát triển Nguồn Lực Nội Tại Mạnh Mẽ cho DN Mới KSKD

Việc phát triển nguồn lực nội tại vững mạnh là một trong những điều kiện khởi sự kinh doanh cốt yếu, quyết định sự thành bại của doanh nghiệp mới thành lập. Các nguồn lực này không chỉ bao gồm tài chính và vật chất mà còn mở rộng đến đội ngũ nhân sự, công nghệ, và văn hóa tổ chức. Một DN mới cần đặc biệt chú trọng việc xây dựng một nền tảng nội lực vững chắc để có thể đối phó với những biến động của môi trường kinh doanh và cạnh tranh hiệu quả. Theo nghiên cứu "Cơ sở lý luận về điều kiện khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập", nguồn lực nội tại của doanh nghiệp mới được xem là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Việc tối ưu hóa từng khía cạnh của nguồn lực này không chỉ giúp gia tăng hiệu suất hoạt động mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh độc đáo. Ví dụ, một đội ngũ nhân sự tài năng, có tinh thần gắn kết cao có thể là động lực mạnh mẽ, giúp doanh nghiệp mới vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu. Tương tự, việc đầu tư vào công nghệ phù hợp giúp tự động hóa quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm/dịch vụ và giảm chi phí. Để đạt được thành công trong khởi sự kinh doanh, doanh nghiệp mới thành lập cần phải có một chiến lược rõ ràng trong việc xây dựng và phát triển các nguồn lực nội tại của mình, đảm bảo chúng đồng bộ và hỗ trợ lẫn nhau. Điều này đặt nền móng vững chắc cho khả năng thích ứng và tăng trưởng của doanh nghiệp.

4.1. Vai trò của vốn công nghệ và cơ sở vật chất trong khởi sự kinh doanh

Vốn, công nghệ và cơ sở vật chất là ba nguồn lực nội tại không thể thiếu khi doanh nghiệp mới thành lập tiến hành khởi sự kinh doanh. Vốn là "mạch máu" của doanh nghiệp, quyết định khả năng đầu tư, chi trả chi phí hoạt động và mở rộng. Việc huy động vốn đủ và quản lý tài chính hiệu quả là điều kiện khởi sự kinh doanh tiên quyết. Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sản phẩm/dịch vụ đổi mới, tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao năng suất và giảm chi phí. Một doanh nghiệp mới có thể tạo lợi thế cạnh tranh bằng cách áp dụng công nghệ tiên tiến, đặc biệt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Cơ sở vật chất, bao gồm văn phòng, nhà xưởng, máy móc thiết bị, cung cấp nền tảng vật lý cho hoạt động kinh doanh. Mặc dù DN mới có thể bắt đầu với quy mô nhỏ, việc lựa chọn và tối ưu hóa cơ sở vật chất phù hợp là cần thiết để đảm bảo hiệu quả hoạt động và tạo môi trường làm việc thuận lợi.

4.2. Xây dựng đội ngũ và văn hóa doanh nghiệp Chìa khóa phát triển bền vững

Đội ngũ nhân sự và văn hóa doanh nghiệp là những nguồn lực nội tại vô hình nhưng có sức ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp mới thành lập. Một đội ngũ có năng lực, nhiệt huyết và gắn kết là tài sản quý giá nhất của bất kỳ DN mới nào. Việc tuyển dụng đúng người, đào tạo và phát triển kỹ năng cho nhân viên, cũng như xây dựng một môi trường làm việc tích cực là những điều kiện khởi sự kinh doanh quan trọng. Văn hóa doanh nghiệp là tập hợp các giá trị, niềm tin và quy tắc ứng xử chung, định hình cách thức hoạt động và tương tác trong tổ chức. Một văn hóa mạnh mẽ, đề cao sự đổi mới, hợp tác và trách nhiệm có thể thúc đẩy sự sáng tạo, tăng cường sự gắn bó của nhân viên và thu hút nhân tài. Theo nghiên cứu, các doanh nghiệp mới thành công thường có một đội ngũ vững mạnh và một văn hóa tổ chức rõ ràng ngay từ giai đoạn đầu khởi sự kinh doanh.

V. Bí quyết Điều kiện KSKD gắn liền Năng lực Người Chủ DN

Thành công của một doanh nghiệp mới thành lập không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài hay nguồn lực nội tại, mà còn chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi năng lực và phẩm chất của người chủ doanh nghiệp (CDN). Trong quá trình khởi sự kinh doanh, người chủ doanh nghiệp là hạt nhân, người đưa ra các quyết định chiến lược, quản lý rủi ro và dẫn dắt đội ngũ. Các điều kiện khởi sự kinh doanh thuộc về người chủ doanh nghiệp bao gồm kinh nghiệm, kỹ năng quản lý, tầm nhìn, khả năng lãnh đạo, và mạng lưới quan hệ. Theo ThS. Trịnh Thị Nhuần (2019), "Đặc điểm của các cá nhân khởi sự kinh doanh ở một số doanh nghiệp mới ở Việt Nam thời gian qua" cho thấy, sự quyết tâm, khả năng học hỏi và thích ứng nhanh chóng là những phẩm chất không thể thiếu. Một người chủ doanh nghiệp giỏi có thể biến những thách thức thành cơ hội, huy động và tối ưu hóa các nguồn lực, đồng thời truyền cảm hứng cho đội ngũ. Khả năng đối mặt với áp lực, sự kiên trì và tư duy đổi mới cũng là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp mới vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu. Việc không ngừng nâng cao năng lực bản thân là bí quyết để người chủ doanh nghiệp đảm bảo các điều kiện khởi sự kinh doanh được đáp ứng một cách tốt nhất, đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của DN mới.

5.1. Tầm quan trọng của kinh nghiệm kỹ năng và tư duy người khởi sự kinh doanh

Kinh nghiệm, kỹ năng và tư duy là những phẩm chất cốt lõi của người khởi sự kinh doanh, tạo nên những điều kiện khởi sự kinh doanh quan trọng. Kinh nghiệm trong ngành hoặc lĩnh vực liên quan giúp người chủ doanh nghiệp hiểu rõ thị trường, khách hàng và đối thủ, từ đó đưa ra quyết định sáng suốt. Các kỹ năng quản lý, bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát, là cần thiết để vận hành doanh nghiệp mới thành lập một cách hiệu quả. Kỹ năng giải quyết vấn đề, đàm phán và giao tiếp cũng đóng vai trò trọng yếu. Đặc biệt, tư duy đổi mới sáng tạo (ĐMST), khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ và tìm kiếm giải pháp đột phá, là yếu tố then chốt giúp DN mới tạo ra lợi thế cạnh tranh. Theo tài liệu nghiên cứu, những cá nhân có tư duy linh hoạt, sẵn sàng học hỏi và thích nghi với sự thay đổi thường có tỷ lệ thành công cao hơn trong khởi sự kinh doanh.

5.2. Phát triển mạng lưới quan hệ và khả năng lãnh đạo Yếu tố quyết định DN mới

Mạng lưới quan hệ (network) và khả năng lãnh đạo là hai điều kiện khởi sự kinh doanh mang tính quyết định đối với doanh nghiệp mới thành lập. Một mạng lưới quan hệ rộng lớn bao gồm các nhà đầu tư, đối tác, cố vấn, và khách hàng tiềm năng có thể cung cấp nguồn lực, thông tin và cơ hội quý giá. Người chủ doanh nghiệp cần chủ động xây dựng và duy trì các mối quan hệ này để mở rộng tầm ảnh hưởng và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần. Khả năng lãnh đạo không chỉ là việc đưa ra chỉ đạo mà còn là khả năng truyền cảm hứng, động viên đội ngũ, và xây dựng một tầm nhìn chung. Một nhà lãnh đạo tài ba có thể tập hợp những cá nhân xuất sắc, thúc đẩy họ làm việc hướng tới mục tiêu chung của doanh nghiệp mới. Theo nghiên cứu, người chủ doanh nghiệp với khả năng lãnh đạo mạnh mẽ và mạng lưới quan hệ tốt thường tạo ra một môi trường thuận lợi hơn cho sự phát triển của DN mới, giúp họ vượt qua những thử thách ban đầu của khởi sự kinh doanh.

VI. Kết luận Đề xuất Phát triển Điều kiện KSKD Bền Vững DN Mới

Tổng kết lại, việc nắm vững và phát triển các điều kiện khởi sự kinh doanh là yếu tố sống còn đối với bất kỳ doanh nghiệp mới thành lập nào. Ba nhóm điều kiện chính – môi trường bên ngoài, nguồn lực nội tại và năng lực của người chủ doanh nghiệp – tương tác và bổ trợ lẫn nhau, tạo nên bức tranh toàn diện về khả năng thành công của DN mới. Từ phân tích các yếu tố vĩ mô như chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đến vi mô như nghiên cứu thị trường, hay các yếu tố nội tại như vốn, công nghệ, đội ngũ, cho đến phẩm chất cá nhân của người khởi sự kinh doanh, mỗi khía cạnh đều đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chiến lược phù hợp. Để thúc đẩy hoạt động khởi sự kinh doanh và đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp mới thành lập tại Việt Nam, cần có sự phối hợp đồng bộ từ nhiều phía. Các doanh nghiệp mới cần chủ động nâng cao năng lực tự thân, trong khi các cơ quan nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ. Hơn nữa, việc chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức từ các nghiên cứu khoa học như đề tài của ThS. Trịnh Thị Nhuần (2019) là cực kỳ quan trọng để tạo ra một hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ hơn. Bằng cách tập trung vào việc cải thiện các điều kiện khởi sự kinh doanh này, Việt Nam có thể nuôi dưỡng một thế hệ doanh nghiệp mới sáng tạo và thành công, góp phần vào sự phát triển kinh tế chung.

6.1. Tổng kết những điều kiện cốt lõi để doanh nghiệp mới thành lập khởi sự hiệu quả

Để doanh nghiệp mới thành lập khởi sự kinh doanh một cách hiệu quả, cần tổng hòa các điều kiện khởi sự kinh doanh cốt lõi từ ba nhóm yếu tố chính. Thứ nhất, môi trường kinh doanh bên ngoài phải thuận lợi, với hệ thống pháp luật minh bạch, các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp rõ ràng, và thị trường tiềm năng. Thứ hai, nguồn lực nội tại của DN mới cần được tối ưu hóa, bao gồm vốn đủ, công nghệ phù hợp, cơ sở vật chất đảm bảo và đặc biệt là một đội ngũ nhân sự tài năng, gắn kết. Thứ ba, người chủ doanh nghiệp phải sở hữu kinh nghiệm, kỹ năng quản lý, tầm nhìn chiến lược, khả năng lãnh đạo mạnh mẽ và một mạng lưới quan hệ rộng lớn. Sự kết hợp hài hòa và phát triển đồng bộ của những yếu tố này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho doanh nghiệp mới vượt qua giai đoạn ban đầu và đạt được thành công bền vững.

6.2. Kiến nghị chính sách và định hướng tương lai hỗ trợ khởi nghiệp Việt Nam

Để nâng cao điều kiện khởi sự kinh doanh cho doanh nghiệp mới thành lập tại Việt Nam, cần có các kiến nghị chính sách cụ thể và định hướng tương lai. Theo ThS. Trịnh Thị Nhuần (2019), các cơ quan Nhà nước nên tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, đơn giản hóa thủ tục thành lập doanh nghiệp, và giảm gánh nặng hành chính. Cần đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp về tài chính (quỹ đầu tư mạo hiểm, tín dụng ưu đãi), đào tạo (nâng cao kỹ năng quản lý, tư duy khởi sự kinh doanh), và xây dựng cơ sở hạ tầng (không gian làm việc chung, vườn ươm doanh nghiệp). Việc tạo lập một hệ sinh thái khởi nghiệp năng động, kết nối các nhà đầu tư, cố vấn, và các doanh nghiệp mới là vô cùng quan trọng. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc khuyến khích Đổi mới sáng tạo (ĐMST), hỗ trợ các DN mới tiếp cận công nghệ mới và mở rộng thị trường quốc tế, từ đó tạo ra những điều kiện khởi sự kinh doanh tối ưu cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nội dung chính

Nghiên Cứu Điều Kiện Khởi Sự Kinh Doanh Của Doanh Nghiệp Mới Thành Lập: Đòn Bẩy Cho Sự Tồn Tại Và Phát Triển Bền Vững

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Questions): Đâu là các điều kiện cốt lõi quyết định sự sống còn và thành công của một doanh nghiệp mới thành lập trong giai đoạn 3,5 năm đầu tiên tại Việt Nam? Trong ba nhóm điều kiện: môi trường bên ngoài, nguồn lực nội tại và đặc điểm cá nhân người sáng lập, yếu tố nào giữ vai trò then chốt nhất?
• Phương pháp nghiên cứu (Methodology Snapshot): Đề tài kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính phân tích dữ liệu thứ cấp (báo cáo Chỉ số Khởi nghiệp Toàn cầu - GEM Việt Nam giai đoạn 2015–2018, các khung lý thuyết quốc tế và trong nước) và dữ liệu sơ cấp thu thập qua phỏng vấn chuyên sâu 20 chủ doanh nghiệp/đồng sáng lập thuộc nhiều ngành nghề tại Hà Nội và các tỉnh lân cận. Quy trình xử lý và mã hóa dữ liệu thực hiện theo chuẩn định tính của Creswell (2014).
• Phát hiện chính (Key Findings): Nghiên cứu hệ thống hóa 3 nhóm điều kiện khởi sự kinh doanh (KSKD). Trong đó, nhóm đặc điểm cá nhân của chủ doanh nghiệp (kiến thức, kinh nghiệm thực tế, năng lực lãnh đạo và tố chất dám chấp nhận rủi ro) cùng với năng lực quản trị tài chính/dòng tiền và sự phù hợp của sản phẩm là các yếu tố quyết định trực tiếp đến sự tồn tại của DN. Ngược lại, các rào cản hành chính pháp lý, thủ tục thuế hay quy mô nhóm sáng lập ban đầu có mức độ tác động thứ yếu hơn.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Cung cấp cơ sở khoa học để tái cấu trúc chương trình đào tạo học phần Khởi sự kinh doanh tại bậc đại học; đồng thời đề xuất chính sách tín dụng thuê mua tài chính và cơ chế bảo lãnh vốn cho các cơ quan quản lý Nhà nước nhằm tối ưu hóa hệ sinh thái khởi nghiệp.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Khởi sự kinh doanh và đổi mới sáng tạo đang là động lực tăng trưởng kinh tế hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, bức tranh khởi nghiệp luôn đi kèm với mức độ rủi ro đào thải khốc liệt. Theo thống kê của Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Trẻ Việt Nam, có tới 50% doanh nghiệp mới thành lập không thể tồn tại qua mốc 5 năm. Tỷ lệ này phản ánh sự tương đồng với các nền kinh tế phát triển như Mỹ (dưới 50% tồn tại sau 5 năm), nhưng lại đặt ra thách thức lớn đối với một nền kinh tế đang phát triển với nguồn lực hỗ trợ còn hạn chế như Việt Nam.

Thực trạng tri thức và khoảng trống nghiên cứu (Research Gap): Mặc dù các khái niệm về tinh thần khởi nghiệp hay ý định khởi nghiệp đã được thảo luận nhiều, phần lớn các nghiên cứu trong nước trước đây chỉ dừng lại ở dạng cẩm nang kinh nghiệm thực hành, rời rạc và thiếu tính hệ thống hóa về các điều kiện nền tảng. Các báo cáo vĩ mô như GEM thường phản ánh bức tranh tổng quan quốc gia nhưng chưa đi sâu vào góc nhìn nội tại của chính các chủ doanh nghiệp vận hành thực tế dưới 3,5 năm. Đồng thời, chưa có công trình nào phân định rõ thứ bậc tác động của từng nhóm điều kiện tới sự sống còn của doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường Việt Nam.

Tính cấp thiết và tác động: Nghiên cứu mã số CS - 18 - 01 do ThS. Trịnh Thị Nhuần (Trường Đại học Thương Mại) chủ nhiệm được thực hiện nhằm lấp đầy khoảng trống học thuật này. Đề tài không chỉ mang tính thời sự cao trong bối cảnh Chính phủ đẩy mạnh phong trào "Quốc gia khởi nghiệp", mà còn là nền tảng trực tiếp phục vụ công tác biên soạn giáo trình giảng dạy chuyên ngành Quản trị kinh doanh, giúp các nhà khởi sự tương lai nhận diện rõ "lỗ hổng nguồn lực" trước khi đưa doanh nghiệp gia nhập thị trường.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Nghiên cứu áp dụng thiết kế nghiên cứu kết hợp giữa tổng quan lý luận (Desk Research) và nghiên cứu thực nghiệm định tính (Qualitative Empirical Research) với quy trình triển khai chặt chẽ.

   [ DỮ LIỆU THỨ CẤP ]                             [ DỮ LIỆU SƠ CẤP ]
   • Báo cáo GEM (2015-2018)                       • 20 cuộc phỏng vấn sâu
   • Khung lý thuyết: Timmons,                     • Chủ DN hoạt động < 3.5 năm
     Klofsten, Big-5 traits                        • Đa ngành nghề tại miền Bắc
                        [ XỬ LÝ THEO CRESWELL (2014) ]
                        • Ghi âm & Chuyển mã (Transcribe)
                        • Mã hóa dữ liệu (Coding)
                        • Phân tích chủ đề (Thematic Analysis)
                        • Đối chiếu & Triangulation

1. Thu thập dữ liệu

• Dữ liệu thứ cấp: Kế thừa các công trình lý thuyết kinh điển về khởi sự kinh doanh như mô hình nền tảng kinh doanh của Klofsten (2003), mô hình ba yếu tố của Timmons (1994), mô hình đặc điểm tâm lý tính cách Big-5 (Antoncic et al., 2015), cùng hệ thống dữ liệu chỉ số khởi nghiệp Việt Nam (GEM) giai đoạn 2013–2018.
• Dữ liệu sơ cấp: Tiến hành phỏng vấn sâu trực tiếp (In-depth interview) với 20 nhà sáng lập, giám đốc điều hành tại 20 doanh nghiệp mới thành lập (hoạt động dưới 3,5 năm) trên địa bàn Hà Nội và các vùng lân cận. Cơ cấu mẫu đa dạng thuộc các lĩnh vực: thương mại điện tử (tripi.vn), lập trình công nghệ (Vicare), sản xuất cơ khí, vật liệu xây dựng, dịch vụ giáo dục, phân phối bán buôn, may mặc, bảo hiểm... Quá trình phỏng vấn được ghi âm đồng thuận để đảm bảo tính nguyên bản của thông tin.

2. Kỹ thuật phân tích dữ liệu

Quy trình phân tích dữ liệu định tính tuân thủ khung chuẩn hóa của Creswell (2014):

1. Chuyển biên bản phỏng vấn (Transcribing): Chuyển toàn bộ dữ liệu ghi âm thành văn bản chi tiết.
2. Tổng hợp sơ bộ: Đọc bao quát và rút gọn các đoạn hội thoại dài thành các đơn vị thông tin cốt lõi.
3. Mã hóa (Coding): Phân loại dữ liệu thô vào các nhóm biến số đại diện cho 3 nhóm điều kiện chính.
4. Phát triển chủ đề (Thematic Analysis): Tổ chức dữ liệu theo từng trục nội dung phân tích (môi trường ngoài, nội lực DN, phẩm chất chủ DN).

3. Tính giá trị và độ tin cậy (Validity & Reliability)

Độ tin cậy của nghiên cứu được củng cố thông qua kỹ thuật đối tam giác hóa (Triangulation) – so sánh chéo giữa lý thuyết hàn lâm quốc tế, dữ liệu thống kê vĩ mô (GEM/VCCI) và câu trả lời thực tế từ các nhà sáng lập. Mặc dù giới hạn ở quy mô mẫu định tính (N = 20), nghiên cứu đạt được độ bão hòa thông tin (data saturation) sâu sắc về các khía cạnh hành vi và quyết định quản trị của DN mới.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Tổng hợp phân tích từ các doanh nghiệp khảo sát đã phác họa bức tranh rõ nét về cấu trúc các điều kiện KSKD tại Việt Nam:

1. Đặc điểm cá nhân chủ doanh nghiệp là biến số quyết định thành bại

Khác với các DN đã ổn định, vận mệnh của DN mới thành lập gần như phụ thuộc 80-90% vào năng lực cá nhân của người sáng lập. Các yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất bao gồm:

• Kiến thức chuyên môn và năng lực quản trị: Người khởi sự thiếu hiểu biết về quản trị tài chính vi mô và điều hành nhân sự thường đưa DN vào bế tắc chỉ sau 1-2 năm hoạt động.
• Kinh nghiệm ngành thực tế: Những chủ DN từng làm việc trong cùng lĩnh vực trước khi khởi nghiệp có khả năng kiểm soát chi phí và xử lý khủng hoảng tốt hơn đáng kể.
• Tố chất chấp nhận mạo hiểm (Risk-taking): Khả năng chịu đựng rủi ro và ra quyết định dứt khoát trong tình thế bất định là ranh giới giữa người làm chủ và người làm thuê.

2. Quản trị dòng tiền là "cửa ải sinh tử" trong các nguồn lực nội tại

Nghiên cứu chỉ ra rằng suy kiệt dòng tiền chứ không phải thiếu ý tưởng là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới phá sản. Các DN khởi sự thường mắc sai lầm nghiêm trọng trong việc mở rộng chi phí cố định quá sớm (thuê mặt bằng lớn, mua sắm tài sản cao cấp) kết hợp với chính sách bán hàng công nợ/trả chậm thiếu kiểm soát (như minh họa từ tình huống thực tế của cơ sở chăn nuôi gia cầm trong phụ lục đề tài), dẫn đến mất thanh khoản khi đến hạn nghĩa vụ nợ.

3. Sự vượt trội của "Sản phẩm cốt lõi" và "Năng lực Marketing - Bán hàng"

Một sản phẩm sáng tạo, giải quyết đúng nhu cầu thị trường và có sự cân bằng giữa chất lượng với giá trị là điều kiện cần. Tuy nhiên, năng lực bán hàng trực tiếp và định vị thương hiệu từ giai đoạn sơ khởi mới là điều kiện đủ để tạo ra dòng doanh thu nuôi sống bộ máy.

4. Phát hiện bất ngờ về tác động của môi trường thể chế

Trái ngược với quan điểm phổ biến cho rằng rào cản hành chính là trở ngại lớn nhất, đa số các chủ DN được phỏng vấn đánh giá thủ tục hành chính, chính sách thuế, cơ sở hạ tầng chung hay quy mô nhóm sáng lập ban đầu không phải là yếu tố mang tính quyết định sự sống còn. Các yếu tố này tạo ra sự bất tiện nhưng không trực tiếp làm sụp đổ một mô hình kinh doanh nếu nội lực của chủ DN và sản phẩm đủ vững vàng.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

• Về mặt lý luận: Đề tài đã hệ thống hóa và làm phong phú thêm khung lý thuyết về điều kiện KSKD tại một quốc gia đang chuyển đổi kinh tế. Công trình phân định ranh giới rõ ràng giữa 3 tầng điều kiện: Môi trường vĩ mô – Nguồn lực vi mô của tổ chức – Đặc tính tâm lý hành vi của cá nhân sáng lập, đặt trong bối cảnh cụ thể của DN dưới 3,5 năm tuổi.
• Về mặt đào tạo và học thuật: Đề tài đóng góp trực tiếp vào việc đổi mới và biên soạn giáo trình học phần Khởi sự kinh doanh tại Trường Đại học Thương Mại (giai đoạn 2018–2020), chuyển đổi phương pháp tiếp cận từ truyền thụ lý thuyết thuần túy sang phân tích tình huống thực chứng (Case-based Learning) với bộ câu hỏi phỏng vấn chuẩn hóa.
• Về mặt chính sách: Kiến nghị Nhà nước học tập mô hình Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Hoa Kỳ (SBA) để thiết lập cơ chế bảo lãnh tín dụng ngân hàng; đồng thời phát triển mạnh mẽ thị trường cho thuê tài chính (Leasing) – giải pháp tối ưu giúp doanh nghiệp mới tiếp cận máy móc, công nghệ sản xuất hiện đại mà không phải chịu áp lực vốn đầu tư ban đầu quá lớn.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

• Giảng viên, nhà nghiên cứu kinh tế: Tiếp cận khung tham chiếu chuẩn hóa về các nhóm điều kiện KSKD; khai thác nguồn tài liệu thực tế và các tình huống giảng dạy kinh điển (Southwest Airlines, phân bổ vốn, quản trị rủi ro khởi nghiệp) để xây dựng bài giảng chuyên sâu.
• Các Startup Founders, cá nhân chuẩn bị khởi nghiệp: Tự đánh giá năng lực bản thân qua bảng kiểm tra tố chất (kiến thức, kinh nghiệm, tâm lý chịu rủi ro); tránh bẫy khủng hoảng thanh khoản nhờ các bài học quản trị dòng tiền và phân khúc thị trường sớm.
• Các nhà quản lý doanh nghiệp mới thành lập (<3,5 năm): Định hình lại chiến lược cạnh tranh, tập trung vào năng lực cốt lõi thay vì dàn trải nguồn lực vào các liên minh hình thức.
• Cơ quan quản lý Nhà nước & hoạch định chính sách: Căn cứ thực tiễn để thiết kế các vườn ươm doanh nghiệp thực chất, mở rộng kênh tín dụng thuê mua và đưa giáo dục khởi nghiệp vào bậc học phổ thông và đại học.

---

FAQ - Các câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu này là gì?

Phát hiện cốt lõi là sự thành bại của doanh nghiệp mới thành lập (< 3,5 năm) được quyết định trực tiếp bởi năng lực cá nhân của người chủ doanh nghiệp (kiến thức, kinh nghiệm, năng lực lãnh đạo, tố chất dám chấp nhận rủi ro) và khả năng quản trị dòng tiền nội tại, chứ không phải do các yếu tố môi trường bên ngoài như cơ chế hay thủ tục hành chính.

2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài có điểm gì nổi bật?

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính chuẩn mực theo quy trình của Creswell (2014), kết hợp đối chiếu dữ liệu vĩ mô từ GEM Việt Nam với phỏng vấn sâu 20 chủ doanh nghiệp thực tế đa ngành nghề, đảm bảo tính phản ánh chân thực và độ sâu thông tin.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (Generalize) cho toàn bộ doanh nghiệp Việt Nam không?

Kết quả mang tính đại diện cao cho các DN vừa và nhỏ tại khu vực đô thị miền Bắc trong giai đoạn khởi phát. Tuy nhiên, do giới hạn mẫu định tính (N=20), việc suy rộng cho toàn quốc cần được kiểm chứng thêm bằng các nghiên cứu định lượng quy mô lớn.

4. Đâu là hướng đi tiếp theo (Next Steps) cho chủ đề nghiên cứu này?

Cần mở rộng quy mô khảo sát định lượng (Quantitative Research) với cỡ mẫu hàng trăm doanh nghiệp trên cả ba miền Bắc – Trung – Nam; đồng thời ứng dụng các mô hình kinh tế lượng (SEM, FAHP) để lượng hóa chính xác trọng số tác động của từng biến số.

5. Ứng dụng thực tiễn cấp thiết nhất cho người chuẩn bị khởi nghiệp là gì?

Cần tập trung trang bị năng lực quản trị dòng tiền hàng ngày, rèn luyện kinh nghiệm thực chiến trong ngành ít nhất 2–3 năm, và triển khai mô hình kinh doanh tinh gọn trước khi mở rộng chi phí tài sản cố định.

---

Kết luận (150 từ)

Đề tài nghiên cứu khoa học mã số CS - 18 - 01 đã phác thảo một cách toàn diện và sâu sắc hệ thống điều kiện khởi sự kinh doanh tại Việt Nam. Bằng việc khẳng định vai trò trung tâm của bản lĩnh, tri thức người sáng lập và năng lực quản trị nguồn lực nội tại, công trình mở ra hướng tiếp cận thực tiễn cho cả công tác đào tạo học thuật lẫn chiến lược vận hành doanh nghiệp.

Để nâng cao tỷ lệ sống sót của các doanh nghiệp mới thành lập, sự kết hợp đồng bộ giữa nỗ lực tự hoàn thiện của cá nhân doanh nhân và các chính sách bảo lãnh tín dụng linh hoạt từ phía Nhà nước là đòi hỏi tất yếu.

[!TIP] Hành động ngay: Các nhà khởi sự kinh doanh tương lai hãy bắt đầu bằng việc lập kế hoạch kiểm soát dòng tiền chi tiết và củng cố kiến thức quản trị thực chiến trước khi chính thức đưa doanh nghiệp gia nhập thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài Khởi sự kinh doanh đang là chủ đề thời sự, nhận được sự quan tâm rộng rãi trong xã hội Việt Nam cũng như các nước khác trên thế giới. Các doanh nghiệp khởi sự đóng góp cho sự phát triển kinh tế chung của đất nước, tạo công ăn việc làm, phát huy nguồn nội lực và sức sáng tạo của mỗi người. Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã và đang đề ra nhiều chính sách, biện pháp hỗ trợ, khuyến khích tinh thần đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp của các cá nhân, nhất là các bạn trẻ.

Với sự lựa chọn cho mình con đường lập thân, lập nghiệp, hoặc là đi “làm thuê”, hoặc là bản thân mình “làm chủ”? Với sự lựa chọn muốn “làm chủ”, khi bắt đầu khởi sự công việc kinh doanh của mình, họ sẽ đứng trước nhiều câu hỏi. Làm thế nào để hiện thực hóa ý tưởng, làm thế nào để huy động các nguồn lực, khởi động và điều hành hoạt động kinh doanh mới… Đặc biệt, đâu là các yếu tố, các điều kiện cần thiết để khởi sự kinh doanh thành công, ngay từ những giai đoạn đầu hình thành ý tưởng đến khi đưa doanh nghiệp vào hoạt động và để doanh nghiệp hoạt động thành công trên thị trường vẫn là những câu hỏi lớn đặt ra đối với các cá nhân, tổ chức. Trên thực tế hiện nay tại Việt Nam cho thấy, số lượng người khởi sự kinh doanh hàng năm rất lớn, nhưng số lượng thành công thì chỉ là một phần nhỏ hoặc thậm chí rất nhỏ. Bên cạnh đó không ít những doanh nghiệp khởi sự kinh doanh thất bại.

Theo số liệu thống kê của Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp trẻ Việt Nam, 50% số công ty mới thành lập ở Việt Nam không thể tồn tại quá 5 năm. So sánh với một số nước khác trên thế giới như tại nước Anh, tỷ lệ doanh nghiệp tồn tại sau 3-5 năm là 70%, còn tại Mỹ thì tỷ lệ DN tồn tại sau 5 năm hoạt động là dưới 50%. Khi tìm hiểu về những nguyên nhân dẫn đến sự thất bại của các doanh nghiệp khởi sự, một trong những lý do chủ yếu là các điều kiện khởi sự kinh doanh chưa đảm bảo kể cả các điều kiện bên ngoài doanh nghiệp; lẫn các điều kiện bên trong doanh nghiệp chẳng hạn như các điều kiện về pháp lý, điều kiện về vốn, điều kiện về nhân lực và cả những yếu tố thuộc về cá nhân người khởi sự kinh doanh… Và đặc biệt khởi sự kinh doanh thất bại cũng là do người khởi sự kinh doanh đã không đánh giá đúng những gì họ cần học, thiếu kiến thức kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết. Đây thực sự là thách thức lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn khởi sự kinh doanh hiện nay.

Chưa kể, sau khi ý tưởng được hiện thực hóa thành một doanh nghiệp cụ thể, những người khởi sự kinh doanh mới thực sự thấy nhiều khó khăn chồng chất. Việc nghiên cứu lý thuyết về điều kiện khi khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập hiện nay còn rất hạn chế, tuy đã được ít nhiều các tài liệu nghiên cứu, nhưng đa phần các tài liệu chưa chỉ ra được một cách có hệ thống các điều kiện 1 cần thiết khi khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập. Đồng thời, cũng chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu cụ thể về điều kiện khởi sự kinh doanh của các doanh nghiệp nói chung, của doanh nghiệp mới thành lập ở Việt Nam nói riêng. Tại Trường Đại học Thương mại, Khởi sự kinh doanh là một trong những học phần chuyên ngành quan trọng được Nhà trường phân công cho bộ môn Quản trị tác nghiệp kinh doanh giảng dạy từ năm học 2017 – 2018.

Tuy nhiên, cũng giống như các tài liệu trong và ngoài nước hiện nay, tài liệu giảng dạy học phần Khởi sự kinh doanh của bộ môn vẫn chưa hoàn thiện. Riêng nội dung về các điều kiện khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập chỉ được đề cập đến ở mức rất khái quát và chưa có tính hệ thống cao. Để đảm bảo và nâng cao chất lượng dạy và học, Nhà trường cũng đã có quyết định giao cho Bộ môn trong việc biên soạn giáo trình học phần này và hiện đang được bộ môn triển khai trong năm học giai đoạn 2018-2020. Vì vậy, đóng góp cho việc biên soạn giáo trình học phần Khởi sự kinh doanh trong thời gian tới, công tác nghiên cứu về khởi sự kinh doanh nói chung, các điều kiện khởi sự kinh doanh nói riêng là điều rất cần thiết.

Được bộ môn phân công nghiên cứu và viết một số nội dung liên quan đến học phần này, trong đó có nội dung nghiên cứu về “điều hành hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập”. Tác giả sẽ tiến hành nghiên cứu hệ thống hóa lý thuyết về điều kiện khởi sự kinh doanh của các doanh nghiệp mới thành lập và nghiên cứu thực trạng tại một số doanh nghiệp mới thành lập ở Việt Nam để nhằm cung cấp rõ hơn về lý thuyết cũng như thực tiễn. Với mục tiêu phục vụ trực tiếp cho việc biên soạn giáo trình giảng dạy học phần Khởi sự kinh doanh trong thời gian tới cùng với mong muốn hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc khởi sự kinh doanh thành công, tác giả lựa chọn đề tài “Nghiên cứu điều kiện khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp mới thành lập” là đề tài nghiên cứu khoa học cấp Trường. Tổng quan tình hình nghiên cứu 2.

Trong nước Hiện nay, trong nước có khá nhiều tài liệu và các công trình nghiên cứu về khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh. Các tài liệu và công trình nghiên cứu đó được xoay quanh các vấn đề chính như tinh thần khởi nghiệp, ý định khởi nghiệp, quá trình khởi nghiệp, ý định khởi sự kinh doanh… Về điều kiện khởi sự kinh doanh, các tài liệu đó cũng đã ít nhiều có đề cập đến các điều kiện khác nhau, bao gồm các điều kiện về bản thân người khởi sự kinh doanh, điều kiện nền tảng về vốn, pháp lý, nhân lực, cơ sở vật chất trang thiết bị… Nhưng nhìn chung, các tài liệu và công trình này đưa ra còn chưa mang tính hệ thống, chưa khoa học và chưa thực sự chi tiết về các điều kiện khởi sự kinh doanh. Cụ thể: 2 Trong tài liệu của tác giả Nguyễn Ngọc Huyền Và Ngô Thị Việt Nga (2016) đã cung cấp cho người đọc cái nhìn tổng quan về nghề kinh doanh, khởi sự kinh doanh, tư duy khởi sự kinh doanh, phương thức, quy trình, chiến lược khởi sự kinh doanh. Trong đó, nội dung các điều kiện khởi sự kinh doanh được tác giả đề cập đến theo các nội dung bao gồm: các điều kiện cần thiết để trở thành chủ DN (tư chất của một doanh nhân sẽ “thành đạt”, đến chuẩn bị các điều kiện về kiến thức, điều kiện về tố chất….), các điều kiện về nguồn lực cần thiết cho doanh nghiệp mới như điều kiện về nguồn nhân lực, cơ sở vật chất trang thiết bị, điều kiện về tài chính cho việc tạo lập và duy trì doanh nghiệp mới… Để đảm bảo các nguồn lực cần thiết cho doanh nghiệp mới, theo nhóm tác giả việc lựa chọn nhóm các nhà quản trị để khởi sự kinh doanh là nhiệm vụ quan trọng nhất khi thành lập doanh nghiệp mới.

Tiếp đó là các vấn đề liên quan đến tuyển chọn nhân lực, huy động vốn, mua sắm tài sản phương tiện và trang thiết bị văn phòng. Điều kiện về tài chính cần thiết, các yếu tố liên quan đến marketing như chọn thị trường mục tiêu, xác định vị thế của doanh nghiệp, xác định đối tượng khách hàng, xây dựng nhãn hiệu, marketing hỗn hợp cho doanh nghiệp mới, quá trình bán hàng… Ngoài ra, tác giả cũng đề cập đến khía cạnh để tạo dựng nền tảng cho một doanh nghiệp phát triển lâu dài, ổn định, bền vững ngay từ giai đoạn đầu khi thành lập chủ DN đã phải thực hiện các công việc thiết lập quan hệ với các đối tác chiến lược, bạn hàng, khách hàng, thiết lập các quan hệ nội bộ doanh nghiệp, với các cơ quan quản lý vĩ mô và thực thi chiến lược phát triển thích hợp lâu dài. Quy trình khởi sự kinh doanh được trình bày cụ thể bao gồm các bước từ khi hình thành, đánh giá và lựa chọn ý tưởng, đến khi lập kế hoạch kinh doanh và triển khai hoạt động kinh doanh mới. Như vậy, đây là tài liệu rất hữu ích cung cấp cho độc giả những kiến thức và kỹ năng cơ bản nhất về khởi sự kinh doanh và điều kiện khởi sự kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tài liệu chưa nhấn mạnh được đâu là điều kiện có mức độ ảnh hưởng lớn nhất đến sự thành công của doanh nghiệp mới khởi sự, đâu là điều kiện quyết định sự thành công của cá nhân người khởi sự kinh doanh. Theo GEM (2018): (GEM được triển khai lần đầu vào năm 1999 với sự tham gia của 10 nước phát triển, trong đó có 7 nước thuộc nhóm G7 là Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ và ba nước khác là Đan Mạch, Phần Lan và Israel. Từ chỗ chỉ 10 quốc gia phát triển tham nghiên cứu chỉ số GEM trong năm đầu tiên, sau 19 năm triển khai, nghiên cứu GEM đã được thực hiện ở trên 100 nước và trở thành nghiên cứu có quy mô lớn nhất về kinh doanh trên toàn cầu. Với phương pháp nghiên cứu thống nhất được điều hành bởi các nhà nghiên cứu kinh tế hàng đầu của Hiệp hội các nhà nghiên cứu kinh doanh toàn cầu (Global Entrepreneurship 3 Research Association - GERA2 ), GEM có thể thu thập được bộ cơ sở dữ liệu đồng bộ tại quốc gia thành viên, từ đó có thể giúp so sánh sự phát triển kinh doanh và các yếu tố tác động đến sự phát triển kinh doanh giữa các quốc gia, giữa các khu vực một cách chính xác và đề xuất các chính sách giúp nâng cao sự phát triển kinh doanh tại các quốc gia).

Mối quan tâm chính của GEM là hoạt động thành lập doanh nghiệp mới, bao gồm những doanh nghiệp đang được thành lập hoặc mới hoạt động được dưới 3,5 năm. Kết quả nghiên cứu của GEM trong báo cáo chỉ số khởi nghiệp của Việt Nam xuất bản năm 2018, là một trong những tài liệu chỉ ra rất cụ thể về các chỉ số khởi nghiệp của Việt Nam, cơ hội, tiềm năng khởi nghiệp ĐMST, hoạt động khởi sự kinh doanh tại Việt Nam năm 2018, triển vọng kinh doanh ở Việt Nam năm 2018.