ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố dân cư, là nền tảng để xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, an ninh, quốc phòng. Vì thế đất đai giữ một vị trí vô cùng quan trọng trong đời sống của con người, con người không thể tồn tại nếu không có đất, mọi hoạt động sống và làm việc đều gắn liền với đất. Hiện nay nhu cầu sử dụng đất đai ngày càng tăng do dân số tăng, kinh tế phát triển đặc biệt là quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đang diễn ra mạnh mẽ, mà đất đai thì có hạn về diện tích.
Chính những điều này làm cho việc phân bổ đất đai vào các mục đích khác nhau ngày càng trở lên khó khăn, các quan hệ đất đai càng thay đổi với tốc độ nhanh và ngày càng phức tạp. Để khắc phục tình trạng nêu trên thì công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có vai trò hết sức quan trọng. Đây là một trong 15 nội dung quản lý nhà nước về đất đai. ĐKĐĐ thực chất là thủ tục hành chính bắt buộc nhằm thiết lập một hệ thống hồ sơ địa chính đầy đủ và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất hợp pháp, nhằm thiết lập mối quan hệ giữa nhà nước và người sử dụng đất, trên cơ sở đó nhà nước nắm chắc và quản chặt toàn bộ đất đai theo pháp luật.
Trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp ủy, chính quyền các cấp, các ngành của tỉnh, quan tâm chỉ đạo, triển khai thực hiện, đặc biệt thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg của Thủ tướng chính phủ về tập trung chỉ đạo và tăng cường biện pháp thực hiện để hoàn thành cơ bản việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tỉnh Tuyên Quang đã tiến hành công tác cấp giấy chứng nhận trong địa bàn toàn tỉnh trong đó có xã Phú Lâm. 2 Phú Lâm là một xã có đường quốc lộ 37 chạy qua, là cửa ngõ để vào khu du lịch Suối Khoáng Mỹ Lâm nên nhu cầu sử dụng, mua bán, chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp ngày càng tăng và các mối quan hệ đất đai ngày càng phức tạp, làm cho công tác quản lý nhà nước về đất đai ngày càng khó khăn. Từ thực tế, cũng như nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của vấn đề cũng như sự cần thiết phải hoàn thiện hơn công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn huyện Yên Sơn nói chung và xã Phú Lâm nói riêng.
Được sự đồng ý của Khoa Quản lí tài nguyên, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và dưới sự hướng dẫn của cô Nguyễn Thị Lợi, tôi tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân tại xã Phú Lâm, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015 - 2017”. Mục tiêu của đề tài Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân tại xã Phú Lâm, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015 - 2017 nhằm tìm ra những thuận lợi, khó khăn và những tồn tại của việc thực hiện chính sách pháp luật đất đai về việc cấp GCNQSDĐ. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp góp phần đẩy nhanh tiến độ cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Phú Lâm. Ý nghĩa của đề tài 1.
Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Nhằm củng cố những kiến thức đã học và bước đầu làm quen với công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở ngoài thực tế, đồng thời làm sáng tỏ vai trò của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Ý nghĩa trong thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan có thẩm quyền trong công tác cấp GCNQSDĐ và từ kết quả nghiên cứu đó đưa ra một số giải pháp giúp cho công tác cấp GCNQSDĐ của xã Phú Lâm đạt hiệu quả cao hơn. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai Theo điều 22, Luật Đất đai 2013 [1] quản lý nhà nước về đất đai bao gồm 15 nội dung sau: - Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. - Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. - Khảo sát, đo đạc, lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất, điều tra đánh giá tài nguyên đất, điều tra xây dựng giá đất. - Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
- Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. - Quản lý việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất. - Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn kiền với đất. - Thống kê, kiểm kê đất đai.
- Xây dựng hệ thống tin đất đai. - Quản lý tài chính về đất đai và giá đất. - Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. - Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai.
- Phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai. - Giải quyết tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong việc quản lý và sử dụng đất đai. 5 - Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai. Căn cứ pháp lý về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 2.
Các văn bản pháp luật của trung ương. - Luật đất đai 2013 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2014. - Nghị định 01 /2017/NĐ-CP sửa đổi nghị định 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành luật đất đai (Hệu lực 03/3/2017) - Nghị định 44/2014/NĐ - CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính Phủ quy định về giá đất. - Nghị định 45/2014/NĐ - CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính Phủ quy định về thu tiền sử dụng đất.
- Nghị định 46/2014/NĐ - CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính Phủ quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. - Nghị định 47/2014/NĐ - CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính Phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. - Nghị định 81/2013/NĐ - CP ngày 19 tháng 7 năm 2013 của Chính Phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật xử lí vi phạm hành chính. - Nghị định 102/2014/NĐ - CP ngày 10 tháng 11 năm 2014 của Chính Phủ về sử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
- Thông tư số 02/2015/TT - BTNMT ngày 27 tháng 01năm 2015 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 43/NĐ - CP và Nghị định số 44/2014/NĐ - CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ. - Thông tư 05/2017/TT-BTNMT quy định về quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai (Hiệu lực 15/7/2017) - Thông tư 23/2014/TT - BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. 6 - Thông tư 24/2014/TT - BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ địa chính. - Thông tư 25/2014/TT - BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về bản đồ địa chính.
- Thông tư số 28/TT - BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. - Thông tư số 29/2014/TT - BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết việc lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. - Thông tư 30/TT - BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất. - Thông tư 76/2014/TT - BTC ngày 6 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài Chính hướng dẫn nghị định 45 về thu tiền sử dụng đất.
- Thông tư 77/TT/BTC ngày 16 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn nghị định 46 về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. - Thông tư 80/2017/TT-BTC hướng dẫn việc xác định giá trị quyền sử dụng đất, tiền thuê đất, tài sản gắn liền với đất được hoàn trả khi Nhà nước thu hồi đất và quản lý, sử dụng số tiền bồi thường tài sản do Nhà nước giao quản lý sử dụng,số tiền hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất nhưng không được bồi thường về đất.( HL 15/9/2017) - Quyết định số 11/2015/2015/QĐ - TTg ngày 3 tháng 4 năm 2015 của Thủ tướng Chính Phủ quy định về miễn giảm tiền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình cá nhân có nguồn gốc được giao không đúng thẩm quyền trước ngày 15/10/1993 tại địa bàn có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo. 7 - Quyết định 1839/QĐ - BTNMT ngày 31 tháng 10 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc công bố thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Các văn bản pháp luật của tỉnh -Chỉ thị số 01/CT - TU ngày 14 tháng 3 năm 2015 của ban thường vụ Tỉnh Ủy về tăng cường lãnh đạo công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Quyết định số 16/2014/QĐ - UBND ngày 13 tháng 10 năm 2014 của UBND tỉnh ban hành quyết định hạn mức giao đất ở và diện tích tối thiểu được tách thửa đối với đất ở, hạn mức giao đất trống, đồi núi trọc, đất có mặt nước thuộc nhóm đất chưa sử dụng cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh.