Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng đào tạo nhân lực tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ và Thương mại Nhật An. Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện đào tạo nhân lực tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ và Thương mại Nhật An. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐÀO TẠO NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1.
Các khái niệm cơ bản 1. Nhân lực Nhân lực là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học khác nhau, tùy theo những cách tiếp cận khác nhau mà có những quan điểm khác nhau về nhân lực. Theo Lê Thanh Hà (2009) định nghĩa như sau: Nhân lực được hiểu là nguồn lực trong mỗi con người. Nó bao gồm cả trí lực và thể lực.
Nó thể hiện ra bên ngoài bởi khả năng làm việc. Nó bao gồm cả sức khỏe (chiều cao, cân nặng, sức bền của lực…), trình độ (kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm), tâm lý, ý thức, mức độ cố gắng, sức sáng tạo, lòng đam mê. Theo Trần Xuân Cầu (2012) cho rằng: “Nhân lực là sức lực con người, nằm trong mỗi con người và làm cho con người hoạt động. Sức lực đó ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của cơ thể con người và đến một lúc nào đó, con người đủ điều kiện tham gia vào quá trình lao động – con người có sức lao động”.
Các tác giả Đặng Quốc Bảo - Nguyễn Đắc Hưng (2004) lại cho rằng nhân lực chỉ NLĐ kỹ thuật được đào tạo trong nguồn nhân lực ở 1 trình độ nào đó để có năng lực tham gia vào lao động xã hội. Năng lực của người lao động kỹ thuật được cấu thành bởi các yếu tố: kiến thức, kỹ năng, thái độ và thói quen làm việc. Cách hiểu này cho phép xác định cơ cấu nhân lực của cộng đồng và của quốc gia một cách cụ thể và thuận lợi cho việc xác định các mục tiêu đào tạo nhân lực. Tóm lại, những khái niệm trên đều thống nhất nội dung cơ bản: Nhân lực bao gồm tất cả các tiềm năng của con người trong một tổ chức, tức là tất 10 cả các thành viên trong tổ chức, doanh nghiệp sử dụng kiến thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển.
Thành công của một doanh nghiệp phụ thuộc vào chất lượng và trình độ của nhân lực. Chính vì vậy, quản trị nhân lực được xem là yếu tố quan trọng hàng đầu trong mỗi doanh nghiệp. Đào tạo nhân lực Hiện nay có nhiều khái niệm về đào tạo nhân lực được công bố như: Theo Từ điển bách khoa Việt Nam (2011) thì “Đào tạo là quá trình tác động đến một con người, làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững tri thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và có khả năng nhận một sự phân công lao động nhất định, góp phần của mình vào việc phát triển xã hội, duy trì và phát triển nền văn minh của loài người”. Theo Trần Xuân Cầu (2012): Đào tạo nhân lực là quá trình truyền đạt và lĩnh hội những kiến thức và kỹ năng cần thiết để người được đào tạo có thể thực hiện được các công việc, chuyên môn hoặc một nghề nào đó trong tương lai.
Đào tạo gắn liền với quá trình học tập và giảng dạy. Nếu quá trình đào tạo không có giảng dạy thì quá trình đó gọi là sự đào tạo do người học tự học tập nâng cao trình độ của mình thông qua các tài liệu sách báo và thực tế hoạt động. Theo tác giả Lê Thị Hạnh (2016): Đào tạo nguồn nhân lực là quá trình trang bị kiến thức cho người lao động để họ có thể đảm nhận một số công việc nhất định trong quá trình sản xuất - xã hội. Đào tạo nguồn nhân lực là khái niệm để chỉ một con người, một NLĐ cụ thể có trình độ lành nghề ứng với một ngành nghề cụ thể.
Từ những khái niệm, quan điểm trên về đào tạo nhân lực, có thể hiểu: Đào tạo nhân lực là các hoạt động học tập có tổ chức, diễn ra trong những khoảng thời gian xác định (thực hiện về cả bên trong tổ chức và cả bên ngoài, 11 như học việc, học nghề…) nhằm hướng vào việc giúp cho NLĐ nắm rõ hơn chuyên môn, nghiệp vụ của mình ở công việc hiện tại, bổ sung những kỹ năng, kiến thức còn thiếu để thực hiện công việc một cách tốt hơn trong tương lai, đáp ứng như cầu nhân lực ngày càng tốt hơn của doanh nghiệp. Đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp có thể hiểu là một tập hợp gồm các công việc từ xác định cơ sở triển khai, phân định trách nhiệm, xác định nhu cầu đào tạo, lập kế hoạch đào tạo, tổ chức thực hiện đào tạo đến đánh giá kết quả chương trình đào tạo và đánh giá hiệu quả sau đào tạo. Nội dung đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp Đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp là một quy trình bao gồm nhiều bước và được sắp xếp một cách khoa học và liên kết chặt chẽ với nhau để tối ưu hiệu suất đào tạo. Nội dung đào tạo nhân lực bao gồm: 1.
Xác định nhu cầu đào tạo Bước đầu tiên của một tiến trình đào tạo là xác định được một cách chính xác nhu cầu nhân lực cần đào tạo. Khi xác định nhu cầu đào tạo chính xác sẽ tạo được hiệu quả cao trong việc triển khai các bước tiếp theo của quy trình đào tạo. Phân tích nhu cầu đào tạo Tùy thuộc vào từng đối tượng cụ thể khác nhau mà nhu cầu đào tạo khác nhau. Thông thường việc xác định nhu cầu đào tạo trong các tổ chức được thực hiện qua các nghiên cứu phân tích sau: Phân tích doanh nghiệp: - Là sự phân tích nhằm xác định mức độ phù hợp giữa hoạt động đào tạo so với chiến lược và định hướng phát triển của tổ chức Để có thể xác định được nhu cầu đào tạo thông qua việc phân tích công ty, việc soạn thảo một kế hoạch đào tạo được tiến hành từ các bộ phận quản lý thấp nhất trong tổ chức.
Mỗi bộ phận cần thiết lập một kế hoạch đào tạo thông 12 qua sự nắm bắt nhu cầu đào tạo của nhân viên sau đó các bộ phận sẽ lập một bảng tổng hợp về nhu cầu của các đơn vị và gửi cho phòng HCNS. Phân tích công việc: Là phân tích xác định các kỹ năng và các hành vi cần thiết cho nhân viên để thực hiện tốt công việc. Phân tích công việc cần phải chỉ ra cho người lao động biết phải làm gì để thực hiện tốt công việc được giao. Hoạt động này thực chất là nhằm trả lời cho câu hỏi nên giảng dạy cái gì khi đào tạo để cho người được đào tạo có thể thực hiện được tốt nhất các công việc của mình.
Trong quá trình phân tích công việc, doanh nghiệp sử dụng bảng mô tả công việc và bảng tiêu chuẩn thực hiện công việc cho từng đối tượng lao động. Thông qua hai bảng này thì tổ chức có thể tìm hiểu được trình độ của mỗi NLĐ, phân tích định hướng công việc và từ đó sắp xếp công việc phù hợp với trình độ của họ. Phân tích người lao động: Phân tích NLĐ là phân tích đối tượng, trình độ, kiến thức, kỹ năng và thái độ hiện có của NLĐ đó. Từ đó tìm ra lý do xem có phải những hạn chế, yếu kém của kết quả thực hiện công việc là do sự thiếu hụt những kỹ năng, kiến thức và khả năng của NLĐ hay là do những vấn đề liên quan đến động lực của con người, thiết kế công việc không hợp lý; ai là đối tượng cần phải được đào tạo; những kiến thức, kỹ năng, quan điểm nào cần thiết được lĩnh hội hay chú trọng trong quá trình đào tạo, phát triển.
Phương pháp thu thập thông tin để xác định nhu cầu đào tạo: Phỏng vấn cá nhân, sử dụng bảng câu hỏi, thảo luận nhóm, quan sát, phân tích thông tin sẵn có. Căn cứ vào các văn bản cho công việc và việc đánh giá tình hình thực hiện công việc, căn cứ vào cơ cấu tổ chức và kế hoạch về nhân lực, công ty sẽ xác định được số lượng, loại lao động và loại kiến thức kỹ năng cần được đào tạo. Nội dung xác định nhu cầu đào tạo Phương pháp xác định nhu cầu đào tạo về số lượng có thể chia thành 2 loại là xác định nhu cầu đào tạo nhân viên và xác định nhu cầu đào tạo cán bộ quản lý (Nguyễn Quốc Tuấn, 2005; Hương Huy, 2008). Nội dung xác định nhu cầu đào tạo nhân viên bao gồm: Xác định nhu cầu đào tạo; Xác định danh sách NLĐ cần đào tạo; Xác định số lượng NLĐ cần cho từng vị trí công việc và trình độ tương ứng trong kỳ kế hoạch; Nội dung xác định nhu cầu đào tạo cán bộ quản lý bao gồm: Xác định số người cần tuyển dụng thêm ở các bộ phận và các chức danh công việc cần tuyển thêm; Lựa chọn những cá nhân phù hợp để tiến hành đào tạo dựa trên mục tiêu và chiến lược phát triển của tổ chức.
Lập kế hoạch đào tạo 1. Xác định mục tiêu đào tạo Việc xác định mục tiêu đào tạo rất cần thiết, nếu không đào tạo sẽ không có mục đích, không đúng đối tượng thật sự cần được đào tạo, gây lãng phí. Xác định mục tiêu đào tạo sẽ có được phương hướng rõ ràng cho kế hoạch đào tạo, đó cũng là nền móng cho kế hoạch đào tạo. Mục tiêu đào tạo là xác định kết quả cần đạt được của chương trình đào tạo.
Sau chương trình đào tạo, họ sẽ đạt được: - Những kỹ năng cụ thể cần đào tạo, trình độ kỹ năng có được sau đào tạo. - Số lượng và cơ cấu học viên theo thời gian đào tạo. - Mục tiêu đào tạo tốt cho phép việc đánh giá, chấm điểm công bằng. Xác định đối tượng đào tạo - Lựa chọn đối tượng để đào tạo là một bước rất quan trọng, nếu chúng ta tiến hành lựa chọn không kỹ thì hiệu quả của hoạt động này không cao nó sẽ gây ra sự lãng phí thời gian và tiền của, công sức của người tham gia đào tạo.
14 Việc xác định cho công tác đào tạo nghĩa là ta phải xác định xem ai là người đi học, cần phải xem xét các đối tượng: - Những NLĐ có nhu cầu được đào tạo - Những NLĐ được cử đi tham gia học tập do doanh nghiệp có nhu cầu - Những NLĐ có khả năng tiếp thu.