MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia, là điều kiện tồn tại và phát triển của con người cùng các sinh vật khác trên trái đất. Luật Đất đai 1993 đã khẳng định: “Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là một tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống. Là địa bàn phân bố của các khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng”.
Các Mác cũng đã viết: “Đất là một phòng thí nghiệm vĩ đại, là kho tàng cung cấp các tư liệu lao động, vật chất, là vị trí để định cư, là nền tảng của tập thể”. Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng cao, đất là nơi con người xây dựng nhà cửa và các công trình khác phục vụ cho cuộc sống, là nơi để xây dựng nhà xưởng, nhà kho. Trong nông nghiệp đất đai là nơi con người dùng để trồng trọt, chăn nuôi cung cấp lương thực, thực phẩm để phục vụ cho cuộc sống và hoạt động của con người. Đất đai có vai trò quan trọng như vậy nhưng lại là tài nguyên không tái tạo, hạn chế về số lượng và giới hạn về diện tích.
Mặt khác, trải qua bao thăng trầm của lịch sử dựng nước và giữ nước, nhân dân ta đã đổ bao xương máu, công sức mới giữ được toàn vẹn lãnh thổ cho ngày nay. Vì vậy chúng ta phải quản lý và sử dụng đất đai sao cho hợp lý và có hiệu quả nhất. Trong những năm gần đây kinh tế ngày càng phát triển, đặc biệt là sự phát triển của thị trường đã thu hút vốn đầu tư của các dự án phi Chính phủ trong nước và nước ngoài. Họ cần đất để xây dựng các khu công nghiệp, nhà 2 máy, khu chung cư, nhà cao ốc, các khu du lịch… như vậy đất đai là đối tượng quan tâm hàng đầu của toàn xã hội nên việc đăng kí đất đai, cấp GCNQSD đất là hết sức quan trọng nó liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất đối với nhà nước.
Tạo điều kiện cho nhà quản lý và sử dụng một cách có hiệu quả. Xuất phát từ thực tế hiện nay của công tác quản lý đất đai, với kiến thức đã học được. Được sự đồng ý của khoa Quản lý tài nguyên, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của Thầy giáo - ThS. Hoàng Hữu Chiến - Giảng viên khoa Quản lý Tài nguyên, em tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2011 – 2013” 1.
Mục tiêu của đề tài Đánh giá kết quả của công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn huyện Pác Nặm giai đoạn 2011 – 2013. Xác định được những thuận lợi và khó khăn trong công tác cấp GCNQSD đất của huyện. Đề xuất những giải pháp khắc phục những khó khăn, góp phần thúc đẩy công tác cấp GCNQSD đất đạt được hiệu quả cao hơn trong thời gian tới. Yêu cầu của đề tài - Số liệu, thông tin điều tra thu thập phải đảm bảo chính xác, phản ánh trung thực, khách quan thực trạng tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn huyện Pác Nặm.
- Các giải pháp khắc phục phải có tính khả thi, phù hợp với thực trạng địa phương và phù hợp với Luật Đất đai do nhà nước qui định. Ý nghĩa của đề tài - Trong học tập và nghiên cứu khoa học: Bổ xung, hoàn thiện, củng cố những kiến thức đã học và bước đầu làm quen với công tác cấp GCNQSD đất ngoài thực tế. - Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất: Đề xuất với địa phương những giải pháp cho công tác cấp GCNQSD đất nói riêng và công tác quản lý Nhà nước về đất đai nói chung đạt hiệu quả tốt hơn. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học và pháp lý của công tác cấp GCNQSD đất 2. Cơ sở khoa học 2. Vai trò của công tác cấp GCNQSD đất đối với công tác quản lý Nhà nước về đất đai Theo khoản 20 Điều 4 Luật Đất đai năm 2003 [2] thì: “GCNQSD đất là giấy chứng nhận do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp cho người sử dụng đất để bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất”. Như vậy GCNQSD đất là chứng thư pháp lý xác định quyền sử dụng đất đai hợp pháp của người sử dụng đất.
Đây là một trong những quyền quan trọng được người sử dụng đất đặc biệt quan tâm. Thông qua công tác cấp GCNQSD đất Nhà nước xác lập mối quan hệ pháp lý giữa Nhà nước với tư cách là chủ sở hữu đất đai với các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân được Nhà nước giao đất sử dụng. Công tác cấp GCNQSD đất giúp Nhà nước nắm chắc được tình hình đất đai tức là biết rõ các thông tin chính xác về số lượng và chất lượng, đặc điểm về tình hình hiện trạng của việc quản lý sử dụng đất. Từ việc nắm chắc tình hình đất đai, Nhà nước sẽ thực hiện phân phối lại đất theo quy hoạch, kế hoạch chung thống nhất.
Nhà nước thực hiện quyền chuyển giao, quyền sử dụng từ các chủ thể khác nhau. Cụ thể hơn nữa là Nhà nước thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, chuyển quyền sử dụng đất và thu hồi đất. Vì vậy cấp GCNQSD đất là một trong những nội dung quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Vai trò của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với người sử dụng đất - GCNQSD đất là giấy tờ thể hiện mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nước với người sử dụng đất.
- GCNQSD đất là điều kiện để người sử dụng đất được bảo hộ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình sử dụng đất. - GCNQSD đất là điều kiện để đất đai được tham gia vào thị trường bất động sản. Khái niệm về công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Theo Nghị định 181/2004/NĐ-CP thì: - GCNQSD đất là một chứng thư pháp lý quan trọng xác định mối quan hệ giữa nhà nước với người sử dụng đất. - GCNQSD đất theo một mẫu thống nhất trong cả nước cho mọi loại đất do Bộ Tài nguyên và Môi trường phát hành.
Các quyền và nghĩa vụ chung của người sử dụng đất * Các quyền chung của người sử dụng đất. Điều 105 Luật đất đai 2003 [2] quy định người sử dụng đất có quyền chung sau đây: 1. Được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hưởng thành quả lao động, kết quả đầu tư trên đất.
Hưởng các lợi ích do công trình của nhà nước bảo vệ, cải tạo đất nông nghiệp. Được Nhà nước hướng dẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, bồi bổ đất nông nghiệp. Được Nhà nước bảo hộ khi người khác xâm phạm đến quyền sử dụng đất hợp pháp của mình. Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.
* Các nghĩa vụ chung của người sử dụng đất Điều 107 Luật đất đai 2003 quy định người sử dụng đất có các nghĩa vụ chung sau đây: 1. Sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất, đúng quy định về sử dụng đất, đúng độ sâu trong lòng đất và chiều cao trên không, bảo vệ các công trình công cộng trong lòng đất và tuân theo các quy định của pháp luật. Đăng ký quyền sử dụng đất, làm đầy đủ các thủ tục chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.
Thực hiện các biện pháp bảo vệ đất. Tuân theo các quy định về bảo vệ môi trường, không làm tổn hại đến lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất có liên quan. Tuân theo các quy định của pháp luật về việc tìm thấy vật trong lòng đất. Giao lại đất khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất hoặc khi hết hạn sử đụng đất (Luật đất đai 2003).
Nội dung quản lý nhà nước Cấp GCNQSD đất là 1 trong 13 nội dung Quản lý nhà nước về đất đai được quy định tại Khoản 2 Điều 6 Luật đất đai 2003. Nội dung quản lý nhà nước về đất đai bao gồm: 1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính.
Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạnh đất, lập BĐĐC, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất. Quản lý quy hoạch kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp GCNQSD đất.
Thống kê, kiểm kê đất đai. Quản lý tài chính về đất đai. Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.
Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý những vi phạm pháp luật về đất đai. Giải quyết tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai. Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai. Như vậy công tác CGCNQSD đất là một trong những nội dung quan trọng và được quan tâm nhiều nhất trong công tác quản lý nhà nước về đất đai.
Qua đó xác định được mối quan hệ hợp pháp giữa nhà nước và người sử dụng đất, nhằm thực hiện mục tiêu quản lý đất đai chặt chẽ đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng theo quy hoạch, kế hoạch và theo pháp luật. Quy định chung về công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất * Yêu cầu Theo bài giảng thống kê đất đai thì thửa đất xin đăng ký, cấp GCNQSD đất phải đảm bảo các yêu cầu sau: - Đảm bảo chặt chẽ về mặt pháp lý: Đăng ký đúng đối tượng, diện tích trong hạn mức được giao, đúng mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng, thực hiện đúng quyền lợi và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.