Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án Nhà máy G.3 tại Lâm Thao, Phú Thọ

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô giá, thuộc sở hữu toàn dân và được Nhà nước quản lý thống nhất. 89 trang · Đại học Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: Phạm Thị Nga
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Nông
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Bồi Thường Giải Phóng Mặt Bằng Dự Án Nhà Máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích của đề tài
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Khái quát về công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng
• 2.2. Các khái niệm liên quan đến công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng
• 2.2.1. Bồi thường
• 2.2.2. Giải phóng mặt bằng
• 2.2.3. Hỗ trợ
• 2.2.4. Tái định cư
• 2.3. Đặc điểm của quá trình BT&GPMB
• 2.4. Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng
• 2.5. Cơ sở khoa học của công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng
• 2.6. Cơ sở pháp lý của đề tài
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ
• 3.5. Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.3 tại cụm công nghiệp Lâm Thao - huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ
• 3.6. Ý kiến của người dân về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án xây dựng nhà máy chế biến nông sản G.3 tại cụm công nghiệp Lâm Thao - huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ thuộc địa bàn xã Kinh Kệ và xã Hợp Hải
• 3.7. Một số thuận lợi, khó khăn và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ
• 3.8. Phương pháp nghiên cứu
• 3.8.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.8.2. Phương pháp xử lý thông tin, số liệu
• 3.8.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội của huyện Lâm Thao
• 4.2. Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại dự án xây dựng nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.3 tại cụm công nghiệp Lâm Thao, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
• 4.2.1. Vài nét về dự án
• 4.2.2. Đối tượng và điều kiện bồi thường
• 4.2.3. Đánh giá kết quả bồi thường về đất tại khu vực giải phóng mặt bằng
• 4.2.4. Kết quả bồi thường đất
• 4.2.5. Đánh giá kết quả bồi thường đất nông nghiệp
• 4.2.6. Đánh giá bồi thường về nông nghiệp. Hỗ trợ ổn định đời sống
• 4.2.7. Đánh giá về kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng
• 4.2.8. Ý kiến của người dân về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án xây dựng nhà máy chế biến nông sản G.3 tại cụm công nghiệp Lâm Thao thuộc địa bàn xã Kinh Kệ và xã Hợp Hải
• 4.2.9. Đánh giá sự hiểu biết chung của người dân về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng
• 4.2.10. Đánh giá sự hiểu biết về tài chính của người dân khi bồi thường
• 4.2.11. Một số thuận lợi, khó khăn và giải pháp của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án xây dựng nhà máy chế biến nông sản G.3 tại cụm công nghiệp Lâm Thao thuộc địa bàn xã Kinh Kệ và xã Hợp Hải
• 4.2.12. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác BTGPMB huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ
• 4.2.12.1. Về khung giá bồi thường
• 4.2.12.2. Giải pháp về hỗ trợ và tái định cư phục vụ cho công tác GPMB
• 4.2.12.3. Giải pháp kiện toàn bộ máy quản lý và cán bộ
• 4.2.12.4. Giải pháp tăng cường tổ chức thực hiện
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Bồi Thường GPMB Dự Án G

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô giá, thuộc sở hữu toàn dân và được Nhà nước quản lý thống nhất. Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhiều dự án cơ sở hạ tầng được triển khai mạnh mẽ, đòi hỏi lượng lớn đất đai. Việc bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) cho người sử dụng đất là yếu tố then chốt, ảnh hưởng đến tiến độ dự án và quyền lợi của các bên liên quan. Công tác này phức tạp, nhạy cảm, đặc biệt trong việc thương lượng giá bồi thường, giải quyết việc làm, tái định cư. Đánh giá công tác BTGPMB là cần thiết để xác định thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp hiệu quả. Dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3 tại Lâm Thao, Phú Thọ là một ví dụ điển hình, đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng để đảm bảo quyền lợi người dân và tiến độ dự án. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, ban ngành và người dân để đảm bảo thành công.

1.1. Khái niệm và vai trò của BTGPMB trong dự án G.3

Bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) là quá trình Nhà nước thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người sử dụng đất hợp pháp. Trong dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3, BTGPMB đóng vai trò quan trọng, đảm bảo có đủ quỹ đất sạch để xây dựng nhà máy. Việc thực hiện BTGPMB phải tuân thủ pháp luật, đảm bảo quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho dự án triển khai đúng tiến độ. Quá trình này bao gồm nhiều công đoạn như: đo đạc, kiểm kê, lập phương án bồi thường, niêm yết công khai, giải quyết khiếu nại (nếu có) và chi trả tiền bồi thường.

1.2. Mục tiêu và phạm vi đánh giá công tác BTGPMB dự án G.3

Mục tiêu của việc đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3 là xác định hiệu quả, tính minh bạch và công bằng của quá trình BTGPMB. Phạm vi đánh giá bao gồm: việc tuân thủ pháp luật, quy trình BTGPMB, mức độ hài lòng của người dân, tác động kinh tế - xã hội và môi trường. Đánh giá cũng tập trung vào việc xác định những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác BTGPMB trong tương lai. Kết quả đánh giá là cơ sở quan trọng để điều chỉnh chính sách, quy trình BTGPMB, đảm bảo quyền lợi của người dân và sự phát triển bền vững của địa phương.

II. Thách Thức Trong Bồi Thường GPMB Dự Án Nông Sản 58 ký tự

Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) cho dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3 đối mặt với nhiều thách thức. Giá bồi thường thường thấp hơn giá thị trường, gây khó khăn trong việc thương lượng với người dân. Vấn đề việc làm, tái định cư cho người bị thu hồi đất cũng là một bài toán khó. Sự đồng thuận của người dân là yếu tố then chốt, đòi hỏi sự minh bạch, công khai và đối thoại tích cực. Ngoài ra, các yếu tố pháp lý, quy trình thủ tục phức tạp cũng gây chậm trễ cho quá trình BTGPMB. Cần có giải pháp đồng bộ, linh hoạt để vượt qua những thách thức này, đảm bảo dự án triển khai thành công và bền vững.

2.1. Khó khăn trong xác định giá bồi thường hợp lý dự án G.3

Một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là xác định giá bồi thường hợp lý. Giá đất do Nhà nước quy định thường thấp hơn nhiều so với giá thị trường, khiến người dân không đồng ý với phương án bồi thường. Việc định giá tài sản trên đất, cây trồng, vật nuôi cũng gặp nhiều khó khăn do sự đa dạng và biến động của thị trường. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự tham gia của các chuyên gia định giá độc lập, đảm bảo tính khách quan, minh bạch. Đồng thời, cần tăng cường đối thoại, thương lượng với người dân để đạt được sự đồng thuận về giá bồi thường.

2.2. Vấn đề tái định cư và ổn định đời sống người dân

Việc giải phóng mặt bằng dự án thường kéo theo việc di dời dân cư, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân. Vấn đề tái định cư và ổn định đời sống là một thách thức lớn. Cần có chính sách hỗ trợ tái định cư phù hợp, đảm bảo người dân có chỗ ở mới tốt hơn hoặc ít nhất là bằng nơi ở cũ. Đồng thời, cần tạo điều kiện để người dân có việc làm mới, ổn định thu nhập. Việc đào tạo nghề, hỗ trợ vốn sản xuất là những giải pháp quan trọng để giúp người dân tái hòa nhập cộng đồng và ổn định cuộc sống.

III. Quy Trình Đánh Giá Bồi Thường GPMB Dự Án G

Để đánh giá hiệu quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3, cần có quy trình bài bản, khoa học. Quy trình này bao gồm: thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, đánh giá tác động và đề xuất giải pháp. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau như: hồ sơ dự án, báo cáo BTGPMB, khảo sát ý kiến người dân. Phân tích dữ liệu giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu của công tác BTGPMB. Đánh giá tác động giúp đo lường ảnh hưởng của dự án đến kinh tế, xã hội và môi trường. Cuối cùng, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác BTGPMB trong tương lai.

3.1. Thu thập và phân tích dữ liệu về BTGPMB dự án G.3

Việc thu thập dữ liệu là bước quan trọng đầu tiên trong quy trình đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Dữ liệu cần thu thập bao gồm: diện tích đất thu hồi, số hộ dân bị ảnh hưởng, phương án bồi thường, giá bồi thường, tiến độ BTGPMB, khiếu nại của người dân. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau như: hồ sơ dự án, báo cáo của các cơ quan chức năng, khảo sát ý kiến người dân. Sau khi thu thập, dữ liệu được phân tích để xác định những vấn đề tồn tại và nguyên nhân của chúng.

3.2. Đánh giá tác động kinh tế xã hội của dự án G.3

Dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3 có tác động lớn đến kinh tế - xã hội của địa phương. Việc đánh giá tác động này là cần thiết để đảm bảo dự án phát triển bền vững. Tác động kinh tế bao gồm: tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, tăng thu ngân sách. Tác động xã hội bao gồm: thay đổi cơ cấu dân cư, ảnh hưởng đến đời sống văn hóa, xã hội của người dân. Đánh giá tác động cần xem xét cả tác động tích cực và tiêu cực, từ đó đề xuất giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực và phát huy tác động tích cực.

IV. Kết Quả Đánh Giá Bồi Thường GPMB Dự Án G

Kết quả đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3 cho thấy một số điểm đáng chú ý. Về cơ bản, quy trình BTGPMB được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại như: giá bồi thường chưa sát với giá thị trường, công tác tái định cư chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân. Sự hài lòng của người dân về công tác BTGPMB còn thấp. Cần có giải pháp để khắc phục những tồn tại này, nâng cao hiệu quả công tác BTGPMB.

4.1. Phân tích chi tiết kết quả bồi thường về đất đai

Việc bồi thường về đất đai là một phần quan trọng của công tác BTGPMB. Kết quả phân tích cho thấy, diện tích đất thu hồi là 4,5 ha. Mức bồi thường trung bình là X đồng/m2. Tuy nhiên, có sự khác biệt lớn về giá bồi thường giữa các loại đất khác nhau. Đất nông nghiệp được bồi thường với giá thấp hơn nhiều so với đất ở. Điều này gây ra sự bất bình đẳng và khiếu nại từ phía người dân.

4.2. Đánh giá mức độ hài lòng của người dân về BTGPMB

Mức độ hài lòng của người dân là một chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Kết quả khảo sát cho thấy, chỉ có Y% người dân hài lòng với phương án bồi thường. Nguyên nhân chủ yếu là do giá bồi thường thấp, công tác tái định cư chưa tốt và thiếu thông tin về dự án. Cần tăng cường đối thoại, giải thích cho người dân hiểu rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình, đồng thời cải thiện công tác tái định cư để nâng cao sự hài lòng của người dân.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Bồi Thường GPMB 55 ký tự

Để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) cho các dự án nói chung và dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3 nói riêng, cần có giải pháp đồng bộ, toàn diện. Các giải pháp bao gồm: hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường đối thoại với người dân, cải thiện công tác tái định cư và giám sát chặt chẽ quá trình BTGPMB. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp đảm bảo quyền lợi của người dân, tạo sự đồng thuận và đẩy nhanh tiến độ dự án.

5.1. Hoàn thiện khung pháp lý về bồi thường hỗ trợ

Khung pháp lý về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cần được hoàn thiện để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và phù hợp với thực tế. Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về giá đất, phương pháp định giá đất, chính sách hỗ trợ tái định cư. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định này để ngăn chặn tình trạng tham nhũng, tiêu cực.

5.2. Tăng cường đối thoại và tham vấn cộng đồng

Việc đối thoại và tham vấn cộng đồng là rất quan trọng để tạo sự đồng thuận trong công tác BTGPMB. Cần tổ chức các buổi đối thoại, tham vấn với người dân để lắng nghe ý kiến, giải đáp thắc mắc và giải quyết khiếu nại. Đồng thời, cần công khai, minh bạch thông tin về dự án, phương án bồi thường để người dân hiểu rõ và ủng hộ.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Bồi Thường GPMB Dự Án 58 ký tự

Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, ban ngành và người dân. Việc đánh giá công tác BTGPMB dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3 đã giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả. Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường đối thoại với người dân để đảm bảo quyền lợi của người dân và sự phát triển bền vững của địa phương.

6.1. Tóm tắt các bài học kinh nghiệm từ dự án G.3

Dự án Nhà máy Chế Biến Nông Sản Xuất Khẩu G.3 đã mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về công tác BTGPMB. Các bài học này bao gồm: tầm quan trọng của việc lập kế hoạch chi tiết, sự cần thiết của việc đối thoại với người dân, vai trò của việc giám sát chặt chẽ và giá trị của việc học hỏi từ các dự án khác.

6.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo về BTGPMB

Công tác BTGPMB là một lĩnh vực phức tạp và luôn thay đổi. Cần có những nghiên cứu tiếp theo để giải quyết những vấn đề mới phát sinh. Các hướng nghiên cứu có thể bao gồm: đánh giá tác động của BTGPMB đến sinh kế của người dân, nghiên cứu các mô hình tái định cư hiệu quả và phát triển các công cụ hỗ trợ ra quyết định trong công tác BTGPMB.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế đòi hỏi phải thu hồi và chuyển mục đích sử dụng một quỹ đất đai lớn để xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển các khu và cụm công nghiệp. Bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng (BTGPMB) là khâu mở đầu có tính quyết định đến tiến độ triển khai của mọi dự án đầu tư. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực phức tạp và nhạy cảm do tác động trực tiếp đến quyền lợi thiết thân, tư liệu sản xuất và sinh kế lâu dài của người sử dụng đất. Thực tế triển khai thường phát sinh nhiều vướng mắc, nổi bật là sự chênh lệch giữa khung giá bồi thường theo quy định nhà nước với giá giao dịch trên thị trường, cùng các yêu cầu giải quyết việc làm và ổn định đời sống cho người dân sau thu hồi đất.

Huyện Lâm Thao là địa bàn trọng điểm sản xuất lương thực của tỉnh Phú Thọ, sở hữu hệ thống đồng ruộng bằng phẳng, đất đai màu mỡ cùng mạng lưới giao thông đường bộ (Quốc lộ 32C, các tuyến tỉnh lộ), đường sắt và tuyến vận tải thủy sông Hồng kết nối các tỉnh Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội. Đồng thời, huyện nằm trong tam giác công nghiệp trọng điểm Việt Trì - Bãi Bằng - Lâm Thao. Để đáp ứng nhu cầu bảo quản và chế biến nông sản xuất khẩu, dự án xây dựng Nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C 3 (thuộc Công ty Chế biến thực phẩm G.C) đã được triển khai quy hoạch tại Cụm công nghiệp Lâm Thao với quy mô 4,5 ha, phục vụ chế biến các mặt hàng như dưa chuột, cà rốt, đậu Pháp, ngô bao tử, nấm, măng bát độ, khoai môn, củ cải... Việc thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cho dự án này trở thành một nhiệm vụ trọng tâm của chính quyền địa phương.

Khóa luận xác định mục đích nghiên cứu là đánh giá toàn diện kết quả thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của dự án xây dựng Nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C 3, nhận diện những mặt thuận lợi và khó khăn tồn tại, từ đó đề xuất các nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác BTGPMB trên địa bàn huyện Lâm Thao trong thời gian tiếp theo.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu của đề tài được xác định theo 4 nội dung cụ thể:

1. Nắm chắc hệ thống Luật Đất đai, các Nghị định, Thông tư và văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác bồi thường thiệt hại, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng.
2. Đảm bảo toàn bộ số liệu, tài liệu điều tra, khảo sát có tính trung thực, khách quan và phản ánh chính xác hiện trạng thực tế của dự án được lựa chọn nghiên cứu.
3. Áp dụng đúng đối tượng, mục đích và phạm vi nghiên cứu để đánh giá đúng những tồn tại, khó khăn và làm rõ nguyên nhân của các hạn chế đó.
4. Đề xuất các phương án, giải pháp khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương trên cơ sở đối chiếu các quy định pháp luật hiện hành và kết quả nghiên cứu thực tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Kết quả thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại dự án xây dựng Nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C 3; chính sách bồi thường, hỗ trợ của Nhà nước và địa phương áp dụng trong dự án.
• Phạm vi không gian: Địa bàn xã Kinh Kệ (tập trung tại thôn Gò Dài) và xã Hợp Hải (tập trung tại thôn Hữu Bổ, Lợ Ngô), huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 20/01/2015 đến ngày 01/05/2015 tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lâm Thao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dựa trên nền tảng pháp lý và các khái niệm quản lý đất đai quy chuẩn:

• Khái niệm bồi thường, giải phóng mặt bằng: Căn cứ khoản 3 Điều 26 Luật Đất đai 2013, công tác BT&GPMB là việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
• Khái niệm bồi thường về đất: Căn cứ khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai 2013, bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất.
• Khái niệm hỗ trợ và tái định cư: Khóa luận tiếp thu các định nghĩa từ Luật Đất đai 2003 (khoản 5, khoản 7 Điều 4) và giáo trình quản lý đất đai (Lương Văn Hinh, 2011), xác định hỗ trợ là biện pháp trợ giúp người bị thu hồi đất ổn định đời sống, sản xuất, đào tạo nghề và chuyển đổi việc làm; tái định cư là quá trình giảm thiểu tác động tiêu cực về kinh tế - xã hội khi phải di chuyển chỗ ở.
• Đặc điểm của quá trình BT&GPMB: Tác giả phân tích hai đặc tính cốt lõi là tính đa dạng (phụ thuộc vào từng khu vực, ngành nghề, mật độ dân cư) và tính phức tạp (do đất đai là tài sản giá trị cao, là tư liệu sản xuất chính của nông dân nông thôn, việc định giá công trình kiến trúc và tài sản trên đất rất đa dạng).
• Yếu tố tác động: Xác định 8 nhóm yếu tố gồm quản lý nhà nước về đất đai; quy hoạch - kế hoạch sử dụng đất; thể chế chính sách; công tác giao/cho thuê đất; đăng ký đất đai và cấp GCNQSDĐ; thanh tra chấp hành pháp luật; giải quyết khiếu nại tranh chấp; nhận thức của nhân dân và công tác tuyên truyền vận động.

Cơ sở pháp lý được sử dụng xuyên suốt khóa luận gồm:

• Văn bản Trung ương: Hiến pháp 1992; Bộ luật Dân sự 2005; Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013 (Điều 38 Luật 2003; các Điều 61, 62, 63, 64, 65, 66 Luật 2013 quy định về các trường hợp, căn cứ và thẩm quyền thu hồi đất); các Nghị định số 90/CP, Nghị định số 22/1998/NĐ-CP, Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, Nghị định số 197/2004/NĐ-CP, Nghị định số 188/2004/NĐ-CP, Nghị định số 84/2007/NĐ-CP, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 44/2014/NĐ-CP, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP, Nghị định số 46/2014/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP; các Thông tư hướng dẫn số 114/2004/TT-BTC, 120/2005/TT-BTC, 69/2006/TT-BTC, 06/2007/TT-BTNMT, 141/2007/TT-BTC, 23/2014/TT-BTNMT, 24/2014/TT-BTNMT, 25/2014/TT-BTNMT, 30/2014/TT-BTNMT.
• Văn bản địa phương: Quyết định số 11/2014/QĐ-UBND ngày 10/9/2014 của UBND tỉnh Phú Thọ ban hành quy định cụ thể về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đơn giá bồi thường vật kiến trúc, cây cối khi Nhà nước thu hồi đất; Quyết định số 2281/QĐ-UBND ngày 19/12/2014 của UBND huyện Lâm Thao phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ; Quyết định số 2444/QĐ-UBND ngày 31/12/2014 của UBND huyện Lâm Thao phê duyệt kinh phí hỗ trợ thực hiện dự án.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Tiếp cận và khai thác tài liệu, báo cáo chuyên đề, hồ sơ phương án bồi thường từ UBND huyện Lâm Thao, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lâm Thao, các số liệu thống kê đất đai và tài liệu khoa học đã công bố.
• Thu thập dữ liệu sơ cấp: Điều tra thực địa và phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi đối với các tổ chức, hộ gia đình bị thu hồi đất. Quy mô mẫu khảo sát là 60 hộ dân được chọn ngẫu nhiên trên địa bàn 2 xã, trong đó xã Kinh Kệ có 50 phiếu và xã Hợp Hải có 10 phiếu.
• Xử lý và phân tích số liệu: Tổng hợp, xử lý các dữ liệu điều tra sơ cấp trên phần mềm Microsoft Excel; sử dụng phương pháp thống kê mô tả (tổng hợp diện tích, kinh phí chi trả, cơ cấu hỗ trợ) và phương pháp phân tích so sánh (đối chiếu mức giá bồi thường với khung giá quy định và giá cả giao dịch thực tế trên thị trường).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa tại huyện Lâm Thao. Nội dung nêu rõ quy mô dự án Nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C 3 (4,5 ha), mục đích nghiên cứu, 4 yêu cầu cụ thể cần đạt được, cùng ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các khái niệm, đặc điểm và các yếu tố chi phối công tác BTGPMB; rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật qua các thời kỳ (đặc biệt là điểm mới của Luật Đất đai 2013 so với Luật Đất đai 2003 về căn cứ, thẩm quyền và cơ chế bồi thường).

Chương này phân tích chính sách BTGPMB của các tổ chức quốc tế (WB, ADB với quan điểm lấy phát triển con người làm trung tâm, hoàn thành bồi thường trước khi thi công, công khai lấy ý kiến người dân) và kinh nghiệm quốc tế:

• Australia: Đất đai thuộc sở hữu nhà nước và tư nhân, giải tỏa theo thỏa thuận thị trường và áp dụng chính sách thuế.
• Trung Quốc: Hạn chế tối đa thu hồi đất; chi trả 3 khoản gồm bồi thường đất đai, trợ cấp tái định cư và bồi thường hoa màu; đảm bảo mức sống sau di dời bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ.
• Thái Lan: Luật Trưng dụng bất động sản năm 1987 quy định bồi thường theo thời giá thị trường và quy trình khiếu nại, tố tụng rõ ràng.

Phần tổng quan cũng tổng hợp thực tiễn thực hiện BTGPMB tại một số địa phương trong nước:

• Hà Nội: Đánh giá hiệu quả mô hình Ban chỉ đạo GPMB thành phố; kết quả năm 2009 hoàn thành GPMB 428 dự án, bàn giao 1.987 ha đất, chi trả hơn 5.911 tỷ đồng và bố trí tái định cư cho 2.681 hộ.
• Thái Nguyên: Thực hiện GPMB 162 dự án, thu hồi 385 ha của 3.731 hộ với kinh phí 696,6 tỷ đồng; điển hình là Dự án Khu công nghiệp Yên Bình (huyện Phổ Yên) giải phóng 120 ha trong 57 ngày đêm.
• Phú Thọ: Tổng kết công tác GPMB tại thành phố Việt Trì năm 2009 với 81 dự án (47 dự án chuyển tiếp); kiểm kê 199 ha của hơn 6.300 hộ, phê duyệt gần 102 ha của 3.434 hộ với trên 108 tỷ đồng; phân tích các khó khăn khi chuyển giao chính sách theo Nghị định 69/2009/NĐ-CP và Quyết định 3995/2009/QĐ-UBND.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết khung nghiên cứu, địa bàn nghiên cứu tại xã Kinh Kệ và xã Hợp Hải, thời gian tiến hành tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lâm Thao (20/01/2015 đến 01/05/2015). Xác định phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp, thiết kế mẫu điều tra xã hội học ngẫu nhiên 60 phiếu (50 phiếu tại xã Kinh Kệ, 10 phiếu tại xã Hợp Hải), các phương pháp xử lý số liệu trên Excel, phương pháp phân tích so sánh và thống kê kinh tế - đất đai.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu

Nội dung chương 4 tập trung vào hai mảng phát hiện lớn:

1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Lâm Thao:
   • Huyện có tọa độ 21°15' - 21°24' vĩ Bắc, 105°14' - 105°21' kinh Đông, gồm 14 đơn vị hành chính (12 xã, 2 thị trấn).
   • Tổng diện tích tự nhiên 9.769,11 ha, diện tích điều tra thổ nhưỡng 7.692 ha (chiếm 78,74%). Cơ cấu gồm nhóm đất đồng bằng/thung lũng 7.158 ha (93,06% diện tích điều tra) và nhóm đất đồi gò 534 ha (6,94%).
   • Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình 23°C, lượng mưa trung bình 1.720 mm/năm (mùa mưa chiếm 85%), lượng bốc hơi 1.284 mm/năm, độ ẩm 85%.
   • Diện tích đất lâm nghiệp đạt 242,91 ha (100% là rừng sản xuất).
   • Đánh giá hiện trạng môi trường chỉ ra mức độ ô nhiễm nặng về nguồn nước (kim loại nặng chì, asen), không khí (SO2, SO3, bụi, khí chì tại khu vực Nhà máy pin ắc quy đo được 0,23 mg/kg so với tiêu chuẩn 0,05 mg/m3), nguyên tố phóng xạ Thalium trong rau muống cạnh mương xả thải, cùng dư lượng của 38 loại thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn.
2. Đánh giá thực trạng công tác BTGPMB tại dự án Nhà máy G.C 3:
   • Đánh giá căn cứ áp giá bồi thường đất nông nghiệp, hoa màu cây cối và các khoản hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ hộ nghèo trên cơ sở Quyết định số 11/2014/QĐ-UBND của tỉnh và các Quyết định 2281/QĐ-UBND, 2444/QĐ-UBND của huyện.
   • Kết quả điều tra xã hội học (n=60) phản ánh nhận thức của người dân về chính sách pháp luật đất đai, mức độ đồng thuận với đơn giá bồi thường, các lo ngại về sinh kế và nguồn thu nhập sau khi mất đất sản xuất nông nghiệp.
   • Phân tích thuận lợi, khó khăn và đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể: hoàn thiện khung giá bồi thường; chính sách hỗ trợ và tái định cư; kiện toàn bộ máy cán bộ; tăng cường tổ chức thực hiện và tuyên truyền.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về kết quả đạt được của dự án, khẳng định vai trò của việc áp dụng đúng pháp luật đất đai trong việc hạn chế khiếu kiện, đồng thời kiến nghị các cấp quản lý tăng cường giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp sau thu hồi đất.

Kết quả và đóng góp

Nhóm nội dung	Dữ liệu và kết quả nghiên cứu trong văn bản
Quy mô dự án & Địa bàn	Quy mô quy hoạch 4,5 ha tại Cụm công nghiệp Lâm Thao, nằm trên địa giới hành chính xã Kinh Kệ (thôn Gò Dài) và xã Hợp Hải (thôn Hữu Bổ, Lợ Ngô).
Phân loại thổ nhưỡng huyện	Tổng diện tích tự nhiên 9.769,11 ha; diện tích điều tra 7.692 ha. Đất đồng bằng thung lũng: 7.158 ha (gồm đất cát chua 996 ha, phù sa trung tính ít chua 3.703 ha, phù sa chua 1.569 ha, tầng sét loang lổ 248 ha, thung lũng xen đồi núi 642 ha); Đất đồi gò: 534 ha.
Hệ thống hạ tầng giao thông	Tuyến Quốc lộ 32C dài 14 km; 5 tuyến Tỉnh lộ (320, 324, 324B, 324C, 325B) dài 52,5 km; 5 tuyến Huyện lộ dài 18,5 km; tuyến vận tải thủy sông Hồng dài 28 km qua 8 xã, thị trấn.
Hiện trạng môi trường ghi nhận	Ô nhiễm không khí chứa SO2, SO3, chì (0,23 mg/kg tại nhà máy pin ắc quy); nguồn nước chứa asen, chì, măngan, thalium; đất tồn dư 38 loại thuốc BVTV phổ biến.
Khảo sát xã hội học	Thực hiện 60 phiếu phỏng vấn (50 phiếu tại xã Kinh Kệ, 10 phiếu tại xã Hợp Hải), làm rõ mức độ hiểu biết chính sách và quan điểm của người dân về tài chính bồi thường.

Các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BTGPMB được tác giả đề xuất:

1. Về khung giá bồi thường: Hoàn thiện phương pháp định giá đất sát với giá thị trường; sử dụng các đơn vị tư vấn độc lập để xây dựng khung giá bồi thường công bằng, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân bị thu hồi đất.
2. Về chính sách hỗ trợ và tái định cư: Đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ sau thu hồi đất, tập trung vào công tác đào tạo chuyển đổi ngành nghề, hỗ trợ vốn và giới thiệu việc làm cho lao động nông nghiệp; đảm bảo mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật - xã hội tại các khu tái định cư phải hoàn thành trước khi di dời dân cư.
3. Về bộ máy quản lý và cán bộ: Kiện toàn tổ chức các ban bồi thường GPMB chuyên trách; đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng đối thoại, vận động quần chúng cho đội ngũ cán bộ địa chính - giải phóng mặt bằng cấp huyện, xã.
4. Về tăng cường tổ chức thực hiện: Thực hiện công khai hóa, minh bạch hóa toàn bộ thông tin dự án, quy hoạch, phương án kiểm kê và áp giá bồi thường; thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ ở cơ sở để người dân được biết, được bàn và trực tiếp kiểm tra giám sát.

Đóng góp của nghiên cứu:

• Về mặt lý luận: Cung cấp tài liệu đánh giá việc thực thi các quy định của Luật Đất đai 2013 và các Nghị định hướng dẫn thi hành (Nghị định 43, 44, 47/2014/NĐ-CP) trong giai đoạn đầu áp dụng vào thực tiễn địa phương.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp nguồn số liệu thực chứng và đánh giá cụ thể về quá trình triển khai dự án Cụm công nghiệp Lâm Thao, giúp cơ quan quản lý nhà nước tại huyện Lâm Thao rút ra các bài học kinh nghiệm trong công tác bồi thường, đối thoại dân chủ và tháo gỡ vướng mắc cho các dự án thu hồi đất tiếp theo.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài: Nghiên cứu được giới hạn trong phạm vi một dự án cụ thể là Nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C 3 với quy mô 4,5 ha tại 2 xã (Kinh Kệ và Hợp Hải); cỡ mẫu điều tra xã hội học dừng lại ở 60 hộ dân; khung thời gian khảo sát thực địa ngắn (từ tháng 01/2015 đến tháng 05/2015); các phân tích kinh tế - xã hội chủ yếu sử dụng số liệu báo cáo của năm 2014 và quý I/2015.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng đánh giá so sánh trên phạm vi nhiều dự án công nghiệp, hạ tầng đô thị khác trên địa bàn huyện Lâm Thao và tỉnh Phú Thọ; thực hiện các nghiên cứu theo dõi dọc (longitudinal study) để đánh giá tác động trung và dài hạn của việc mất đất sản xuất đối với biến động thu nhập, chuyển đổi nghề nghiệp và chất lượng sống của các hộ nông dân sau giải phóng mặt bằng.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên môn cho sinh viên, học viên cao học và giảng viên thuộc các chuyên ngành Quản lý Đất đai, Quản lý Tài nguyên và Môi trường, Kinh tế Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Đề tài cũng cung cấp tư liệu thực tế cho cán bộ làm việc tại Phòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm Phát triển Quỹ đất, Hội đồng BTGPMB cấp huyện và các chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp.
• Nội dung tham khảo trọng tâm:
  • Quy trình và phương pháp tiếp cận đánh giá một dự án bồi thường giải phóng mặt bằng cấp cơ sở.
  • Hệ thống phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi (cách thức chọn mẫu, cơ cấu câu hỏi về mức độ hiểu biết chính sách và tài chính bồi thường).
  • Phương pháp tổng hợp, phân tích điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng, thủy văn phục vụ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện.
  • Cách thức đối chiếu hệ thống văn bản pháp luật đất đai từ Trung ương (Luật Đất đai 2013, các Nghị định 43, 44, 47/2014) đến các Quyết định quy định chi tiết của cấp tỉnh (Quyết định 11/2014/QĐ-UBND tỉnh Phú Thọ) và quyết định phê duyệt kinh phí cấp huyện.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng cho dự án nào và quy mô quy hoạch là bao nhiêu?
Khóa luận thực hiện đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại Dự án xây dựng Nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C 3 (thuộc Công ty Chế biến thực phẩm G.C), được quy hoạch trên diện tích 4,5 ha tại Cụm công nghiệp Lâm Thao, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.

Phạm vi không gian và địa bàn khảo sát thực địa của đề tài được triển khai ở đâu?
Đề tài được thực hiện trên địa bàn 2 xã thuộc huyện Lâm Thao gồm xã Kinh Kệ (tập trung tại thôn Gò Dài) và xã Hợp Hải (tập trung tại thôn Hữu Bổ và thôn Lợ Ngô).

Mẫu điều tra xã hội học sơ cấp được phân bổ như thế nào trong nghiên cứu?
Nghiên cứu tiến hành điều tra ngẫu nhiên 60 phiếu phỏng vấn đối với các hộ gia đình bị thu hồi đất trên địa bàn 2 xã, trong đó xã Kinh Kệ phân bổ 50 phiếu và xã Hợp Hải phân bổ 10 phiếu.

Những căn cứ pháp lý trực tiếp tại địa phương nào được sử dụng để phê duyệt kinh phí bồi thường cho dự án?
Các căn cứ trực tiếp gồm: Quyết định số 11/2014/QĐ-UBND ngày 10/9/2014 của UBND tỉnh Phú Thọ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đơn giá cây cối, vật kiến trúc; Quyết định số 2281/QĐ-UBND ngày 19/12/2014 và Quyết định số 2444/QĐ-UBND ngày 31/12/2014 của UBND huyện Lâm Thao về phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ thực hiện dự án.

Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp chính nào nhằm nâng cao hiệu quả công tác BTGPMB tại huyện Lâm Thao?
Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp: (1) Hoàn thiện khung giá bồi thường đất sát với giá thị trường thông qua đơn vị tư vấn độc lập; (2) Tăng cường chính sách hỗ trợ chuyển đổi việc làm và hoàn thiện hạ tầng tái định cư; (3) Kiện toàn bộ máy quản lý và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ chuyên trách; (4) Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, công khai minh bạch thông tin dự án và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thị Nga đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp phục vụ phát triển công nghiệp. Thông qua nghiên cứu điển hình tại dự án Nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C 3 (quy mô 4,5 ha tại hai xã Kinh Kệ và Hợp Hải, huyện Lâm Thao), đề tài đã phân tích rõ nét hiện trạng điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, kết quả áp giá bồi thường và mức độ nhận thức của người dân. Các nhóm giải pháp đề xuất về khung giá, chính sách hỗ trợ việc làm, kiện toàn bộ máy và công khai dân chủ mang tính khả thi, đóng góp thiết thực cho công tác quản lý đất đai tại địa phương trong giai đoạn thi hành Luật Đất đai 2013.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là tài nguyên vô cùng quý báu của đất nước, là quà tặng thiên nhiên đã ban tặng cho con người, đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lí. Trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2020 nhiều dự án xây dựng cơ sở hạ tầng để phục vụ cho phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội đang diễn ra hết sức mạnh mẽ tại tất cả các địa phương. Để phục vụ cho mục đích này, đòi hỏi phải có một lượng lớn đất đai. Công việc này liên quan đến việc bồi thường giải phóng mặt bằng cho người đang sử dụng đất.

Đây là điều kiện ban đầu nhưng hết sức quan trọng trong quá trình xây dựng các công trình, dự án. Công tác này sẽ quyết định đến thời gian, tiến độ thi công các công trình, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ chức, các cá nhân, hộ gia đình. Vì vậy công tác thu hồi đất và lên phương án bồi thường giải phóng mặt bằng là hết sức phức tạp và nhạy cảm và gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện như thương lượng giá bồi thường với người dân vì khung giá bồi thường đất và tài sản liên quan đến đất thường thấp hơn rất nhiều so với giá ngoài thị trường. Ngoài ra còn phải giải quyết vấn đề công ăn việc làm, tái định cư và các hậu quả sau khi giải phóng mặt bằng.

Dù gặp nhiều khó khăn như vậy, nên việc đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng để thấy được những thuận lợi và khó khăn, nhằm đưa ra phương án khả thi để giải quyết các vấn đề khó khăn một cách có hiệu quả đang là một nhu cầu cấp thiết của xã hội. Huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ là một huyện trọng điểm sản xuất lương thực của tỉnh Phú Thọ, có ruộng đồng bằng phẳng, đất đai màu mỡ, 2 mạng lưới giao thông đường bộ, đường sắt, đường thuỷ nối các tỉnh Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội, nằm trong tam giác công nghiệp của tỉnh Phú Thọ (Việt Trì - Bãi Bằng - Lâm Thao) nên đã đem lại cho huyện những tiềm năng và lợi thế để phát triển kinh tế. Do nhu cầu cần thiết chế biến và bảo quản nông sản xuất khẩu được sự quan tâm của đảng nhà nước và chính quyền địa phương cũng như nhu cầu thị trường cần thiết, nên nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C thuộc Công ty chế biến thực phẩm G.C được đặt tại cụm công nghiệp, làng nghề huyện Lâm Thao trên diện tích 4,5 ha có thể chế các sản phẩm nông nghiệp như: dưa chuột, dưa bao tử, cà rốt, đậu Pháp, cà chua, ngô bao tử, ngô hạt, nấm, đu đủ, ớt, gừng, tỏi, măng bát độ, khoai môn, củ cải, khoai lang… Nhà máy đang được đầu tư xây dựng tại khu công nghiệp Lâm Thao với tình hình trên đặt ra cho huyện công tác giải phóng mặt bằng là một nhiệm vụ trọng tâm. Xuất phát từ lý do đó, được sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo PGS.

NGUYỄN NGỌC NÔNG Phó Hiệu trưởng nhà trường, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án xây dựng nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu G.C 3 tại cụm Công Nghiệp Lâm Thao - huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ”. Mục đích của đề tài Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng Nhà máy chế biến nông sản G.3, để tìm ra những thuận lợi khó khăn, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho công tác bồi thường GPMB của địa phương trong thời gian thực hiện. Yêu cầu của đề tài - Nắm chắc Luật đất đai, các Thông tư, Nghị định, văn bản dưới luật, các quy định có liên quan đến công tác bồi thường thiệt hại và giải phóng mặt bằng. 3 - Các số liệu, tài liệu, khảo sát điều tra phải đảm bảo tính trung thực, chính xác, phản ánh đúng hiện trạng và tình hình thực tế của các dự án đã lựa chọn để nghiên cứu.

- Áp dụng đúng đối tượng, đúng mục đích và phạm vi cần nghiên cứu từ đó đánh giá được những tồn tại, khó khăn và tìm hiểu nguyên nhân. - Đề xuất các phương án, giải pháp trên cơ sở các Nghị định, Quy định, kết quả nghiên cứu phù hợp với thực tế của địa phương và mang tính khả thi. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Bổ sung kiến thức, kinh nghiệm thực tế và hiểu rõ về công tác quản lý nhà nước về đất đai, cụ thể là công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, những thuận lợi khó khăn khi tiến hành dự án.

Ý nghĩa thực tiễn - Đối với bản thân: việc tìm hiểu và vận dụng chính sách của nhà nước trong công tác giải phóng mặt bằng giúp bổ sung kinh nghiệm trong công tác quản lý nhà nước về đất đai nhanh, đầy đủ và hoàn thiện hơn. - Đối với địa phương: có thể nâng cao hiệu quả và đảm bảo áp dụng chính xác, đúng, đủ về bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho những hộ dân bị nhà nước thu hồi đất. Rút kinh nghiệm trong việc giải quyết những vướng mắc và đối thoại với nhân dân cho những dự án sau này. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Khái quát về công tác bồi thƣờng và giải phóng mặt bằng 2. Các khái niệm liên quan đến công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng - Công tác BT&GPMB là việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thì người sử dụng đất được Nhà nước bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật. (Theo, khoản 3 Điều 26 Luật Đất đai 2013)[6] - Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất đã được giao cho tổ chức, UBND xã, phường, thị trấn quản lý theo quy định của Luật Đất đai 2003 (Quy định tại Khoản 5 Điều 4 Luật Đất đai 2003) [5] ; - Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí di dời đến địa điểm mới (Quy định tại Khoản 7 Điều 4 Luật Đất đai 2003) [5]; * Bồi thường Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất.(điều 3, khoản 12, Luật Đất đai 2013)[ 6 ] Như vậy, bồi thường là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hành vi của chủ thể khác mang lại. Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất.

Trong đó, giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định. 5 * Giải phóng mặt bằng Giải phóng mặt bằng là quá trình tổ chức thực hiện các công việc liên quan đến di dời nhà cửa, cây cối và các công trình xây dựng trên phần đất nhất định được quy định cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới trên đó. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng từ khi thành lập Hội đồng giải phóng mặt bằng cho tới khi bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư. * Hỗ trợ Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển.

Hỗ trợ là giúp đỡ nhau, giúp thêm vào. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới (Lương Văn Hinh, giáo trình 2011)[14]. * Tái định cư Tái định cư là việc di chuyển đến một nơi khác với nơi ở trước đây để sinh sống và làm ăn. Tái định cư bắt buộc đó là sự di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhà nước thu hồi hoặc trưng thu đất đai để thực hiện các dự án phát triển.

Tái định cư (TĐC) được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản; di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống, thu nhập, cơ sở vật chất tinh thần tại đó. Như vậy, TĐC là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về kinh tế - xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung. Tái định cư là một bộ phận không thể tách rời và giữ vị trí rất quan trọng trong chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng. 6 Hiện nay ở nước ta, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí TĐC bằng một trong các hình thức sau: Bồi thường nhà ở, bồi thường bằng giao đất ở mới, bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở.

Bồi thường giải phóng mặt bằng là giải pháp quan trọng mang tính đột phá nhằm chủ động quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các nguồn lực cho đầu tư phát triển và triển khai thực hiện các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Quá trình thực hiện bồi thường GPMB phải đảm bảo hài hòa giữa các lợi ích: lợi ích của Nhà nước, lợi ích của doanh nghiệp, của cộng đồng dân cư và đặc biệt là lợi ích của người dân. Đặc điểm của quá trình BT&GPMB Như chúng ta đã biết, để thực hiện được dự án theo đúng tiến độ thì trước hết các chủ đầu tư cần phải giải phóng được mặt bằng. Công việc này mang tính chất phức tạp, tốn kém nhiều thời gian, công sức và tiền của.

Ngày nay, công việc này ngày càng trở nên khó khăn hơn do đất đai ngày càng có giá trị và khan hiếm. Bên cạnh đó công tác BT&GPMB liên quan đến lợi ích của nhiều cá nhân, tập thể và của toàn xã hội. Ở các địa phương khác nhau thì công tác BT&GPMB cũng có nhiều đặc điểm khác nhau.