Luận văn thạc sĩ khoa học môi trường ứng dụng mô hình mike basin nghiên cứu đánh giá ô nhiễm nước và giải pháp quản lý bảo vệ chất lượng nước hạ lưu sông trà khúc

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích môi trường ứng dụng mô hình mike basin nghiên cứu đánh giá ô nhiễm nước và giải pháp quản lý bảo vệ, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Lưu Thị Bích Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Ô Nhiễm Nước Và Giải Pháp Bảo Vệ Chất Lượng Nước Sông Trà Khúc Bằng Mô Hình Mike Basin
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU LƯU VỰC SÔNG TRÀ KHÚC VÀ NỘI DUNG
• 1.1. Tình hình tự nhiên, kinh tế xã hội khu vực nghiên cứu
• 1.2. Vài nét về mô hình chất lượng nước và ứng dụng trong quản lý bảo vệ chất lượng nguồn nước sông
• 1.3. Tình hình ô nhiễm nước và quản lý bảo vệ chất lượng nước hạ lưu sông Trà Khúc
• 1.4. Vấn đề ứng dụng mô hình chất lượng nước trong quản lý bảo vệ chất lượng nước hạ lưu sông Trà Khúc và nội dung nghiên cứu trong luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: MÔ PHỎNG CÂN BẰNG NƯỚC VÀ BIẾN ĐỔI CHẤT LƯỢNG NƯỚC HẠ LƯU SÔNG TRÀ KHÚC BẰNG MÔ HÌNH MIKE BASIN
• 2.1. Giới thiệu mô hình Mike Basin
• 2.1.1. Xuất xứ của mô hình
• 2.2. Cơ sở lý thuyết của mô hình
• 2.2.1. Lập sơ đồ hệ thống cân bằng nước và chất ô nhiễm hạ lưu sông Trà Khúc
• 2.2.1.1. Phân chia lưu vực bộ phận, lưu vực nhập lưu
• 2.2.1.2. Phân chia các vùng sử dụng nước
• 2.2.2. Xác định các nguồn thải tập trung và phân tán
• 2.2.3. Phân tích xử lý số liệu đầu vào
• 2.2.3.1. Tính toán nguồn nước đến hạ lưu sông Trà Khúc
• 2.2.3.2. Tính toán nhu cầu sử dụng nước của các ngành
• 2.2.3.3. Tính toán tải lượng chất ô nhiễm
• 2.2.4. Mô phỏng cân bằng nước lưu vực sông Trà Khúc
• 2.2.4.1. Xây dựng sơ đồ hệ thống tính toán của mô hình
• 2.2.4.2. Các nội tinh toán trong hệ thống
• 2.2.4.3. Các thông số của mô hình
• 2.2.4.4. Hiệu chỉnh, xác định thông số mô hình cân bằng nước
• 2.3. Mô phỏng chất lượng nước
• 2.3.1. Xác định các nguồn xả thải và biểu thị trong sơ đồ hệ thống
• 2.3.2. Sơ đồ mô phỏng hệ thống cân bằng tải lượng chất ô nhiễm của mô hình toán cho lưu vực sông Trà Khúc
• 2.3.3. Hiệu chỉnh bộ thông số của mô hình
• 2.6. Kết luận 1
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BẢO VỆ CHẤT LƯỢNG NƯỚC HẠ LƯU SÔNG TRÀ KHÚC
• 3.1. Phân tích, xác định các giải pháp quản lý, bảo vệ chất lượng nước
• 3.2. Nghiên cứu giải pháp và quản lý kiểm soát các nguồn thải để giảm tải lượng các chất ô nhiễm xuống dòng sông
• 3.2.1. Tính toán tải lượng ô nhiễm của giải pháp
• 3.2.2. Kết quả tính toán
• 3.3. Giải pháp bổ sung nguồn nước
• 3.3.1. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.2. Kết quả tính toán
• 3.4. Kết luận chương 3
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC TÌNH
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan về ô nhiễm nước

Ô nhiễm nước là một vấn đề nghiêm trọng mà nhiều quốc gia đang phải đối mặt, đặc biệt là tại các lưu vực sông lớn như sông Trà Khúc. Ô nhiễm nước không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động đến sức khỏe con người và hệ sinh thái. Hiện nay, chất lượng nước sông Trà Khúc đang bị suy giảm do nhiều yếu tố như hoạt động công nghiệp, nông nghiệp và đô thị hóa. Việc đánh giá chất lượng nước tại khu vực này là rất cần thiết để đưa ra các giải pháp hiệu quả nhằm bảo vệ nguồn nước. Theo số liệu khảo sát, nồng độ các chất ô nhiễm như BOD, COD và các kim loại nặng đều vượt mức cho phép, cho thấy tình hình ô nhiễm môi trường tại đây đang ở mức báo động.

1.1 Tình hình ô nhiễm nước sông Trà Khúc

Sông Trà Khúc, với vai trò là nguồn nước chính cho sinh hoạt và sản xuất của người dân trong khu vực, đang chịu áp lực lớn từ các nguồn thải. Các nghiên cứu cho thấy, lượng nước thải từ các khu công nghiệp và sinh hoạt chưa qua xử lý đang làm gia tăng nồng độ chất ô nhiễm trong nước. Việc quản lý nước hiệu quả là cần thiết để giảm thiểu tình trạng này. Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, trong năm 2022, nồng độ ô nhiễm tại một số điểm quan trắc đã vượt quá giới hạn cho phép từ 1,5 đến 2 lần. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của khu vực.

II. Mô hình Mike Basin và ứng dụng trong nghiên cứu

Mô hình Mike Basin là một công cụ hữu ích trong việc phân tích nước và quản lý chất lượng nước. Mô hình này cho phép mô phỏng các quá trình thủy văn và chất lượng nước trong lưu vực sông, từ đó đưa ra các dự báo về tình trạng ô nhiễm. Việc áp dụng mô hình này trong nghiên cứu đánh giá ô nhiễm nước sông Trà Khúc giúp xác định rõ các nguồn ô nhiễm và lượng chất ô nhiễm thải vào sông. Kết quả từ mô hình cho thấy, các nguồn thải từ khu công nghiệp và nông nghiệp đóng góp một phần lớn vào ô nhiễm nước. Sử dụng mô hình Mike Basin, các nhà nghiên cứu có thể đưa ra các kịch bản quản lý khác nhau để giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng nước.

2.1 Cơ sở lý thuyết của mô hình Mike Basin

Mô hình Mike Basin hoạt động dựa trên nguyên lý cân bằng nước và chất ô nhiễm. Mô hình này sử dụng các dữ liệu đầu vào như lượng mưa, dòng chảy, và các nguồn thải để tính toán và mô phỏng tình trạng chất lượng nước trong lưu vực. Các thông số của mô hình được hiệu chỉnh qua các lần mô phỏng, giúp tăng độ chính xác của kết quả. Việc áp dụng mô hình này trong nghiên cứu cho phép các nhà khoa học có được cái nhìn tổng quan về tình hình ô nhiễm và từ đó đề xuất các giải pháp bảo vệ nguồn nước hiệu quả hơn.

III. Giải pháp bảo vệ chất lượng nước sông Trà Khúc

Để cải thiện chất lượng nước sông Trà Khúc, cần thiết phải triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý và bảo vệ nguồn nước. Các giải pháp này bao gồm việc nâng cao nhận thức cộng đồng về ô nhiễm nước, kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải từ công nghiệp và nông nghiệp, cũng như cải thiện hệ thống xử lý nước thải. Ngoài ra, việc quy hoạch nguồn nước một cách hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chất lượng nước. Theo các chuyên gia, việc đầu tư vào công nghệ xử lý nước thải hiện đại sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao chất lượng nước sông Trà Khúc trong tương lai.

3.1 Phân tích và đề xuất giải pháp

Các giải pháp bảo vệ chất lượng nước sông Trà Khúc cần phải được xây dựng trên cơ sở phân tích kỹ lưỡng các nguồn ô nhiễm. Cần thiết phải áp dụng các biện pháp kiểm soát ô nhiễm như lắp đặt hệ thống quan trắc chất lượng nước tại các điểm nóng, thực hiện các chương trình kiểm tra định kỳ và xử lý nghiêm các vi phạm về xả thải. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường nước. Việc triển khai các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn tạo ra môi trường sống an toàn và bền vững cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lưu vực sông Trà Khúc, với diện tích khoảng 3.337 km², là lưu vực sông lớn nhất tỉnh Quảng Ngãi, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường khu vực. Theo số liệu quan trắc từ năm 1977 đến 2010, lượng mưa trung bình hàng năm dao động từ 2.300 đến 4.000 mm, tập trung chủ yếu vào mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12, chiếm khoảng 65-70% tổng lượng mưa năm. Dòng chảy sông Trà Khúc có đặc điểm mùa lũ kéo dài 3 tháng và mùa kiệt kéo dài 9 tháng, với lưu lượng trung bình năm tại trạm thủy văn Sơn Giang là 6.440 triệu m³. Tuy nhiên, hiện nay lưu lượng nước đến hạ lưu sông đang suy giảm, đồng thời chất lượng nước bị ô nhiễm nghiêm trọng do các hoạt động phát triển đô thị, công nghiệp và nông nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là ứng dụng mô hình Mike Basin để đánh giá cân bằng nước và tải lượng chất ô nhiễm, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý bảo vệ chất lượng nước hạ lưu sông Trà Khúc. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào khu vực hạ lưu từ đập Thạch Nham đến cửa sông, giai đoạn phân tích chủ yếu là các năm 2009-2010. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ quản lý tài nguyên nước, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững lưu vực sông Trà Khúc, góp phần giảm thiểu ô nhiễm và đảm bảo nguồn nước sạch cho sinh hoạt, sản xuất và phát triển kinh tế xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết cân bằng nước và mô hình chất lượng nước.

1. Lý thuyết cân bằng nước: Cân bằng nước được mô tả bằng phương trình tổng quát thể hiện mối quan hệ giữa lượng nước mưa, dòng chảy mặt, dòng chảy ngầm, bốc hơi và trữ lượng nước trong lưu vực. Mô hình Mike Basin sử dụng nguyên lý này để tính toán cân bằng nước tại các nút trong hệ thống sông, đồng thời áp dụng các nguyên tắc ưu tiên cục bộ và ưu tiên toàn bộ trong phân bổ nguồn nước cho các đối tượng sử dụng.

2. Mô hình chất lượng nước (Mike Basin WQ): Mô hình này mô phỏng sự vận chuyển và biến đổi các chất ô nhiễm như BOD, COD, NH₄⁺, NO₃⁻, tổng phốt pho và E.coli trong dòng chảy sông. Các quá trình sinh hóa như oxy hóa, nitrat hóa, khử nitơ và tiêu thụ oxy được mô hình hóa bằng các phương trình vi phân với hệ số phân hủy phụ thuộc nhiệt độ. Mô hình cũng phân biệt các nguồn ô nhiễm điểm (như nước thải công nghiệp, sinh hoạt) và nguồn ô nhiễm không điểm (nông nghiệp, chăn nuôi).

Các khái niệm chính bao gồm: cân bằng nước, tải lượng ô nhiễm, ưu tiên phân bổ nước, mô hình mạng lưới sông, và các quá trình sinh hóa trong nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu được tổng hợp từ số liệu quan trắc khí tượng thủy văn (mưa, nhiệt độ, độ ẩm, dòng chảy) tại các trạm như Sơn Giang, Ba Tơ, Quảng Ngãi trong giai đoạn 1977-2010; số liệu sử dụng nước cho nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt; và số liệu về tải lượng ô nhiễm từ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, và khu dân cư.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích tổng hợp số liệu: Xử lý và thống kê các số liệu khí tượng thủy văn, kinh tế xã hội, sử dụng GIS để xây dựng bản đồ lưu vực và phân vùng sử dụng nước.
• Mô hình toán Mike Basin: Áp dụng mô hình cân bằng nước và mô hình chất lượng nước để mô phỏng dòng chảy, phân bổ nước và biến đổi chất lượng nước trong lưu vực.
• Hiệu chỉnh mô hình: Sử dụng số liệu thực đo năm 2009-2010 để hiệu chỉnh các thông số mô hình nhằm đảm bảo độ chính xác.
• Phân tích kịch bản: Mô phỏng các phương án quản lý, kiểm soát nguồn thải và bổ sung nguồn nước nhằm đánh giá hiệu quả các giải pháp bảo vệ chất lượng nước.

Cỡ mẫu dữ liệu khí tượng thủy văn và thủy văn là trên 30 năm, lựa chọn phương pháp mô hình toán vì tính khả thi và hiệu quả trong mô phỏng biến đổi không gian - thời gian của nước và chất lượng nước trên lưu vực sông phức tạp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cân bằng nước lưu vực: Lượng nước đến đập Thạch Nham trung bình năm khoảng 6.298 triệu m³, trong đó mùa kiệt chiếm khoảng 20-45% lưu lượng. Lượng nước lấy vào hệ thống thủy lợi Thạch Nham trong mùa kiệt dao động từ 400 đến 700 triệu m³, chiếm từ 20% đến 45% tổng lượng nước mùa kiệt của sông.

2. Tải lượng ô nhiễm: Nguồn ô nhiễm tập trung chủ yếu từ nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý của thành phố Quảng Ngãi và thị trấn Sơn Tịnh, cùng với nước thải công nghiệp từ KCN Quảng Phú và KCN Tịnh Phong. Tải lượng BOD và COD tại các điểm xả thải lớn có thể vượt quá tiêu chuẩn cho phép, gây ô nhiễm nghiêm trọng đoạn sông từ cầu Trường Xuân đến bến Tam Thương.

3. Hiệu quả mô hình Mike Basin: Mô hình đã được hiệu chỉnh với các thông số phù hợp, cho kết quả mô phỏng dòng chảy và nồng độ các chất ô nhiễm tương đối sát với số liệu thực đo (ví dụ, so sánh BOD, COD, NH₄⁺ tại trạm Tri Khúc). Mô hình cho phép dự báo biến đổi chất lượng nước theo các kịch bản quản lý khác nhau.

4. Ảnh hưởng của các giải pháp quản lý: Kịch bản kiểm soát nguồn thải cho thấy giảm tải lượng BODs và COD từ 15% đến 30% so với hiện trạng. Giải pháp bổ sung nguồn nước giúp cải thiện nồng độ ô nhiễm, giảm thiểu tình trạng thiếu nước trong mùa kiệt, nâng cao chất lượng nước hạ lưu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ô nhiễm nước hạ lưu sông Trà Khúc là do sự gia tăng các khu dân cư, khu công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải hiệu quả, cùng với hoạt động nông nghiệp và chăn nuôi gây phát sinh nguồn ô nhiễm không điểm. Kết quả mô hình Mike Basin phù hợp với các nghiên cứu trước đây về ô nhiễm nước sông tại các lưu vực tương tự, khẳng định tính ứng dụng cao của mô hình trong quản lý tài nguyên nước.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh nồng độ BOD, COD thực đo và mô phỏng tại các điểm quan trắc, bảng tổng hợp tải lượng ô nhiễm theo từng nguồn thải, và biểu đồ dòng chảy mùa lũ - mùa kiệt. Việc mô phỏng các kịch bản quản lý giúp minh họa rõ ràng hiệu quả của từng giải pháp, hỗ trợ quyết định chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát nguồn thải công nghiệp và sinh hoạt: Thực hiện xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các khu công nghiệp Quảng Phú, Tịnh Phong và các khu dân cư lớn, nhằm giảm tải lượng BOD, COD ít nhất 30% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương phối hợp với các doanh nghiệp.

2. Tăng cường quản lý và giám sát chất lượng nước: Thiết lập mạng lưới quan trắc chất lượng nước liên tục tại các điểm xả thải và các vị trí trọng yếu trên sông, cập nhật dữ liệu hàng tháng để kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm. Chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi.

3. Bổ sung nguồn nước cho mùa kiệt: Hoàn thiện và đưa vào vận hành hồ chứa Nước Trong với dung tích hữu ích khoảng 258,7 triệu m³ nhằm bổ sung nguồn nước cho hệ thống thủy lợi Thạch Nham, đảm bảo cung cấp nước tưới và sinh hoạt ổn định trong mùa khô. Thời gian thực hiện dự kiến trong 2 năm tới.

4. Phát triển nông nghiệp và chăn nuôi bền vững: Áp dụng các biện pháp giảm phát thải ô nhiễm từ nông nghiệp như sử dụng phân bón hợp lý, xử lý nước thải chăn nuôi trước khi xả ra môi trường, giảm thiểu ô nhiễm không điểm. Chủ thể: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các hộ dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý tài nguyên nước và môi trường: Sở Tài nguyên và Môi trường, các phòng ban liên quan có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách quản lý, giám sát và bảo vệ nguồn nước lưu vực sông Trà Khúc.

2. Các nhà hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội: Thông tin về cân bằng nước và ô nhiễm giúp hoạch định các kế hoạch phát triển bền vững, cân đối giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong các khu công nghiệp: Hiểu rõ tác động môi trường và các yêu cầu quản lý chất lượng nước để thực hiện các biện pháp xử lý nước thải, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành khoa học môi trường, thủy văn: Tài liệu cung cấp phương pháp ứng dụng mô hình Mike Basin trong nghiên cứu cân bằng nước và chất lượng nước, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình Mike Basin có ưu điểm gì trong nghiên cứu lưu vực sông?
   Mike Basin là mô hình toán học tích hợp, cho phép mô phỏng đồng thời cân bằng nước và chất lượng nước trên lưu vực sông với khả năng xử lý dữ liệu không gian và thời gian chi tiết. Ví dụ, mô hình đã hiệu chỉnh chính xác dòng chảy và nồng độ ô nhiễm tại sông Trà Khúc.

2. Nguồn ô nhiễm chính tại hạ lưu sông Trà Khúc là gì?
   Nguồn ô nhiễm chủ yếu là nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý từ thành phố Quảng Ngãi và thị trấn Sơn Tịnh, cùng với nước thải công nghiệp từ các khu công nghiệp chưa có hệ thống xử lý hoàn chỉnh.

3. Giải pháp nào hiệu quả nhất để cải thiện chất lượng nước sông?
   Xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung và kiểm soát chặt chẽ nguồn thải công nghiệp, kết hợp với bổ sung nguồn nước từ hồ chứa là các giải pháp được mô hình dự báo có hiệu quả cao.

4. Làm thế nào để mô hình Mike Basin hỗ trợ quản lý tài nguyên nước?
   Mô hình cung cấp thông tin về phân bổ nước, dự báo thiếu hụt và ô nhiễm, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định phân bổ nước hợp lý và thiết kế các biện pháp bảo vệ môi trường.

5. Phạm vi áp dụng của nghiên cứu này có thể mở rộng ra sao?
   Phương pháp và mô hình có thể áp dụng cho các lưu vực sông khác có điều kiện tương tự, hỗ trợ quản lý tổng hợp tài nguyên nước và bảo vệ môi trường trên phạm vi rộng hơn.

Kết luận

• Ứng dụng mô hình Mike Basin đã thành công trong việc mô phỏng cân bằng nước và biến đổi chất lượng nước hạ lưu sông Trà Khúc, với độ chính xác cao so với số liệu thực đo.
• Lưu lượng nước mùa kiệt giảm mạnh, đồng thời tải lượng ô nhiễm từ các nguồn sinh hoạt và công nghiệp gây áp lực lớn lên chất lượng nước.
• Các giải pháp quản lý như kiểm soát nguồn thải, xây dựng hệ thống xử lý nước thải và bổ sung nguồn nước được mô hình đánh giá có hiệu quả rõ rệt.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường lưu vực sông Trà Khúc trong giai đoạn tới.
• Đề xuất tiếp tục cập nhật dữ liệu, mở rộng mô hình và triển khai các giải pháp trong vòng 2-3 năm tới để đảm bảo phát triển bền vững lưu vực sông.

Quý độc giả và các nhà quản lý được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ nguồn nước tại lưu vực sông Trà Khúc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU LƯU VỰC SÔNG TRA KHÚC VÀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU LA. Tình hình tự nhiên, kinh tế xã hội khu vực ngl 1. Đặc điểm tự nhiên Vị mí đụ lý Sông Trả Khúc là lưu vực sông lớn nhất tỉnh Quảng Ngãi. Lưu vực sông phía Bắc giáp lưu vực sông Trà Bong, phía Nam giáp lưu vực sông Vệ, phía Tay giấp lưu vực sông Sẽ San, phía Đông giáp Biển Đông Sông Trà Khúc chảy qua hai tỉnh Kon Tum và Quảng Ngãi, nhưng phan lớn tích lưu vực sông là thuộc địa giới của tinh Quảng Ngài.

Lưu vực sông từ nguồn cho đến cửa sông có diện tích là 3.337 km”, chiều rộng bình quân lưu vực là 26,3 km, Theo điều kiện địa inh lưu vục, khu vực thượng lưu từ nguồn đến trạm thủy văn Sơn Giang, khu vực trung lưu từ Sơn Giang đến đập Thạch Nham và khu vực hạ lưu từ đập Thạch Nham tới cửa sông. Bản đồ lưu vực sông Trà. Khúc như hình 1-1 “BẢN ĐỒ Lưu vực SÓNG thà rước “Hình 1-1 Ban dé lưu vực sông Trả Khúc. Bia hình ‘Nhin chung địa hình lưu vực sông Trả Khúc có xu hướng thấp dẫn từ Tây sang Đông, giữa ving núi và vùng đồng bằng địa hình thay đổi đáng kể, hình thành.

hai bậc địa hình cao và thấp nằm kế tiếp nhau, không có khu đệm chuyền tiếp. = Vũng núi: ving núi từ thượng nguồn về tới đập Thạch Nham, Đắt canh tác chủ yếu tập trungở ven các sông suối. - Vũng đồng bằng: ving đồng, 12 ở phía Đông lưu vực với cao độ mặt đất từ 2 m đến 20 m thuộc các huyện Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, Binh Sơn và Mộ Đức. Đắt dai thích hợp cho tring lúa, hoa miu và cây công nghiệp ngắn ngày.

Song suối 6 thượng lưu dòng chính sông Trà Khúc có tên DakDrinh bắt nguồn từ định cao 1.550 m của day núi Ngọc Rin thuộc huyện Konplong tỉnh Kon Tum. Từ thượng nguồn đến Sơn Giang, sông chảy theo hướng Tây ~ Déng. Từ Sơn Giang <dén Trung Phước sông chảy theo hướng Tây Nam - Đông Bắc. Từ Trung Phước ra đến cửa Cỏ Lũy - Mỹ Khê, sông chảy theo hướng Tây- Đông.

Từ đập Thạch Nham đến cửa Cé Lay dòng chính mang tên Tra Khúc. Tổng chiều dài sông chính từthượng nguồn ra đến biển cổ chiều dài 148 km, khoảng 2/3 chigu dai sông chảy qua vùng núi va rừng rim có độ cao 200 -1000 m. Cao trình đáy sông dốc dẫn từ cao độ 350 m xuống — 2,00 m tại cửa sông Bảng 1-1. Đặc tneng hình thái ưu vực sông Trà Khúc và một số phụ lơ: Chiều đài | Diện [D6 cao | Độ dốc Độ doc Hệsố Mậtđộ.

str] CT@msông |sôngem| ch | BQIum | BỘiku | lngsông | uốn | hud song đa) | we(m | wer | ỨC) | khác | osm) 1| Tà Khúc 1S | sw | se | HS | Kế | l6 | b9 a [BREE] mg | % soa | un 3 [Nase Lae ¡6 365 | Tại 4| Dak Se Lo [in | T1 | mẹ | 29.78 032 | Tam Dinh | 369 6 | XaĐiệt Bw 126,76 HS 20 | 6 EM | Bie Tem 16 | 100 | 958 | lái | 98096 Oss 9| DivsoRing | 20 | 45 5.96 vo eet To [wo 23 | mans! 4 20 17333 | 135 12 | Đắc Dnnh 3 | a0 | io | Mã | 56 | 2 | 03 I|ĐERaMm | 2L | 12 | M6 586 | lãi | 0a 14 | Dis Ba 29 [TH | 8G | 338 | aes | tas | 025 Is|NseBiMs | [5 466 | 1S 16 [NuieTione | 46 | #85 | 67 | 286 | W9 | 102 | này Phi lm số 17|wasetrongti | 23 | dg | s | ai | 2423 | bối | ous "Nước Mi Nude Trang nÌm 16 | as asso | 1/5 Trungbinh 3 | ĐAS | s35 | lá | 029 gun : Đặc điễn thủy văn tink Quảng Ngôi ~ Đài KTTV Nam Trung bộ (2012) Dia chất thé nhường. Điều kiện địa chất trong lưu vực khá phức tp, thuộc phía bắc địa khối Kon ‘Tum, bao gồm chủ yếu các thành tạo biển chất cỗ và các phức hệ mácma xâm nhập. có tuổi từ Ankerozoi đến Kainizoi, Phin trung tâm phía Tây của vùng là một khối nàng dạng vòm được cấu thành bởi các da biển chất hệ ing sông Re, phần phía Nam là các đá biển chất granit phát trién chủ yếu hệ thống đứt gây phương Dong Bắc ~ Tây Nam, dọc theo phia Tây chủ yếu là hộ thổng đt gãy Ba To - Giá Vực. Lép phủ thực vật "Trên bề mặt lưu vực sông có khoảng phin nữa diện tích kể từ nguồn là rùng già, còn lại là rừng thưa kiểu cao nguyên và cây bụi rim.

Vùng hạ lưu là đắt canh tác và đồng bằng trồng lúa chiém diện tích khá lớn trong tổng diện tích tự nhiên. “Theo tả liệu của Tổ thông tin Sở NN và PTNT phổi hợp với Chỉ cục Kiểm lâm, Chi cục Lâm nghiệp Quảng Ngãi cung cắp thi diện tích rừng tỉnh Quảng Ngãi tính đến 12/2009 như sau: tổng diện tích rừng quy hoach cho lâm nghiệp là 234.799 ha trong đó rừng tự nhí là 104.523 ha, rừng trồng 130. Di ntich rừng ngoài quy hoạch cho lâm nghiệt là 23. Dộ che phú rừng của tinh Quảng Ngãi tính đến cuối năm 2010 là 45%.

Do điều kiện địa hình có nhiều núi cao, khí hậu nóng dm, mưa nhiều, thuận tiện cho cây rimg phát tiển nên cổ nhiều loi cây rừng lớn. Nhưng do chịu hậu ‘qua của chiến tranh để lại và việc khai thác, đốt phá rừng bừa bãi nên rừng bị nghèo di rit nhanh. Hàng năm (từ năm 1996-2010) cỏ từ 3 đến 13 ha diện rimg bị tản phá không có khả năng It i phục lạ, thiệt hại lớn nhất là năm 1996.12 Đặc im khí tượng thủy văn 1.1 Tình hình số liêu quan trắc khí tượng thy văn. “Các trạm quan trắc khí tượng thủy văn trên lưu vực sông Trà Khúc khong nhiều, tuy nin có một số trạm chủ yếu cỏ sổ liệu quan trc trên 30 năm làm cơ sử cho tính toán, đánh gi tài nguyên nước mưa, tải nguyÊn nước mặt của lưu vực sông Tram khí tương: Trên lưu vực Trả Khúc và khu vực lân cận có tram khí tượng Ba Tơ và tram Quảng Ngãi lậu quan trắc mưa và các yếu tổ khí hậu chủ yếu như nhiệt độ, độ dm, nắng, gió, bốc hơi nhiều năm từ 1977 đến 2010, Mang lưới các trạm do mura từ 15 đến trên 30 năm gồm có tram đo mua Sơn Hà, Minh Long.

Mộ Đức, "Đức Phổ, Giá Vực có số liệu từ năm 1977-2010, trạm Tra Bang từ 1988-2010, Ngoài a ở thượng lưu Tra Khúc còn có các tram Sơn Tây, Tây Trả số liệu đo đầy đủ một số năm và một số năm đo4 thing mia mưa Tram thủy văn: Trên lưu vực Trả Khúc chỉ có 1 trạm thủy văn cp 1 là trạm Son Giang nằm ở trung lưu lưu vực có số liệu quan trắc H, Q và bùn cát từ năm 1979 đến 2010. Do tram này có số liệu quan trc trên 30 năm lại nằm gần trung tâm lưu vực nên số liệu quan trắc của tram được dùng chủ yếu cho nghiên cứu, đánh giá tài nguyên nước lưu vực xông Tra Khúe. Ngoài ra trên LVS còn có trạm thủy văn Trả Khúc cách cầu Trà Khúc khoảng 100m v phía thượng lưu cổ số liệu quan rắc mực nước từ năm 1977 đến nay. Danh sách các trạm quan trắc KTTV trên lưu vực sông.

“Trà Khúc và khu vực lân cận cũng như tỉnh hình ệu quan trắc của các trạm được biểu thị trong bảng 1-2 Baing 1-2. Thing ké cúc trạm quan trắc khi trọng thủy văn lưu we sông Trà Khie và vùng lân cân Têntạm | Loaitram | Thoigian | Yếutố Ghi chú quan trắc _| quan trắc Ta Khúc Thay văn “| 1977-2010 |X.H Ở hạ luu LV Tra Khúe “Quảng Ngấi — Khitượng | 1977-2010 Ởhạ lưu LV Tra Khúe Sơn Gian Thủyvăn | 19792010, G trung lưu LV Trà Khúc. Sơn Hà Khítrợng | 1972010. Ở trang lưu LV Trà Khúc.

“Giá Vue Đomưa | 19772010 Ở thượng lưu LV Trà Khúe ‘Tra Bằng Bomua | 19772010 Trên lưu vực Trà Bong Mộ Đức. Đomưa | 19772010 Gig lu LV sông Vệ Đức Phổ. Bomua | 19772010 (Ghia lưu LV sông Vệ Minh Lon; Đomưa | 19772010 Ở thượng lưu LV Trà Khúe BaTo Khí tượng | 1977-2010. thượng lưu LV sông Vệ An Chỉ Thay văn | 1977-2010 |XHLQjp | Ở thương lưu LV sống VỆ “rên lưu vực sông Vệ ở bên cạnh có liền quan nguồn nước với sông Trả Khúc có trạm thủy văn An Chỉ có số liệu quan trắc dòng chảy từ năm 1977 đến nay nên cũng là cơ sở tham khảo cho phân tích đánh giá đổi đồng chảy lưu, vực sông Trả Khúc vả trong tỉnh Quảng Ngãi.2 Cúc yêu tổ khí tượng, khí hận Lưu vực sông Trà Khúc nằm tong vùng khí bậu nhiệt đối giỏ mùa nội chỉ tuyển, nén nhiệt độ cao và ít biển động, bị chỉ phối mạnh bởi dãy Trường Sơn.

Do ảnh hưởng của đây núi Trường Sơn đã tạo ra hiệu ứng “on” đối với gió mùa Tây Nam nóng và ẩm, bị tác động của dy Trường Sơn đã tạo ra mưa sườn đón gió. Khi đi qua phía đông Trường Sơn, không khi trở nên khô nóng và gây ra thôi tết nắng ống kéo dài trong suốt các tháng mùa khô tại các tinh ven biển Miễn Trung trong đó. số lưu vục sông Trả Khúc, tinh Quảng Ngãi. Các yếu tổ khí hậu tại tạm Ba Tơ ở vùng thượng lưu và trạm Quảng Ngĩi ở vùng hạ lưu như bằng 1-3.

Giả trị đặc mg thông. nim trưng bình nhiễu năm của các yeu t Bhi lâu chủ. yếu tại tram Ba Tơ và Quảng Ngãi theo sé liệu quan trắc đến năm 2010 veut | Trạm 1H | am fav | V |VI VH|VH|IX| X |XI XH Năm Bức xạ ông | Bato 73 102] 131 [14,1 | 156 [135 150] 128 | 126] 97 |74 | 49 11862) | Neti | 78 | 96 |122 |150| 17.0] 16,1 | 164] 42 | 31 | 105 | 74 | 60 JM54| Bato HH2 150 | 197 | 214 | 221 | 219 | 221 | 199 | 16 | 139 | 92 | 69 | 1985 QNeti (123 157 | 208 | 225 | 247 | 232 | 258 | 216 | 183 | 1st | 109) 83 (216 Veisinmg | BaTo tt 13 | 14] 14 | as | as | tg] na | 13 ie binh is) | nea 1213 | 14 | 14 | 11 | 0 | 10 | 10 | 10 12 tiệt độ không BaTơ 21,5 22§ | 24,7 | 268 | 27.