Luận văn thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật tài nguyên nước nghiên cứu đánh giá khả năng cấp nước tưới và đề xuất giải pháp tưới cho hệ thống thủy lợi nam nghệ an

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng cấp nước tưới và giải pháp tưới cho hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An, phục vụ phát triển nông nghiệp.

• Người hướng dẫn: TS. Trần Dũng Tiến
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi Hà Nội
• Chuyên ngành: Kỹ thuật tài nguyên nước
• Đề tài: Đánh giá khả năng cấp nước tưới và giải pháp cho thủy lợi Nam Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU VÀ VÙNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về hệ thống thuỷ lợi Nam Nghệ An
• 1.2. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, dinh sinh, kinh tế - xã hội của vùng
• 1.3. Hiện trạng hệ thống thuỷ lợi Nam Nghệ An
• 1.4. Hiện trạng cấp nước tưới và quản lý vận hành hệ thống thuỷ lợi Nam Nghệ An
• 1.5. Các nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài
• 1.5.1. Nghiên cứu ngoài nước
• 1.5.2. Nghiên cứu trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: TÍNH TOÁN YÊU CẦU TƯỚI CỦA HỆ THỐNG THUỶ LỢI
• 2.1. Tính toán các yếu tố khí tượng
• 2.2. Mục đích, ý nghĩa và nội dung tính toán
• 2.3. Chọn trạm, tần suất thiết kế và thời đoạn tính toán
• 2.4. Tính toán các đặc trưng khí tượng thiết kế
• 2.5. Tính toán chế độ tưới cho các loại cây trồng
• 2.5.1. Nội dung tính toán chế độ
• 2.5.2. Mục đích, ý nghĩa và nội dung tính toán sỹ
• 2.5.3. Phương pháp xác định chế độ tưới cho cây trồng
• 2.5.4. Nội dung tính toán %
• 2.5.5. Kết quả tính toán yêu cầu tưới cho vùng nghiên cứu
• 2.5.6. Tính toán nhu cầu nước cho nuôi trồng thủy sản
• 2.5.7. Kết quả tính toán nhu cầu nước tưới cho cây trồng
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT VÀ LỰA CHỌN CÁC GIẢI PHÁP TƯỚI NƯỚC HỆ THỐNG THUỶ LỢI NAM NGHỆ AN
• 3.1. Phân tích lựa chọn mô hình phù hợp với bài toán tưới cho hệ thống
• 3.2. Mô hình VRSAP (Vietnam river system and plains)
• 3.3. Mô hình SOBEK
• 3.4. Mô hình kết hợp TLID + ECOMOD-2D
• 3.5. Mô hình thủy lực một chiều MIKE 11
• 3.6. Thiết lập mô hình thủy lực cho bài toán tưới nước cho hệ thống
• 3.6.1. Hiệu chỉnh mô hình
• 3.6.2. Kiểm định mô hình
• 3.7. Các kịch bản tính toán tưới cho hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An trong điều kiện suy giảm mực nước sông Lam
• 3.7.1. Các điều kiện biên khí tính toán
• 3.7.2. Kịch bản cấp nước
• 3.7.3. Kết quả và giải pháp tưới cho hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An
• 3.8. Kết quả tính toán công bằng nước cho hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An
• 3.9. Đề xuất các giải pháp tưới cho hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An
• 3.10. Kết luận và kiến nghị
• PHỤ LỤC II: TÍNH TOÁN NHU CẦU TƯỚI CHO VÙNG NGHIÊN CỨU
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thủy lợi Nam Nghệ An

Thủy lợi Nam Nghệ An là một hệ thống quan trọng trong việc cấp nước tưới cho nông nghiệp, thủy sản và sinh hoạt. Hệ thống này bao gồm các công trình đầu mối như cống, trạm bơm và kênh dẫn. Đánh giá khả năng cấp nước tưới cho hệ thống này là cần thiết để hiểu rõ tình hình hiện tại và đưa ra các giải pháp cải thiện. Vùng Nam Nghệ An có địa hình đa dạng, bao gồm đồi núi và đồng bằng, điều này ảnh hưởng đến khả năng cấp nước tưới. Theo số liệu, hệ thống này phục vụ cho khoảng 19.472 ha đất canh tác. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nước trong mùa khô đã trở thành vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng và sinh hoạt của người dân.

1.1. Tình hình hiện tại của hệ thống thủy lợi

Hiện trạng cấp nước tưới tại Nam Nghệ An đang gặp nhiều khó khăn do sự gia tăng diện tích canh tác và biến đổi khí hậu. Nguồn nước từ sông Lam đang giảm sút, đặc biệt trong các tháng mùa khô, dẫn đến tình trạng thiếu nước nghiêm trọng. Các nghiên cứu cho thấy, nhiều khu vực trong vùng đã phải đối mặt với tình trạng hạn hán cục bộ, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp. Việc đánh giá khả năng cấp nước hiện tại là cần thiết để xác định các giải pháp cần thiết nhằm khắc phục tình trạng này.

II. Đánh giá khả năng cấp nước tưới

Đánh giá khả năng cấp nước tưới cho hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An cần dựa trên các yếu tố khí tượng, thủy văn và điều kiện tự nhiên. Các yếu tố khí tượng như lượng mưa, nhiệt độ và độ ẩm có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cung cấp nước. Theo số liệu, lượng mưa hàng năm tại khu vực này dao động từ 1.500 mm đến 1.800 mm, tuy nhiên, phân bổ không đều trong năm. Sự thay đổi của mực nước sông Lam cũng là một yếu tố quan trọng cần được xem xét. Mặc dù có một số tháng có lượng mưa cao, nhưng vào mùa khô, tình trạng thiếu nước vẫn xảy ra. Việc đánh giá khả năng cấp nước không chỉ giúp xác định nguồn nước hiện có mà còn giúp đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cấp nước

Nhiều yếu tố như sự biến đổi khí hậu, diện tích canh tác và quản lý nguồn nước đã ảnh hưởng đến khả năng cấp nước tưới cho hệ thống thủy lợi. Sự gia tăng diện tích canh tác mà không có sự điều chỉnh trong quản lý nước đã dẫn đến áp lực lớn lên nguồn nước. Ngoài ra, việc quản lý không hiệu quả cũng đã làm giảm khả năng cung cấp nước cho các khu vực nông nghiệp. Để cải thiện tình hình, cần có các biện pháp quản lý nguồn nước hợp lý, kết hợp với việc áp dụng công nghệ tưới tiên tiến nhằm tăng cường hiệu quả sử dụng nước.

III. Giải pháp cho thủy lợi Nam Nghệ An

Để cải thiện khả năng cấp nước tưới cho hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An, cần đưa ra các giải pháp kỹ thuật và quản lý. Một trong những giải pháp quan trọng là áp dụng công nghệ tưới tiên tiến như tưới nhỏ giọt, tưới phun sương nhằm tiết kiệm nước và nâng cao hiệu quả tưới tiêu. Bên cạnh đó, việc cải tạo và nâng cấp hệ thống kênh mương, cống dẫn nước cũng là cần thiết để đảm bảo nguồn nước được sử dụng hiệu quả. Việc giải pháp thủy lợi không chỉ giúp tăng cường khả năng cung cấp nước mà còn bảo vệ nguồn nước và môi trường xung quanh.

3.1. Đề xuất các biện pháp kỹ thuật

Các biện pháp kỹ thuật như xây dựng hồ chứa nước, cải tạo hệ thống kênh mương và áp dụng công nghệ tưới hiện đại là rất cần thiết. Việc xây dựng hồ chứa không chỉ giúp lưu trữ nước mà còn điều tiết nguồn nước trong mùa khô. Cải tạo kênh mương sẽ giúp giảm thiểu thất thoát nước trong quá trình vận chuyển. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ tưới tiên tiến sẽ giúp tiết kiệm nước và nâng cao năng suất cây trồng. Tất cả những giải pháp này đều nhằm mục tiêu nâng cao khả năng cấp nước tưới cho hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An là một trong những công trình quan trọng phục vụ cấp nước tưới cho diện tích khoảng 19.472 ha đất canh tác, nuôi trồng thủy sản, công nghiệp và sinh hoạt tại vùng Nam Nghệ An. Vùng nghiên cứu bao gồm các huyện Nam Đàn, Hưng Nguyên, Nghĩa Lộc, thành phố Vinh và thị xã Cửa Lò, với địa hình đa dạng từ đồi núi đến đồng bằng, có khí hậu đặc trưng Bắc Trung Bộ với lượng mưa trung bình năm khoảng 1.500 - 2.000 mm. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, mực nước sông Lam – nguồn cấp nước chính cho hệ thống – có xu hướng giảm rõ rệt, đặc biệt trong các tháng mùa khô (từ tháng 12 đến tháng 2), gây ra tình trạng thiếu nước tưới cục bộ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiện trạng cấp nước tưới của hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An trong điều kiện biến đổi diện tích tưới và mực nước sông Lam giảm thấp, từ đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm tăng cường khả năng lấy nước qua cống Nam Đàn, đảm bảo cung cấp nước tưới ổn định cho vùng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An, với dữ liệu thu thập từ năm 1995 đến 2014, kết hợp khảo sát thực tế và mô hình thủy lực hiện đại. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu, đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển bền vững nông nghiệp tại khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết cân bằng nước: Xác định nhu cầu nước tưới dựa trên cân bằng giữa lượng nước cung cấp (mưa, nước mặt) và lượng nước mất (bốc hơi, thoát nước), từ đó tính toán nhu cầu bổ sung nước tưới cho cây trồng.
• Mô hình thủy lực MIKE 11: Mô hình một chiều dùng để mô phỏng dòng chảy, mực nước và lưu lượng trong hệ thống kênh, cống, trạm bơm, giúp đánh giá khả năng cấp nước và vận hành hệ thống thủy lợi.
• Mô hình CropWat: Phần mềm tính toán nhu cầu nước tưới dựa trên đặc tính sinh trưởng cây trồng, khí tượng thủy văn và điều kiện đất đai.
• Các khái niệm chính bao gồm: nhu cầu nước tưới, mực nước thiết kế, tần suất thiết kế, chế độ tưới cây trồng, hiệu chỉnh mô hình thủy lực, và kịch bản vận hành hệ thống trong điều kiện biến đổi nguồn nước.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu thủy văn, khí tượng từ các trạm Nam Đàn, Vinh trong khoảng thời gian 1986-2015; số liệu nông nghiệp, diện tích cây trồng, hiện trạng công trình thủy lợi; khảo sát thực tế tại các công trình đầu mối, kênh mương và trạm bơm.
• Phương pháp phân tích:
  • Phân tích thống kê, xác suất để xây dựng mô hình mưa thiết kế với tần suất 85% theo tiêu chuẩn TCVN 4118-2012.
  • Sử dụng mô hình MIKE 11 để mô phỏng dòng chảy, mực nước và kiểm định mô hình bằng số liệu thực tế.
  • Tính toán nhu cầu nước tưới cho các loại cây trồng theo từng vụ mùa bằng phần mềm CropWat.
  • Phân tích các kịch bản vận hành hệ thống trong điều kiện mực nước sông Lam giảm thấp, đánh giá khả năng cấp nước và đề xuất giải pháp.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý số liệu từ 1995-2014; xây dựng và hiệu chỉnh mô hình trong năm 2017; phân tích kết quả và đề xuất giải pháp trong năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xu hướng giảm mực nước sông Lam: Số liệu thủy văn từ năm 1995 đến 2014 cho thấy mực nước trung bình năm có xu hướng giảm, đặc biệt trong các tháng mùa khô (tháng 12 đến tháng 2), với mức giảm trung bình khoảng 0,3-0,5 m so với các năm trước đó. Mực nước nhỏ nhất từng tháng cũng giảm rõ rệt, gây khó khăn trong việc lấy nước qua cống Nam Đàn.

2. Hiện trạng cấp nước tưới: Diện tích tưới ổn định hiện nay là khoảng 6.220 ha tại Nam Đàn, 3.800 ha tại Nghĩa Lộc, 950 ha tại thành phố Vinh, trong khi diện tích cần tưới hàng năm lần lượt là 7.374 ha, 9.579 ha và 1.998 ha. Như vậy, diện tích thiếu nước tưới dao động từ 10% đến hơn 50% tùy khu vực, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng.

3. Khả năng lấy nước qua cống Nam Đàn: Mô hình thủy lực MIKE 11 cho thấy trong điều kiện mực nước sông Lam giảm 80%, lưu lượng lấy nước qua cống giảm khoảng 30-40% so với thiết kế, không đáp ứng đủ nhu cầu tưới trong mùa khô. Các kịch bản vận hành cho thấy cần có biện pháp kỹ thuật và quản lý để tối ưu hóa việc lấy nước.

4. Nhu cầu nước tưới theo vụ mùa: Tính toán nhu cầu nước tưới cho các loại cây trồng chủ yếu trong vùng cho thấy vụ Đông Xuân có nhu cầu cao nhất, chiếm khoảng 60% tổng nhu cầu nước năm. Nhu cầu nước tưới tăng trung bình 4-5% mỗi năm do mở rộng diện tích và thay đổi cơ cấu cây trồng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng thiếu nước tưới là sự kết hợp giữa biến đổi khí hậu làm giảm mực nước sông Lam, gia tăng diện tích canh tác vượt thiết kế ban đầu và hiện trạng xuống cấp của hệ thống kênh mương, trạm bơm. So sánh với các nghiên cứu quốc tế về tác động biến đổi khí hậu đến nhu cầu nước tưới, kết quả phù hợp với xu hướng tăng nhu cầu nước tưới do nhiệt độ tăng và lượng mưa hiệu quả giảm.

Việc sử dụng mô hình thủy lực MIKE 11 giúp mô phỏng chính xác diễn biến mực nước và lưu lượng trong hệ thống, từ đó đánh giá được hiệu quả các kịch bản vận hành. Kết quả cho thấy cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các giải pháp kỹ thuật và quản lý để đảm bảo cấp nước tưới ổn định, giảm thiểu thiệt hại do hạn hán cục bộ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ mực nước trung bình theo tháng, bảng so sánh diện tích tưới ổn định và thiếu nước theo từng huyện, cũng như biểu đồ lưu lượng lấy nước qua cống Nam Đàn theo các kịch bản mực nước sông Lam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp, cải tạo công trình đầu mối và kênh mương: Tăng chiều rộng và độ sâu kênh thấp, nạo vét các đoạn bị bồi lấp, gia cố mái kênh bằng bê tông dự ứng lực để đảm bảo lưu lượng thiết kế, hoàn thành trong vòng 2 năm, do Ban Quản lý dự án thủy lợi phối hợp với các đơn vị thi công thực hiện.

2. Áp dụng mô hình vận hành linh hoạt: Sử dụng mô hình thủy lực MIKE 11 để xây dựng các kịch bản vận hành phù hợp với tình hình mực nước thực tế, tối ưu hóa việc lấy nước qua cống Nam Đàn, giảm thiểu thất thoát nước, triển khai ngay trong năm đầu tiên bởi Trung tâm Quản lý thủy lợi.

3. Tăng cường quản lý và giám sát vận hành: Xây dựng quy trình quản lý vận hành hệ thống thủy lợi chặt chẽ, đào tạo cán bộ vận hành, áp dụng công nghệ giám sát từ xa để phát hiện và xử lý kịp thời các sự cố, thực hiện trong 1-2 năm, do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chủ trì.

4. Phát triển các giải pháp tưới tiết kiệm nước: Khuyến khích áp dụng tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa tại các vùng thiếu nước, kết hợp với chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện nguồn nước, triển khai thí điểm trong 3 năm, do các đơn vị nghiên cứu và địa phương phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý thủy lợi và nông nghiệp: Nhận diện các vấn đề cấp bách trong quản lý nguồn nước, áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản lý vận hành hệ thống thủy lợi hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành thủy lợi, tài nguyên nước: Tham khảo phương pháp mô hình hóa thủy lực, tính toán nhu cầu nước tưới và ứng dụng mô hình trong điều kiện biến đổi khí hậu.

3. Các cơ quan hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp và môi trường: Dựa trên kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách thích ứng với biến đổi khí hậu, đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển bền vững.

4. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao: Tìm hiểu về tiềm năng và thách thức trong việc cung cấp nước tưới, từ đó đầu tư vào các công nghệ tưới tiết kiệm và quản lý nước thông minh.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao mực nước sông Lam giảm ảnh hưởng lớn đến hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An?
   Mực nước sông Lam là nguồn cấp nước chính cho hệ thống. Khi mực nước giảm, lưu lượng lấy nước qua cống Nam Đàn giảm theo, không đủ đáp ứng nhu cầu tưới, đặc biệt trong mùa khô, gây hạn hán cục bộ và giảm năng suất cây trồng.

2. Mô hình MIKE 11 được sử dụng như thế nào trong nghiên cứu?
   MIKE 11 mô phỏng dòng chảy và mực nước trong hệ thống kênh, cống, trạm bơm. Qua đó, mô hình giúp đánh giá khả năng cấp nước, hiệu chỉnh vận hành và xây dựng các kịch bản ứng phó với biến đổi nguồn nước.

3. Giải pháp nào hiệu quả nhất để tăng khả năng lấy nước qua cống Nam Đàn?
   Kết hợp nâng cấp công trình đầu mối, cải tạo kênh mương, áp dụng mô hình vận hành linh hoạt và tăng cường quản lý vận hành là giải pháp tổng thể hiệu quả nhất để đảm bảo cấp nước ổn định.

4. Nhu cầu nước tưới thay đổi như thế nào theo các vụ mùa?
   Vụ Đông Xuân có nhu cầu nước tưới cao nhất, chiếm khoảng 60% tổng nhu cầu năm do thời tiết khô hạn và cây trồng cần nhiều nước. Các vụ khác có nhu cầu thấp hơn nhưng vẫn cần quản lý hợp lý.

5. Làm thế nào để ứng phó với biến đổi khí hậu trong quản lý nguồn nước tưới?
   Cần xây dựng các mô hình dự báo, kịch bản vận hành linh hoạt, áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm, đồng thời nâng cao năng lực quản lý và phối hợp liên ngành để thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Kết luận

• Hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An đang đối mặt với thách thức lớn do mực nước sông Lam giảm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng cấp nước tưới.
• Nhu cầu nước tưới tăng do mở rộng diện tích và biến đổi khí hậu, đặc biệt trong vụ Đông Xuân.
• Mô hình thủy lực MIKE 11 và phần mềm CropWat là công cụ hiệu quả để đánh giá và quản lý nguồn nước tưới.
• Các giải pháp kỹ thuật và quản lý đồng bộ cần được triển khai khẩn trương để đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển bền vững nông nghiệp.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi mới cho việc ứng dụng mô hình thủy lực trong quản lý hệ thống thủy lợi tại các vùng chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.

Hành động tiếp theo: Triển khai các đề xuất nâng cấp công trình, áp dụng mô hình vận hành và tăng cường quản lý trong vòng 1-3 năm tới để cải thiện hiệu quả cấp nước tưới. Các nhà quản lý và chuyên gia thủy lợi nên phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp này.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan chức năng, nhà nghiên cứu và cộng đồng địa phương cần chung tay thực hiện các giải pháp nhằm bảo vệ và phát triển bền vững hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An, góp phần đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển kinh tế xã hội vùng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1:TONG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU VÀ VUNG NGHIÊN CỨU 1-1. Tổng quan về hệ thống thuỷ lợi Nam Nghệ An. LLL Ting quan về điều kiện tự nhiên, din sinh, kinh té-xa hội của vùng. Điều Kiến tự nhiên a) Vi tí dia lý = Tỉnh Nghệ An thuộc bắc trung bộ nước công hoà xã hội chủ nại Việt Nam, toa đội địa lý từ 18°33'10" đến 19°24'43" vĩ độ Bắc 10514555 kinh độ Đông.

~ Cổng Nam Bin mới nằm ti noi giao nhau giữa Kênh Cụt và để 1à Sông Lam, vĩ ví công tinh thuộc dia bản xã Xuân Ha, huyện Nam Din, tính Nghệ An, Tuyển cổng mới cách công Nam Đàn cũ khoảng 2 km về phía ha lưu. Tọa độ địa lý khu đầu mối: + 105°30'53” kinh độ đông 418° 418" Vi lạ Bắc Viing dự ân được giới bạn bối +Phía Bắc giáp huyện Diễn Châu: + Phía Nam giáp sông Ca (sông Lam); +Phía Tây giáp vùng đồi núi của hai huyện Thanh Chương và Đô Lương: +Phía Đông giáp biển; ~ Nghệ An nằm trong hinh lang kinh tế Đông ~ Tây nỗi liễn My-an-ma, Thấi Lan, Lào, Việt Nam và Biển Đông theo đường 7 đến cảng Cửa Lỏ. Nằm trên các tuyển du lịch quốc gia và quốc tế. Với vị tí như vậy, Nghệ An đồng vai trò quan trọngtrong giao lưu kính t thương mại, du lich, vận chuyển hàng hoá với cả nước vả cắc nước khác trong khu vực, đó là điều kiện thuận lợi để kêu gọi đâu tư phát triển kinh tế xã hội 1b) Đặc điểm địa hình ~ Nam Nghệ An là vùng dat nằm kẹp giữa các khối địa hình lớn như dãy núi Sông Mã ở phía Bắc va đây Trường Sơn ở phía Tây Nam.

Dia hình vũng này có th chia lâm hai vùng khác biệt: vùng đồi núi và ving đồng bằng cao. - Vàng đồi núi có các diy núi và dồi thấp, tổng điện tích 177km?, Các diy núi có các định núi cao khoảng 450m+500m. Các day dồi thấp có cao độ từ 30m=S0m.D8i núi cao có cây cối thấp, thưa, còn đại bộ phận là đồi trọc. Đồi núi đã chia cắt nơi này thành những dai đồng bằng nhỏ hẹp,có nhiễu khe suỗi chảy qua.

Thé đắt giữa các vũng có hình lòng chảo, có xu thể thấp dần từ Tây sang Đông. - Vũng đồng bằng và vũng cao nằm chủ yếu phía Đông và Đông Nam của ving, cổ tổng diện tích là 495km”, Vũng đồng bing có cao độ 515m nằm xen kẽ. các chân núi Dai Vạc, Dai Huệ và thường bị chia cắt bởi các khe suối nhỏ nên diện tích không lớn Ving đồng bing bao gồm vũng đất thịt sông Lam thuộc Nam Đàn, Hưng Yên, phía Tây quốc lộ 1A của huyện Nghỉ Lộc có cao độ +7m=0. Vùng đất cát pha ở phía Đông đường quốc lộ 1A thuộc huyện Nghỉ Lộc và bắc thành phố Vinh có diện tích tự nhiên khoảng 15000ha, cao độ +1,55m+5,0m.

Vùng ven biển hạ lưu sông Cam và đồng thành phố Vinh đất thấp, cao trình 0. ~ Ving đồng mộng phía Bắc đường 46 và Tây quốc lộ 1 có cao độ từ +0,5m+6,0m thấp dẫn về phía kênh Thấp và kênh Gai cao độ +1,5m*2.0m tạo thành một số vùng tring như vùng Bãi Nón, Tây-Yên-Trung. Vùng kẹp giữa quốc lộ 46 và để 42 đồng ruộng có xu hướng thấp. từ Tây sang Đông.

Tại Nam Đàn có chỗ cao độ +5,0m°6,8m, thấp dẫn xuống Hưng Nguyên vùng Châu, Lợi (1.7)m, trong đồ vẫn nhiều vùng trũng cục bộ. J Đặc điễm vé thé nhường. địa chit, > Đặc điềm thé nhường. ~ Các vũng có cao độ từ +3 rỡ lên là đt thịt nhẹ, tht pha cất là đất chua (PH = 5.

~ Vùng triing thấp thường bị ngập lụt, thành phan cơ giới la đắt thịt nặng, thịt pha sét là đất chua có độ PH < 5,5 - Đất cát ven bién thành phần chủ yếu li cát hat vừa, cát hạt min, hạt sét rất ít. Đắt kém giữ nước, khi dao sâu có cát chảy. - Đất ven đổi là đất thịt pha cát bj xói môn, bạc mẫu. = Các vùng ven sông Cam là đất nhiễm mặn nhưng từ khi có cống Nghỉ Quang đã được ngọt hóa > Địa chất công trình khu vực đầu mồi Theo tà liệu Báo cio khảo sắt địa chất công trình.

địa ting khu vực công trinh đầu mỗi (cống lấy nước va âu thuyền) từ trên xuống bao gồm các lớp đắt phân bố như sau: ~ Láp I: Sét, sẽ pha xâm nâu, xâm ving, trạng thải déo cứng. Lớp có bể đây mỏng nhưng tương đối đều, có sức chịu tả trung bình đến nhỏ, tỉnh nén lún trung bình, không thắm nước — thắm nước yếu (Ky, 3.041em kg), Ấp lực xuyên tiêu chuẩn (SPT) N/30=5 búa; ~ Lép 2: Cắt hạt nhỏ, hạt mịn, mầu xám, xám vàng, xám đen, xốp bão hỏa nước kẹp sắc lớp bin sét pha. Đây là lớp đất rit để gây mắt ổn định,hiện trợng cát chảy, tất chảy sẽ xảy ra tại lớp này. Tuy nhiên lớp này thấm nước nhỏ (K„=2-4.045cm/kg), áp lực xuyên tiêu chuẳnN/30=2 búa: - Lip 4: Set màu xảm, xâm nâu, xám den chứa hữu cơ, trang thi đèo chảy ~ chay, phía dưới xen kẹp các lớp và ổ cát nhỏ.

Đây là lớp đất yếu có thành phần tính chất đặc biệt độ ẩm lớn, dung trọng nhỏ, tinh nén lún lớn và lâu đả. Lap nảy dễ gây hiện tượng mat én định như lún, trượt sat, thấm nước nhỏ (K„=5,I.088kg/cmÏ/kg, a 20.1 12cm /kg), áp lực xuyên tiêu chuẩn N/30=2 búa: - Lip 4a: C¡ cất pha kẹp các lớp bùn sét, sét pha trang thái xốp (cáo, chảy (bùn sét). Áp lực xuyên tiêu chain N/300bfa; ~ Lap 5: SéL xám , xám đen, xảm ghi, déo chảy ~ chảy. Sét xám, xém xanh, xim den, trạng thái chảy.

Đây cũng là lớp đắt yéu đễ gây mắt ôn định khi mở hỗ móng. Hệ số thắm K,=5,5 105em/s,9=224, C0 072kglem”, a (7§cmÏ/kg, áp lực xuyên tiêu, chuẩn N/305.5 búa; ~ Lắp 6a: Cát pha xám, xảm trắng, xám vàng, trang thái chảy, đôi cl Ít dam sạn, đây là lớp đất yêu. Hệ số thắm Ky=6.10emis, a;=0 0283em kẹ, ấp lực xuyên tiêu chuẩn N/30=6 3 búa: ~ Lập đồ; Dăm sạn, cát số in st, xám vàng Lớp cổ ste chị ải đẳng kế nhưng gặp duy nhất rong mặt cit hé khoan KT33. Áp lực xuyên tiêu chuẳn N/30= 17 búa; - Lip 7: Sết maut xám xanh, xâm vàng lẫn kết von Laterit trang thái nữa cứng đến cứng.

Đây là lớp đất có sức chịu tải chịu tải đáng kể nhưng có bề day không đều và trong lớp có cường độ phân bổ không đều, không thích hợp cho việc đặt móng cầu cổng, 2.10 °emfs, ọ=19'2, C=0,627kg/cm, a;=0,0244em”/kg, áp. lực xuyên tiêu chuẳn N/30=25 búa; ~ Lop 8: Sết mầu nâu vàng, nâu đỏ, xám trắng loang lỗ dim sạn phong hóa, trạng thái cứng. Đây là lớp đất chịu tải tương đối lớn nhưng không đồng đều trong toàn mặt cắt vì vậy không nên dung lớp này đặt móng công trình cầu. Hệ số thắm Ky=1,7.672kg/cmẺ, a, ¿=0 ⁄4dcm kg, áp lực xuyên tiêu chuẩn N/30=25 búa; ~ Lip 9: Hồn mảnh vụn phong hóa lẫn sẻ, sét pha màu ving, xám trắng trang thi cứng (sin phẩm phong hỏa tử đã cát bột kết st kế).

Lớp nảy có súc chịu ti ốt nhưng có bể đây móng. Ap lực xuyên tiêu chuẩn N/30>S0 búa; ~ Lap 10: Đã kết bột kết màu xám ving, nâu vàng, trạng thải cứng, nứt nẻ vỡ vụn. Lớp này có sức chịu tải rất lớn thích hợp cho việc đặt móng công trình.0kg/em*; ọ=35245: 4) Đặc diém khí tượng thủy vấn * Khí tương é độ nhiệt ~ Trên lưu vực sông Cả chia làm hai thời kỳ rõ 1 độ mùa đông và nhiệt độ mùa 1ñ, nhiệt độ bình quân năm trên lưu vực có it biến đổi. Vùng đồng bằng cao hom trung du và miễn núi, thể hiện theo nhiệt độ bình quân: Vinh 23,8°C, Đô Lương 23,7°C, "Tương Dương 23,6°C, Tây Hiểu 23,2°C; ~ Mùa đông có thé tính từ tháng 11 đến thắng 3 năm sau trùng với thời ky hoạt động mạnh của khối không khí lạnh lục địa ChâuA.

Nhiệt độ thắp nhất là tháng1, Nhiệt độ tức thời thấp nhất tại Quy Chau là -0,5°C (1974), Tương Dương 1,7°C, Đô Lương 4°C, Vinh 4°C. Chénh lệch nhiệt độ ngày trong mùa đồng từ 6°C đến 8°C, ~ Mùa hè có thể tính bắt đầu từ thẳng 4 đến thing 10 khi khối không khí xích đạo-Thái Bình Dương ảnh hưởng lớn tới lưu vực. Nhiệt độ trung binh ngày các thắng mùa lĩ đạt tir 26°C = 28°C. Tháng có nhiệt độ cao nhất là tha ing 7 bình quân ngày đạt đến 39°C.

"Nhiệt độ tối cao do được tuyệt đối tại Tương Dương 42. Chênh lệch nhiệt độ trong ngày về màu lũ đạt tới 12-14°C; > Chế độ mưa. ~ Mưa là loại hình thai tiết nhìn chung là có lợi cho các hoạt động kinh tẾ trên lưu vực Mua a tác nhân điều chỉnh khí hậu rất tốt trên lưu vực. Cũng như chế độ mưa vùng miễn Bắc lượng mưa bình quân năm trên lưu vực dao động từI.500 mm/năm, có các trung tâm mưa lớn như thượng nguồn sông Hiểu, lưu vực sông La, lưu vực sông Giảng lượng mưa bình quân năm đạt 2.

Trung tâm mưa nhỏ doc theo ding chính sông Cả, tại Của Rio, Mường Xén dat từ 1. Vùng đồng bằng hạ du sông Cả có lượng mưa bình quân năm từ 1.800 = Mua phân bổ theo thời gian trong năm có 2 mia rõ rệt mầu mưa it và màu mưa nhiều. Ở thượng nguồn sông Cả, sông Hiểu mila mưa có thé tính từ tháng 5 đến thing 10 nhưng ở hạ du và phía sông La mùa mưa cổ thé tính từ thing 6 đến thing 11. Diễn biến mưa trong năm cũng mang tính đặc thù của miễn Trung.

Mưa lớn trong năm thường có 2 định, dinh mưa lớn thứ nhất xuất hiện vào cuỗ tháng S đầu thing 6 khi gió giao mia, Định mưa này nguyên nhân chính xuất hiện lũ tiểu man. Dinh mưa lớn nhất rong năm thường xuất hiện cuỗi thắng 9, 10 hàng năm. Diu mùa hạ lượng mưa thing đạt cực đại vào tháng 5, sau đó mưa giảm nhỏ vào thing 7,8. Tổng lượng mưa tháng 5, 6 đạt tới 20% tổng lượng mưa năm.

Trong 2 tháng mưa lớn tháng 9, 10 lượng mưa đạt tới 4050 s tổng lượng mưa năm, cường độ trong mia mưa rất lớn, Trong | ngày lượng mưa có thể đạt đến từ 700 mm đến 800 mmm, mưa 3 ngày dat trên 1000mm di hình như trận mưa ngây 20/8/1965 thành phổ vinh chỉ trong 1 giờ lượng. Những trận mưa lớn như trên thường gây lũ nghiêm trọng trên lưu vực sông Cả - Tổng lượng mưa. 6 thing mùa khô lạ rất nhỏ chỉ chiếm 15 + 20% tổng lượng mưa năm. Lượng mưa nhỏ nhất thường vào tháng 2, 3.

Nhiều trạm đo trong vùng lượng.