MỞ ĐẦU I. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu Toàn cầu hoá kinh tế đang là xu thế khách quan, tạo cơ hội phát triển nhưng cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố bất bình đẳng, khó khăn, thách thức. Cạnh tranh kinh tế - thương mại giữa các nước ngày càng gay gắt, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về quốc gia có nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh đó, đội ngũ lao động nước ta vừa có cơ hội phát triển về số lượng, chất lượng và tham gia vào thị trường lao động của các nước vừa chịu thách thức về sự cạnh tranh với lao động nước ngoài không những ở thị trường lao động thế giới mà còn ngay ở thị trường lao động trong nước.
Trong những năm qua, nền kinh tế nước ta đã đạt tốc độ tăng trưởng cao, cơ cấu kinh tế có bước chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi nguồn nhân lực phải tăng nhanh về số lượng và nâng cao chất lượng, hợp lý về cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo. Hiện tại, tỷ lệ lao động qua đào tạo ở nước ta còn thấp. Tình trạng các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp có vốn đầu tư của nước ngoài “khát lao động có kỹ thuật” ngày càng trầm trọng. Tuy nhiên vẫn có một bộ phận không nhỏ, HSSV tốt nghiệp tại các cơ sở đào tạo nhưng chưa tìm được việc làm phù hợp, tạo nên sức ép về vấn đề giải quyết việc làm, đặc biệt là tại các khu vực trung tâm, thành phố lớn.
Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam là một Tập đoàn kinh kế mạnh của nhà nước với chức năng chính là trồng và khai thác cao su, sản xuất các sản phẩm công nghiệp từ mủ cao su, hiện nay các đơn vị thành viên của Tập đoàn trải dài từ Miền Đông Nam Bộ, các tỉnh Duyên Hải Miền Trung cho đến tận Móng Cái Quảng Ninh với hơn 200 đơn vị thành viên. Một diện tích trồng và khai thác khổng lồ kéo theo hàng ngàn lao động và cán bộ quản lý. Viê ̣c tâ ̣n du ̣ng lực lươ ̣ng lao đô ̣ng vẫn còn nhiều hạn chế , tỷ l ệ người lao động được đào tạo còn quá thấp , thu hút đầ u tư có nhiều khó k hăn so với ngành khác. Do đó việc đào tạo nguồn lao động cung cấp 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cho các đơn vị thành viên Tập đoàn là mô ̣t công tác có ý nghiã quan tro ̣ng trong kế hoạch phá t triể n của Tập đ oàn.
Kế hoa ̣ch phát triể n kinh tế giai đoạn năm 2012 – 2020 của của Tập đ oàn đã đề ra chỉ tiêu : phấn đấu 100% lực lượng lao động của Tập đoàn đều được qua đào tạo và cấp chứng chỉ. Công ty Cao su Phú Riềng trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su đóng trên địa bàn tỉnh Bình Phước là một đơn vị có tuổi đời rất lớn với những thành tích nổi bật trong trồng và khai thác cao su trong nhiều năm liền, Công ty Cao su Phú Riềng có hơn 20 đơn vị thành viên và địa bàn hoạt động sang cả Campuchia với 32.000 ha cao su và đất nông nghiệp với 6. Hàng năm công ty tuyển dụng và sử dụng hàng trăm HSSV, lao động để phục vụ cho việc trồng mới, khai thác cao su trong nước cũng như thị trường Campuchia. Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su là một đơn vị đào tạo của Tập đoàn có nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cho ngành cao su và cho xã hội.
Hàng năm số lượng HSSV ra trường phục vụ trong ngành chiếm khoảng 70%. Tuy nhiên, quá trình đào tạo HSSV cho ngành của Trường còn gặp nhiều khó khăn chủ quan và khách quan dù đã có 2 khóa HSSV cao đẳng tốt nghiệp song Trường vẫn là một cơ sở rất mới về đào tạo trình độ cao đẳng. Trường chú trọng đầu tư phát triển chương trình, cơ sở vật chất và có thế mạnh về đào tạo kỹ thuật cao su, song tính phù hợp với thực tế nhu cầu của ngành và xã hội vẫn còn là vấn đề cần xem xét. Mặt khác, do Trường cũng mới được nâng cấp nên chưa có nhiều nghiên cứu, đánh giá về quy trình và chất lượng đào tạo.
Việc nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng chương trình phù hợp với đặc điểm lao động của ngành cao su, đáp ứng được các yêu cầu đòi hỏi của công việc không những cung cấp được nguồn nhân lực tại chỗ cho công ty, tạo điều kiện cho Trường mở rộng quy mô tuyển sinh, nâng cao thu nhập mà còn mang ý nghĩa xã hội to lớn. Chính vì vậy, việc đánh giá mức độ đáp ứng của HSSV tốt nghiệp đối với yêu cầu của các nhà tuyển dụng họ có ý nghĩa vô cùng quan trọng với một trường cao đẳng mới như Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su, nó giúp Trường trả lời cho câu 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hỏi: chất lượng đào tạo HSSV hiện nay của Trường đã đáp ứng được yêu cầu công việc của các đơn vị tuyển dụng hay chưa? Để đánh giá hiện trạng, chính xác khả năng lực lượng HSSV tốt nghiệp của Nhà trường đang làm việc tại Công ty Cao su Phú Riềng từ đó đề xuất những giải pháp trong việc xây dựng chương trình, quản lý hoạt động đào tạo nâng cao chất lượng, thực sự đào tạo ra những sản phẩm đáp ứng được yêu cầu xã hội người nghiên cứu mạnh dạn thực hiện đề tài: Đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của HSSV trƣờng Cao Đẳng Công Nghiệp Cao Su (nghiên cứu trƣờng hợp tại Công ty Cao su Phú Riềng). 2 Mục tiêu nghiên cứu 2.1 Mục tiêu chung Đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của HSSV tốt nghiệp Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su.2 Mục tiêu cụ thể Khảo sát ý kiến của cựu HSSV, giảng viên và doanh nghiệp. Đánh giá mức độ đáp ứng của HSSV về kiến thức Đánh giá mức độ đáp ứng của HSSV về kỹ năng Đánh giá mức độ đáp ứng của HSSV về thái độ 3 Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu 3.1 Câu hỏi nghiên cứu Mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của HSSV Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su đối với yêu cầu của Công ty Cao su Phú Riềng về mặt kiến thức? Mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của HSSV Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su đối với yêu cầu của Công ty Cao su Phú Riềng về mặt kỹ năng? Mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của HSSV Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su đối với yêu cầu của Công ty Cao su Phú Riềng về mặt thái độ? Chương trình đào tạo của Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su đã phù hợp với thị trường lao động hiện nay? 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Giả thuyết nghiên cứu Mức độ đáp ứng về mặt kiến thức và thái độ của HSSV Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su là tốt song về mặt kỹ năng là chưa tốt Chương trình đào tạo của Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su hiện nay còn thiếu khối lượng thực hành nhằm phát triển kỹ năng chuyên môn của HSSV và một số nội dung chuyên sâu về cao su.
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tƣợng nghiên cứu Nghiên cứu đánh giá về kiến thức, kỹ năng chuyên môn và thái độ nghề nghiệp của HSSV Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su với mức độ đáp ứng công việc tại Công ty Cao su Phú Riềng.2 Khách thể nghiên cứu Khảo sát HSSV tốt nghiệp hệ cao đẳng đang làm việc tại Công ty Cao su Phú Riềng. Khảo sát ý kiến HSSV đang học tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su Khảo sát ý kiến giảng viên đang giảng dạy tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su Cán bộ của các nông trường thuộc công ty Cao su Phú Riềng có HSSV Trường làm việc 4.3 Phạm vi nghiên cứu 4.1 Phạm vi về nội dung Đề tài tập trung đánh giá về công tác đáp ứng yêu cầu công việc của HSSV Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su trong Công ty Cao su Phú Riềng. Đề tài nghiên cứu chỉ tập trung 4 ngành cao đẳng hiện nay trường đang đào tạo: Công nghệ hóa học, Chế biến cao su, Điện và Kinh tế. HSSV ra trường là các cựu HSSV đã tốt nghiệp cao đẳng trong vòng 2 năm từ 2011, 2012.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu cơ sở sử dụng lao động là các nông trường, xí nghiệp, nhà máy của Công ty Cao su Phú Riềng, sử dụng HSSV đã tốt nghiệp tại trường.2 Phạm vi không gian Địa điểm nghiên cứu của đề tài là Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su và các đơn vị của Công ty Cao su Phú Riềng tại Việt Nam.3 Phạm vi thời gian Số liệu phục vụ nghiên cứu đề tài bao gồm các số liệu thứ cấp trong 3 năm 2009, 2010 và 2011 và số liệu điều tra trực tiếp năm 2012. Thời gian thực hiện đề tài: từ 08/2011 đến tháng 12/2012 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU I. Chất lƣợng giáo dục Chất lượng GD được mọi người quan tâm và trở nên quan trọng đối với các cơ sở đào tạo vì nhiều lý do: - Tất cả các cơ sở đào tạo muốn đào tạo HSSV tốt nghiệp phù hợp với nhu cầu của xã hội. Các cơ sở giáo dục đều quan tâm và mong muốn cung cấp sản phẩm đào tạo mà xã hội cần và tự hào về các HSSV tốt nghiệp; - Thị trường lao động kỳ vọng nhà trường cung cấp cho họ nguồn nhân lực có đủ kiến thức, kỹ năng và thái độ thích hợp với công việc; Theo định nghĩa của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì Chất lượng giáo dục trường đại học là sự đáp ứng mục tiêu do nhà trường đề ra, đảm bảo các yêu cầu về mục tiêu giáo dục đại học của Luật Giáo dục, phù hợp với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước Như vậy có 2 tiêu chí mà các cơ sở giáo dục phải đạt được đó là; đảm bảo được các yêu cầu theo tiêu chuẩn quy định của nhà nước, mặt khác phải thỏa mãn được yêu cầu của thị trường lao động.
Trong đó thì yếu tố thứ 2 sẽ quyết định đến sự tồn tại lâu dài của nhà trường, thu hút được người học, lôi kéo được người học và xây dựng nên uy tín của nhà trường một cách tự nhiên bền vững.