CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐÁNH GIÁTHỰC TRẠNG TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VÀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tài chính doanh nghiệp và các quyết định tài chính doanh nghiệp 1. Tài chính doanh nghiệp Khái niệm doanh nghiệp Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế thực hiện các hoạt động sản xuất, cung ứng hàng hóa cho người tiêu dùng qua thị trường nhắm mục đích sinh lời. Quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng là quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào như nhà xưởng, thiết bị, nguyên vật liệu… và sức lao động để tạo ra yếu tố đầu ra là hàng hóa và tiêu thụ hàng hóa để thu lợi nhuận.
Quá trình hoạt động của DN là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ hợp thành hoạt động tài chính của DN, làm phát sinh, tạo ra sự vận động của dòng tiền. Bên trong quá trình này là các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị hợp thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp: Quan hệ tài chính giữa DN với Nhà nước, với các chủ thể kinh tế, các tổ chức xã hội, với người lao động, với các chủ sở hữu hay các quan hệ trong nội bộ DN…các mối quan hệ này ảnh hưởng, tác động trực tiếp tới quá trình quản trị tài chính của DN Từ những vấn đề trên, có thể rút ra các nhận xét: Xét về bản chất, TCDN là các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị, nảy sinh gắn liền với việc tạo lập, sử dụng các quỹ tiền tệ của DN trong quá trình hoạt động của DN Xét về hình thức, TCDN là các quỹ tiền tệ trong quá trình tạo lập, phân phối, sử dụng và vận động gắn liền với hoạt động của DN SV:Lưu Thị Hậu Lớp: CQ49/11.17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 6 Học viện Tài chính 1. Các quyết định tài chính của doanh nghiệp Quyết định đầu tư: Là những quyết định liên quan đến tổng giá trị TS và giá trị từng bộ phận TS, ảnh hưởng đến bên trái bảng cân đối kế toán. Bao gồm các quyết định về đầu tư TSCĐ, TSLĐ, quyết định về việc sử dụng đòn bẩy tài chính, về điểm hòa vốn… Quyết định đầu tư được xem là quyết định quan trọng nhất trong các quyết định TCDN bởi nó tạo ra giá trị cho DN.
Một quyết định đúng đắn sẽ gớp phần làm tăng giá trị DN, gia tăng giá trị TS cho chủ sở hữu. Ngược lại một quyết định sai lầm sẽ làm tổn thất giá trị DN dẫn tới thiệt hại TS cho chủ sở hữu. Quyết định huy động vốn: Là nững quyế định liên quan tới việc lựa chọn nguồn vốn nào để cung cấp cho các quyết định đầu tư, ảnh hưởng đến bên phải bảng cân đối kế toán. Bao gồm các quyết định huy động vốn ngắn hạn hay dài hạn, từ những nguồn nào là hợp lý để tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn.
Quyết định huy động vốn là một thách thức với các nhà quản trị TCDN. Để có được quyết định đúng đắn nhà quản trị cần nắm vững những điểm lợi, bất lợi của việc sử dụng các công cụ huy động vốn; đánh giá chính xác tình hình hiện tại và dự báo đúng đắn diễn biến thị trường – giá cả trong tương lai…trước khi đưa ra quyết định huy động vốn. Quyết định phân chia lợi nhuận: Gắn liền với quyết định phâ chia cổ tức hay chính sách cổ tức của DN. Các nhà quản trị tài chính sẽ phải lựa chọn giữa việc sử dụng phần lớn LNST để chia cổ tức hay giữ lại tái đầu tư.
Những quyết định này liên quan đến việc DN nên theo đuổi một chính sách cổ tức như thế nào và nó sẽ tác động như thế nào đến giá trị DN hay giá cổ phiếu của công ty trên thị trường hay không. SV:Lưu Thị Hậu Lớp: CQ49/11.17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 7 Học viện Tài chính Căn cứ vào thời gian thực hiện, quyết định tài chính được chia thành 2 nhóm: Quyết định tài chính dài hạn: Là những quyết định có tính chiến lược, có tầm ảnh hưởng lâu dài đến sự tồn tại và phát triển của DN (quyết định đầu tư, huy động vốn dài hạn và phân chia lợi nhuận) Quyết định đầu tư tài chính ngắn hạn: là những quyết định có tính chất tác nghiệp, ảnh hưởng không lớn đến sự tồn tại và phát triển của DN (quyết định tài chính chiến thuật), bao gồm: - Quyết định dự trữ vốn bằng tiền: Dự trữ bao nhiêu tiền là đủ? Để vừa đảm bảo khả năng thanh toán vừa tối thiểu hóa chi phí. - Quyết định về nợ phải thu: Lựa chọn chính sách thanh toán, chiết khấu hợp lý. Để vừa tăng khả năng cạnh tranh mà vẫn đảm bảo thu hồi nợ.
- Quyết định về chiết khấu thanh toán: Áp dụng như thế nào để có thể giúp doanh nghiệp thu hồi nhanh tiền bán hàng, giảm nhu cầu vốn và giúp giảm chi phí sử dụng vốn. - Quyết định về dự trữ vốn tồn kho: Cần quyết định xem dự trữ bao nhiêu thì không làm gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh và tối thiểu hóa chi phí bảo quản, lưu trữ… - Quyết định TC ngắn hạn khác: Các quyết định về khấu hao TSCĐ, trích lập quỹ dự phòng…. Tóm lại, nhà quản trị tài chính cần phải đưa ra các quyết định tài chính nhằm tối đa hóa giá trị DN. Với mỗi quyết định tài chính, nhà quản trị luôn phải đối mặt với mâu thuẫn giữa rủi ro và sinh lời.
Mỗi quyết định phải đảm bảo tối thiểu hóa rủi ro và tối đa hóa được tỷ suất sinh lời. Quyết định tài chính phải đảm bảo tối thiểu hóa được rủi ro và tối đa hóa được tỷ suất sinh lời cho chủ sở hữu. SV:Lưu Thị Hậu Lớp: CQ49/11.17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 8 Học viện Tài chính 1. Quản trị tài chính doanh nghiệp 1.1 Khái niệm Quản trị tài chính doanh nghiệp là việc lựa chọn, đưa ra quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định tài chính nhằm đạt được các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp.
Do các quyết định tài chính của doanh nghiệp đều gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy quản trị tài chính doanh nghiệp còn được nhìn nhận là quá trình hoạch định, tổ chức thực hiện, điều chỉnh và kiểm soát quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ đáp ứng nhu cầu hoạt động của doanh nghiệp. QTTCDN là một bộ phận, là nội dung quan trọng hàng đầu của quản trị DN, nó có quan hệ chặt chẽ và ảnh hưởng tới tất cả các mặt hoạt động của DN.2 Vai trò của quản trị tài chính doanh nghiệp Vai trò quản trị tài chính doanh nghiệp hiện nay ngày càng trở lên quan trọng, bời vì: - Tình hình tài chính của doanh nghiệp liên quan và ảnh hưởng tới tất cả các hoạt động của doanh nghiệp. - Quy mô kinh doanh và nhu cầu vốn cho hoạt động của doanh nghiệp ngày càng lớn.
Cùng với sự phát triển của thị trường tài chính thì công cụ tài chính để huy động vốn ngày càng phong phú và đa dạng hơn. Vì vậy các quyết định huy động vốn, đầu tư của nhà quản trị tài chính có ảnh hưởng lướn đến tình hình và hiệu quả kinh doanh của DN. - Các thông tin về tình hình TC là căn cứ quan trọng đối với các nhà quản lý DN trong việc kiểm soát và chỉ đạo các hoạt động của DN. Huy động vốn và đảm bảo cho các hoạt động của doanh nghiệp diễn ra bình thường và liên tục.
SV:Lưu Thị Hậu Lớp: CQ49/11.17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 9 Học viện Tài chính Tổ chức sử dụng vốn tiết kiệm, hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doah của DN Kiểm tra, giám sát một cách toàn diện các mặt hoạt động sản xuất kinh doanh Quá trình hoạt động kinh doanh của DN cũng là quá trình vận động, chuyển hóa hình thái của vốn tiền tệ. Vì vậy, thông qua việc xem xét tình hình thu, chi tiền tệ hằng ngày và nhất là việc phân tích tình hình tài chính và việc thực hiện các chỉ tiêu TC, nhà quản trị có thể kiểm soát kịp thời và toàn diện các mặt hoạt động của DN, từ đó chỉ ra những tồn tại và những tiềm năng chưa được khai thác để đưa ra các quyết định thích hợp.3 Nội dung quản trị tài chính doanh nghiệp Tham gia đánh giá, lựa chon quyết định đầu tư: Triển vọng của một DN phụ thuộc rất nhiều vào quyết định đầu tư dài hạn. Để có thể đưa ra các quyết định đầu tư dài hạn thì cần căn cứ vào nhiều mặt trong đó có tài chính mà cụ thể hơn là quá trình hoạch định dự toán vốn đầu tư và đánh giá hiệu quả tài chính của việc đầu tư Xác định nhu cầu vốn và tổ chức huy động vốn đáp ứng kịp thời, đủ nhu cầu vốn cho các hoạt động của DN: Nhà QTTC cần phải xác định nhu cầu vốn cần thiết, tổ chức huy động vốn thông qua việc cân nhắc kết cấu nguồn vốn, ưu nhược điểm của từng hình thức huy động. Sử dụng có hiệu quả số vốn hiện có, quản lý chặt chẽ các khoản phải thu, chi và đảm bảo khả năng thanh toán của DN: Nhà QTTC cần tìm mọi cách để huy động tối đa nguồn vốn, giải phóng vốn ứ đọng, theo dõi chặt chẽ và thực hiện tốt việc thanh toán; quản lý tốt việc thu chi phát sinh, đảm bảo DN luôn có khả năng thanh toán Thực hiện phân phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của DN SV:Lưu Thị Hậu Lớp: CQ49/11.17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 10 Học viện Tài chính Kiểm soát thường xuyên tình hình hoạt động của DN: Thông qua tình hình thu chi tiền tệ hằng ngày, các BCTC, và việc phân tích tình hình TC định kì để đánh giá được hiệu quả sử dụng vốn, điểm mạnh, điểm yếu… để có biện pháp kịp thời Thực hiện kế hoạch hóa TC: Các hoạt động TC của DN cần được dự kiến trước thông qua việc lập kế hoạch TC.
Quá trình thực hiện kế hoạch TC cũng là quá trình chủ động đưa ra các giải pháp hữu hiệu khi thi trường có sự biến động.