Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Phóng Xạ Khu Vực Huyện Tam Đường, Phong Thổ, Thành Phố Lai Châu

Luận văn thạc sĩ môi trường nghiên cứu hus đánh giá hiện trạng môi trường phóng xạ khu vực huyện tam đường phong thổ thành phố lai châu và, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Trần Đức Thịnh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Thụy
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng môi trường phóng xạ khu vực huyện Tam Đường, Phong Thổ, thành phố Lai Châu và định hướng các giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu phóng xạ môi trường trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.1.1. Tình hình nghiên cứu phóng xạ môi trường trên thế giới
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu phóng xạ môi trường ở Việt Nam
• 1.2. Tổng quan về khu vực nghiên cứu
• 1.2.1. Vị trí địa lý
• 1.2.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.2.3. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 1.2.3.1. Tình hình kinh tế xã hội
• 1.2.4. Đặc điểm địa chất – khoáng sản vùng nghiên cứu
• 1.2.4.1. Đặc điểm địa tầng
• 1.2.4.2. Các thành tạo magma
• 1.2.4.3. Đặc điểm kiến tạo
• 1.2.4.4. Đặc điểm khoáng sản
• 1.2.5. Tổng quan về phóng xạ
• 1.2.5.1. Khái niệm chung
• 1.2.5.2. Ảnh hưởng của phóng xạ đến sinh vật
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Hệ phương pháp nghiên cứu môi trường phóng xạ
• 2.2.2. Phương pháp đo
• 2.2.3. Vị trí đo và phương pháp lấy mẫu
• 2.2.4. Phương pháp phân tích mẫu
• 2.2.5. Phương pháp quan trắc môi trường không khí
• 2.2.6. Phương pháp điều tra xã hội học
• 2.2.7. Phương pháp xử lý tài liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thống kê và phân tích, đánh giá các hệ sinh thái
• 3.1.1. Các hệ sinh thái tự nhiên
• 3.1.2. Các hệ sinh thái nhân tạo
• 3.2. Hiện trạng môi trường phóng xạ, nhân tố ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trong vùng
• 3.2.1. Đặc điểm cường độ bức xạ gamma và liều chiếu ngoài của vùng nghiên cứu
• 3.2.2. Đặc điểm phân bố nồng độ radon trong không khí
• 3.2.3. Đặc điểm phổ gamma
• 3.2.4. Đặc điểm phân bố hàm lượng các nguyên tố U, Th, K trong môi trường con người sinh sống
• 3.2.5. Mô tả chi tiết đặc trưng trường bức xạ tự nhiên tại các khu vực nghiên cứu
• 3.2.5.1. Khu vực mỏ đất hiếm Đông Pao
• 3.2.5.2. Khu vực mỏ đất hiếm Nậm Xe
• 3.2.5.3. Khu vực thành phố Lai Châu
• 3.2.5.4. Khu vực thị trấn Mường So (Phong Thổ)
• 3.2.5.5. Khu vực thị trấn Tam Đường
• 3.2.5.6. Khu vực thị trấn Pa So huyện Phong Thổ
• 3.2.5.7. Khu vực xã Khổng Lào
• 3.2.5.8. Khu vực cửa khẩu Ma Lù Thàng
• 3.2.6. Hiện trạng phân bố dân cư và bệnh tật
• 3.3. Nghiên cứu đánh giá, phân vùng ô nhiễm phóng xạ, đề xuất giải pháp phòng ngừa và giảm thiểu
• 3.3.1. Nguyên tắc phân vùng môi trường phóng xạ
• 3.3.2. Phân vùng và đánh giá mức độ ô nhiễm phóng xạ các vùng nghiên cứu
• 3.3.3. Các giải pháp phòng ngừa và giảm thiểu
• 3.3.3.1. Các giải pháp phòng ngừa đối với các loại vùng ô nhiễm phóng xạ
• 3.3.3.2. Các giải pháp giảm thiểu ảnh hưởng của các hoạt động kinh tế xã hội đối với môi trường
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Môi Trường Phóng Xạ Huyện Tam Đường

Môi trường phóng xạ tại huyện Tam Đường, Lai Châu đang trở thành một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội. Việc đánh giá hiện trạng môi trường phóng xạ không chỉ giúp nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn mà còn cung cấp cơ sở cho các giải pháp phòng ngừa và giảm thiểu hiệu quả. Khu vực này có nhiều mỏ đất hiếm, nơi có hàm lượng phóng xạ tự nhiên cao, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và môi trường.

1.1. Đặc Điểm Địa Lý và Kinh Tế Xã Hội Huyện Tam Đường

Huyện Tam Đường nằm ở phía Tây Bắc Việt Nam, có địa hình đa dạng và khí hậu đặc trưng. Kinh tế huyện chủ yếu dựa vào nông nghiệp và khai thác khoáng sản, trong đó có các mỏ đất hiếm. Sự phát triển này tiềm ẩn nhiều rủi ro về ô nhiễm phóng xạ, cần được đánh giá và quản lý chặt chẽ.

1.2. Tình Hình Nghiên Cứu Môi Trường Phóng Xạ Tại Việt Nam

Nghiên cứu về môi trường phóng xạ tại Việt Nam đã được thực hiện từ những năm 1950. Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiều khu vực, bao gồm huyện Tam Đường, có mức độ ô nhiễm phóng xạ vượt quá giới hạn an toàn. Việc đánh giá này là cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Phóng Xạ Tại Huyện Tam Đường

Ô nhiễm phóng xạ tại huyện Tam Đường đang gia tăng do hoạt động khai thác khoáng sản. Các mỏ đất hiếm như Nậm Xe và Đông Pao có hàm lượng phóng xạ cao, gây ra nguy cơ cho sức khỏe con người và hệ sinh thái. Việc đánh giá mức độ ô nhiễm là rất quan trọng để có biện pháp xử lý kịp thời.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ô Nhiễm Phóng Xạ

Nguyên nhân chính gây ô nhiễm phóng xạ tại huyện Tam Đường là do hoạt động khai thác và chế biến quặng đất hiếm. Quá trình này làm tăng nồng độ các chất phóng xạ như Uranium và Thorium trong môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

2.2. Tác Động Của Ô Nhiễm Phóng Xạ Đến Sức Khỏe

Ô nhiễm phóng xạ có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm ung thư và các bệnh liên quan đến hệ hô hấp. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng người dân sống gần các mỏ đất hiếm có nguy cơ cao hơn về các bệnh này.

III. Phương Pháp Đánh Giá Môi Trường Phóng Xạ

Để đánh giá môi trường phóng xạ tại huyện Tam Đường, cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Việc sử dụng thiết bị đo lường chính xác và các phương pháp phân tích mẫu sẽ giúp xác định mức độ ô nhiễm và nguồn gốc của nó.

3.1. Phương Pháp Đo Lường Bức Xạ Gamma

Phương pháp đo lường bức xạ gamma là một trong những kỹ thuật quan trọng để đánh giá mức độ ô nhiễm phóng xạ. Thiết bị đo sẽ ghi nhận cường độ bức xạ tại các khu vực khác nhau, từ đó đưa ra kết luận về tình trạng ô nhiễm.

3.2. Phân Tích Mẫu Nước và Đất

Phân tích mẫu nước và đất giúp xác định nồng độ các chất phóng xạ trong môi trường. Các mẫu sẽ được thu thập và phân tích tại các phòng thí nghiệm chuyên nghiệp để đảm bảo độ chính xác và tin cậy của kết quả.

IV. Giải Pháp Phòng Ngừa Ô Nhiễm Phóng Xạ

Để giảm thiểu ô nhiễm phóng xạ tại huyện Tam Đường, cần triển khai các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn bảo vệ môi trường tự nhiên.

4.1. Quản Lý Chất Thải Phóng Xạ

Quản lý chất thải phóng xạ là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm. Cần có các quy định chặt chẽ về việc xử lý và lưu trữ chất thải phóng xạ từ các hoạt động khai thác khoáng sản.

4.2. Tăng Cường Giáo Dục và Nhận Thức Cộng Đồng

Giáo dục cộng đồng về tác hại của ô nhiễm phóng xạ và các biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết. Các chương trình tuyên truyền sẽ giúp nâng cao nhận thức và khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu về môi trường phóng xạ tại huyện Tam Đường sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho các cơ quan chức năng trong việc xây dựng chính sách bảo vệ môi trường. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Bảo Vệ Môi Trường

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các chính sách bảo vệ môi trường cần được đề xuất và thực hiện. Điều này bao gồm việc xây dựng các quy định về khai thác khoáng sản và quản lý chất thải phóng xạ.

5.2. Theo Dõi và Đánh Giá Liên Tục

Việc theo dõi và đánh giá liên tục tình trạng ô nhiễm phóng xạ là cần thiết để đảm bảo an toàn cho sức khỏe cộng đồng. Các chương trình giám sát sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề và có biện pháp xử lý kịp thời.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Đánh Giá Môi Trường Phóng Xạ

Đánh giá môi trường phóng xạ tại huyện Tam Đường là một nhiệm vụ quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường. Tương lai của công tác này phụ thuộc vào sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và các nhà nghiên cứu.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Môi Trường

Nghiên cứu môi trường phóng xạ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe con người mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của khu vực. Cần tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ mới trong lĩnh vực này.

6.2. Hướng Đi Tương Lai Trong Quản Lý Môi Trường

Hướng đi tương lai trong quản lý môi trường phóng xạ cần tập trung vào việc phát triển các giải pháp công nghệ và chính sách hiệu quả. Sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội cũng rất quan trọng trong việc bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 – TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu phóng xạ môi trường trên thế giới và ở Việt Nam 1. Tình hình nghiên cứu phóng xạ môi trường trên thế giới Sau khi phát minh ra hiện tượng phóng xạ (Becquerel -1896) người ta cũng xác định được các bằng chứng về tác hại của các bức xạ đối với con người khi làm việc với các chất phóng xạ. Chính vì vậy nhất thiết phải bảo vệ và xác định các điều kiện an toàn cho những người trực tiếp làm việc hoặc có tiếp xúc ngẫu nhiễn với các bức xạ ion hóa.

Từ đầu thế kỉ XX nhiều tổ chức quốc tế về an toàn bức xạ được thành lập. Uỷ ban quốc tế về an toàn bức xạ (ICRP) đã được thành lập vào năm 1928 nhằm mục đích xây dựng các nguyên tắc cơ bản và đưa ra các khuyến cáo về các vấn đề bảo vệ an toàn bức xạ. Năm 1990 một bước tiến quan trọng nhằm đi tới sự thống nhất quốc tế về an toàn bức xạ đã được xúc tiến: Thành lập Uỷ ban hỗn hợp giữa các tổ chức quốc tế về An toàn Bức xạ (IACRS) với sự tham gia của các tổ chức sau: Uỷ ban khối cộng đồng chung Châu Âu (CEC), Hội đồng tương trợ kinh tế (CMEA), Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực thế giới (FAO), Cơ quan năng lượng Nguyên tử Quốc Tế (IAEA), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Cơ quan năng lượng Hạt nhân của Tổ chức hợp tác phát triển kinh tế (OECD/NEA), Uỷ ban khoa học của Liên Hợp Quốc về những ảnh hưởng của bức xạ nguyên tử (UNSCEAR) và tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Các nước như Mỹ, Pháp, Liên Xô, trước kia, Cộng Hòa Liên Bang Nga ngày nay, Trung Quốc, đều đề ra các tiêu chuẩn an toàn bức xạ, nghiên cứu các phương pháp và thiết bị điều tra đánh giá mức độ ô nhiễm phóng xạ.

- Bộ y tế Liên Xô đã xuất bản bộ “Tiêu chuẩn an toàn bức xạ” HbP -69 (năm 1969), HbP - 76/87 (năm 1988) và “Các nguyên tắc chủ yếu làm việc với các chất phóng xạ và với các nguồn bức xạ ion hóa OCII - 72/87 (năm 1988). - Bộ Công nghiệp Trung Quốc đã xuất bản bộ : “Tiêu chuẩn bảo vệ an toàn phóng xạ các sản phẩm vật liệu khoáng sản thiên nhiên: JC518 -93 (năm 1993). Hàng năm các nước có hoạt động khai thác khoáng sản phóng xạ đều phải có báo cáo gửi đến UNSCEAR theo các mẫu quy định và được cơ quan này xuất bản và gửi đến các quốc gia thành viên (ví dụ IAEA- TECDOC- 1244, 2001…) 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Năm 1996 dưới sự bảo trợ của FAO, IAEA, ILO, OECD/NEA, Tổ chức y tế Liên Mỹ (PAHO), WHO, Cơ quan năng lượng nguyên tử Quốc tế xuất bản bộ “ Tiêu chuẩn quốc tế cơ bản về bảo vệ bức xạ ion hóa và an toàn đối với nguồn bức xạ” nhằm đạt sự thống nhất quốc tế về các tiêu chuẩn bảo vệ bức xạ và an toàn đối với các nguồn bức xạ. Bản đồ môi trường phóng xạ nền (phông) được các nước như Nga, Mỹ, Đức, Ba Lan, Pháp, Thụy Điển.

đặc biệt chú ý, cơ bản đã thành lập xuất bản ở tỷ lệ 1/50.000 toàn quốc (Liên Bang) và một số khu vực trọng điểm thành lập ở tỷ lệ 1/25. Cục địa chất Mỹ đã hoàn thành việc lập bản đồ phân bố nồng độ khí Radon toàn Liên bang năm 1996 và cập nhật cơ sở dữ liệu bản đồ cung cấp mạng Internet. Tình hình nghiên cứu phóng xạ môi trường ở Việt Nam Ở nước ta từ năm 1955 các phương pháp phóng xạ đã được áp dụng trong đo vẽ bản đồ địa chất, tìm kiếm các mỏ quặng có chứa các chất phóng xạ. Năm 1959 Đoàn Địa chất 16 đã tìm ra một số điểm quặng đất hiếm Fluorit ở Đông Pao.

Đây là lần đầu tiên các nhà địa chất phát hiện vùng mỏ đất hiếm ở nước ta. Dưới sự chỉ đạo của Tổng cục địa chất một số công trình nghiên cứu điều tra về đất hiếm và các nguyên tố phóng xạ đã được tiến hành. Các công trình đó gồm: “Thăm dò tìm kiếm mỏ đất hiếm Nậm Xe” dưới sự chủ biên của J. Vlasop được đoàn 16 thực hiện năm 1960; “Khoáng sản kim loại hiếm và kim loại phóng xạ Nậm Xe (Lai Châu)” của Nguyễn Cao Sơn thực hiện năm 1961; từ 1971-1983, Đoàn địa chất 10 đã tiến hành thăm dò sơ bộ mỏ đất hiếm Bắc Nậm Xe tỉ lệ 1:5.000 và 1:1000 với diện tích 3km2, đánh giá trữ lượng cấp C1 “Tìm kiếm lập bản đồ 1:10.000 và đánh giá 5 thân quặng vùng đất hiếm pluorit-barit Đông Pao Lai Châu” của các tác giả Nguyễn Ngọc An, Phạm Vũ Dương được thực hiện năm 1972.

Các kết quả điều tra tìm kiếm thăm dò nói trên cho thấy mỏ đất hiếm có quy mô rất lớn với hàm lượng tổng oxit đất hiếm từ vài phần nghìn đến 34% (trung bình 4-6%). Các thân quặng đất hiếm ở Nậm Xe có chiều dài 200 đến 1000m, chiều dày đạt 2,5m, hàm lượng tổng oxit đất hiếm dao động từ 0,8 đến 36,2% và hàm lượng trung 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nguyên tố đất hiếm cộng sinh chặt chẽ với U, Th và các nguyên tố phóng xạ khác nên phát hiện các dị thường gamma có kích thước lớn trên khu mỏ. Tuy nhiên các công trình này chủ yếu nghiên cứu đánh giá về triển vọng, tính trữ lượng quặng đất hiếm và phóng xạ, công tác nghiên cứu về môi trường phóng xạ và ảnh hưởng của chúng đối với môi trường chưa được nghiên cứu.

Giai đoạn sau năm 1980 Trong giai đoạn này các kỹ thuật hạt nhân đã được ứng dụng khá phổ biến trong nhiều lĩnh vực khác nhau: Y tế, công nghiệp, nông nghiệp, địa chất dầu khí, địa chất thủy văn, công trình. Trong tìm kiếm thăm dò, khai thác, chế biến sử dụng các loại khoáng chất và vật liệu có chứa phóng xạ và ứng dụng các kỹ thuật hạt nhân, đồng thời với những lợi ích kinh tế xã hội to lớn không thể phủ nhận, còn gây ra nguy cơ ô nhiễm phóng xạ. Chính vì vậy Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường nói chung và về vấn đề an toàn phóng xạ nói riêng. Đã có nhiều văn bản pháp luật quy định về công tác bảo vệ an toàn môi trường phóng xạ như tháng 7/1996 Nhà nước đã ban hành “Pháp lệnh an toàn và kiểm soát bức xạ”, năm 1998 Chính Phủ đã ban hành nghị định số 50/1998/NĐ-CP “Quy định chi tiết về việc thi hành Pháp lệnh an toàn và kiểm soát bức xạ” và Thông tư 19/2012/TT-BKHCN, Bộ Khoa học và Công nghệ quy định giới hạn liều công chúng.

Vì lý do trên ở phạm vi cả nước cũng như khu vực đã triển khai nhiều công trình điều tra nghiên cứu về tài nguyên khoáng sản phóng xạ và đánh giá mức độ ảnh hưởng của bức xạ phóng xạ tới môi trường và xã hội. Các công trình nghiên cứu về phóng xạ của Cục Địa chất Khoáng sản Việt Nam (nay là Tổng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam) đã và thực hiện gồm. - Đề án: “Bản đồ trường phóng xạ tự nhiên Việt Nam tỷ lệ: 1:5.000”, đơn vị thực hiện Liên đoàn vật lý Địa chất: Chủ nhiệm: Đinh Đức Chất và nnk. - Đề án: “Thành lập bản đồ phông bức xạ tự nhiên Việt Nam tỷ lệ: 1:1.000, cho toàn quốc” đơn vị thực hiện Liên đoàn vật lý Địa chất: Chủ nhiệm: La Thanh Long và nnk.

- Đề án “Điều tra chi tiết hiện trạng môi trường phóng xạ bản Dấu Cỏ, xã Đông Cửu, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ tỷ lệ 1:1.000, phục vụ quy hoạch dân cư và 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phát triển kinh tế xã hội khu vực”, đơn vị thực hiện Liên đoàn Địa chất Xạ Hiếm: Chủ nhiệm: Vũ Văn Bích và nnk. - Dự án : “Đánh giá chi tiết các diện tích ô nhiễm phóng xạ tự nhiên vùng Tây Bắc Việt Nam để thông báo cho Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh phối hợp lập kế hoạch và triển khai các biện pháp cần thiết nhằm giảm đến mức thấp nhất tác hại đối với con người”. Đơn vị thực hiện Liên đoàn vật lý Địa chất: Chủ nhiệm: Nguyễn Thế Minh và nnk. - Đề án: Chính phủ giao.

Thăm dò quặng Urani khu Pà Lừa – Pà Rồng, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam. - Dự án : “Xây dựng bộ bản đồ môi trường phóng xạ tự nhiên tỷ lệ 1:250.000 cho toàn lãnh thổ Việt Nam – Giai đoạn I (2011 – 2015) cho một số khu vực trọng điểm”. Đơn vị thực hiện Liên đoàn vật lý Địa chất: Chủ nhiệm: Trần Anh Tuấn và nnk. - Dự án : “Xây dựng bộ bản đồ môi trường phóng xạ tự nhiên tỷ lệ 1:250.000 Giai đoạn II (2018 – 2022) cho các tỉnh biên giới và ven biển phía Bắc”.

Đơn vị thực hiện Liên đoàn vật lý Địa chất: Chủ nhiệm: Trần Anh Tuấn và nnk. * Khoa học Công nghệ - Đề tài: “Nghiên cứu cơ sở khoa học để xác định khu vực có mức chiếu xạ tự nhiên có khả năng gây hại cho con người để tiến hành khảo sát, đánh giá chi tiết”. - Đề tài: “Xây dựng quy trình công nghệ đo tổng hoạt độ anpha trong môi trường không khí, nước phục vụ điều tra đánh giá môi trường” - Đề tài: “Nghiên cứu tổng hoạt độ an pha trong môi trường không khí, đất và nước phục vụ điều tra đánh giá môi trường” - Đề tài: Nghiên cứu xây dựng quy trình công nghệ thành lập bộ bản đồ môi trường phóng xạ tự nhiên.‘‘Áp dụng thử nghiệm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ’’ Các công trình điều tra nghiên cứu và tổng hợp ở tỷ lệ nhỏ có liên quan đến vùng nghiên cứu - Nguyễn Văn Lịch 1986 “Tổng hợp tài liệu phóng xạ mặt đất 1:500.000 lãnh thổ Việt Nam” 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Nguyễn Tài Thinh 1994 “Thành lập bản đồ trường phóng xạ tự nhiên Việt Nam tỷ lệ 1:500.000” trong đó có đề cập trong vùng Phong Thổ có nhiều khu vực có tổng liều tương đương bức xạ cao vượt giới hạn cho phép và khẳng định vùng có ô nhiễm phóng xạ.