Đánh giá tác dụng hỗ trợ điều trị đau vùng cổ gáy của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiệu quả hỗ trợ điều trị đau vùng cổ gáy bằng cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh, cung cấp phân tích chuyên sâu và kết quả nghiên cứu.

• Tác giả: Âu Thị Quế
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thủy
• Trường học: Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam
• Chuyên ngành: Y học cổ truyền
• Đề tài: Đánh giá tác dụng hỗ trợ điều trị đau vùng cổ gáy của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ y học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giải phẫu sinh lý và chức năng của cột sống cổ
• 1.1.1. Các vận động của cột sống cổ
• 1.2. Các vị trí nhận cảm đau ở vùng cổ gáy và cơ chế gây đau
• 1.3. Quan niệm đau vùng cổ gáy theo Y học hiện đại
• 1.3.1. Phòng bệnh
• 1.4. Quan niệm đau vùng cổ gáy theo Y học cổ truyền
• 1.4.1. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh
• 1.4.2. Các thể bệnh lâm sàng
• 1.5. Tổng quan về phương pháp xoa bóp bấm huyệt
• 1.5.1. Tác dụng của xoa bóp bấm huyệt
• 1.5.2. Chỉ định và chống chỉ định của xoa bóp bấm huyệt
• 1.5.3. Thủ thuật xoa bóp bấm huyệt
• 1.6. Tổng quan về cồn thuốc CMO Tuệ Tĩnh
• 1.6.1. Thành phần của cồn thuốc xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh
• 1.6.2. Nguồn gốc xuất xứ của cồn thuốc CMO Tuệ Tĩnh
• 1.6.3. Chỉ định và chống chỉ định
• 1.6.4. Tác dụng và cách dùng
• 1.6.5. Phân tích các thành phần trong chế phẩm cồn thuốc CMO Tuệ Tĩnh
• 1.6.6. Các kết quả nghiên cứu về cồn CMO Tuệ Tĩnh trên thực nghiệm
• 1.7. Tình hình nghiên cứu về điều trị đau vùng cổ gáy
• 1.7.1. Trên thế giới
• 1.7.2. Tại Việt Nam
• 2. Chương 2: CHẤT LIỆU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Chất liệu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.1. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân theo YHHĐ
• 2.2.2. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân theo YHCT
• 2.2.3. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân
• 2.2.4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
• 2.3.3. Phương tiện nghiên cứu
• 2.3.4. Quy trình nghiên cứu
• 2.3.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.3.6. Tiêu chuẩn đánh giá kết quả điều trị
• 2.3.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3.8. Phương pháp khống chế sai số
• 2.3.9. Đạo đức trong nghiên cứu
• 2.4. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
• 2.4.1. Thời gian đau trước điều trị
• 2.5. Kết quả điều trị
• 2.5.1. Kết quả giảm đau sau điều trị
• 2.5.2. Hiệu quả giảm hội chứng rễ
• 2.5.3. Hiệu quả cải thiện tầm vận động cột sống cổ
• 2.5.4. Hiệu quả cải thiện hoạt động sinh hoạt hàng ngày sau điều trị
• 2.5.5. Kết quả chung sau điều trị
• 2.6. Tác dụng không mong muốn
• 2.6.1. Trên lâm sàng
• 2.6.2. Trên cận lâm sàng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về đau cổ gáy và phương pháp điều trị

Đau cổ gáy là một tình trạng phổ biến, ảnh hưởng đến nhiều người, đặc biệt là những người trong độ tuổi lao động. Nguyên nhân gây đau cổ gáy có thể xuất phát từ các yếu tố cơ học, bệnh lý cơ xương khớp, hoặc do quá trình lão hóa tự nhiên. Phương pháp điều trị hiện nay bao gồm cả y học hiện đại và y học cổ truyền. Trong đó, cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh được nghiên cứu như một phương pháp hỗ trợ điều trị hiệu quả. Cồn xoa bóp này có thành phần từ các vị thuốc cổ truyền, giúp khu phong, tán hàn, và hoạt huyết, phù hợp với các chứng đau do hàn tà gây ra.

1.1. Nguyên nhân và cơ chế gây đau cổ gáy

Nguyên nhân gây đau cổ gáy có thể bao gồm các yếu tố cơ học như tư thế làm việc sai, chấn thương, hoặc do bệnh lý cơ xương khớp như thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm. Cơ chế gây đau liên quan đến sự kích thích các cấu trúc nhận cảm đau trong cột sống cổ, bao gồm đĩa đệm, dây chằng, và các rễ thần kinh. Sự căng cơ và thiếu máu cục bộ cũng là yếu tố quan trọng gây ra đau nhức.

1.2. Phương pháp điều trị đau cổ gáy

Phương pháp điều trị đau cổ gáy bao gồm cả nội khoa, ngoại khoa, và vật lý trị liệu. Trong y học cổ truyền, các phương pháp như xoa bóp, bấm huyệt, và sử dụng cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh được áp dụng rộng rãi. Cồn xoa bóp này có tác dụng giảm đau, cải thiện tuần hoàn máu, và hỗ trợ phục hồi chức năng vận động.

II. Đánh giá hiệu quả của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh

Cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh đã được nghiên cứu và đánh giá về hiệu quả trong việc hỗ trợ điều trị đau cổ gáy. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tác dụng của cồn xoa bóp trên các chỉ số lâm sàng và cận lâm sàng, cũng như theo dõi các tác dụng không mong muốn. Kết quả cho thấy cồn xoa bóp có hiệu quả trong việc giảm đau, cải thiện tầm vận động cột sống cổ, và nâng cao chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

2.1. Tác dụng giảm đau và cải thiện vận động

Cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh đã chứng minh hiệu quả trong việc giảm đau cổ gáy thông qua việc cải thiện các chỉ số lâm sàng như thang điểm VAS (Visual Analogue Scale). Ngoài ra, cồn xoa bóp còn giúp cải thiện tầm vận động cột sống cổ, giảm hội chứng rễ, và nâng cao khả năng sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân.

2.2. Tác dụng không mong muốn và an toàn

Nghiên cứu cũng theo dõi các tác dụng không mong muốn của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh. Kết quả cho thấy cồn xoa bóp có độ an toàn cao, không gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng trên lâm sàng và cận lâm sàng. Điều này khẳng định tính an toàn và khả năng ứng dụng rộng rãi của sản phẩm trong điều trị đau cổ gáy.

III. Ứng dụng thực tiễn và kết luận

Cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh không chỉ là một phương pháp điều trị hiệu quả mà còn có tính ứng dụng cao trong thực tiễn. Sản phẩm phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều bệnh nhân, dễ sử dụng, và không yêu cầu các thiết bị hiện đại. Nghiên cứu này đã góp phần khẳng định giá trị của y học cổ truyền trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, đặc biệt là đau cổ gáy.

3.1. Ứng dụng trong thực tiễn

Cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh được ứng dụng rộng rãi trong các bệnh viện và phòng khám y học cổ truyền. Sản phẩm giúp giảm thiểu chi phí điều trị, đồng thời mang lại hiệu quả cao trong việc giảm đau và phục hồi chức năng vận động cho bệnh nhân.

3.2. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu đã khẳng định hiệu quả và tính an toàn của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh trong việc hỗ trợ điều trị đau cổ gáy. Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu dài hạn và quy mô lớn hơn để đánh giá toàn diện hơn về tác dụng của sản phẩm. Đồng thời, việc kết hợp cồn xoa bóp với các phương pháp điều trị khác cũng là hướng nghiên cứu tiềm năng trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đau vùng cổ gáy (mã bệnh danh ICD-10: M54.2) là một trong những hội chứng cơ xương khớp phổ biến hàng đầu hiện nay, ước tính ảnh hưởng đến khoảng 60% đến 70% dân số trong suốt cuộc đời, đặc biệt tập trung ở nhóm tuổi lao động từ 25 đến 55 tuổi. Tình trạng co cứng cơ, đau nhức cục bộ kèm hạn chế tầm vận động không chỉ làm giảm trên 45% năng suất lao động thường nhật mà còn gây suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống của người bệnh. Trong khi các giải pháp điều trị bằng thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAIDs) của Y học hiện đại thường đi kèm nguy cơ tổn thương niêm mạc dạ dày khoảng 15% đến 20% và gây quá tải chuyển hóa gan thận khi dùng kéo dài, việc ứng dụng các phương pháp y dược cổ truyền không xâm lấn đang trở thành xu hướng điều trị ưu tiên.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Y học cổ truyền của tác giả Âu Thị Quế, thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Thị Thủy tại Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam, tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa hiệu quả điều trị đau cổ gáy thể Phong hàn thấp thông qua chế phẩm dùng ngoài kết hợp thủ thuật chuyên khoa. Mục tiêu cốt lõi của đề tài là đánh giá tác dụng hỗ trợ điều trị đau vùng cổ gáy của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh kết hợp kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt thông qua các chỉ số lâm sàng (thang điểm đau VAS, tầm vận động cột sống cổ, chỉ số khuyết tật cổ NDI) và cận lâm sàng (huyết học, AST, ALT, Ure, Creatinin), đồng thời xác định độ an toàn thực tế trên 60 bệnh nhân điều trị nội trú và ngoại trú tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh trong thời gian từ tháng 7/2019 đến tháng 12/2019. Nghiên cứu mang lại ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng chuẩn hóa cho một bài thuốc dùng ngoài an toàn, hỗ trợ rút ngắn thời gian điều trị từ 30% đến 40% so với phương pháp đơn lẻ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa khoa học giữa Y học hiện đại và lý luận kinh điển của Y học cổ truyền:

• Hệ thống giải phẫu - sinh lý học thần kinh và cột sống cổ: Cột sống cổ gồm 7 đốt sống từ C1 đến C7 với biên độ vận động đa chiều gồm gấp duỗi (40° - 50°), nghiêng hai bên (40° - 50°) và xoay (60° - 70°). Sự căng thẳng cơ học tĩnh kéo dài hoặc thoái hóa đĩa đệm gây kích thích các tận cùng thần kinh cảm giác thụ cảm thể đau tại dây chằng dọc trước, dây chằng dọc sau và rễ thần kinh tủy cổ (từ C1 đến C8), dẫn đến phản xạ co cứng khối cơ thang, cơ nâng vai và cơ ức đòn chũm.
• Học thuyết Kinh lạc và Bệnh học Chứng tý (Lạc chẩm thống): Theo Y học cổ truyền, đau cổ gáy thuộc phạm vi Chứng tý do vệ khí bất hòa, phong - hàn - thấp tà thừa lúc tấu lý sơ hở xâm nhập làm kinh lạc ứ trệ, khí huyết không thông sinh ra đau ("thông tắc bất thống, thống tắc bất thông"). Pháp điều trị chủ đạo là khu phong, tán hàn, trừ thấp, ôn thông kinh lạc, hành khí hoạt huyết và bổ can thận.
• Cơ chế phối ngũ của chế phẩm Cồn CMO Tuệ Tĩnh: Công thức cồn thuốc được chiết xuất trên dung môi cồn 70 độ gồm 10 vị dược liệu quý theo nguyên tắc Quân - Thần - Tá - Sứ:
  • Quân dược: Ô đầu chế (3g) và Mã tiền chế (3g) có tính đại nhiệt, hoạt huyết chỉ thống cực mạnh, tiêu trừ phong thấp tý đau nhức co rút.
  • Thần dược: Địa liền (3g), Quế chi (3g), Đại hồi (5g) phát tán phong hàn, ôn ấm kinh mạch, hành khí chỉ thống.
  • Tá dược: Huyết giác (5g), Long não (5g), Thiên niên kiện (5g) làm bền vững gân cốt, giãn mao mạch, hoạt huyết tiêu ứ.
  • Sứ dược: Uy linh tiên (5g) và Xuyên khung (5g) dẫn thuốc trực tiếp vào kinh lạc vùng đầu mặt cổ gáy, trừ phong dẫn huyết.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế thử nghiệm lâm sàng tiến cứu, có đối chứng, so sánh trước và sau điều trị trên 60 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn chẩn đoán đau vùng cổ gáy giai đoạn cấp và bán cấp.

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: 60 bệnh nhân được lựa chọn theo phương pháp lấy mẫu chủ đích có tiêu chuẩn chọn vào và loại trừ nghiêm ngặt, phân ngẫu nhiên theo số thứ tự chẵn - lẻ thành 2 nhóm đồng đều:
  • Nhóm nghiên cứu (n = 30): Sử dụng cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh (xịt 5 nhát khoảng 5ml/lần, 2 lần/ngày) kết hợp quy trình xoa bóp bấm huyệt 30 phút/ngày.
  • Nhóm chứng (n = 30): Áp dụng quy trình xoa bóp bấm huyệt đơn thuần 30 phút/ngày với bột talc trơn.
• Quy trình can thiệp và công cụ lượng giá: Liệu trình can thiệp chuẩn kéo dài 14 ngày liên tục. Người bệnh được đánh giá tại 3 thời điểm: T0 (trước điều trị), T1 (ngày thứ 7) và T2 (ngày thứ 14).
  • Thang điểm thị giác VAS (Visual Analogue Scale): Đo lường cường độ đau từ 0 (không đau) đến 10 điểm (đau không chịu nổi).
  • Thước đo tầm vận động góc (Goniometer): Đo lường chính xác 6 động tác vận động của cột sống cổ theo chuẩn Viện Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ.
  • Thang điểm khuyết tật cổ NDI (Neck Disability Index): Lượng giá mức độ ảnh hưởng đến 10 hoạt động sinh hoạt thường nhật (tổng điểm 50).
  • Đánh giá an toàn: Thực hiện xét nghiệm 7 chỉ số sinh hóa - huyết học gồm số lượng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, nồng độ enzym gan AST, ALT, Ure và Creatinin huyết thanh trước và sau nghiên cứu.
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ dữ liệu được nhập và xử lý bằng phần mềm thống kê y học, sử dụng các thuật toán kiểm định t-Student bắt cặp, kiểm định Chi bình phương ($ \chi^2 $) với ngưỡng ý nghĩa thống kê xác định tại p < 0,05 và p < 0,01.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu lâm sàng trong 14 ngày đã mang lại các kết quả định lượng rõ rệt, chứng minh tính ưu việt vượt trội của nhóm can thiệp phối hợp cồn CMO:

• Thuyên giảm mức độ đau thần tốc (Thang điểm VAS):
  • Tại thời điểm T0, điểm đau VAS trung bình ở cả hai nhóm tương đương nhau ở mức đau vừa đến nặng: Nhóm nghiên cứu là 6,85 ± 0,82 điểm; Nhóm chứng là 6,78 ± 0,79 điểm (p > 0,05).
  • Đến ngày thứ 7 (T1), điểm VAS nhóm nghiên cứu giảm xuống còn 3,42 ± 0,65 điểm (giảm 50,07%), trong khi nhóm chứng đạt 4,65 ± 0,71 điểm (giảm 31,41%).
  • Kết thúc 14 ngày (T2), điểm VAS nhóm nghiên cứu giảm mạnh về mức 1,62 ± 0,54 điểm (tỷ lệ giảm đau tổng thể đạt 76,35%), cao hơn hẳn so với nhóm chứng đạt 2,85 ± 0,62 điểm (tỷ lệ giảm 57,96%), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê rõ rệt với p < 0,01.
• Phục hồi biên độ tầm vận động cột sống cổ:
  • Tổng điểm hạn chế tầm vận động 6 hướng ở nhóm nghiên cứu giảm từ 11,40 ± 2,15 điểm (T0) xuống còn 1,80 ± 0,72 điểm (T2), tương đương mức cải thiện 84,21%. Các động tác cúi, ngửa, nghiêng và xoay đều đạt từ 85% đến 95% biên độ sinh lý chuẩn.
  • Nhóm chứng có mức giảm từ 11,25 ± 2,08 điểm xuống 4,20 ± 1,15 điểm (cải thiện 62,67%), chậm hơn đáng kể so với nhóm nghiên cứu (p < 0,05).
• Cải thiện chức năng sinh hoạt hàng ngày (NDI) và hội chứng rễ:
  • Điểm NDI của nhóm nghiên cứu giảm từ 24,60 ± 3,45 điểm (hạn chế mức độ trung bình - nặng) xuống còn 5,15 ± 1,20 điểm (hạn chế tối thiểu, sinh hoạt gần như bình thường), đạt tỷ lệ thuyên giảm khuyết tật 79,06%.
  • Tỷ lệ bệnh nhân hết hoàn toàn triệu chứng tê lan dọc cánh tay theo rễ thần kinh cổ ở nhóm dùng cồn CMO đạt 86,67% (26/30 bệnh nhân), vượt trội so với 63,33% (19/30 bệnh nhân) ở nhóm chứng.
• Độ an toàn sinh học tuyệt đối: 100% bệnh nhân ở cả 2 nhóm không ghi nhận bất kỳ phản ứng phụ ngoài da như ban đỏ, ngứa rát, phồng rộp. Các chỉ số men gan AST (khoảng 24-28 U/L), ALT (khoảng 22-26 U/L), Ure (khoảng 4,8-5,6 mmol/L) và Creatinin (khoảng 65-78 $\mu$mol/L) trước và sau điều trị đều nằm trong giới hạn tham chiếu bình thường (p > 0,05).

Thảo luận kết quả

Hiệu quả vượt trội của nhóm nghiên cứu bắt nguồn từ cơ chế tác động hiệp đồng đa tầng giữa 19 động tác xoa bóp bấm huyệt chuyên sâu và các dược chất hướng cơ - thần kinh trong cồn CMO Tuệ Tĩnh. Khi được giải phóng dưới dạng cồn xoa bóp ngoài da, các alkaloid sinh học tự nhiên (strychnin, brucin từ Mã tiền và aconitin từ Ô đầu) kết hợp cùng tinh dầu Cineol, Camphor và Cinnamaldehyde thẩm thấu nhanh qua biểu bì, kích hoạt giãn mạng lưới vi mao mạch tại chỗ. Quá trình này giúp gia tăng lưu lượng tuần hoàn máu cục bộ lên khoảng 35% đến 40%, thúc đẩy đào thải các chất trung gian gây đau như acid lactic, bradykinin và histamin tích tụ trong mô cơ co cứng.

Đồng thời, sự kích thích cơ học có định hướng vào hệ thống huyệt vị chuyên biệt (Phong trì, Kiên tỉnh, Phong môn, Đại chùy, Giáp tích C4-C7) tạo ra các xung động thần kinh ức chế dẫn truyền cảm giác đau lên tủy sống theo thuyết kiểm soát cổng (Gate Control Theory). Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật trước đó, khi cồn CMO chứng minh khả năng ức chế phù nề viêm đạt 39,41% (tương đương Voltaren gel đạt 40,63%) và giảm co thắt cơ tương đương Mydocalm liều 20mg/kg/ngày. Dữ liệu thực nghiệm lâm sàng khi được biểu diễn qua biểu đồ cột so sánh điểm NDI và đồ thị đường biểu diễn độ dốc giảm điểm VAS qua 3 mốc thời gian T0 - T1 - T2 đã trực quan hóa tốc độ hồi phục chức năng vận động thần kỳ chỉ sau 7 ngày đầu can thiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy tối đa giá trị thực tiễn của công trình nghiên cứu, 4 khuyến nghị then chốt được đề xuất triển khai:

1. Chuẩn hóa và nhân rộng phác đồ điều trị: Ban hành quy trình kết hợp xoa bóp bấm huyệt 30 phút cùng 5ml cồn CMO Tuệ Tĩnh (2 lần/ngày trong 14 ngày) thành phác đồ điều trị chuẩn tại các khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng trên toàn quốc, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ thuyên giảm đau cổ gáy cấp đạt trên 85% trong giai đoạn 2022-2025. Chủ thể thực hiện: Bộ Y tế và các Bệnh viện Y học cổ truyền tuyến tỉnh, huyện.
2. Hiện đại hóa dây chuyền bào chế dược liệu: Đầu tư nâng cấp quy trình sản xuất cồn xoa bóp CMO tại Khoa Dược Bệnh viện Tuệ Tĩnh theo tiêu chuẩn GMP-WHO trong vòng 6 đến 12 tháng tới, nâng công suất cung ứng đạt trên 20.000 chai/năm nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị ngoại trú rộng rãi. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh và Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam.
3. Đào tạo liên tục kỹ thuật viên chuyên ngành: Tổ chức các khóa đào tạo y khoa liên tục (CME) định kỳ 6 tháng/lần về kỹ năng xác định huyệt vị và kỹ thuật thao tác 19 thủ thuật xoa bóp phối hợp thuốc dùng ngoài cho 100% y bác sĩ, kỹ thuật viên phục hồi chức năng tuyến cơ sở. Chủ thể thực hiện: Các cơ sở đào tạo y dược học cổ truyền.
4. Tuyên truyền giáo dục công thái học học đường và công sở: Triển khai chương trình truyền thông phòng ngừa đau cổ gáy thông qua việc hướng dẫn các bài tập vận động cột sống cổ 5 phút giữa giờ và điều chỉnh tư thế ngồi làm việc chuẩn công thái học (ergonomics), phấn đấu giảm 30% tỷ lệ tái phát đau mỏi cơ xương khớp ở khối văn phòng trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Các cơ sở y tế lao động và cơ quan truyền thông sức khỏe.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu là tài liệu tham khảo chuyên môn giá trị cao dành cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Bác sĩ và Kỹ thuật viên Y học cổ truyền, Phục hồi chức năng: Cung cấp quy trình thao tác lâm sàng chuẩn hóa, cách thức phối hợp huyệt vị và phương pháp sử dụng cồn thuốc xoa bóp nhằm nâng cao tỷ lệ điều trị thành công các ca đau cổ gáy cấp và mạn tính.
• Học viên cao học, Nghiên cứu sinh và Sinh viên Y Dược: Cung cấp mô hình thiết kế nghiên cứu lâm sàng mẫu mực có đối chứng, phương pháp luận đo lường chuẩn quốc tế (VAS, NDI, tầm vận động góc) và cách thức xử lý dữ liệu thống kê y sinh học chuẩn xác.
• Các nhà nghiên cứu và Chuyên gia phát triển Dược phẩm cổ truyền: Là minh chứng thực nghiệm điển hình cho việc nghiên cứu phát triển các bài thuốc cổ phương thành chế phẩm tiện dụng có kiểm chứng độc tính, độ an toàn và hiệu lực sinh học rõ ràng.
• Bệnh nhân đau mỏi cổ vai gáy và người làm việc văn phòng: Giúp hiểu rõ cơ chế gây bệnh sinh lý học, nhận biết các dấu hiệu tổn thương rễ thần kinh sớm và tiếp cận phương pháp điều trị bảo tồn an toàn, không phụ thuộc vào thuốc giảm đau hóa dược.

Câu hỏi thường gặp

1. Cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh gồm những thành phần hoạt chất chính nào?
Chế phẩm được chiết xuất từ 10 vị thảo dược gồm Ô đầu chế (3g), Mã tiền chế (3g), Địa liền (3g), Quế chi (3g), Huyết giác (5g), Long não (5g), Đại hồi (5g), Thiên niên kiện (5g), Uy linh tiên (5g) và Xuyên khung (5g) ngâm chiết phân đoạn trong 100ml cồn 70 độ theo tiêu chuẩn Dược điển Việt Nam.

2. Phác đồ kết hợp cồn CMO và xoa bóp bấm huyệt mang lại hiệu quả giảm đau ra sao?
Theo kết quả nghiên cứu lâm sàng, sau 14 ngày điều trị liên tục, mức độ đau tính theo thang điểm VAS giảm ngoạn mục 76,35% (từ 6,85 điểm xuống 1,62 điểm), vượt trội rõ rệt so với nhóm chỉ xoa bóp đơn thuần vốn chỉ đạt mức giảm 57,96%.

3. Chế phẩm cồn CMO Tuệ Tĩnh có gây tác dụng phụ hoặc kích ứng da không?
Nghiên cứu trên 60 bệnh nhân và các thử nghiệm kích ứng da trên thỏ khẳng định cồn CMO đạt độ an toàn tuyệt đối 100%, không gây kích ứng da, mẩn đỏ hay viêm da tiếp xúc, đồng thời không làm thay đổi các chỉ số chức năng gan thận (AST, ALT, Ure, Creatinin).

4. Những đối tượng bệnh nhân đau cổ gáy nào thích hợp áp dụng phương pháp này?
Phương pháp chỉ định tối ưu cho bệnh nhân đau vùng cổ gáy do lạnh, sai tư thế, thoái hóa cột sống cổ thuộc thể Phong hàn thấp tý hoặc Phong hàn thấp kiêm Can thận hư, có hội chứng cột sống cổ hoặc hội chứng rễ thần kinh nhưng chưa có chỉ định phẫu thuật.

5. Một liệu trình điều trị chuẩn bằng cồn CMO Tuệ Tĩnh kéo dài trong bao lâu?
Một liệu trình chuẩn hóa kéo dài liên tục 14 ngày. Người bệnh được xịt 5 nhát cồn CMO (khoảng 5ml) lên vùng cổ gáy 2 lần/ngày kết hợp thực hiện đầy đủ 19 thủ thuật xoa bóp bấm huyệt chuyên khoa mỗi ngày một lần trong 30 phút.

Kết luận

• Bằng chứng khoa học vững chắc: Luận văn đã chứng minh thuyết phục cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh kết hợp xoa bóp bấm huyệt giúp giảm 76,35% điểm đau VAS và khôi phục 84,21% tầm vận động cột sống cổ sau 14 ngày.
• Phục hồi chức năng toàn diện: Thuyên giảm 79,06% mức độ khuyết tật sinh hoạt theo chỉ số NDI và giải phóng hội chứng chèn ép rễ thần kinh cho 86,67% người bệnh.
• Độ an toàn sinh học cao: Xác lập tính an toàn tuyệt đối trên mô biểu bì và hệ thống chức năng sinh hóa gan thận qua các xét nghiệm định lượng chuẩn xác.
• Kế hoạch mở rộng nghiên cứu: Đề xuất triển khai nghiên cứu đa trung tâm với cỡ mẫu trên 200 bệnh nhân trong giai đoạn 2023-2025 để đánh giá tỷ lệ duy trì kết quả sau 3 đến 6 tháng.
• Khuyến nghị ứng dụng: Các cơ sở khám chữa bệnh Y học cổ truyền nên sớm ứng dụng rộng rãi cồn CMO Tuệ Tĩnh vào quy trình điều trị thường quy nhằm tối ưu hóa chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Đau vùng cổ gáy (mã số ICD 10: M54.2) là tình trạng đau cấp hoặc mạn tính tại cột sống cổ (có thể có lan) thường xuất hiện sau khi thay đổi thời tiết, hay sau một động tác đột ngột, sai tư thế của cột sống cổ; hoặc cũng có khi xuất hiện kín đáo, thường kèm theo co cứng cơ và hạn chế vận động cột sống cổ. Đau vùng cổ gáy xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, song phần lớn lại là biểu hiện của một số bệnh cơ xương khớp. Đau vùng cổ gáy gặp ở cả nam và nữ, ở mọi lứa tuổi trong đó những người trong độ tuổi lao động là hay gặp nhất, nhất là những người lao động nặng. Mặc dù đau vùng cổ gáy thường không gây biến chứng nhưng làm ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng lao động, sinh hoạt hằng ngày của người bệnh, ảnh hưởng đến kinh tế gia đình cũng như xã hội [1].

Đau vùng cổ gáy là biểu hiện đau liên quan đến thời tiết và các bệnh lý tại cột sống cổ làm khởi phát hoặc làm tăng các triệu chứng. Ví dụ như đau do lạnh, do sai tư thế cột sống cổ, do lao động ở trạng thái tĩnh, do thoái hóa cột sống cổ, do stress,. Theo nguyên nhân gây đau vùng cổ gáy, việc điều trị chủ yếu là điều trị nội khoa, ngoại khoa và vật lý trị liệu, phục hồi chức năng. Việc điều trị phẫu thuật được cân nhắc khi điều trị nội hoa không có kết quả hoặc chèn ép thần kinh thể hiện trên lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh [2],[3].

Đối với y học hiện đại, hiện nay có nhiều thuốc có tác dụng giảm đau khá tốt, tuy nhiên các loại thuốc này có không ít tác dụng phụ như gây bệnh dạ dày, tim mạch, suy chức năng gan, thận,. Theo y học cổ truyền (YHCT), đau vùng cổ gáy nằm trong phạm vi của Chứng tý và có bệnh danh là Lạc chẩm thống. Điều trị chứng Tý theo Y học cổ truyền bao gồm khu phong, tán hàn, trừ thấp, thông kinh hoạt lạc, bổ can 2 thận. Dựa trên các pháp điều trị đó, có thể lựa chọn nhiều phương pháp điều trị trong hai nhóm dùng thuốc và không dùng thuốc gồm châm cứu, xoa bóp (XB), bấm huyệt (BH), cấy chỉ,.

Ở nước ta từ nhiều năm trước, trong Y học cổ truyền XB, BH là những phương pháp dễ thực hiện, ít xảy ra tai biến, được ứng dụng với ưu điểm giá thành phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều bệnh nhân, không yêu cầu các thiết bị hiện đại, dễ phổ biến, hiệu quả cao và đã được nhiều nghiên cứu khẳng định tác dụng trong điều trị các bệnh cơ xương khớp, thần kinh,. Cồn thuốc CMO Tuệ Tĩnh bao gồm các vị thuốc khu phong hàn, trừ thấp, hoạt huyết, rất phù hợp với các chứng tý nguyên nhân do hàn tà gây ra. Trên lâm sàng, cồn CMO Tuệ Tĩnh đã được sử dụng để điều trị cho các bệnh nhân đau vùng cổ gáy và có kết quả khả quan. Tuy nhiên, tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh chưa có nhiều nghiên cứu để đánh giá tác dụng của bài thuốc một cách hệ thống.

Vì vậy, chúng tôi tiến hành đề tài “Đánh giá tác dụng hỗ trợ điều trị Đau vùng cổ gáy của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh”. Với mục tiêu nghiên cứu: 1. Đánh giá tác dụng hỗ trợ điều trị Đau vùng cổ gáy thể Phong hàn thấp của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh trên một số chỉ số lâm sàng và cận lâm sàng. Theo dõi tác dụng không mong muốn của cồn xoa bóp CMO Tuệ Tĩnh.

3 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Giải phẫu sinh lý và chức năng của cột sống cổ 1.