MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới là một chương trình cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05 tháng 8 năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa X về nông nghiệp - nông dân - nông thôn. Đây là Chương trình mục tiêu Quốc gia mang tính toàn diện, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển lâu dài, bền vững ở khu vực nông thôn hướng đến :“Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”. Để có thế xây dựng một nông thôn phát triển, làm nòng cốt cho việc phát triển đất nước thì vấn đề quy hoạch phát triển nông thôn phải được đặt lên hàng đầu, tuy nhiên việc quy hoạch phát triển nông thôn trên cả nước vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết như: các chương trình quy hoạch cho nông thôn còn kém hiệu quả, công tác lập quy hoạch chưa bám sát vào tình hình thực tế của địa phương, quy hoạch chồng chéo và không đồng bộ.
Để giải quyết các vấn đề tồn tại về quy hoạch phát triển nông thôn nói trên ngày 4/6/2010 Chính phủ đã đã phê duyệt “Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 -2020” kèm theo đó là bộ 19 tiêu chí về xây dựng nông thôn mới với mục tiêu xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch. Xã hội nông thôn dân chủ ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, môi trường sinh thái được bảo vệ, an ninh trật tự được giữ vững, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Để hiện thực hóa chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới tôi xin được đề xuất đề tài : “Đánh giá công tác thực hiện xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã An Sinh, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2011-2014”. e 2 An Sinh là một xã Miền núi của huyện Đông Triều, xã nằm ở phía tây bắc của huyện, cách trung tâm Thị trấn Đông Triều 8,0 km, có điều kiện thuận lợi về phát triển kinh tế - xã hội cũng như phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa.
Xã có 17 thôn có 1962 hộ với 6863 nhân khẩu. Mật độ dân cư thưa, thôn xa nhất cách trung tâm xã 14 km (Thôn Tân Tiến). Trên địa bàn xã có 11 dân tộc anh em sinh sống, trong đó dân tộc kinh chiếm 96%. Mục đích của đề tài Xây dựng hình mẫu quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã An Sinh, huyện Đông Triều đáp ứng các tiêu chí có liên quan đến lĩnh vực xây dựng cơ bản theo bộ tiêu chí về Nông thôn mới của quốc gia và đề án xây dựng nông thôn mới của tỉnh Quảng Ninh.
Yêu cầu của đề tài - Điều tra chính xác tình hình cơ bản của xã An Sinh. - Đánh giá hiện trạng sử dụng đất của xã An Sinh. - Xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội trong xây dựng nông thôn mới phải đảm bảo tính khả thi, tính khoa học, phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất của huyện đã được phê duyệt, đảm bảo đất đai được sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp với điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của xã, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển đồng bộ giữa các ngành, các lĩnh vực trong xã. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: Tìm hiểu nắm vững được những kiến thức thực tế trong quản lý nhà nước về đất đai nói chung và chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
- Ý nghĩa trong thực tiễn: Qua việc nghiên cứu xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội trong xây dựng nông thôn mới nhằm tìm ra những phương án khả thi cũng như những thuận lợi, khó khăn, giải pháp thực hiện các công trình. e 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học về quy hoạch nông thôn mới 2. Cơ sở pháp lý của lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới 2.
Các văn bản của Trung ương - Luật Xây dựng số 16/2003/QH11 ngày 26/11/2003; - Nghị định số 08/2005/NĐ-CP ngày 24/01/2005 của Chính phủ về quy hoạch xây dựng; - Nghị quyết số 26-NQ/TƯ ngày 5/8/2008 của Ban chấp hành Trung ương về nông nghiệp - nông dân - nông thôn (Hội nghị TW lần thứ 7 khoá X của Đảng); - Thông tư số 07/2008/TT-BXD ngày 07/4/2008 của Bộ Xây dựng về việc hướng dẫn lập, thẩm định, phê duyệt và quản lý quy hoạch xây dựng; - Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí nông thôn mới; - Thông tư số 31/2009/TT-BXD ngày 10/9/2009 của Bộ Xây dựng về việc Ban hành tiêu chuẩn quy hoạch xây dựng nông thôn; - Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21/9/2009 về việc hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới; - Quyết định số 193/QĐ-TTg ngày 02/2/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chương trình rà soát quy hoạch xây dựng nông thôn mới; - Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020; - Thông tư số 09/2010/TT-BXD ngày 04/8/2010 của Bộ Xây dựng Quy định việc lập nhiệm vụ, đồ án quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới; e 4 - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng QCXDVN 01: 2008/BXD); - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về QHXDNT (QCVN 14: 2009/BXD); - Thông tư số 07/2010/TT- BNNPTNT ngày 08/2/2010 của Bộ Nông nghiệp và PTNT về hướng dẫn quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp cấp xã theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới; - Sổ tay hướng dẫn xây dựng nông thôn mới do Bộ Nông nghiệp và PTNT và sổ tay hướng dẫn xây dựng nông thôn mới do Bộ Xây dựng ban hành năm 2010; - Căn cứ Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC ngày 13/4/2011 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Bộ Kế hoạch và Đầu tư - bộ Tài Chính về việc hướng dẫn một số nội dung thực hiện quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 4/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020; - Các văn bản pháp lý khác có liên quan; 2. Các văn bản của địa phương. Căn cứ Nghị quyết số 01/NQ-TU ngày 27/10/2010 của BCH Đảng bộ tỉnh về xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020; Căn cứ Nghị quyết số 39/2010/NQ-HDND ngày 10/12/2010 của HĐND tỉnh Quảng Ninh về xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010-2020; Căn cứ Quyết định số 1111/QĐ-UBND ngày 02/5/2013 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc ban hành tạm thời các tiêu chí nông thôn mới tỉnh Quảng Ninh; Căn cứ Nghị Quyết số 03/NQ/HU ngày 21/12/2010 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; e 5 Căn cứ Quyết định số 653/QĐ-UBND ngày 08/6/2012 của UBND huyện Đông Triều về việc phê duyệt Đề án xây dựng nông thôn mới huyện Đông Triều giai đoạn 2011-2015, định hướng đến năm 2020; Căn cứ Chương trình hành động số: 124/CTr-UBND ngày 25/2/2011 UBND huyện về việc thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; Căn cứ Kế hoạch số: 27/KH-UBND ngày 25/4/2011 của UBND huyện về việc thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới huyện Đông Triều giai đoạn 2011-2015; Căn cứ Nghị quyết số 13-NQ/ĐU, ngày 28/02/2011 của Đảng uỷ xã An Sinh về xây dựng nông thôn mới xã An Sinh đến năm 2014; Căn cứ Quyết định số 20-QĐ/ĐU, ngày 15/01/2011 về việc thành lập Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã An Sinh giai đoạn 2011- 2015; Căn cứ Quyết định số 01-QĐ/BCĐ, ngày 15/01/2011 của Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới về việc Ban hành quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã An Sinh giai đoạn 2011 - 2014; Căn cứ Quyết định số 02-QĐ/BCĐ, ngày 15/01/2011 của Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới về việc Ban hành quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã An Sinh giai đoạn 2011 - 2014; Căn cứ Thông báo số 01-TB/BCĐ, ngày 15/01/2011 của Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới về việc Thông báo phân công nhiệm vụ cho các thành viên Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã An Sinh giai đoạn 2011 - 2014; Căn cứ Nghị quyết số 09/2011/NQ- HĐND, ngày 28/9/2011 của Hội đồng nhân dân xã về phê duyệt Đố án quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã An Sinh; e 6 Căn cứ Nghị quyết số 10/2011/NQ- HĐND, ngày 28/9/2011 của Hội đồng nhân dân xã về phê duyệt Đề án quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã An Sinh; 2. Khái niệm về nông thôn Nông thôn là một hệ thống xã hội, một cộng đồng xã hội có những đặc trưng riêng biệt như một xã hội nhỏ, trong đó có đầy đủ các yếu tố, các vấn đề xã hội và các thiết chế xã hội.
Nông thôn được xem xét như một cơ cấu xã hội, trong đó có hàng loạt các yếu tố, các lĩnh vực nằm trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Đặc trưng của Nông thôn mới thời kỳ CNH - HĐH, giai đoạn 2010 -2020 Bao gồm: - Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao; - Nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; - Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy; - An ninh tốt, quản lý dân chủ; - Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao. - Trương trình xây dựng quy hoạch nông thôn mới được thực hiện dựa trên bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Bộ tiêu chí là căn cứ để xây dựng nội dung chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
Chỉ đạo thí điểm xây dựng mô hình nông thôn mới trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, kiểm tra, đánh giá công nhận xã, huyện, tỉnh đạt nông thôn mới. - Bộ tiêu chí sẽ được điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội của đất nước và từng thời kỳ.