Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên quý giá của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, thành phần quan trọng của môi trường sống, là địa bàn để phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá xã hội, quốc phòng, an ninh. Con người luôn quan tâm đặc biệt tới nguồn tài nguyên này vì đất đai có vai trò rất quan trọng đi đôi với sự phát triển của xã hội, xã hội càng phát triển thì nhu cầu sử dụng đất ngày càng lớn trong khi đất đai lại có hạn điều đó đã làm cho quan hệ giữa người với người và với đất đai ngày càng trở nên căng thẳng. Điều này đòi hỏi Nhà nước phải có những chính sách quản lí đất đai thích hợp, để việc sử dụng đất đạt hiệu quả kinh tế xã hội cao nhất. Trong những năm qua công tác quản lý nhà nước về đất đai ở nước ta, đặc biệt công tác thu hồi đất, giao đất và cho thuê đất đã từng bước đi vào nề nếp góp phần ổn định tình hình kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh trật tự.
Bên cạnh những cố gắng, kết quả đã đạt được; trong quá trình chỉ đạo thực hiện, điều hành công tác vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc (quy hoạch treo, chậm thực hiện dự án, quy hoạch không đồng bộ, tính khả thi chưa cao, không ổn định; người dân thiếu hợp tác trong công tác giải phóng mặt bằng…) dẫn đến hiệu quả sử dụng đất không cao, trong khi đó nền kinh tế nước ta đang từng bước hội nhập kinh tế quốc tế, nhu cầu sử dụng đất để phát triển kinh tế xã hội là vấn đề cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy, đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và quản lý việc sử dụng đất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Xuất phát từ những vấn đề cấp thiết nêu trên và dựa trên tình hình thực tế, đồng thời được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Quản Lý Tài Nguyên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự hướng dẫn của cô giáo Th.s Dương Thị Thanh Hà, em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn huyện Hoài Đức – thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 - 2013”. Mục đích, yêu cầu và ý nghĩa của đề tài 1.
Mục đích - Tìm hiểu các quy định của Nhà nước, của các cấp, các ngành và địa phương về công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất. 2 - Kết quả việc thực hiện công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn huyện Hoài Đức – thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 – 2013. - Đánh giá mặt tích cực và mặt hạn chế của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn huyện từ đó đưa ra các giải pháp hợp lý góp phần thực hiện tốt công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất tại huyện. Yêu cầu - Nắm vững các quy định của Nhà nước đối với công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất.
- Số liệu, tài liệu thu thập và sử dụng trong đề tài phải chính xác, khách quan và trung thực. - Đánh giá một cách chính xác kết quả giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất của huyện từ khi thực hiện Luật Đất đai 2003. - Đưa ra những đề xuất, góp ý phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: - Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về Luật Đất đai nói chung và công tác giao đất nói riêng.
- Giúp sinh viên gắn lí thuyết với thực tiễn để củng cố thêm cho bài học trên lớp. * Ý nghĩa thực tiễn: - Tìm ra những mặt đạt được và những hạn chế của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất của địa phương từ đó đưa ra cách khắc phục khó khăn trong thời gian tới. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai 2.1 Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai theo Luật Đất đai 1993 Điều 13 Luật Đất đai 1993 quy định 7 nội dung quản lý nhà nước về đất đai bao gồm: “1. Điều tra, khảo sát, đo đạc, đánh giá và phân hạng đất, lập bản đồ địa chính. Quy hoạch và kế hoạch hoá việc sử dụng đất. Ban hành các văn bản pháp luật về quản lý, sử dụng đất và tổ chức sử dụng các văn bản đó.
Giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất. Đăng ký đất đai, lập và quản lý sổ địa chính, quản lý các hợp đồng sử dụng đất. Thanh tra việc chấp hành các chế độ, thể lệ về quản lý, sử dụng đất 7. Giải quyết các tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong quản lý vŕ sử dụng đất đai” (Quốc hội, 1993)[5] 2.
Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai theo Luật Đất đai 2003 Khoản 2 điều 6 Luật Đất đai 2003 quy định 13 nội dung quản lý nhà nước về đất đai bao gồm: “1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó 2. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính 3. Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất.
Lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất. Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thống kê, kiểm kê đất đai. Quản lý tài chính về đất đai. Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.
Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Giải quyết các tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai. Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai. Các căn cứ pháp lý của công tác giao đất cho thuê đất và thu hồi đất 2.
Các văn bản của Nhà nước - Luật Đất đai 2003. - Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2003. - Thông tư số 01/2005/TT - BTNMT ngày 13 tháng 4 năm 2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 181/2004/NĐ- CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 về thi hành Luật Đất đai 2003. - Nghị định 197/2004/NĐ - CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hộ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Thông tư 116/2004/TT - BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hộ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. - Thông tư 69/2006/TT - BTC ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung thông tư 116/2004/NĐ-CP ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định 197/2004/ NĐ- CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. - Nghị định 198/2004/ NĐ - CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất - Nghị định 142/2005/NĐ- CP ngày 14 tháng 11 năm 2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. - Nghị định số 17/2006/NĐ - CP ngày 27 tháng 10 năm 2006 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và Nghị định số 187/2004/NĐ - CP về việc chuyển công ty Nhà nước thành công ty cổ phần.
5 - Nghị định số 84/2007/NĐ - CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 quy định bổ sung về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất; trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai. - Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. - Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê nhà. Các văn bản của huyện Hoài Đức - Quyết định số 18/2008/QĐ-UBND ngày 29/9/2008 ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn thành phố Hà Nội.
- Quyết định số 38/2008/QĐ-UBND ngày 22/10/2008 ban hành quy định về quản lý Nhà nước đối với hoạt động đo đạc và bản đồ trên địa bàn Thành phố Hà Nội. - Quyết định số 39/2008/QĐ-UBND ngày 22/10/2008 ban hành quy định về thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư và thu hồi đất, giao đất làm nhà ở nông thôn tại điểm dân cư nông thôn trên địa bàn Thành phố. - Quyết định số 41/2008/QĐ-UBND ngày 23/10/2008 ban hành quy định về công nhận quyền sử dụng đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đăng ký biến động về sử dụng đất cho các tổ chức đang sử dụng đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội. - Quyết định số 42/2008/QĐ-UBND ngày 23/10/2008 về trình tự, thủ tục thẩm định nhu cầu sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư của các tổ chức kinh tế trong nước không sử dụng vốn ngân sách Nhà nước hoặc không phải là dự án có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn Thành phố.
- Quyết định số 43/2008/QĐ-UBND ngày 23/10/2008 ban hành quy định về đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất trên địa bàn Thành phố.