Luận văn thạc sĩ hay đánh giá hiện trạng sử dụng khai thác lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên bắc hướng hóa tỉnh quảng trị

Luận văn thạc sĩ phân tích hay đánh giá hiện trạng sử dụng khai thác lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên bắc hướng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Bùi Quang Duận
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Thế Đồi
• Trường học: Trường Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Học
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Sử Dụng, Khai Thác Lâm Sản Ngoài Gỗ Tại Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Bắc Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Một số vấn đề cơ bản về Lâm sản ngoài gỗ
• 1.1.1. Khái niệm Lâm sản ngoài gỗ
• 1.1.2. Ý nghĩa của LSNG, các pháp chế liên quan
• 1.1.3. Tình hình nghiên cứu về Lâm sản ngoài gỗ
• 1.1.3.1. Trên thế giới
• 1.1.3.2. Những nghiên cứu tại Quảng Trị
• 1.1.4. Khái quát chung về khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.1.4.1. Lịch sử hình thành
• 1.1.4.2. Vị trí địa lý
• 1.1.4.3. Phân khu chức năng và vùng đệm Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.1.5. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.6. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.2. MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.2.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.2.4.1. Phương pháp kế thừa tài liệu thứ cấp
• 1.2.4.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 1.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.3.1. Tài nguyên thiên nhiên và nhân văn của Khu BTNN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.1.1. Tài nguyên thiên nhiên
• 1.3.1.2. Tài nguyên nhân văn
• 1.3.2. Mối quan hệ giữa phát triển LSNG với Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.3. Tính đa dạng các loài cây lâm sản ngoài gỗ tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.3.1. Danh mục cây LSNG tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.3.2. Phân loại cây LSNG theo giá trị sử dụng
• 1.3.3.3. Phân loại cây LSNG theo dạng sinh vật
• 1.3.3.4. Phân loại cây LSNG theo mức độ nguy cấp, quý hiếm
• 1.3.4. Hiện trạng sử dụng, khai thác lâm sản ngoài gỗ tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.4.1. Hiện trạng khai thác, sử dụng LSNG của người dân bản địa tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.4.2. Hiện trạng buôn bán LSNG tại vùng đệm Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.4.3. Thực trạng quản lý LSNG tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.4.4. Thuận lợi và khó khăn trong công tác quản lý LSNG của Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa
• 1.3.5. Đề xuất giải pháp bảo tồn và phát triển LSNG tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 1.3.5.1. Định hướng phát triển LSNG tại địa phương
• 1.3.5.2. Giải pháp bảo tồn và phát triển LSNG
• 1.4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khai Thác Lâm Sản Ngoài Gỗ Tại Bắc Hướng Hóa

Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa là một trong những khu vực có giá trị sinh thái cao tại tỉnh Quảng Trị. Việc khai thác lâm sản ngoài gỗ (LSNG) tại đây không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người dân mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học. Tuy nhiên, việc khai thác này cần được quản lý bền vững để tránh làm cạn kiệt nguồn tài nguyên quý giá.

1.1. Khái Niệm Về Lâm Sản Ngoài Gỗ

Lâm sản ngoài gỗ (LSNG) bao gồm tất cả các sản phẩm sinh học không phải gỗ được khai thác từ rừng. Chúng có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế và văn hóa của người dân địa phương.

1.2. Ý Nghĩa Kinh Tế Của Khai Thác LSNG

Khai thác LSNG không chỉ tạo ra thu nhập cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của khu vực. Việc phát triển này cần gắn liền với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Khai Thác Lâm Sản Ngoài Gỗ

Mặc dù có nhiều lợi ích từ việc khai thác LSNG, nhưng khu bảo tồn Bắc Hướng Hóa đang đối mặt với nhiều thách thức. Việc khai thác bừa bãi và thiếu quy hoạch đã dẫn đến tình trạng suy giảm tài nguyên.

2.1. Tác Động Tiêu Cực Đến Môi Trường

Khai thác LSNG không bền vững có thể dẫn đến suy thoái môi trường, làm giảm đa dạng sinh học và ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng.

2.2. Khó Khăn Trong Quản Lý Tài Nguyên

Việc quản lý tài nguyên LSNG gặp khó khăn do thiếu thông tin và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Điều này cần được cải thiện để đảm bảo sự phát triển bền vững.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiện Trạng Khai Thác LSNG

Để đánh giá hiện trạng khai thác LSNG tại khu bảo tồn Bắc Hướng Hóa, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc này giúp xác định rõ nguồn tài nguyên và tình hình khai thác hiện tại.

3.1. Phương Pháp Khảo Sát Thực Địa

Khảo sát thực địa là phương pháp quan trọng để thu thập dữ liệu về tình hình khai thác LSNG. Phương pháp này giúp xác định các loài cây và mức độ khai thác.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Từ Cộng Đồng

Phân tích dữ liệu từ cộng đồng địa phương giúp hiểu rõ hơn về thói quen khai thác và sử dụng LSNG. Điều này cần thiết để xây dựng các chính sách phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Khai Thác LSNG

Kết quả nghiên cứu về khai thác LSNG tại Bắc Hướng Hóa có thể được ứng dụng vào thực tiễn để phát triển các mô hình bền vững. Những mô hình này không chỉ tạo ra thu nhập mà còn bảo vệ tài nguyên rừng.

4.1. Mô Hình Trồng Cây Lâm Sản Ngoài Gỗ

Các mô hình trồng cây LSNG như tre, bời lời đỏ đã cho thấy hiệu quả kinh tế cao. Những mô hình này cần được nhân rộng để tăng cường thu nhập cho người dân.

4.2. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển LSNG

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền để khuyến khích người dân tham gia vào việc bảo tồn và phát triển LSNG. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng.

V. Kết Luận Về Khai Thác Lâm Sản Ngoài Gỗ Tại Bắc Hướng Hóa

Khai thác lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn Bắc Hướng Hóa cần được thực hiện một cách bền vững. Việc này không chỉ đảm bảo nguồn tài nguyên cho thế hệ tương lai mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

5.1. Tương Lai Của Khai Thác LSNG

Tương lai của khai thác LSNG tại Bắc Hướng Hóa phụ thuộc vào sự phối hợp giữa các bên liên quan. Cần có các giải pháp đồng bộ để bảo vệ tài nguyên và phát triển bền vững.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Bảo Tồn

Đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát triển LSNG cần được thực hiện ngay. Điều này sẽ giúp bảo vệ đa dạng sinh học và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP ---- BÙI QUANG DUẬN ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG, KHAI THÁC LÂM SẢN NGOÀI GỖ TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN BẮC HƯỚNG HÓA, TỈNH QUẢNG TRỊ CHUYÊN NGÀNH: LÂM HỌC MÃ NGÀNH: 8620201 LUẬN VĂN THẠC SĨ LÂM HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. BÙI THẾ ĐỒI Hà Nội, 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Tất cả số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, chưa được người khác công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào. Tác giả luận văn Bùi Quang Duận LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận văn Thạc sĩ, tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ của cá nhân, tập thể và cơ quan.

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Bùi Thế Đồi - Trường Đại học Lâm Nghiệp - người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi tận tình về mặt chuyên môn cũng như tinh thần trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Tôi cũng xin cảm ơn Ban Giám hiệuTrường Đại học Lâm nghiệp, Khoa Lâm nghiệp, Phòng Đào tạo Sau Đại học, quý thầy cô thuộc bộ môn đã tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện đề tài. Xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa và các cơ quan ban ngành liên quan đã nhiệt tình hướng dẫn, góp ý, cung cấp cho tôi những thông tin, tài liệu cần thiết, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành Khóa luận đúng thời hạn.

Tôi cũng xin cảm ơn Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Trị và các đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện đề tài. Nhân dịp này cho phép tôi bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến gia đình, bạn bè và tập thể lớp đã động viên, khích lệ tôi trong quá trình thực hiện luận văn này. Hà Nội, tháng 10 năm 2019 Bùi Quang Duận LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC .ii DANH MỤC CÁC BẢNG .iii DANH MỤC CÁC HÌNH .vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN C U.

Một số vấn đề cơ bản về Lâm sản ngoài gỗ. Khái niệm Lâm sản ngoài gỗ. Ý nghĩa của LSNG, các pháp chế liên quan. Tình hình nghiên cứu về Lâm sản ngoài gỗ .Trên thế giới.

Những nghiên cứu tại Quảng Trị. Khái quát chung về khu BTTN Bắc Hướng Hóa. Lịch sử hình thành. Vị trí địa lý.

Phân khu chức năng và vùng đệm Khu BTTNBắc Hướng Hóa 11 1. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .Đ i tư ng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu .Phư ng pháp kế th a tài liệu thứ c p.

Phư ng pháp nghiên cứu cụ thể. KẾT QUẢ NGHIÊN C U VÀ THẢO LUẬN. Tài nguyên thiên nhiên và nhân văn của Khu BTNN Bắc Hướng Hóa. Tài nguyên thiên nhiên.

Tài nguyên nhân văn. M i quan hệ giữa phát triển LSNG với Khu BTTN Bắc Hướng Hóa 28 3. Tính đa dạng các loài cây lâm sản ngoài gỗ tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa. Danh mục cây LSNG tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa.

Phân loại cây LSNG theo giá trị sử dụng. Phân loại cây LSNG theo dạng s ng thực v t. Phân loại cây LSNG theo mức độ nguy c p, quí hiếm. Hiện trạng sử dụng, khai thác lâm sản ngoài gỗ tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa.

Hiện trạng khai thác, sử dụng LSNG của ngư i dân ản địa tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa. Hiện trạng u n án LSNG tại vùng đệm Khu BTTN Bắc Hướng Hóa. Thực trạng quản lý LSNG tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa. Thu n l i và khó khăn trong c ng tác quản lý LSNG của Khu Bảo t n Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa.

Đề xuất giải pháp bảo tồn và phát triển LSNG tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa. Định hướng phát triển LSNG tại địa phư ng. Giải pháp ảo t n và phát triển LSNG. 44 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .50 TÀI LIỆU THAM KHẢO .52 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] v DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Thống kê hệ thực vật có ở Khu bảo tồn Bắc Hướng Hoá .2: Thành phần loài động vật rừng khu BTTN Bắc Hướng Hóa .3: Thành phần thực vật cho lâm sản ngoài gỗ phân bố ở các taxon .4: Đa dạng về họ thực vật cho lâm sản ngoài gỗ .5: Thực vật cho lâm sản ngoài gỗ theo giá trị sử dụng tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa .6: Dạng sống thực vật cho lâm sản ngoài gỗ .7: Danh lục các loài LSNG tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa có giá trị bảo tồn.

35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Trụ sở Ban quản lý Khu BTTNBắc Hướng Hóa.2: Phân bố tuyến điều tra khảo sát LSNG tại Khu BTTN Bắc HH .1: Sơ đồ chuỗi thị trường LSNG tại địa phương.2: Khảo sát, điều tra tại cơ sở thu mua, chế biến LSNG tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT C ữ viết tắt C ữ viết đầy đủ BQL Ban quản lý Khu BTTN Khu bảo tồn Thiên nhiên BHH Bắc Hướng Hóa LSNG Lâm sản ngoài gỗ Cs Cộng sự PTNT Phát triển nông thôn VHBĐ Văn hóa bản địa UBND Ủy ban nhân dân Food and Agriculture Organization of the FAO United Nations (Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc) World Wide Fund For Nature (Quỹ Quốc tế WWF Bảo vệ Thiên nhiên) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 ĐĂT VẤN ĐỀ Lâm sản ngoài gỗ (LSNG) là thành phần quan trọng của rừng, có giá trị kinh tế cao. Theo chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 28/3/2019 về một số nhiệm vụ và giải pháp phát triển nhanh và bền vững ngành công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản ngoài gỗ phục vụ xuất khẩu đã nhấn mạnh. Gỗ và LSNG là ngành hàng xuất khẩu quan trọng thứ 6 của Việt Nam và liên tục có tốc độ tăng trưởng cao, bình quân đạt trên 13% năm trong giai đoạn 2010-2018. Chỉ thị đã nhấn mạnh cần tăng cường đầu tư cho nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong chế biến gỗ và lâm sản ngoài gỗ xuất khẩu, xây dựng thương hiệu gỗ và LSNG Việt Nam.

Lâm sản ngoài gỗ (LSNG) có một vai trò quan trọng đối với đời sống của người dân ở nông thôn miền núi, đặc biệt là với đồng bào dân tộc thiểu số sống gần rừng. Thực tiễn trong nhiều năm qua cho thấy LSNG đã góp phần tạo việc làm, cải thiện sinh kế cho một bộ phận dân cư sống dựa vào rừng, đồng thời cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu lâm sản, góp phần phát triển kinh tế địa phương, sử dụng có hiệu quả rừng và đất rừng ở nước ta. Vì thế nhà nước ta rất quan tâm ban hành nhiều văn bản quy định, khuyến khích, hướng dẫn phát triển LSNG từ trung ương đến địa phương; cụ thể Bộ nông nghiệp &PTNT ban hành Quyết định số 2366/QĐ- BNN-LN, ngày 07/8/2006 về phê duyệt Đề án bảo tồn và phát triển lâm sản ngoài gỗ giai đoạn 2006-2020; tỉnh Quảng Trị ban hành Quyết định số 1775/QĐ-UB, ngày 04/8/2005 của UBND tỉnh Quảng Trị về việc phê duyệt Chiến lược phát triển Lâm nghiệp tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2005-2010 và định hướng đến 2020[4,19]. Khu bảo tồn thiên nhiên (BTNN) Bắc Hướng Hóa, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị được thành lập theo Quyết định số 479/QĐ-UBND ngày 14/03/2007 với tổng diện tích là 23.

Đây là khu vực có địa hình cao LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 nhất của tỉnh Quảng Trị với hai đỉnh núi cao nổi trội là đỉnh Sa Mù (1.570 m) và đỉnh Voi Mẹp (1. Khu vực này có tính đa dạng sinh học cao, phong phú và độc đáo, là nơi giao lưu giữa các luồng thực vật Bắc Nam, khu vực Đông Dương. Tài nguyên LSNG tại Khu BTTN cũng hết sức phong phú với nhiều giá trị sử dụng như làm dược liệu, thuốc nhuộm, tinh bột, tanin, tinh dầu, công nghiệp chế biến hay đồ thủ công mỹ nghệ. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có tài liệu nào thống kê, đánh giá đầy đủ nguồn tài nguyên LSNG tại khu vực.Do việc khai thác và sử dụng chưa hợp lý nguồn tài nguyên LSNG ở nhiều khu vực trên huyện Hướng Hóa đã làm cho tài nguyên LSNG bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Nhiều loài dược liệu quý như lan Kim tuyến (Anoectochilus cetaceus), Cốt toái bổ (Drynaria fortunei), Thất diệp nhất chi hoa (Paris polyphylla), Đẳng sâm (Codonopsis pilosula)… hay các loài động vật quí hiếm đang bị suy giảm nghiêm trọng. Vì vậy, bảo tồn và phát triển LSNG phải gắn liền với bảo vệ, phục hồi và phát triển hệ sinh thái rừng nhằm sử dụng rừng bền vững mà vẫn phát huy các nguồn lợi từ rừng là hướng đi cho nghiên cứu khoa học, cho các khu bảo tồn, sự vào cuộc của các cấp chính quyền và sự quan tâm của các tổ chức bảo tồn trong và ngoài nước [8]. Xuất phát từ thực tiễn và những lý do nêu trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá hiện trạng sử dụng, khai thác lâm sản ngoài gỗ tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị”, nhằm kiểm kê nguồn LSNG tại Khu bảo tồn, đánh giá được thực trạng khai thác, sử dụng của dân địa phương, từ đó tạo cơ sở cho các nhà quản lý có định hướng phát triển và bảo tồn phù hợp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 C ng 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN C U 1.

Một số vấn đề c bản về Lâm sản ngoài gỗ 1.