Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Xã Nam Tuấn, Huyện Hòa An, Tỉnh Cao Bằng

Luận văn phân tích hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Nam Tuấn, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng năm 2017, cung cấp thông tin hữu ích cho phát triển nông nghiệp.

• Tác giả: Hoàng Thị Hạ
• Người hướng dẫn: Th.S Nông Thị Thu Huyền
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Xã Nam Tuấn, Huyện Hòa An, Tỉnh Cao Bằng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Đất đai là tài nguyên vô giá, đóng vai trò then chốt trong sản xuất nông nghiệp và sự phát triển kinh tế - xã hội. Việc sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả là yếu tố quan trọng để đảm bảo an ninh lương thực, phát triển bền vững và nâng cao đời sống người dân. Bài viết này tập trung vào việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Nam Tuấn, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, một khu vực có tiềm năng lớn về nông nghiệp nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Chúng ta sẽ đi sâu vào phân tích hiện trạng, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất một cách bền vững.

1.1. Vì sao đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp lại quan trọng

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất giúp xác định các vấn đề tồn tại, tiềm năng chưa được khai thác và định hướng sử dụng đất một cách hợp lý. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đô thị hóa và biến đổi khí hậu, khi diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp. Đánh giá này là cơ sở khoa học cho việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, và đưa ra các chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững. Cần phân tích các yếu tố kinh tế, xã hội, môi trường để có cái nhìn toàn diện.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất

Mục tiêu chính là xác định mức độ hiệu quả của việc sử dụng đất nông nghiệp tại xã Nam Tuấn và đề xuất các giải pháp cải thiện. Phạm vi bao gồm phân tích hiện trạng sử dụng đất, đánh giá các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, và so sánh hiệu quả giữa các loại hình sử dụng đất khác nhau. Điều này giúp đưa ra các khuyến nghị cụ thể về cơ cấu cây trồng, kỹ thuật canh tác và chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện địa phương.

II. Phân Tích Hiện Trạng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Nam Tuấn

Xã Nam Tuấn, thuộc huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, có diện tích đất tự nhiên là 3648,37 ha, trong đó đất canh tác nông nghiệp chiếm 3299.11 ha. Hiện trạng sử dụng đất ở đây chủ yếu là sản xuất kinh tế hộ nông nghiệp (89%), với trình độ canh tác chưa đồng đều và đời sống còn nhiều khó khăn. Năng suất và sản lượng hàng hóa của xã đã tăng lên trong những năm qua, tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong quá trình khai thác và sử dụng đất. Đặc biệt, tình trạng độc canh cây lúa đang làm suy giảm độ phì nhiêu đất và không phát huy được hết tiềm năng của đất đai.

2.1. Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp hiện tại ở xã Nam Tuấn

Cần phân tích chi tiết cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp hiện tại ở xã Nam Tuấn, bao gồm diện tích đất trồng lúa, đất trồng màu, đất trồng cây lâu năm và các loại đất khác. Xác định tỷ lệ diện tích của từng loại đất và so sánh với quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt. Đánh giá tính hợp lý của cơ cấu này và chỉ ra những bất cập cần điều chỉnh. Dữ liệu về biến động sử dụng đất qua các năm cũng cần được xem xét để thấy rõ xu hướng và tác động của các yếu tố bên ngoài.

2.2. Thực trạng canh tác và năng suất cây trồng chủ lực

Đánh giá thực trạng canh tác của người dân địa phương, bao gồm các kỹ thuật canh tác được áp dụng, mức độ thâm canh, việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Phân tích năng suất cây trồng chủ lực như lúa, ngô, và các loại cây rau màu khác. So sánh năng suất với các địa phương khác trong tỉnh và khu vực. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất, như chất lượng đất, nguồn nước tưới, và trình độ kỹ thuật của người dân. Từ đó, có thể đề xuất các giải pháp thâm canh tăng vụ hợp lý.

2.3. Những hạn chế trong quản lý và sử dụng đất nông nghiệp

Chỉ ra những hạn chế trong quản lý đất đai và sử dụng đất nông nghiệp ở xã Nam Tuấn, bao gồm việc thiếu quy hoạch chi tiết, tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích, và sự chồng chéo trong quản lý giữa các cấp chính quyền. Phân tích các yếu tố pháp lý, kinh tế và xã hội gây ra những hạn chế này. Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý đất đai một cách hiệu quả, đảm bảo quyền lợi của người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững. Cần chú trọng đến chính sách đất đai hiện hành và việc thực thi chúng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Nam Tuấn, Hòa An, Cao Bằng, cần áp dụng một hệ thống các phương pháp khoa học và thực tiễn. Các phương pháp này bao gồm điều tra, khảo sát, thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp, phân tích thống kê, và đánh giá kinh tế - xã hội - môi trường. Mục tiêu là xác định được các chỉ số đánh giá hiệu quả một cách toàn diện, từ đó đưa ra những nhận định chính xác về tình hình sử dụng đất và đề xuất các giải pháp phù hợp.

3.1. Điều tra và thu thập số liệu sơ cấp thứ cấp

Phương pháp điều tra đóng vai trò quan trọng trong việc thu thập thông tin về hiện trạng sử dụng đất, tập quán canh tác và thu nhập từ nông nghiệp của người dân. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp nông dân, cán bộ địa phương và các chuyên gia nông nghiệp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo thống kê, quy hoạch sử dụng đất và các tài liệu liên quan khác. Việc kết hợp cả hai nguồn số liệu này giúp đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin.

3.2. Các chỉ số đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội môi trường

Việc lựa chọn chỉ số đánh giá phù hợp là yếu tố then chốt để đánh giá hiệu quả sử dụng đất một cách khách quan. Các chỉ số kinh tế bao gồm năng suất cây trồng, lợi nhuận, và giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích. Các chỉ số xã hội bao gồm thu nhập bình quân đầu người, tỷ lệ hộ nghèo, và mức độ tiếp cận các dịch vụ công cộng. Các chỉ số môi trường bao gồm độ phì nhiêu đất, mức độ ô nhiễm nguồn nước, và đa dạng sinh học. Cần có sự cân bằng giữa các chỉ số này để đảm bảo phát triển bền vững.

3.3. Phân tích thống kê và so sánh các loại hình sử dụng đất

Sau khi thu thập và xử lý số liệu, cần sử dụng các phương pháp phân tích thống kê để so sánh hiệu quả giữa các loại hình sử dụng đất khác nhau, như trồng lúa, trồng rau màu, và trồng cây lâu năm. Sử dụng các công cụ thống kê như ANOVA, t-test và hồi quy để xác định sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các loại hình sử dụng đất. So sánh các chỉ số kinh tế, xã hội và môi trường để đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng đất. Cần chú ý đến các yếu tố ngoại sinh ảnh hưởng đến kết quả phân tích.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Đánh Giá Hiệu Quả Tại Xã Nam Tuấn

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng đất tại xã Nam Tuấn cho thấy có sự khác biệt đáng kể về hiệu quả giữa các loại hình sử dụng đất. Đất trồng cây lâu năm có giá trị kinh tế cao hơn so với đất trồng lúa, nhưng lại đòi hỏi đầu tư lớn hơn và có thể gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường nếu không được quản lý tốt. Đất trồng rau màu có tiềm năng tạo ra thu nhập cao cho người dân, nhưng lại phụ thuộc nhiều vào thị trường và có thể gây ra ô nhiễm do sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu. Cần có những giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả sử dụng đất một cách bền vững.

4.1. So sánh hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất

Phân tích cụ thể hiệu quả kinh tế của từng loại hình sử dụng đất tại xã Nam Tuấn, bao gồm năng suất, giá thành sản xuất, giá bán và lợi nhuận. So sánh thu nhập mà người dân nhận được từ các loại hình sử dụng đất khác nhau. Xác định các yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh tế, như giống cây trồng, kỹ thuật canh tác, và thị trường tiêu thụ. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm tăng năng suất, giảm chi phí và nâng cao giá trị nông sản.

4.2. Đánh giá tác động xã hội của sử dụng đất nông nghiệp

Đánh giá tác động xã hội của việc sử dụng đất nông nghiệp đến đời sống của người dân xã Nam Tuấn, bao gồm thu nhập, việc làm, giáo dục, y tế, và văn hóa. Xác định những lợi ích và khó khăn mà người dân gặp phải do các loại hình sử dụng đất khác nhau. Phân tích tác động đến an ninh lương thực, bình đẳng giới, và phát triển cộng đồng. Đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện đời sống của người dân và giảm thiểu những tác động tiêu cực.

4.3. Tác động môi trường và tính bền vững của các phương thức canh tác

Đánh giá tác động môi trường của các phương thức canh tác hiện tại ở xã Nam Tuấn, bao gồm ô nhiễm đất, ô nhiễm nước, suy thoái tài nguyên đất, và mất đa dạng sinh học. Phân tích tính bền vững của các loại hình sử dụng đất khác nhau, dựa trên các tiêu chí như bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hợp lý, và khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững. Cần chú trọng đến việc bảo vệ nguồn nước và quản lý chất thải nông nghiệp.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Tại Nam Tuấn

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần có những giải pháp cụ thể và đồng bộ để nâng cao hiệu quả sử dụng đất tại xã Nam Tuấn, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Các giải pháp này bao gồm việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, xây dựng chuỗi giá trị nông sản, và tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quản lý đất đai. Mục tiêu là tạo ra một nền nông nghiệp bền vững, có khả năng cạnh tranh và mang lại lợi ích cho tất cả các bên liên quan.

5.1. Quy hoạch sử dụng đất hợp lý và khoa học

Xây dựng quy hoạch sử dụng đất chi tiết và khoa học, dựa trên các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi trường. Xác định các khu vực phù hợp cho từng loại hình sử dụng đất, như trồng lúa, trồng rau màu, và trồng cây lâu năm. Đảm bảo sự hài hòa giữa các mục tiêu phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội. Tham khảo ý kiến của cộng đồng và các chuyên gia trong quá trình lập quy hoạch. Quy hoạch sử dụng đất phải có tính khả thi và linh hoạt, có thể điều chỉnh theo thời gian.

5.2. Ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ vào sản xuất

Ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ vào sản xuất nông nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và chất lượng nông sản. Sử dụng các giống cây trồng mới có năng suất cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt và thích ứng với điều kiện địa phương. Áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, như tưới tiêu tiết kiệm, bón phân cân đối, và quản lý dịch hại tổng hợp. Sử dụng các thiết bị và công cụ cơ giới hóa để giảm sức lao động và tăng hiệu quả sản xuất. Khuyến khích hợp tác xã nông nghiệp và liên kết sản xuất để chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.

5.3. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản và phát triển thị trường tiêu thụ

Xây dựng chuỗi giá trị nông sản là một giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị nông sản và đảm bảo thu nhập ổn định cho người dân. Kết nối người sản xuất với các nhà chế biến, phân phối và tiêu thụ. Xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản địa phương. Phát triển các kênh tiêu thụ nông sản đa dạng, như chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tiện lợi và thương mại điện tử. Khuyến khích chế biến nông sản để tăng giá trị gia tăng và kéo dài thời gian bảo quản.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp Nam Tuấn

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Nam Tuấn đã chỉ ra những tiềm năng và thách thức trong quá trình phát triển nông nghiệp của địa phương. Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng. Các giải pháp đề xuất trong bài viết cần được triển khai một cách đồng bộ và có hệ thống, đảm bảo sự hài hòa giữa các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường. Chỉ có như vậy, xã Nam Tuấn mới có thể khai thác tối đa tiềm năng của đất đai và mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho người dân.

6.1. Tổng kết các kết quả chính và ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp tại xã Nam Tuấn, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Các kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt về hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường giữa các loại hình sử dụng đất khác nhau. Nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế trong quản lý đất đai và phương thức canh tác hiện tại. Các kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng quy hoạch sử dụng đất, xây dựng chính sách phát triển nông nghiệp và nâng cao đời sống của người dân.

6.2. Hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho xã Nam Tuấn

Để phát triển nông nghiệp bền vững cho xã Nam Tuấn, cần tập trung vào các yếu tố sau: Bảo vệ tài nguyên đất và nước. Sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật một cách hợp lý. Áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến. Đa dạng hóa cây trồng. Phát triển các sản phẩm nông sản đặc sản. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản. Tăng cường liên kết sản xuất. Phát triển du lịch nông nghiệp. Cần có sự tham gia của cộng đồng và sự hỗ trợ của chính quyền địa phương để thực hiện các giải pháp này.

6.3. Đề xuất các nghiên cứu tiếp theo và khuyến nghị chính sách

Để hiểu rõ hơn về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và đề xuất các chính sách phù hợp, cần có các nghiên cứu tiếp theo về các chủ đề sau: Tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp. Hiệu quả của các mô hình canh tác bền vững. Vai trò của hợp tác xã nông nghiệp trong phát triển nông nghiệp. Tác động của các chính sách đất đai đến đời sống của người dân. Nghiên cứu cũng cần đề xuất các khuyến nghị chính sách cụ thể, như hỗ trợ tín dụng cho nông dân, đào tạo kỹ thuật canh tác, xây dựng thương hiệu nông sản, và bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất là một bộ phận hợp thành quan trọng của môi trường sống, là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là nơi để định cư và tổ chức các hoạt động kinh tế - xã hội, hơn hết là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế trong sản xuất nông - lâm nghiệp. Chính vì vậy, sử dụng đất nông nghiệp là hợp thành của chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững và cân bằng sinh thái. Do sức ép của đô thị hóa và sự gia tăng dân số, đất nông nghiệp đã và đang đứng trước nguy cơ suy giảm về số lượng và chất lượng. Trong khi đó, con người đã và vẫn đang khai thác quá mức mà chưa có biện pháp hợp lý để bảo vệ đất đai.

Hiện nay, việc sử dụng đất đai hợp lý, xây dựng một nền nông nghiệp sạch, sản xuất ra nhiều sản phẩm có chất lượng đảm bảo, môi trường sinh thái ổn định là vấn đề toàn cầu, thực chất của vấn đề này chính là vừa đem lại hiệu quả kinh tế, vừa đem lại hiệu quả xã hội và môi trường. Xã hội phát triển, dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng về lương thực, thực phẩm, nhà ở cũng như các nhu cầu về văn hóa, xã hội. Con người đã tìm mọi cách để khai thác đất đai nhằm thỏa mãn những nhu cầu ngày càng tăng của chúng ta. Vì vậy, chính con người đã làm tăng áp lực lên đất đai, đặc biệt là lên đất nông nghiệp.

Đất nói chung và đất nông nghiệp nói riêng đã có hạn về diện tích nhưng lại còn có nguy cơ suy thoái dưới tác động của thiên nhiên cũng như là sự thiếu ý thức của con người trong quá trình sản xuất. Đó còn chưa kể đến sự suy giảm diện tích đất nông nghiệp do quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, trong khi đó khả năng khai hoang đất chưa sử dụng lại rất hạn chế.2017 2 Do vậy việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là rất quan trọng. Từ đó lựa chọn được các loại hình sử dụng đất có hiệu quả để sử dụng hợp lý theo quan điểm sinh thái đang được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Đối với một nước có nền nông nghiệp chủ yếu như Việt Nam thì nghiên cứu và đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Xã Nam Tuấn là xã vùng II nằm ở phía bắc của huyện Hòa An, cách trung tâm huyện 9 km. Tổng diện tích đất tự nhiên là 3648,37 ha, diện tích đất canh tác nông nghiệp là 3299.11 ha chủ yếu là sản xuất kinh tế hộ nông nghiệp chiếm 89%, dân cư sống rải rác, trình độ canh tác chưa đồng đều đồi sống còn khó khăn. Trong những năm qua năng suất, sản lượng hàng hóa của xã không ngừng tăng lên, đời sống vật chất tinh thần của nhân dân ngày càng được cải thiện. Song trong nền nông nghiệp của xã còn tồn tại nhiều hạn chế trong quá trình khai thác sử dụng không hợp lý, trình độ khoa học kỹ thuật, chính sách quản lý, tổ chức sản xuất còn hạn chế, tư liệu sản xuất giản đơn, kỹ thuật canh tác truyền thống, đặc biệt là việc độc canh cây lúa của xã không phát huy được tiềm năng đất đai mà còn có xu thế làm cho nguồn tài nguyên đất có xu hướng bị thoái hóa.

Nghiên cứu đánh giá các loại hình sử dụng đất hiện tại, đánh giá đúng mức độ của các loại hình sử dụng đất để tổ chức sử dụng đất hợp lý có hiệu quả cao theo quan điểm bền vững làm cơ sở cho việc định hướng sử dụng đất nông nghiệp của xã là vấn đề có tính chiến lược và cấp thiết. Xuất phát từ ý nghĩa thực tiễn và nhu cầu sử dụng đất, được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa Quản lí Tài nguyên – trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo: Th.S Nông Thị Thu Huyền, em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất luan.2017 3 nông nghiệp trên địa bàn xã Nam Tuấn, huyện Hòa An, Tỉnh Cao Bằng năm 2017”. Nhằm xác định các loại hình sử dụng đất phù hợp và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững. Mục tiêu nghiên cứu 1.

Mục tiêu tổng quát Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn xã Nam Tuấn từ đó lựa chọn LUT và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Nam Tuấn, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá các yếu tố về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp của xã Nam Tuấn. - Đánh giá hiện trạng và xác định các loại hình sử dụng đất của xã từ đó lựa chọn các loại hình sử dụng đất có hiệu quả cao. - Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của xã.

- Lựa chọn các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hiệu quả cao của xã. - Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp cho địa phương trong thời gian tới. Yêu cầu của đề tài - Điều tra, đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã, phát hiện những tiềm năng và tồn tại trong sử dụng đất nông nghiệp từ đó đưa ra các đề xuất biện pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. - Đánh giá được hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn thị trấn và đề xuất hướng sử dụng đất phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của xã Nam Tuấn, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng.

Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài * Trong học tập và nghiên cứu khoa học: - Củng cố kiến thức đã được tiếp thu trong nhà trường, vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn. - Đồng thời là cơ hội để học hỏi kinh nghiệm làm việc và nâng cao năng lực của bản thân. - Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài. * Ý nghĩa thực tiễn: - Đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường từ đó đưa ra được những loại hình sử dụng đất mang lại hiệu quả cao.

Là cơ sở cho quy hoạch sử dụng đất, đưa ra những chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao đời sống nhân dân trong thời gian tới.2017 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Khái quát chung về đất, đất nông nghiệp và đất sản xuất nông nghiệp. Khái niệm về đất.

* Khái niệm chung Đất là một phần của vỏ trái đất, nó là lớp phủ lục địa mà bên dưới nó là đá và khoáng sinh ra nó, bên trên là thảm thực bì và khí quyển. Đất là lớp phủ thổ nhưỡng, là thổ quyển, là một vật thể tự nhiên, mà nguồn gốc của thể tự nhiên đó là do hợp điểm của 4 thể tự nhiên khác của hành tinh là thạch quyển, khí quyển, thủy quyển và sinh quyển. Sự tác động qua lại của bốn quyển trên và thổ quyển có tính thường xuyên và cơ bản. [4] Các nhà kinh tế, thổ nhưỡng và quy hoạch Việt Nam cho rằng: “Đất đai là phần trên mặt của vỏ trái đất mà ở đó cây cối có thể mọc được”.

Như vậy đã có rất nhiều khái niệm và định nghĩa khác nhau về đất nhưng khái niệm chung nhất có thể hiểu: Đất đai là khoảng không gian có giới hạn, theo chiều thẳng đứng, gồm: Khí hậu của bầu khí quyển, lớp phủ thổ nhưỡng, thảm thực vật, động vật, diện tích mặt nước, tài nguyên nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất; theo chiều ngang, trên mặt đất là sự kết hợp giữa thổ nhưỡng, địa hình, thủy văn thảm thực vật với các thành phần khác, nó tác động giữ vai trò quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với hoạt động sản xuất cũng như cuộc sống của xã hội loài người [3]. * Khái niệm đất nông nghiệp Đất nông nghiệp là đất sử dụng vào mục đích sản xuất, nghiên cứu, thí nghiệm về nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối và mục luan.2017 6 đích bảo vệ, phát triển rừng: Bao gồm đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối và đất sản xuất nông nghiệp khác. Quá trình hình thành đất: Quá trình Quá trình Đá mẹ Mẫu chất Đất hình thành phá hủy Hình 2.1: Sơ đồ quá trình hình thành đất Đá mẹ dưới tác dụng của các yếu tố ngoại cảnh bị phá hủy tạo thành mẫu chất, mẫu chất chưa phải là đất vì còn thiếu một hợp phần vô cùng quan trọng là chất hữu cơ. Trước khi có sinh vật, trái đất lúc đó chỉ bao gồm lớp vỏ toàn đá.

Dưới tác dụng của mưa, các sản phẩm vỡ vụn của đá bị trôi xuống nơi thấp hơn và lắng đọng ở đó hoặc ở ngoài đại dương. Sự vận động của vỏ trái đất có thể làm nổi những vùng đá trầm tích đó lên và lại tiếp tục chu trình như trên người ta gọi đó là Đại tuần hoàn địa chất. Đây là một quá trình tạo lập đá đơn thuần và xảy ra theo một chu trình khép kín và rộng khắp. Khi trên trái đất xuất hiện sinh vật, sinh vật đã hút chất dinh dưỡng từ những mẫu chất do đá vỡ vụn ra để sinh sống và khi chết đi tạo nên một lượng chất hữu cơ.

Cứ như vậy sinh vật ngày càng phát triển và lượng chất hữu cơ ngày càng nhiều, nó đã biến mẫu chất thành đất. Người ta gọi đó là tiểu tuần hoàn sinh vật. Sự thống nhất giữa Đại tuần hoàn địa chất và Tiểu tuần hoàn sinh vật đã tạo ra đất và đó cũng chính là bản chất của quá trình hình thành đất. Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất nông nghiệp.

* Khái niệm đất sản xuất nông nghiệp Đất sản xuất nông nghiệp là đất dùng cho các hoạt động sản xuất nông nghiệp như: đất trồng cây hàng năm (đất trồng lúa, đất trồng cỏ dùng vào chăn nuôi, đất trồng cây hàng năm khác), đất trồng cây lâu năm (đất trồng luan.2017 7 cây công nghiệp lâu năm, đất trồng cây ăn quả lâu năm và đất trồng cây lâu năm khác).