Nghiên cứu đánh giá hiệu quả hệ thống tưới bằng hồ chứa trong quy hoạch và quản lý tài nguyên nước

Luận văn thạc sĩ phân tích quy hoạch và quản lý tài nguyên nước nghiên cứu đề xuất các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của hệ thống, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thu Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Ngọc Hải
• Trường học: Trường Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Quy hoạch và quản lý tài nguyên nước
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả hệ thống tưới từ hồ chứa trong quản lý tài nguyên nước
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích của đề tài
• 0.3. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
• 0.4. Kết quả dự kiến đạt được
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG THỦY LỢI
• 1.1. Tình hình nghiên cứu đánh giá hiệu quả tưới trên thế giới
• 1.1.1. Nhu cầu về nước phục vụ phát triển nông nghiệp trên thế giới
• 1.1.2. Xu hướng quản lý nước để đảm bảo phát triển bền vững
• 1.1.3. Đánh giá hiệu quả tưới trên thế giới
• 1.2. Tình hình nghiên cứu, đánh giá hiệu quả tưới ở Việt Nam
• 1.2.1. Thực trạng đánh giá và những nghiên cứu có liên quan đến chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tưới ở Việt Nam
• 1.2.2. Các phương pháp thường sử dụng để nghiên cứu đánh giá hiệu quả hoạt động của các hệ thống thủy lợi ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ ĐỀ XUẤT CÁC CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA HỆ THỐNG TƯỚI BẰNG HỒ CHỨA
• 2.1. Cơ sở khoa học đề xuất các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tưới
• 2.2. Đặc điểm về sự phát triển kinh tế
• 2.3. Đặc điểm về cơ sở hạ tầng và kỹ thuật
• 2.4. Đặc điểm về trình độ và chất lượng quản lý của Việt Nam hiện nay
• 2.5. Đặc điểm về chính sách quản lý
• 2.6. Đặc điểm về mặt môi trường (công trình đầu nối và hồ chứa)
• 2.7. Phân tích về mặt lý thuyết xây dựng và nhu cầu đối với các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tưới
• 2.7.1. Phân tích về mặt lý thuyết xây dựng các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả
• 2.7.2. Phân tích nhu cầu đối với các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả
• 2.8. Nhóm chủ tiêu đánh giá về khả năng phục vụ của hồ chứa
• 2.9. Nhóm chỉ tiêu đánh giá về kinh tế
• 2.10. Nhóm chỉ tiêu đánh giá về môi trường
• 2.11. Bảng tổng kết các chỉ tiêu
• 2.12. Tham khảo ý kiến chuyên gia định lượng các trọng số cho các chỉ tiêu đánh giá
• 3. CHƯƠNG 3: ÁP DỤNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TƯỚI CỦA HỆ THỐNG THỦY LỢI HỒ NÚI CỐC
• 3.1. Các đặc trưng của hệ thống thủy lợi hồ Núi Cốc
• 3.2. Nhiệm vụ theo thiết kế
• 3.3. Các chỉ tiêu thiết kế và hiện trạng sử dụng
• 3.4. Hiện trạng công trình
• 3.5. Hiện trạng quản lý vận hành hệ thống thủy lợi hồ Núi Cốc
• 3.6. Đánh giá hiệu quả tưới của hệ thống thủy lợi hồ Núi Cốc
• 3.6.1. Điều tra thu thập số liệu, đo đạc phục vụ tính toán định lượng các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả
• 3.6.2. Tính toán các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả, phân tích đánh giá hiệu quả tưới của hệ thống thủy lợi hồ Núi Cốc
• 3.7. Kiến nghị các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thủy lợi hồ Núi Cốc
• 3.7.1. Hiệu quả hoạt động của hệ thống
• 3.7.2. Kiến nghị các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hệ thống tưới từ hồ chứa

Hệ thống tưới từ hồ chứa đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài nguyên nước và phát triển nông nghiệp bền vững. Hồ chứa nước không chỉ cung cấp nước tưới cho cây trồng mà còn góp phần điều tiết nguồn nước, giảm thiểu tình trạng ngập úng và hạn hán. Theo thống kê, Việt Nam hiện có hơn 5.500 hồ chứa với tổng dung tích lên tới 35,8 tỷ m3, phục vụ cho khoảng 80 vạn ha đất nông nghiệp. Việc đánh giá hiệu quả của các hệ thống tưới từ hồ chứa là cần thiết để xác định khả năng phục vụ và tối ưu hóa việc sử dụng nước. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp mà còn đảm bảo an ninh nguồn nước cho các lĩnh vực khác trong xã hội.

1.1. Tầm quan trọng của hồ chứa trong quản lý nước

Hồ chứa nước là công trình thủy lợi quan trọng, giúp điều tiết và phân phối nước phục vụ cho nông nghiệp và sinh hoạt. Việc xây dựng và khai thác hồ chứa không chỉ tạo ra nguồn nước ổn định mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Hồ chứa nước giúp giảm thiểu rủi ro do thiên tai, bảo vệ môi trường và tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững. Theo FAO, việc quản lý nước hiệu quả là yếu tố quyết định cho sự phát triển nông nghiệp và an ninh lương thực trong tương lai.

II. Đánh giá hiệu quả hệ thống tưới từ hồ chứa

Đánh giá hiệu quả của hệ thống tưới từ hồ chứa cần dựa trên nhiều chỉ tiêu khác nhau, bao gồm khả năng phục vụ, hiệu quả kinh tế và tác động đến môi trường. Việc đánh giá hiệu quả không chỉ đơn thuần là đo lường sản lượng nông sản mà còn phải xem xét đến việc sử dụng nước, chi phí đầu tư và bảo trì hệ thống. Các chỉ tiêu như tỷ lệ nước sử dụng, chi phí tưới cho mỗi hecta, và mức độ hài lòng của người sử dụng cũng cần được xem xét. Điều này giúp xác định được những điểm mạnh và yếu của hệ thống, từ đó đưa ra các giải pháp cải tiến phù hợp.

2.1. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả

Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hệ thống tưới từ hồ chứa thường bao gồm: khả năng phục vụ nhu cầu nước tưới, hiệu quả kinh tế của việc sử dụng nước, và tác động môi trường. Để thực hiện việc này, cần có sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực thủy lợi, nông nghiệp và môi trường. Việc thu thập dữ liệu từ thực tế và phân tích các thông số sẽ giúp đưa ra những nhận định chính xác về hiệu quả hoạt động của hệ thống.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tưới

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tưới từ hồ chứa, cần triển khai các giải pháp đồng bộ như cải tiến công nghệ tưới, nâng cao năng lực quản lý và tổ chức vận hành. Việc áp dụng công nghệ tưới hiện đại như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa sẽ giúp tiết kiệm nước và tăng năng suất cây trồng. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để khuyến khích nông dân áp dụng các phương pháp tưới tiết kiệm nước. Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn cho người dân về quản lý nước và sử dụng công nghệ mới cũng là một phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hệ thống.

3.1. Công nghệ tưới tiết kiệm nước

Công nghệ tưới tiết kiệm nước như tưới nhỏ giọt và tưới phun mưa đã chứng minh được hiệu quả trong việc giảm lượng nước sử dụng mà vẫn đảm bảo năng suất cây trồng. Việc áp dụng công nghệ này không chỉ giúp tiết kiệm nước mà còn giảm chi phí cho nông dân. Các nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước có thể tăng năng suất nông sản lên tới 30% so với phương pháp tưới truyền thống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển nông nghiệp bền vững và nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng, việc đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống tưới bằng hồ chứa trở thành vấn đề cấp thiết. Việt Nam hiện có trên 5.553 hồ chứa với tổng dung tích trên 35,8 tỷ m³, phục vụ tưới cho khoảng 800.000 ha đất nông nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác các hồ chứa này mới chỉ đạt khoảng 50-60% năng lực thiết kế, gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế xã hội. Luận văn tập trung nghiên cứu đề xuất các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của hệ thống tưới bằng hồ chứa, nhằm xác định mức độ đáp ứng nhu cầu tưới, kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hệ thống tưới bằng hồ chứa loại trung bình và lớn tại Việt Nam, đặc biệt là hệ thống thủy lợi hồ Núi Cốc. Mục tiêu cụ thể là xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá toàn diện trên ba khía cạnh: khả năng phục vụ, kinh tế và môi trường. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ quản lý, vận hành và nâng cấp hệ thống thủy lợi, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ tài nguyên nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài nguyên nước, hiệu quả hoạt động hệ thống thủy lợi và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tưới được quốc tế công nhận. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết hiệu quả hoạt động hệ thống thủy lợi của Small và Svendsen (1990), định nghĩa hiệu quả hoạt động là mức độ đáp ứng nhu cầu của người sử dụng và hiệu quả sử dụng nguồn lực trong hệ thống. Mô hình này nhấn mạnh sự cần thiết của việc đánh giá toàn diện các yếu tố tổ chức, kỹ thuật và môi trường.

2. Mô hình đánh giá hiệu quả tưới của Viện Quản lý Nước Quốc tế (IWMI), tập trung vào ba nhóm chỉ tiêu: khả năng phục vụ, kinh tế và môi trường. Mô hình này được điều chỉnh phù hợp với điều kiện Việt Nam, đặc biệt là các hệ thống tưới bằng hồ chứa.

Các khái niệm chính bao gồm: khả năng phục vụ (độ tin cậy cấp nước, an toàn công trình), hiệu quả kinh tế (năng suất cây trồng, chi phí quản lý), và hiệu quả môi trường (chất lượng nước, tác động sinh thái).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa điều tra thực tế, phân tích thống kê và chuyên gia đánh giá:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu quan trắc mực nước, lưu lượng, diện tích tưới, năng suất cây trồng tại hệ thống hồ Núi Cốc và các hồ chứa khác; báo cáo quản lý vận hành; khảo sát thực địa và phỏng vấn chuyên gia.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn hệ thống hồ chứa tiêu biểu có quy mô trung bình và lớn, đặc biệt hồ Núi Cốc với diện tích tưới lớn và đa mục tiêu sử dụng nước.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm các chỉ tiêu hoạt động so với thiết kế, đánh giá mức độ an toàn, hiệu quả kinh tế và môi trường. Phương pháp chuyên gia được áp dụng để định lượng mức độ quan trọng của các chỉ tiêu.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu trong vòng 12 tháng, bao gồm khảo sát thực địa, xử lý số liệu và xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng phục vụ của hệ thống tưới: Tỷ lệ công trình đầu mối hoạt động bình thường đạt khoảng 70-80%, thấp hơn so với tiêu chuẩn 100%. Mực nước hồ Núi Cốc trong mùa khô thường thấp hơn mực nước chết thiết kế khoảng 15%, ảnh hưởng đến khả năng cấp nước. Tỷ lệ diện tích tưới thực tế so với thiết kế đạt khoảng 60-65%, cho thấy hệ thống chưa phát huy hết công suất.

2. Hiệu quả kinh tế: Năng suất cây trồng sau khi có hệ thống tưới tăng trung bình 20-25% so với trước khi có công trình. Tuy nhiên, chi phí quản lý vận hành trên một ha đất canh tác còn cao, khoảng 1,2 triệu đồng/ha/năm, trong khi khả năng tự chủ tài chính của các đơn vị quản lý chỉ đạt 70%, chưa đảm bảo bền vững.

3. Hiệu quả môi trường: Chất lượng nước mặt sử dụng cho tưới đạt tiêu chuẩn QCVN 08:2008/BTNMT trong 85% số mẫu quan trắc. Tuy nhiên, hiện tượng ngập úng và thoái hóa đất do mực nước ngầm cao vẫn xảy ra tại một số vùng hạ lưu, ảnh hưởng đến sản xuất và môi trường sinh thái.

4. An toàn công trình: Khả năng thoát lũ của tràn xã lũ đạt khoảng 90% so với lưu lượng thiết kế, tiềm ẩn nguy cơ ngập lụt khi có lũ lớn. Tỷ lệ sự cố công trình trong 5 năm gần đây là 2%, chủ yếu do xuống cấp và thiếu bảo dưỡng kịp thời.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy hệ thống tưới bằng hồ chứa tại Việt Nam, điển hình là hồ Núi Cốc, đang hoạt động với hiệu quả chưa tối ưu do nhiều nguyên nhân. Việc công trình đầu mối xuống cấp, quản lý vận hành chưa đồng bộ và thiếu cơ sở khoa học trong phân phối nước là những yếu tố chính làm giảm khả năng phục vụ. So với các nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ sử dụng nước hiệu quả của hệ thống Việt Nam còn thấp hơn khoảng 10-15%.

Hiệu quả kinh tế tuy có cải thiện nhưng chi phí quản lý cao và khả năng tự chủ tài chính thấp làm hạn chế đầu tư nâng cấp. Về môi trường, mặc dù chất lượng nước tương đối đảm bảo, nhưng các tác động tiêu cực như ngập úng và thoái hóa đất cần được kiểm soát chặt chẽ hơn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ công trình hoạt động, biểu đồ năng suất cây trồng trước và sau khi có hệ thống tưới, bảng phân tích chi phí quản lý và biểu đồ mức độ an toàn công trình theo thời gian. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ ràng các điểm mạnh và hạn chế của hệ thống.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp và bảo dưỡng công trình đầu mối: Thực hiện sửa chữa, cải tạo đập, cống lấy nước và tràn xã lũ nhằm đảm bảo tỷ lệ công trình hoạt động đạt trên 90% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là các công ty quản lý khai thác công trình thủy lợi phối hợp với chính quyền địa phương.

2. Cải tiến quản lý vận hành và phân phối nước: Áp dụng công nghệ thông tin và hệ thống giám sát tự động để theo dõi mực nước, lưu lượng và phân phối nước chính xác, tiết kiệm nước. Mục tiêu tăng tỷ lệ diện tích tưới thực tế lên 80% trong 5 năm. Chủ thể thực hiện là các đơn vị quản lý thủy lợi và các tổ chức người sử dụng nước.

3. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực quản lý: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tài nguyên nước và vận hành hệ thống thủy lợi cho cán bộ quản lý và người dân trong vùng tưới. Thời gian triển khai trong 2 năm, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm chi phí vận hành.

4. Giám sát và bảo vệ môi trường: Thiết lập hệ thống quan trắc chất lượng nước và mực nước ngầm thường xuyên, đồng thời xây dựng kế hoạch phòng chống ngập úng và thoái hóa đất. Mục tiêu giảm thiểu tác động môi trường tiêu cực trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện là các cơ quan quản lý môi trường và thủy lợi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách thủy lợi: Nhận diện các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả toàn diện, từ đó xây dựng chính sách phát triển và quản lý hệ thống tưới hiệu quả hơn.

2. Các công ty quản lý khai thác công trình thủy lợi: Áp dụng hệ thống chỉ tiêu để đánh giá hiện trạng, từ đó đề xuất kế hoạch bảo dưỡng, nâng cấp và cải tiến quản lý vận hành.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành quy hoạch và quản lý tài nguyên nước: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, khung lý thuyết và hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tưới bằng hồ chứa phù hợp với điều kiện Việt Nam.

4. Người dân và tổ chức sử dụng nước trong vùng tưới: Hiểu rõ về hiệu quả hoạt động của hệ thống tưới, từ đó tham gia tích cực vào quản lý, vận hành và bảo vệ công trình thủy lợi.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần đánh giá hiệu quả hệ thống tưới bằng hồ chứa?
   Đánh giá giúp xác định mức độ đáp ứng nhu cầu tưới, phát hiện các hạn chế trong vận hành và quản lý, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả, đảm bảo phát triển nông nghiệp bền vững.

2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả gồm những nhóm nào?
   Ba nhóm chính là khả năng phục vụ (độ tin cậy cấp nước, an toàn công trình), hiệu quả kinh tế (năng suất cây trồng, chi phí quản lý) và hiệu quả môi trường (chất lượng nước, tác động sinh thái).

3. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là gì?
   Kết hợp điều tra thực tế, phân tích thống kê số liệu quan trắc, phỏng vấn chuyên gia và áp dụng các mô hình đánh giá hiệu quả tưới quốc tế đã được điều chỉnh phù hợp với điều kiện Việt Nam.

4. Hiệu quả kinh tế của hệ thống tưới được đánh giá như thế nào?
   Thông qua các chỉ tiêu như năng suất cây trồng tăng sau khi có hệ thống tưới, chi phí quản lý vận hành trên đơn vị diện tích và khả năng tự chủ tài chính của đơn vị quản lý.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tưới bằng hồ chứa?
   Cần nâng cấp công trình đầu mối, cải tiến quản lý vận hành, áp dụng công nghệ giám sát, đào tạo nâng cao năng lực quản lý và giám sát bảo vệ môi trường.

Kết luận

• Đã xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tưới bằng hồ chứa trên ba khía cạnh: khả năng phục vụ, kinh tế và môi trường, phù hợp với điều kiện Việt Nam.
• Phân tích thực trạng hệ thống tưới hồ Núi Cốc cho thấy hiệu quả hoạt động còn hạn chế, với tỷ lệ công trình hoạt động bình thường khoảng 70-80% và diện tích tưới thực tế đạt 60-65%.
• Hiệu quả kinh tế có cải thiện nhưng chi phí quản lý còn cao và khả năng tự chủ tài chính thấp, ảnh hưởng đến bền vững hệ thống.
• Tác động môi trường cần được kiểm soát chặt chẽ hơn, đặc biệt là ngập úng và thoái hóa đất hạ lưu.
• Đề xuất các giải pháp nâng cấp công trình, cải tiến quản lý, đào tạo và giám sát môi trường nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trong 3-5 năm tới.

Next steps: Triển khai áp dụng hệ thống chỉ tiêu đánh giá tại các hồ chứa khác, đồng thời xây dựng phần mềm hỗ trợ quản lý và giám sát hiệu quả tưới.

Các đơn vị quản lý thủy lợi và nhà nghiên cứu cần phối hợp triển khai nghiên cứu mở rộng, áp dụng các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước và phát triển nông nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LOI CAM ON Dé tài: “Nghiên cứu dé xuất các chỉ tiêu danh giá hiệu quả của hệ thong tưới bang hỗ chứa” được hoàn thành ngoài sự phan dau nỗ lực của bản thân tác giả còn có sự chỉ bảo, hướng dẫn nhiệt tình của các thầy giáo, cô giáo và các đồng nghiệp, bạn bè. Trước hệt tôi xin chân thành cảm ơn Trường Dai học Thủy Lợi; các thay giáo, cô giáo Khoa sau đại học; các thay giáo, cô giáo các bộ môn đã truyện đạt những kiến thức chuyên môn trong thời gian học tập. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn PGS.TS Phạm Ngọc Hải đã tận tình hướng dẫn giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Xin trân thành cảm ơn lãnh đạo Trung tâm Tư vấn và Chuyên giao Công nghệ Thủy lợi — Tổng cục Thủy lợi đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập và làm luận văn nảy.

Xin cảm ơn Xí nghiệp thủy lợi Hồ Núi Cốc đã giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra thu thập tài liệu làm đề tài. Xin cám ơn đến các đồng nghiệp, bạn bè đã đóng góp những ý kiến quý báu cho tôi hoàn chỉnh luận văn. Cuối cùng, xin cảm ơn những người thân trong gia đình đã động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này. TÁC GIÁ Nguyễn Thu Hương Luận văn thạc sĩ Chuyên ngành: Quy hoạch và quản lý tài nguyên nước DANH MỤC BANG BIEU Bảng 1.1: Phát triển tưới ở Châu A Thái Bình Dương (đơn vị tinh 1000 ha) Bảng 1.2: Bảng đánh giá mức độ quan trọng của các thông số đánh giá hiệu quả hệ thống thủy lợi ở một số nước trong khu vực 15 Bang 2.1; Giá trị giới hạn của các thông số chất lượng nước mặt sử dụng cho mục đích tưới tiêu thủy lợi (QCVN 08 : 2008/BTNMT).2: Bảng tổng kết các chỉ tiêu đánh giá hiệu qua hoạt động cia hệ thông49 Bảng 2.3: Ý kiến chuyên gia về mức điềm đạt của các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống tưới nước bằng hồ chứa.4: Bảng giá trị quy về thang điểm 10 của các mức điểm đạt 55 Bảng 3.1; Các chỉ tiêu thiết kế và hiện trạng sử dụng về hỗ chứa.2: Các chitiêu thiết kế va hiện trang sử dụng về đập chính và phụ.3: Các chỉtiêu thiết kế và hiện trang sử dụng về cống lấy nước ¬ Bảng 3.4: Các chỉ tiêu thiết kế và hiện trang sử dung về tràn xã lũ 63 Bảng 3.5: Các chi tiêu thiết kế và hiện trang sử dụng vẻ hệ thống kênh.6: SỐ công trình trên kênh.7: Mực nước hồ Núi Cốc cao nhất các tháng mùa lĩ 7! Bảng 3.8: Lưu lượng yêu cầu cấp nước cho hệ thống Núi Cốc mùa 73 Bảng 3.9: Lưu lượng cấp cho hệ thống Thác Huong.10: Tổng lượng nước cần cấp hàng tháng 73 Bảng 3.11: Cao trình mực nước hỗ Núi Cốc các thing 73 Bảng 3.12: Sơ đồ bộ máy quản lý hệ thống Núi Cốc.13: Kết quả đánh giá nhóm chỉ tiêu về khả năng phục vụ.

: 83 Tuận vin tực sĩ Chuyên ngành: Quy hogch và quản Tý tài nguyên nước Bảng 3.14: Kết quả đánh giá nhóm chỉ tiêu vé kinh tế 88 Bảng 3.15: Kết quả đánh giá nhóm chỉ tiêu về môi trường Bảng 3.16: Bảng giá tị quy về thang điểm 10 của HTTL 93 Tuận vin tực st Chuyên ngành: Quy hogch và quan Tý tài nguyên nước ĐANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 3.1: Bản đồ hệ thống sông vùng Hồ Núi Cốc 58 Hình 3.2: Ban đồ Quy hoạch Thủy lợi tinh Thái Nguyên.3: Nhà quản lý 16 Hình 3.5: Mái đập phía thượng lưu 7 Hình 3.6: Mai đập phía ha lưu (rồng cỏ) — Ranh thoát nước, bậc thang T7 Hình 3.8: Hạ lưu tràn xã lũ 78 Hình 3.9: Kênh dẫn nước 79 Hình 3.10: Lòng hồ Núi Cốc, 79 Hình 3.12: Cổng lẫy nước dưới thân đập (trước khi xây nhà máy thay điện).13: Nhà máy thủy điện mới xây (sau cổng lấy nước dưới thân đập), mái đập phía ha lưu lát bê tông (đang thi công).2+5ses seo Tuận vin tực sĩ Chuyên ngành: Quy hogch và quản Tý tài nguyên nước MỞ DAU 1. Tính cắp thiết của đ ti 1 2. Mue dich của đề ti 2 3. Cách tiếp cận và phương php nghiên cứu 2 4.

Kết quả dự kiến đạt được 3 CHƯƠNG1. TONG QUAN VE QUA HOAT ĐỌNG CUA HỆ THONG THỦY LỢI 1. Tinh hình nghiên cứu đánh giá hiệu qua tưới trên th giới. Nhu cầu vé nước phục vụ phát triển nông nghiệp trên thé giỏi.2 Xu hưởng quân lý nước dé đâm bảo phải triển bên vững: 6 1.

Đánh giá hiệu quả tưới trên thể giới 7 1. Dinh giá hiệu quả tưới ở mội số nước ° 1.15, Giảm sắt và đánh giá hiệu quả tưới B 1. Tình hình nghiên cứu, đánh giá hiệu quả tưới ở Việt Nam, ứ 1.1, Thực trạng dink giả và những nghiên cứu có liên quan đến chi tiêu đánh giá ig quả trái ở Việt Nam.2, Các phương pháp thường sử dung dé nghiên cit dánh giá hiệu quai hoạt động của các hệ thẳng thủy lợi ở Việt Nam 19 CHƯƠNG 2. 23 CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ ĐÈ XUẤT CÁC CHỈ TIÊU DANH GIÁ HIỆU QUA CUA HE THONG TƯỚI BANG HO CHỨA.

Cơ sử khoa học đề xut các chi du đỉnh gội hiệu qu tới. Đặc điền về sựphát triển kinh rễ. 23 Tuận vin tực sĩ Chuyên ngành: Quy hogch và quản Tý tài nguyên nước 2.2, Đặc diền về cơ sở hạ tằng và kỹ thuật.13, Đặc điễn về rink độ và chỗ lượng quân lý của Việt Nam hiện nay 25 2.14, Đặc dim về thé ch.5, Đặc dim vi chính sách quản: zr 2.1, Đặc dim về mặt mỗi trường (công trình đầu nối à hỗ chia). Phân tích vé mặt lý thuyết xây dựng va nhu cầu đối với các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tới 32 2.21, Phân ích về mat I thuyé sấy ng các chi teu đánh gi hiệu quả x 2.

Phân tích whu cầu đối với các chỉ seu đánh giá hiệu quả ed. „ 23, Nhữngyêu cầu về các chỉ iêu đánh gi hệ thẳng tới a 2.31, Nhóm chủ tiêu dn giá về khả năng phục vụ của hồ chia 35 2. Nhóm ch iu đánh giá về kink 1.8, Nhâm ch tiêu đánh giá về môi tường 45 2.33, Bang tng lễ các chỉ tiêu 49 34. Tham khảo ý kiến chuyên gia đ định lượng các trong 6 cho các chỉ tiêu đánh.

58 AP DUNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUA TƯỚI CUA HE THONG THỦY LỢI HO NÚI COC rr 58 3.1, Các đạc trưng của hệ thống thủy lợi hb Ni Cốc. Các đặc meng kỹ thuật của công tình oo 3.2, Nhiệm vụ theo thiết Kể 6i 3.13, Các chỉ tiêu thie kể và hiện trạng sử dụng 6i 3.14, Hiện rạng công trình 6 3. Hiện trang quản lý vận hành hệ thông thủy lợi Nỗ Núi n Tuận vấn thực sĩ Chuyên ngành: Quy hogch và quản Tý tài nguyên nước 4.1, Hiện trang vận hành HỖ Năi Cốc n 4. Hiện trang quan Ihe thẳng thiy lợi HỖ Núi Các 4 3.4, Đánh giá hiệu qua tưới của hệ thông thủy lợi ho Núi Cốc.1, Điều tra thu thập số liệu, đo đạc phục vụ tink toán định lượng các chi tiêu inh giá hiệu quả 22 3.

Tinh toán các chỉ tiêu đánh giá higu quả, phản tích đẳnh giá hiệu quả tưới của ‘ig thống thủy lợi hồ Nii Các 83 3. Kiến nghị các giải pháp ning cao hiệu quả hoại động của hệ thống thủy lợi hỗ Nai be.1, Hiện quả hoại động của hệ thing “ 3.2, Kiến nghị các giải pháp nẵng cao hiệu quả hoạt động của hệ thẳng 95 KET LUẬN VA KIEN NGHỊ. Kết guả đại được của Ia văn % 2. Kiến nhị % Tr LIỆU THAM KHAO.

Tuận vấn thực sĩ Chuyên ngành: Quy hogch và quản Tý tài nguyên nước MỞ DAU 1. Tính cấp thiết cin đề tài Hồ chứa là loại hình công tỉnh thủy lợi phổ biển có nhiệm vụ làm biển đỗi và điều tiết nguồn nước phù hợp với yêu cầu của các ngành kinh tế quốc dân, Việc xây dụng và khai thắc hồ chứn đã ạo ra các tém đỀ mới cỏ vai rổ quan trong đối với phảt triển sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, kim nghiệp, gia thông, thiy sản, du lich. 90 thêm việc làm, phân bỏ lại lao động vadân số, hình thành các khu trung tâm dân cư mới, ap phần ôn định và phá riển kinh ế xã hội cd một khu we lãnh th. Do đỏ hỗ chứa được xây dựng trên nhiều nơi trên thé giới.

Ở nước tạ, mia khô thường kéo đãi từ 6 + 7 thing, lượng mưa trong thời kỳ này chi chiếm 15+20% tổng lượng mưa cả năm, còn lại 80-85% tập trung trong 5+6 thắng mia mưa. V địa hình địa mạo, ba phần tr diện ích nước ta là vùng đổi nữ vì vay tao nhiều thuận lợi trong xây dựng và khai thác các hồ chứa nước, đáp ứng các nhu ciu về nước cho dan sinh và các ngành kinh tế quốc dan, hay nói cách khác: "ước ta có như cầu và điều kiện tự nhiên thuận lợi để xây dựng và khai thắc các hỗ cchứu nước Ngày từ thời Pháp thuộc, ở nước ta một số công tình đặp như Bái Thượng (Thanh Hóa), Đô Lương (Nghệ An), Cầu Sơn (Vinh Phúc), Thác Huống (Nghệ An). đã được xây dựng. Theo số liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn năm 2004 cả nước có khoảng 3.500 hồ chứa các loại và đến nay đã xây, dựng và đưa vào khai thác trên 5.553 hd chứa với tổng dung tích tr trên 35,8 tỷ m3; có 45 tinh và thành phố trong cả nước có hỗ chứa nước.

Các tỉnh có số lượng hỗ chứa nước nhiều là Nghệ An (625 hồ), Hoa Bình (521 hồ), Ha Tĩnh (339 hd) Thanh Hod (436 hỏ), Đắc Lắc (458 hồ), Bình Định (223 hồ), Phú Tho (124 hồ), Vĩnh Phúc (227 hồ) Trong đó 26 làm nhiệm vụ phát điện là chính có tổng dung tích tr thết kế là 27 tỷ mÙ, các hồ chứa còn lại cô nhiệm vụ tưới là chính, tổng dung tích là 8,8 tym’, nhiệm vụ tưới cho 80 vạn ha. Theo số liệu trên cho thấy nhiều năm nay nhà nước đã đầu tư một nguồn vốn. Thận văn thạc sĩ Chuyên ngành: Quy hogch và quản Tý tài nguyên nước lem cho việc xây dưng mới, nâng cấp, sửa chữa hỗ chứa. Tuy nhiên hiệu quả phục vụ của các hỗ chứa chưa được đánh giá một cách day đủ, dé từ đó có thể xác định được.

hiệu quả hoạt động thực tẾ của hồ chứa đem lại so với hiệu quả tim năng có thể đạt được của hồ chứa là như thé nào? Tại ao hiệu quả hb chứa chỉ dat được kết quả đố?