Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Trong tiến trình đổi mới kinh tế và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất để xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật, khu đô thị, khu công nghiệp và các công trình phúc lợi công cộng ngày càng gia tăng. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng (GPMB) là khâu then chốt mở đầu cho mọi dự án đầu tư phát triển, đồng thời tác động trực tiếp đến hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai cũng như quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực phức tạp và nhạy cảm, dễ phát sinh tranh chấp, khiếu nại, làm chậm tiến độ thi công công trình và gây xáo trộn đời sống của cộng đồng dân cư nếu không được xử lý thỏa đáng.
Dự án nâng cấp Quốc lộ 34 đoạn Km0 – Km36 chạy qua địa bàn xã Minh Thanh (huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng) là công trình giao thông trọng điểm nhằm thúc đẩy giao lưu kinh tế, nâng cao năng lực vận tải và cải thiện diện mạo nông thôn miền núi. Để nhận diện thực trạng và đánh giá tính phù hợp của các quy định pháp luật trong thực tiễn thu hồi đất, đề tài “Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án nâng cấp Đường quốc lộ 34 từ KM0 – KM36 đoạn chạy qua xã Minh Thanh – huyện Nguyên Bình – tỉnh Cao Bằng” đã được tác giả Lưu Tiến Dũng thực hiện trong khuôn khổ khóa luận tốt nghiệp ngành Quản lý đất đai tại Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên.
Mục tiêu và các yêu cầu/nhiệm vụ nghiên cứu được xác định cụ thể trong văn bản:
- Mục đích đề tài: Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn xã Minh Thanh, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng; trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ GPMB và góp phần hoàn thiện chính sách bồi thường phù hợp với thực tiễn.
- Yêu cầu/nhiệm vụ nghiên cứu:
- Tìm hiểu hệ thống văn bản quy phạm pháp luật gồm Luật Đất đai năm 2003, các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
- Điều tra, thu thập số liệu thực tế về kết quả công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng; phân tích, nhận xét những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai dự án.
- Đề xuất phương án giải quyết các tồn tại, vướng mắc trên cơ sở các văn bản pháp quy hiện hành.
- Đánh giá trung thực, khách quan quá trình thực thi chính sách bồi thường, GPMB tại địa bàn xã Minh Thanh và tại dự án điều tra.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; kết quả thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Phạm vi không gian: Địa bàn xã Minh Thanh, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng (tập trung vào đoạn tuyến Quốc lộ 34 chạy qua địa bàn xã).
- Phạm vi thời gian: Đề tài thu thập và phân tích dữ liệu thực địa từ ngày 20/01/2013 đến ngày 30/04/2014.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết và căn cứ pháp lý
Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận về quyền sở hữu đất đai toàn dân, nguyên tắc bồi thường quyền sử dụng đất, các loại hình hỗ trợ sinh kế và chính sách tái định cư bắt buộc. Tác giả phân tích các yếu tố cấu thành hoạt động quản lý nhà nước về đất đai tác động đến GPMB, bao gồm: hệ thống văn bản pháp luật, quy hoạch - kế hoạch sử dụng đất, hoạt động giao đất - cho thuê đất, công tác lập và quản lý hồ sơ địa chính theo Thông tư 29/2004/TT-BTNMT, đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), công tác thanh tra kiểm tra và cơ chế định giá đất theo thị trường.
Hệ thống văn bản pháp lý làm căn cứ đánh giá bao gồm:
- Văn bản cấp Trung ương: Luật Đất đai năm 2003; Nghị định số 197/2004/NĐ-CP (về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất); Nghị định số 188/2004/NĐ-CP và Thông tư số 114/2004/TT-BTC (về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất); Nghị định số 84/2007/NĐ-CP (quy định bổ sung về cấp GCNQSDĐ, thu hồi đất, trình tự thủ tục GPMB và giải quyết khiếu nại); Nghị định số 69/2009/NĐ-CP (quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư).
- Văn bản cấp địa phương (UBND tỉnh Cao Bằng): Quyết định số 1022/2006/QĐ-UBND (trình tự thủ tục thu hồi, giao, cho thuê, chuyển mục đích sử dụng đất); Quyết định số 52/2008/QĐ-UBND (đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu); Quyết định số 3165/2009/QĐ-UBND và Quyết định số 3336/2009/QĐ-UBND (bảng giá đất năm 2010 và quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư); Quyết định số 776/2009/QĐ-UBND (bảng giá nhà và công trình xây dựng gắn liền với đất); Quyết định số 2636/QĐ-UBND (về việc thu hồi đất xây dựng công trình dự án nâng cấp Quốc lộ 34 đoạn Km0 – Km36).
Khóa luận cũng tổng quan kinh nghiệm quốc tế về chính sách bồi thường và tái định cư bắt buộc tại Trung Quốc (Luật Đất đai 1998, phân định thẩm quyền thu hồi đất nông nghiệp trên 35 ha của Quốc vụ viện, chính sách trợ cấp đời sống khoảng 442.000 nhân dân tệ/ha), Thái Lan (Luật trưng dụng Bất động sản 1987, Hiến pháp 1992), Australia (Luật năm 1989 phân định thu hồi đất tự nguyện và bắt buộc), cùng hướng dẫn hoạt động của Ngân hàng Thế giới (WB - OSM 2.33) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB).
Phương pháp nghiên cứu
Tác giả kết hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành quản lý đất đai:
- Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Sử dụng phiếu điều tra nông hộ trực tiếp tại địa bàn xã Minh Thanh để ghi nhận ý kiến, mức độ đồng thuận của các hộ dân có đất bị thu hồi về các khâu kiểm đếm, áp giá bồi thường, nhận tiền và bố trí tái định cư.
- Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu, báo cáo lưu trữ tại UBND huyện Nguyên Bình, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện, UBND xã Minh Thanh, Ban Quản lý dự án thuộc Sở Giao thông Vận tải tỉnh Cao Bằng và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.
- Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Toàn bộ dữ liệu điều tra nông hộ và bảng biểu thống kê đất đai, kinh phí bồi thường được nhập, tổng hợp, xử lý theo phương pháp thống kê mô tả trên phần mềm Microsoft Excel.
Nội dung chính theo từng phần của khóa luận
Phần 1: Mở đầu
Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cấp mạng lưới giao thông đường bộ tại tỉnh Cao Bằng. Xác định mục đích nghiên cứu, 4 yêu cầu nhiệm vụ cụ thể, cùng ý nghĩa khoa học trong việc củng cố kiến thức chuyên ngành Quản lý đất đai và ý nghĩa thực tiễn trong việc đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn về mặt bằng cho địa phương.
Phần 2: Tổng quan nghiên cứu tài liệu
Hệ thống hóa toàn diện các khái niệm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phân tích mối quan hệ ba bên giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người bị thu hồi đất. Đánh giá chi tiết các công cụ quản lý nhà nước về đất đai tác động đến GPMB như quy hoạch sử dụng đất, giao/thuê đất, lập hồ sơ địa chính và cấp GCNQSDĐ.
Phần này phân tích tiến trình đổi mới chính sách bồi thường đất đai của Việt Nam qua ba giai đoạn lịch sử:
- Thời kỳ trước Luật Đất đai 1993: Từ Luật Cải cách ruộng đất 1953, Nghị định số 151/TTg, Thông tư 1792/TTg năm 1970 đến Luật Đất đai năm 1988 (giai đoạn chưa thừa nhận đất đai có giá trị thị trường, bồi thường chủ yếu dựa trên sản lượng hoa màu hoặc thỏa thuận).
- Thời kỳ 1993 – 2003: Thể chế hóa nguyên tắc "Đất có giá" theo Hiến pháp 1992, thực hiện bồi thường theo Nghị định số 90/CP, Nghị định số 87/CP và Nghị định số 22/1998/NĐ-CP kèm Thông tư 145/1998/TT-BTC.
- Thời kỳ từ Luật Đất đai 2003 đến nay: Hoàn thiện khung pháp lý theo nguyên tắc giá đất bồi thường sát giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường (Nghị định 197/2004/NĐ-CP, Nghị định 188/2004/NĐ-CP, Nghị định 84/2007/NĐ-CP và Nghị định 69/2009/NĐ-CP). Đồng thời, phần tổng quan tài liệu đúc kết các bài học kinh nghiệm từ Trung Quốc, Thái Lan, Australia và khung chính sách an toàn xã hội của WB, ADB.
Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
Xác lập đối tượng nghiên cứu là quy trình và kết quả bồi thường GPMB tại xã Minh Thanh; giới hạn phạm vi khảo sát thực địa trong giai đoạn từ tháng 01/2013 đến tháng 04/2014; quy định cụ thể quy trình thu thập số liệu sơ cấp (qua phiếu điều tra nông hộ), số liệu thứ cấp (báo cáo hành chính, địa chính) và kỹ thuật thống kê, xử lý số liệu bằng phần mềm Excel.
Phần 4: Kết quả và thảo luận
1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng sử dụng đất xã Minh Thanh
- Điều kiện tự nhiên: Xã Minh Thanh nằm ở phía đông nam huyện Nguyên Bình, cách trung tâm huyện 9 km và cách thành phố Cao Bằng 30 km; có 8 xóm (gồm các xóm Vũ Ngược, Nà Khoang, Bản Hỏ, Cô Ba, Nà Rỏng, Nà Luộc...); tiếp giáp xã Thái Học, Tam Kim, Bắc Hợp, Hoa Thám và thị trấn Nguyên Bình. Địa hình đồi núi dốc, chia cắt mạnh. Khí hậu nhiệt đới gió mùa có nhiệt độ trung bình năm 18,6°C (cao nhất 35,5°C, thấp nhất -3,5°C), lượng mưa trung bình 1.736,90 mm/năm (tập trung 70% vào tháng 6, 7, 8), độ ẩm trung bình 81%. Thủy văn chịu ảnh hưởng của sông Nguyên Bình (chảy qua xã 9 km với lưu lượng mùa cạn 3,5 m³/s) cùng các khe suối nhỏ diện tích 1,83 ha. Thổ nhưỡng gồm đất phù sa ven sông, đất nâu đỏ trên đá macma trung tính và bazơ (Fk), và đất đỏ vàng.
- Điều kiện kinh tế - xã hội: Dân số tính đến tháng 10/2011 có 321 hộ với 1.407 nhân khẩu (778 nam, 629 nữ). Toàn xã có 829 người trong độ tuổi lao động (chiếm 58,92% dân số), trong đó lao động nông nghiệp chiếm 77,54% (643 người), lao động phi nông nghiệp chiếm 22,46% (186 người). Cơ cấu dân tộc gồm 5 dân tộc: Tày (68,01%), Dao (20,19%), Mông (7,45%), Nùng (4,35%) và người Kinh. Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên là 1,08%/năm; tỷ lệ hộ nghèo còn 16,82%. Tăng trưởng kinh tế đạt 5,45%/năm, thu nhập bình quân đầu người năm 2010 đạt 5 triệu đồng/người/năm.
| Nhóm ngành kinh tế |
Tỷ lệ cơ cấu (%) |
| Nông nghiệp – Lâm nghiệp |
94,35 |
| Dịch vụ – Thương mại – Du lịch |
5,00 |
| Tiểu thủ công nghiệp & xây dựng |
Không đáng kể |
- Hiện trạng sử dụng đất: Tổng diện tích tự nhiên năm 2010/2012 của xã Minh Thanh là 2.324,70 ha:
| STT |
Loại đất |
Mã loại đất |
Diện tích (ha) |
Cơ cấu (%) |
| 1 |
Đất nông nghiệp |
NNP |
2.184,41 |
93,97 |
| 1.1 |
Đất sản xuất nông nghiệp |
SXN |
417,39 |
17,95 |
| a |
Đất trồng cây hàng năm (Lúa nước: 179,39 ha; HNK: 159,22 ha) |
CHN |
338,61 |
14,57 |
| b |
Đất trồng cây lâu năm |
CLN |
17,41 |
0,75 |
| 1.2 |
Đất lâm nghiệp (Rừng sản xuất, Rừng phòng hộ) |
LNP |
1.765,76 |
75,96 |
| 1.3 |
Đất nuôi trồng thủy sản |
NTS |
1,26 |
0,05 |
| 2 |
Đất phi nông nghiệp |
PNN |
56,67 |
2,44 |
| 2.1 |
Đất ở tại nông thôn |
ODT |
13,60 |
0,59 |
| 2.2 |
Đất chuyên dùng (Trụ sở, công cộng, mặt nước chuyên dùng...) |
CDG |
21,77 |
0,94 |
| 2.3 |
Đất công trình công cộng, tôn giáo, nghĩa địa, sông suối |
- |
21,30 |
0,91 |
| 3 |
Đất chưa sử dụng |
CSD |
83,62 |
3,60 |
| 3.1 |
Đất bằng chưa sử dụng |
BCS |
16,55 |
0,71 |
| 3.2 |
Đất đồi núi chưa sử dụng và núi đá không có rừng |
DCS/NCS |
67,07 |
2,89 |
| Tổng |
Tổng diện tích đất toàn xã |
|
2.324,70 |
100,00 |
2. Đánh giá công tác bồi thường GPMB dự án nâng cấp Quốc lộ 34 (Km0 – Km36)
- Thông tin dự án: Tuyến đường nâng cấp có tổng chiều dài 36 km (từ Km0 nối Quốc lộ 3 tại ngã ba Khau Đồn, xã Hưng Đạo, huyện Hòa An đến Km38+189 / Km36 tại thị trấn Nguyên Bình, huyện Nguyên Bình). Tuyến đi qua 6 xã, thị trấn gồm: Hưng Đạo, Hoàng Tung (huyện Hòa An); Lang Môn, Bắc Hợp, Minh Thanh, thị trấn Nguyên Bình (huyện Nguyên Bình). Chủ đầu tư là Sở Giao thông Vận tải tỉnh Cao Bằng; tổng mức đầu tư 40.520 tỷ đồng trích từ ngân sách tỉnh; thời gian thực hiện từ quý III/2009 đến năm 2012; chia làm 5 gói thầu, trong đó gói thầu số 4 do Công ty Cổ phần COSY thi công.
- Kết quả thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ:
- Việc thu hồi đất được thực hiện theo Quyết định số 2636/QĐ-UBND của UBND tỉnh Cao Bằng.
- Phân loại và xét duyệt đối tượng bồi thường theo đúng quy định tại Nghị định 197/2004/NĐ-CP và Nghị định 69/2009/NĐ-CP.
- Thực hiện bồi thường về đất (gồm đất ở nông thôn và đất sản xuất nông nghiệp), bồi thường tài sản cây cối hoa màu theo đơn giá tại Quyết định số 52/2008/QĐ-UBND, bồi thường nhà cửa và vật kiến trúc theo bảng giá tại Quyết định số 776/2009/QĐ-UBND.
- Đánh giá chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm cho các hộ gia đình mất đất sản xuất; so sánh chênh lệch giữa giá đất bồi thường theo bảng giá nhà nước (Quyết định 3165/2009/QĐ-UBND) với giá trị thực tế tại thời điểm GPMB.
- Tổng hợp kinh phí bồi thường toàn dự án và phân tích mức độ hài lòng, ý kiến phản hồi của người dân sau khi bàn giao mặt bằng.
Phần 5: Kết luận và kiến nghị
Tổng kết các kết quả đạt được trong việc đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công gói thầu số 4; chỉ rõ các tồn tại về quản lý đất đai cấp cơ sở, sai lệch số liệu hồ sơ địa chính và độ vênh giá bồi thường; rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo điều hành, tuyên truyền vận động và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả GPMB cho huyện Nguyên Bình.
Kết quả và đóng góp
Kết quả chính của đề tài
- Dữ liệu hiện trạng và cơ cấu đất đai: Khóa luận cung cấp bức tranh số liệu chi tiết về hiện trạng sử dụng 2.324,70 ha đất tự nhiên của xã Minh Thanh; chỉ ra đặc thù đất nông lâm nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối (93,97%), đất ở nông thôn chỉ chiếm 0,59% (13,60 ha), dẫn đến việc thu hồi đất phục vụ mở rộng Quốc lộ 34 tác động chủ yếu vào diện tích canh tác lúa ven suối (179,39 ha) và đất lâm nghiệp của người dân.
- Hệ thống hóa số liệu kỹ thuật và pháp lý của dự án: Đề tài ghi nhận đầy đủ hồ sơ pháp lý, cơ cấu đầu tư (40.520 tỷ đồng, 5 gói thầu) và phân đoạn tuyến 36 km qua 6 xã, thị trấn; đánh giá việc thực thi đồng bộ các quyết định bồi thường về đất, tài sản, cây cối của UBND tỉnh Cao Bằng trên đoạn tuyến qua xã Minh Thanh do Công ty CP COSY thi công.
- Phân tích thực tế áp dụng chính sách: Đề tài chỉ rõ việc vận dụng các chính sách mới của Nghị định 69/2009/NĐ-CP đã gia tăng quyền lợi hỗ trợ chuyển đổi nghề cho nông dân mất đất nông nghiệp, song vẫn tồn tại khoảng cách giữa khung giá đất nhà nước ban hành theo Quyết định 3165/2009/QĐ-UBND với giá giao dịch thực tế, tạo nên những băn khoăn nhất định trong dư luận nhân dân.
Giải pháp và kiến nghị của tác giả
- Về công tác quản lý nhà nước: UBND huyện Nguyên Bình và xã Minh Thanh cần khẩn trương đo đạc lại bản đồ địa chính chính quy, chỉnh lý biến động và lập đầy đủ hệ thống hồ sơ địa chính theo Thông tư 29/2004/TT-BTNMT; đẩy nhanh tiến độ cấp GCNQSDĐ nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc khi xác định nguồn gốc đất thu hồi.
- Về cơ chế định giá và chính sách: Cần xây dựng bảng giá đất bồi thường tiệm cận sát giá thị trường trong điều kiện bình thường theo đúng tinh thần Luật Đất đai 2003; công khai minh bạch toàn bộ phương án áp giá đền bù tài sản, công trình kiến trúc.
- Về tổ chức thực hiện và an sinh: Tăng cường công tác dân vận, tổ chức đối thoại trực tiếp để nắm bắt tâm tư người dân; gắn công tác GPMB với quy hoạch các điểm tái định cư đồng bộ về hạ tầng và chú trọng giải quyết sinh kế, đào tạo nghề phi nông nghiệp cho đồng bào các dân tộc thiểu số (Tày, Dao, Mông, Nùng) sau khi bị thu hồi đất sản xuất.
Đóng góp của khóa luận
Khóa luận đã hệ thống hóa cơ sở lý luận - thực tiễn về công tác bồi thường GPMB tại một địa bàn miền núi có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; cung cấp nguồn dữ liệu điều tra thực địa có giá trị tham khảo cho công tác quản lý đất đai và thực hiện các dự án hạ tầng giao thông tiếp theo trên địa bàn huyện Nguyên Bình và tỉnh Cao Bằng.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Hạn chế của nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu thực địa chỉ tập trung đánh giá đoạn tuyến chạy qua địa bàn một xã (xã Minh Thanh), chưa mở rộng điều tra so sánh đối chứng với toàn bộ 5 xã, thị trấn còn lại (Hưng Đạo, Hoàng Tung, Lang Môn, Bắc Hợp, thị trấn Nguyên Bình) trên toàn tuyến 36 km của dự án Quốc lộ 34.
- Dữ liệu nghiên cứu phản ánh công tác bồi thường tại thời điểm thực hiện theo khung Luật Đất đai năm 2003 và Nghị định 69/2009/NĐ-CP, chưa cập nhật sự thay đổi toàn diện của khung pháp luật đất đai giai đoạn sau (Luật Đất đai năm 2013).
Hướng nghiên cứu tiếp theo
- Mở rộng đánh giá tác động kinh tế - xã hội lâu dài của tuyến Quốc lộ 34 sau khi hoàn thành đưa vào khai thác đối với việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thu nhập và đời sống tái định cư của các hộ dân bị thu hồi đất.
- Nghiên cứu so sánh hiệu quả và quy trình thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng giữa các dự án giao thông liên tỉnh theo quy định của Luật Đất đai năm 2013 trên địa bàn vùng Đông Bắc Bộ.
Giá trị tham khảo
Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:
- Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên môi trường, Địa chính và Kinh tế nông nghiệp tham khảo về phương pháp xây dựng đề tài đánh giá thực trạng thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng.
- Cán bộ làm công tác địa chính, bồi thường giải phóng mặt bằng tại các Ban quản lý dự án giao thông, Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện khu vực miền núi tham khảo quy trình phân tích số liệu điều tra nông hộ, áp dụng bảng giá đất và xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình thu hồi đất công trình hạ tầng kỹ thuật.
Câu hỏi thường gặp
1. Dự án nâng cấp Quốc lộ 34 đoạn Km0 – Km36 có quy mô và tổ chức thực hiện như thế nào?
Dự án có chiều dài 36 km (từ ngã ba Khau Đồn, xã Hưng Đạo, huyện Hòa An đến thị trấn Nguyên Bình, huyện Nguyên Bình), đi qua 6 xã và thị trấn. Dự án có tổng mức đầu tư 40.520 tỷ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh Cao Bằng, do Sở Giao thông Vận tải tỉnh Cao Bằng làm chủ đầu tư, triển khai từ quý III/2009 đến năm 2012 với 5 gói thầu (gói thầu số 4 qua xã Minh Thanh do Công ty Cổ phần COSY thi công).
2. Cơ cấu dân số và lao động của xã Minh Thanh tại thời điểm điều tra có đặc điểm gì?
Theo thống kê tháng 10/2011, xã có 321 hộ với 1.407 nhân khẩu gồm 5 dân tộc (Tày chiếm 68,01%, Dao 20,19%, Mông 7,45%, Nùng 4,35%, Kinh). Toàn xã có 829 người trong độ tuổi lao động, trong đó lao động nông nghiệp chiếm đa số với 77,54% (643 người), lao động phi nông nghiệp chỉ chiếm 22,46% (186 người); tỷ lệ hộ nghèo là 16,82%.
3. Hiện trạng sử dụng đất của xã Minh Thanh phân bổ ra sao?
Năm 2010/2012, tổng diện tích tự nhiên của xã là 2.324,70 ha. Trong đó, nhóm đất nông nghiệp chiếm ưu thế tuyệt đối với 2.184,41 ha (93,97% diện tích); nhóm đất phi nông nghiệp chiếm 56,67 ha (2,44%, đất ở nông thôn là 13,60 ha); nhóm đất chưa sử dụng còn 83,62 ha (3,60%).
4. Những văn bản pháp lý chính nào của tỉnh Cao Bằng được áp dụng để tính toán bồi thường cho dự án?
Các văn bản pháp lý chủ yếu của UBND tỉnh Cao Bằng gồm: Quyết định số 2636/QĐ-UBND (thu hồi đất thực hiện dự án); Quyết định số 3336/2009/QĐ-UBND (quy định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư); Quyết định số 3165/2009/QĐ-UBND (bảng giá các loại đất năm 2010); Quyết định số 52/2008/QĐ-UBND (đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu) và Quyết định số 776/2009/QĐ-UBND (bảng giá bồi thường nhà cửa, vật kiến trúc xây dựng).
5. Những quốc gia và tổ chức quốc tế nào được tác giả lựa chọn để tổng quan kinh nghiệm bồi thường GPMB?
Tác giả tổng quan chính sách và pháp luật bồi thường đất đai của 3 quốc gia là Trung Quốc (Luật Đất đai 1998), Thái Lan (Luật trưng dụng Bất động sản 1987, Hiến pháp 1992), Australia (Luật năm 1989), cùng chính sách tái định cư bắt buộc của Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB).
Kết luận
Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lưu Tiến Dũng đã hoàn thành việc đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng tại dự án nâng cấp Quốc lộ 34 (Km0 – Km36) đoạn chạy qua địa bàn xã Minh Thanh, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Công trình phản ánh trung thực mối tương quan giữa quy định pháp luật (Luật Đất đai 2003, Nghị định 69/2009/NĐ-CP và các quyết định của UBND tỉnh Cao Bằng) với thực tiễn triển khai trên một địa bàn vùng cao thuần nông. Các số liệu thống kê chi tiết về hiện trạng đất đai, nhân khẩu học và phân tích vướng mắc trong áp giá bồi thường là cơ sở thực tế có giá trị phục vụ công tác quản lý đất đai và đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông tại địa phương.
