CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. TCDN và quản trị TCDN 1. TCDN và các quyết định tài chính 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế thực hiện các hoạt động sản xuất, cung ứng hàng hóa cho người tiêu dùng qua thị trường nhằm mục đích sinh lời.
Quá trình hoạt động của doanh nghiệp cũng là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ hợp thành hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Trong quá trình đó đã làm phát sinh,tạo ra sự vận động của các dòng tiền bao hàm dòng tiền vào, dòng tiền ra gắn liền với hoạt động đầu tư và hoạt động kinh doanh thường xuyên của doanh nghiệp. Bên trong quá trình tạo lập, sử dụng quỹ tiền tệ của doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị hợp thành quan hệ tài chính doanh nghiệp và bao hàm các quan hệ sau: - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với nhà nước: quan hệ này được thể hiện trong việc doanh nghiệp thực hiện các nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với các chủ thể kinh tế và các tổ chức xã hội khác: quan hệ này rất đa dạng và phong phú được thể hiện trong việc thanh toán,thưởng phạt vật chất khi doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế khác cung cấp hàng hóa dịch vụ cho nhau.
- Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với người lao động trong doanh nghiệp Sv: Phạm Thị Hiên 5 Lớp: CQ50/11.13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt nghiệp - Quan hệ này được thể hiện trong việc doanh nghiệp thanh toán trả tiền công, thực hiện thưởng phạt vật chất với người lao động trong quá trình tham gia vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp… - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với các chủ sở hữu của doanh nghiệp: Mối quan hệ này thể hiện trong việc các chủ sở hữu thực hiện việc đầu tư, góp vốn vào hay rút vốn ra khỏi doanh nghiệp và trong việc phân chia lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp. - Quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiệp.Đây là mối quan hệ thanh toán giữa các bộ phận trong hoạt động kinh doanh,trong việc hình thành và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp, cũng như khi phân phối kết quả kinh doanh và thực hiện hạch toán nội bộ doanh nghiệp. Như vậy, xét về bản chất, tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị nảy sinh gắn liền với việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Xét về hình thức, tài chính doanh nghiệp là các quỹ tiền tệ trong quá trình tạo lập, phân phối, sử dụng và vận động gắn liêng với hoạt động của doanh nghiệp.
Hoạt động tài chính là một mặt hoạt động của doanh nghiệp nhằm đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp đề ra. Các hoạt động gắn liền với việc tạo lập, phân phối, sử dụng và vận động chuyển hóa của quỹ tiền tệ thuộc hoạt động tài chính của doanh nghiệp, đều diễn ra trên cơ sở các quyết đinh chủ quan của nhà quản trị doanh nghiệp. Các quyết định tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp thực chất quan tâm nghiên cứu ba quyết định chủ yếu, đó là quyết định đầu tư, quyết định huy động vốn và quyết định phân phối lợi nhuận. Sv: Phạm Thị Hiên 6 Lớp: CQ50/11.13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt nghiệp Quyết định đầu tư: là những quyết định liên quan đến tổng giá trị tài sản và giá trị từng bộ phận tài sản( tài sản cố định và tài sản lưu động).quyết định đầu tư ảnh hưởng đến phần bên trái của bảng cân đối kế toán.
Các quyết định đầu tư chủ yếu: - Quyết định đầu tư tài sản: quyết định tồn quỹ, quyết định tồn kho, quyết định chính sách bán hàng, quyết định đầu tư tài chính ngắn hạn… Quyết định đầu tư tài sản cố định:quyết định mua sắm tài sản cố định, quyết định đầu tư dự án, quyết định đầu tư tài tài chính dài hạn… Quyết định đầu tư được coi là quyết định quan trọng nhất trong các quyết định bởi nó tạo ra giá trị cho doanh nghiệp. Một quyết định đầu tư đúng sẽ góp phần làm tăng giá trị doanh nghiệp, qua đó làm tăng giá trị tài sản cho chủ sở hữu, ngược lại một quyết định đầu tư sai sẽ làm tổn thất giá trị doanh nghiệp dẫn tới thiệt hại tài sản cho chủ sở hữu doanh nghiệp. Quyết định huy động vốn: là những quyết định liên quan đến việc nên lựa chọn nguồn vốn nào để cung cấp cho các quyết định đầu tư. Quyết định nguồn vốn tác động đến bên phải bảng cân đối kế toán.
Các quyết định chủ yếu bao gồm: - Quyết định huy động vốn ngắn hạn: quyết định vay ngắn hạn hay sử dụng tín dụng thương mại. - Quyết định huy động vốn dài hạn: quyết định sử dụng nợ dài hạn thông qua vay dài hạn ngân hàng hay phát hành trái phiếu công ty, quyết định phát hành vốn cổ phần, quyết định quan hệ cơ cấu nợ và vốn chủ sở hữu, quyết định vay để mua sắm…. Các quyết định huy động là một thách thức không nhỏ đối với các nhà quản trị tài chính doanh nghiệp. Để có các quyết định huy động vốn đúng đắn, các nhà quản trị tài chính phải có sự nắm vững những điểm lợi, bất lợi của Sv: Phạm Thị Hiên 7 Lớp: CQ50/11.13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt nghiệp việc sử dụng các công cụ huy động vốn, đánh giá chính xác tình hình hiện tại và dự bào đúng đắn diễn biến thị trường… trước khi đưa ra quyết định huy động vốn.
Quyết định phân chia lợi nhuận: gắn liền với với quyết định về phân chia cổ tức hay chính sách cổ tức của doanh nghiệp. Các nhà quản trị tài chính sẽ phải lựa chọn giữa việc sử dụng phần lớn lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức, hay giữ lại để tái đầu tư. Những chính sách phân chia cổ tức như thế nào và liệu chính sách cổ tức có tác động như thế nào đến giá trị doanh nghiệp hay giá cổ phiếu của công ty trên thị trường hay không. Thực hiện phân phối lợi nhuận sau thuế, cũng như việc trích lập các quỹ của doanh nghiệp hợp lý sẽ góp phần quan trọng cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người lao động trong doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện cho việc phát triển bền vững doanh nghiệp trong tương lai, giải quyết hợp lý mối quan hệ giữa lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài của chủ sỡ hữu doanh nghiệp Tóm lại, các quyết định tài chính luôn đặt ra cho các nhà quản trị sự mâu thuẫn giữa rủi ro và khả năng sinh lời.
Một quyết định tài chính khôn ngoan là quyết định có thể tối đa hóa được giá trị doanh nghiệp và tối thiểu hóa các rủi ro có thể xảy ra. Các nhà quản trị khi đưa ra các quyết định tài chính cần phải phân tích, cân nhắc giữa lợi ích và thiệt hại, phù hợp với mục tiêu và phương hướng phát triển doanh nghiệp đề ra. Quản trị tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm, nội dung quản trị TCDN Khái niệm quản trị tài chính doanh nghiệp Quản trị tài chính doanh nghiệp là việc lựa chọn,đưa ra các quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định tài chính nhằm đạt được mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp.
Do các quyết định tài chính của doanh nghiệp đều gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt Sv: Phạm Thị Hiên 8 Lớp: CQ50/11.13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt nghiệp động của doanh nghiệp, vì vậy quản trị tài chính doanh nghiệp còn được nhìn nhận là quá trình hoạch định, tổ chức thực hiện, điều chỉnh và kiểm soát quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ đáp ứng nhu cầu hoạt động của doanh nghiệp. Quản trị tài chính doanh nghiệp bao gồm các hoạt động của người quản lý liên quan đến việc đầu tư, mua sắm,tài trợ và quản lý tài sản của doanh nghiệp nhằm đạt được các mục tiêu đề ra. Có thể nhận thấy rằng quản trị tài chính doanh nghiệp liên quan đến ba loại quyết định chính: Quyết định đầu tư, quyết định hu động vốn và quyết định phân phối lợi nhuận làm ra sao cho có lợi nhất cho các chủ sở hữu doanh nghiệp. Quản trị tài chính doanh nghiệp là một bộ phận, là nội dung quan trọng hàng đầu của quản trị doanh nghiệp, nó có quan hệ chặt chẽ và ảnh hưởng tới tất cả các mặt hoạt động của doanh nghiệp.
Hầu hết các quyết định quản trị doanh nghiệp đều dựa trên cơ sở những kết quả thu được từ việc đánh giá về mặt tài chính của hoạt động quản trị tài chính doanh nghiệp. Nội dung quản trị tài chính doanh nghiệp a. Tham gia việc đánh giá, lựa chọn quyết định đầu tư Triển vọng của một doanh nghiệp phụ thuộc không nhỏ vào quyết định đầu tư dài hạn như: quyết định đầu tư đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, sản xuất sản phẩm mới. Để có thể lựa chọn được quyết định đầu tư đúng đắn, doanh nghiệp phải cân nhắc tới các vấn đề về kinh tế, kỹ thuật và tài chính.
Trong vấn đề tài chính, phải xem xét các khoản đầu tư và dự tính dòng thu nhập do đầu tư đó mang lại; hay nói cách khác, là xem xét dòng tiền ra và dòng tiền vào của doanh nghiệp, đánh giá cơ hội đầu tư về mặt tài chính. Đó là quá trình hoạch định dự toán vốn đầu tư và đánh giá hiệu quả tài chính của việc đầu tư. Sv: Phạm Thị Hiên 9 Lớp: CQ50/11.13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài Chính Luận văn Tốt nghiệp b. Xác định nhu cầu vốn và tổ chức huy động vốn đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhu cầu vốn do các hoạt động của doanh nghiệp Muốn thực hiện cơ hội đầu tư thì cần phải có vốn.
Để đáp ứng đầy đủ, kịp thời vốn cho các hoạt động của doanh nghiệp, trước hết các nhà quản trị phải xác định được nhu cầu vốn cần thiết, tiếp đó mới thực hiện việc tổ chức, huy động vốn. Muốn vậy, cần xem xét cân nhắc trên nhiều mặt như: Kết cấu nguồn vốn, bản chất, ưu, nhược điểm của từng hình thức huy động vốn và chi phí cho việc sử dụng mỗi nguồn vốn.