Luận văn thạc sĩ đánh giá thực trạng công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố hạ long tỉnh quảng ninh giai đoạn 2007 2011

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp nghiên cứu đánh giá thực trạng công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố hạ long, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Văn Bản
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Khắc Thái Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Công Tác Bồi Thường Và Hỗ Trợ Khi Thu Hồi Đất Nông Nghiệp Tại Thành Phố Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh Giai Đoạn 2007 – 2011
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Mục tiêu của đề tài
• 0.2. Mục tiêu tổng quát
• 0.3. Mục tiêu cụ thể
• 0.4. Yêu cầu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.3. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 1.4. Cơ sở pháp lí của đề tài
• 1.5. Khái quát về các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng
• 1.5.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến giải phóng mặt bằng
• 1.5.2. Bản chất của việc bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.5.3. Đặc điểm của quá trình bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.5.4. Các qui định về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.5.5. Các qui định về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.5.6. Các qui định về tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.5.7. Các qui định về thu hồi đất
• 1.5.8. Sơ lược về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất
• 1.5.9. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của các tổ chức tài trợ (ngân hàng thế giới và ngân hàng phát triển Châu Á)
• 1.5.10. Chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng một số nước trên thế giới
• 1.5.11. Chính sách của Việt Nam về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tổ chức thực hiện
• 1.5.12. Thực tiễn công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.4.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2.4.3. Phương pháp chuyên gia
• 2.4.4. Phương pháp tổng hợp, xử lí, đánh giá và phân tích số liệu
• 2.4.5. Phương pháp biểu đạt kết quả
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tình hình cơ bản của thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên của thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội của thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.1.3. Sơ lược tình hình quản lý đất đai và sử dụng đất của thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2. Hiện trạng sử dụng đất và biến động các loại đất của thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.3. Thực trạng công tác định giá đất nông nghiệp tại Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.3.1. Thực trạng giá đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long do tỉnh Quảng Ninh quy định
• 3.3.2. Đánh giá thực trạng công tác định giá đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo số liệu phỏng vấn
• 3.4. Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.4.1. Đánh giá thực trạng về kết quả bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo số liệu thứ cấp
• 3.4.2. Đánh giá thực trạng về kết quả bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long theo số liệu sơ cấp
• 3.5. Ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp đến cuộc sống của người nông dân tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.6. Những khó khăn, tồn tại và giải pháp đẩy nhanh quá trình thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.6.1. Những khó khăn, tồn tại trong quá trình thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.6.2. Một số giải pháp đẩy nhanh quá trình thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Bối cảnh và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá công tác bồi thường đất nông nghiệp tại Hạ Long giai đoạn 2007-2011. Mục tiêu tổng quát là đánh giá thực trạng công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp, từ đó đề xuất giải pháp cải thiện. Mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá tình hình quản lý đất nông nghiệp, thực trạng định giá đất, và các khó khăn trong quá trình thu hồi đất.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu

Việt Nam, với nền kinh tế nông nghiệp chiếm 70% dân số, đang đối mặt với thách thức trong việc thu hồi đất nông nghiệp để phát triển kinh tế. Hạ Long, một thành phố trọng điểm của tỉnh Quảng Ninh, đã thực hiện nhiều dự án thu hồi đất nông nghiệp nhưng gặp nhiều khó khăn trong công tác bồi thường. Nghiên cứu này nhằm làm rõ những vấn đề này.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại Hạ Long, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp với quy định pháp luật về bồi thường và thực tiễn địa phương.

II. Cơ sở lý luận và pháp lý

Nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận và pháp lý về bồi thường đất nông nghiệp, bao gồm các văn bản pháp luật như Luật Đất đai 2003, Nghị định 188/2004/NĐ-CP, và các quy định của tỉnh Quảng Ninh. Các khái niệm cơ bản như giá đất, bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư được phân tích kỹ lưỡng.

2.1. Cơ sở lý luận

Nghiên cứu dựa trên lý luận về quản lý đất đai và chính sách bồi thường, đặc biệt là trong bối cảnh thu hồi đất nông nghiệp. Các khái niệm như giá đất, định giá, và bồi thường được phân tích để làm rõ quy trình và tác động của công tác bồi thường.

2.2. Cơ sở pháp lý

Các văn bản pháp luật như Luật Đất đai 2003, Nghị định 188/2004/NĐ-CP, và các quy định của tỉnh Quảng Ninh là cơ sở pháp lý chính cho nghiên cứu. Các quy định này đặt ra khuôn khổ cho công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp.

III. Thực trạng công tác bồi thường tại Hạ Long

Nghiên cứu đánh giá thực trạng công tác bồi thường đất nông nghiệp tại Hạ Long giai đoạn 2007-2011. Kết quả cho thấy nhiều khó khăn trong việc thực hiện chính sách bồi thường, bao gồm sự không đồng thuận của người dân và các vấn đề liên quan đến quy trình bồi thường.

3.1. Tình hình bồi thường đất nông nghiệp

Nghiên cứu chỉ ra rằng công tác bồi thường tại Hạ Long gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là sự không đồng thuận của người dân về mức độ bồi thường. Các vấn đề liên quan đến quy trình bồi thường và hỗ trợ người dân cũng được đề cập.

3.2. Khiếu nại bồi thường

Nhiều khiếu nại liên quan đến công tác bồi thường đã được ghi nhận, phản ánh sự bất đồng giữa người dân và chính quyền. Các khiếu nại này chủ yếu liên quan đến mức độ bồi thường và quy trình thực hiện.

IV. Giải pháp và khuyến nghị

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện công tác bồi thường đất nông nghiệp tại Hạ Long, bao gồm hoàn thiện quy trình bồi thường, tăng cường hỗ trợ người dân, và đảm bảo tính minh bạch trong quá trình thực hiện.

4.1. Hoàn thiện quy trình bồi thường

Nghiên cứu đề xuất hoàn thiện quy trình bồi thường để đảm bảo tính công bằng và minh bạch. Các giải pháp bao gồm cải thiện phương pháp định giá đất và tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình bồi thường.

4.2. Hỗ trợ người dân

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hỗ trợ người dân sau khi thu hồi đất, bao gồm đào tạo nghề mới và tạo việc làm. Các giải pháp này nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của việc thu hồi đất đến đời sống người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2007-2011, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã trải qua nhiều biến động trong công tác thu hồi đất nông nghiệp phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Với diện tích tự nhiên khoảng 434 km², Hạ Long là đô thị ven biển có vị trí chiến lược, đồng thời là trung tâm phát triển công nghiệp, du lịch và dịch vụ của tỉnh. Quá trình thu hồi đất nông nghiệp diễn ra mạnh mẽ nhằm phục vụ các dự án phát triển hạ tầng và đô thị hóa, tuy nhiên công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất vẫn còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và tiến độ các dự án.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long trong giai đoạn 2007-2011, từ đó nhận diện những mặt được và chưa được, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các phường trung tâm và phường ven trung tâm của thành phố, với dữ liệu thu thập từ các cơ quan quản lý nhà nước và khảo sát trực tiếp người dân, cán bộ liên quan.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đảm bảo quyền lợi người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và ổn định xã hội tại địa phương. Các chỉ số như mức giá bồi thường so với giá thị trường, tỷ lệ người dân đồng thuận với chính sách, cũng như tiến độ giải phóng mặt bằng được xem xét kỹ lưỡng để đánh giá hiệu quả thực hiện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai, bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất, bao gồm:

• Lý thuyết về quyền sử dụng đất và bồi thường: Đất đai là tài nguyên hữu hạn, quyền sử dụng đất được Nhà nước quản lý theo Luật Đất đai 2003. Bồi thường khi thu hồi đất nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất, bao gồm cả giá trị đất và tài sản gắn liền trên đất.

• Mô hình chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: Dựa trên Nghị định số 197/2004/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan, mô hình này quy định nguyên tắc, điều kiện, mức hỗ trợ và tổ chức thực hiện nhằm cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.

• Khái niệm chính: Bồi thường quyền sử dụng đất, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, hỗ trợ ổn định đời sống, tái định cư, thu hồi đất, định giá đất nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Hạ Long, các báo cáo thống kê và văn bản pháp luật. Số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát phỏng vấn 120 người gồm cán bộ công chức các cấp và người dân bị thu hồi đất.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Excel để xử lý, phân tích số liệu định lượng; phương pháp so sánh, đối chiếu để đánh giá thực trạng; phương pháp chuyên gia để tham vấn ý kiến chuyên môn.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 7/2011 đến tháng 9/2012, bao gồm thu thập số liệu, phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Biến động sử dụng đất nông nghiệp: Từ năm 2007 đến 2011, diện tích đất nông nghiệp tại Hạ Long giảm khoảng 15%, chủ yếu do chuyển đổi sang đất đô thị và công nghiệp. Điều này phản ánh xu hướng phát triển kinh tế và đô thị hóa nhanh tại địa phương.

2. Thực trạng định giá đất nông nghiệp: Giá đất nông nghiệp do tỉnh Quảng Ninh quy định thấp hơn khoảng 40-60% so với giá thị trường thực tế, gây ra sự không đồng thuận trong người dân khi nhận bồi thường.

3. Kết quả bồi thường và hỗ trợ: Khoảng 70% người dân được bồi thường theo quy định, tuy nhiên chỉ có khoảng 55% hài lòng với mức bồi thường và hỗ trợ hiện tại. Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định đời sống chưa được thực hiện đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong việc tái hòa nhập kinh tế.

4. Khó khăn trong công tác thu hồi đất: Tồn tại các vấn đề như thủ tục hành chính phức tạp, thiếu thông tin minh bạch, sự khác biệt trong áp dụng chính sách giữa các phường, và tâm lý e ngại di chuyển của người dân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại trên là do mức giá bồi thường chưa phản ánh đúng giá trị thực tế của đất, dẫn đến sự bất mãn và khiếu kiện kéo dài. So với một số nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc thiếu hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tái định cư phù hợp là điểm yếu chung, ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội.

Biểu đồ so sánh giá đất bồi thường và giá thị trường minh họa rõ sự chênh lệch lớn, trong khi bảng khảo sát mức độ hài lòng của người dân cho thấy tỷ lệ đồng thuận còn thấp. Điều này nhấn mạnh nhu cầu cải thiện chính sách và quy trình thực hiện.

Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ tại Hạ Long, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả, đảm bảo quyền lợi người dân và thúc đẩy phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cập nhật và điều chỉnh giá đất bồi thường: Đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh rà soát, điều chỉnh bảng giá đất nông nghiệp sát với giá thị trường thực tế, nhằm tăng tỷ lệ chấp nhận của người dân. Thời gian thực hiện trong vòng 1 năm, do Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền, minh bạch thông tin: Tổ chức các buổi họp dân, phát hành tài liệu hướng dẫn về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để người dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ. Thực hiện liên tục trong suốt quá trình thu hồi đất, do UBND các phường phối hợp với Hội đồng bồi thường.

3. Nâng cao chất lượng hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm: Xây dựng các chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường lao động địa phương, hỗ trợ người dân bị thu hồi đất ổn định thu nhập. Thời gian triển khai trong 2 năm, do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các trung tâm dạy nghề.

4. Cải tiến quy trình bồi thường và tái định cư: Rút ngắn thủ tục hành chính, tăng cường phối hợp giữa các cấp chính quyền, đảm bảo khu tái định cư có cơ sở hạ tầng đồng bộ, đáp ứng tiêu chuẩn sống tối thiểu. Thực hiện trong vòng 3 năm, do UBND thành phố Hạ Long chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai: Giúp hiểu rõ thực trạng, chính sách và quy trình bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất, từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý.

2. Nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành quản lý đất đai, phát triển đô thị: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về chính sách đất đai và phát triển bền vững.

3. Chính quyền địa phương và các tổ chức thực hiện dự án: Hỗ trợ xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp với điều kiện thực tế, giảm thiểu khiếu kiện và đảm bảo tiến độ dự án.

4. Người dân và cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất: Nắm bắt quyền lợi, nghĩa vụ và các chính sách hỗ trợ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong quá trình thu hồi đất.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác bồi thường đất nông nghiệp tại Hạ Long có những khó khăn gì?
   Khó khăn chính là mức giá bồi thường thấp hơn giá thị trường khoảng 40-60%, thủ tục hành chính phức tạp và thiếu thông tin minh bạch khiến người dân không đồng thuận. Ví dụ, nhiều hộ dân phản ánh mức bồi thường không đủ để tái đầu tư sản xuất mới.

2. Chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp được thực hiện ra sao?
   Hiện nay, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp chưa đồng bộ và chưa đáp ứng đủ nhu cầu người dân. Một số chương trình đào tạo nghề có chất lượng thấp, không phù hợp với thị trường lao động địa phương, dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp sau thu hồi đất còn cao.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác tái định cư?
   Cần xây dựng khu tái định cư với cơ sở hạ tầng đồng bộ, đảm bảo điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời tăng cường hỗ trợ ổn định đời sống và tạo việc làm cho người dân. Việc này giúp giảm thiểu tâm lý e ngại di chuyển và tăng sự đồng thuận.

4. Ai chịu trách nhiệm trong việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ?
   UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phê duyệt bảng giá đất, phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; UBND cấp huyện và xã phối hợp tổ chức thực hiện và giải quyết khiếu nại. Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cấp huyện là cơ quan trực tiếp triển khai.

5. Có những quy định pháp luật nào điều chỉnh công tác bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất?
   Các văn bản pháp luật chính gồm Luật Đất đai 2003, Nghị định số 197/2004/NĐ-CP, Nghị định số 84/2007/NĐ-CP, cùng các quyết định của UBND tỉnh Quảng Ninh về giá đất và chính sách bồi thường, hỗ trợ. Những quy định này xác định nguyên tắc, điều kiện và trình tự thực hiện.

Kết luận

• Thành phố Hạ Long đã có sự biến động lớn về diện tích đất nông nghiệp trong giai đoạn 2007-2011, phản ánh xu hướng phát triển kinh tế và đô thị hóa.
• Mức giá bồi thường đất nông nghiệp thấp hơn giá thị trường thực tế khoảng 40-60%, gây ra sự không đồng thuận và ảnh hưởng đến tiến độ thu hồi đất.
• Công tác hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tái định cư chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu người dân, ảnh hưởng đến ổn định đời sống và phát triển kinh tế sau thu hồi đất.
• Các khó khăn về thủ tục hành chính, minh bạch thông tin và phối hợp tổ chức cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể về điều chỉnh giá đất, tăng cường tuyên truyền, nâng cao chất lượng hỗ trợ nghề nghiệp và cải tiến quy trình thực hiện nhằm thúc đẩy phát triển bền vững tại địa phương.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời. Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng dân cư được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng công tác thu hồi đất và phát triển kinh tế xã hội tại Hạ Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Cơ sở lý luận của đề tài Trong quá trình phát triển xã hội của cả nước nói chung và của thành phố Hạ Long nói riêng thì việc thu hồi, bồi thường và hỗ trợ về giá trị quyền sử dụng đất và tài sản trên đất là vấn đề xẩy ra thường xuyên. Để rút kinh nghiệm và hoàn thiện chính sách pháp luật trong vấn đề này cho phù hợp với thực tiễn thì việc “Đánh giá thực trạng công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh” là vấn đề hết sức cần nghiên cứu.

Cơ sở thực tiễn của đề tài Trong quá trình bồi thường và hỗ trợ đất và tài sản trên đất trong cả nước nói chung và ở Thành phố Hạ Long nói riêng luôn gặp phải những khó khăn, đó là: Nhiều người dân cho rằng việc bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp chưa thỏa đáng, chưa phù hợp. Để phát huy những mặt mạnh, khắc phục những tồn tại, khó khăn giúp cho công tác này trong thời gian tới được tốt hơn thì việc nghiên cứu “Đánh giá thực trạng công tác bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh” là hết sức cần thiết. Cơ sở pháp lí của đề tài Cơ sở pháp lí của đề tài là tất cả các văn bản liên quan đến công tác bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất, bao gồm những văn bản chính sau: 1.Hiến pháp năm 1992, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà nội,1992.Luật Đất đai 2003, NXB Chính trị Quốc gia, Hà nội, 2003.Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất.Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 ngày 12 tháng 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai.Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27 tháng 7 năm 2007 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 về phương pháp xác định giá, khung giá các loại đất.Nghị định số 69/2009/ NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 8.Hoàng phờ, Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ học, 1988.Thông tư số 114/2004/TT-BTC ngày 26 tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất.Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thi hành Nghị định số 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ.Thông tư số 14/2008/TT-BTNMT ngày 31 tháng 1 năm 2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ 12.UBND thành phố Hạ Long (2008), Niên giám thống kê thành phố Hạ Long.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 1122/2005/QĐ-UB ngày 20 tháng 04 năm 2005 “V/v Ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” 14.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 4466/2005/QĐ-UBND ngày 01 tháng 12 năm 2005 “V/v Ban hành bổ sung một số điều kèm theo quyết định số 1122/2005/ QĐ – UB ngày 20/04/2005 quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” n 6 15.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 4228/2006/QĐ-UBND ngày 28 tháng 12 năm 2006 “V/v Ban hành giá đất và bảng giá các loại đất năm 2007 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 4505/2007/QĐ-UBND ngày 05 tháng 12 năm 2007 “V/v quy định ban hành hạn mức giao đất ở, hạn mức công nhận đất ở cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 4418/QĐ-UBND ngày 27 tháng 11 năm 2007 của UBND tỉnh Quảng Ninh “Về việc phê duyệt chính sách bồi thường, hỗ trợ đất nông nghiệp trong phạm vi địa giới hành chính phường do các HTX nông nghiệp quản lý bị thu hồi để giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn thành phố Hạ Long” 18.UBND tỉnh Quảng Ninh, Công văn số 08/UBND-QLĐĐ ngày 02 tháng 01 năm 2008 của UBND tỉnh Quảng Ninh “Về việc quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và tạo việc làm khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp để GPMB thực hiện các dự án trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” 19.UBND tỉnh Quảng Ninh, Công văn số 4073/UBND-QLĐĐ2 ngày 20 tháng 10 năm 2008 của UBND tỉnh Quảng Ninh “Về việc áp dụng đơn giá và chính sách GPMB trên địa bàn thành phố Hạ Long”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 460/2008/QĐ-UBND ngày 15 tháng 02 năm 2008, “V/v Ban hành giá đất và bảng giá các loại đất năm 2008 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 2014/2008/QĐ-UBND ngày 25 tháng 6 năm 2008 của UBND tỉnh Quảng Ninh “Về việc bổ sung chính sách để giải quyết vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn thành phố Hạ Long”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 1476/2008/QĐ-UBND ngày 25 tháng 6 năm 2008 của UBND tỉnh Quảng Ninh “Về việc phê duyệt bổ sung chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố Hạ Long”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 4158/2008/QĐ-UBND ngày 31 ngày 12 tháng 2008 “V/v Ban hành giá đất và bảng giá các loại đất năm 2009 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 4368/2009/QĐ-UBND ngày 31 tháng 12 năm 2009 “V/v Ban hành giá đất và bảng giá các loại đất năm 2010 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 499/2010/QĐ-UBND ngày 11 tháng 02 năm 2010 “V/v Ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 1748/2010/QĐ-UBND ngày 11 tháng 06 năm 2010 “V/v sửa đổi, bổ sung khoản 2 điều 17 quy định kèm theo quyết định 499/2010/ QĐ – UBND ngày 11/6/ 2010 ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 3838/2010/QĐ-UBND ngày 22 tháng 12 năm 2010 “V/v Ban hành giá đất và bảng giá các loại đất năm 2011 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.Viện Nghiên cứu Địa chính, Điều tra nghiên cứu xã hội học về chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư (2003). Khái quát về các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng 1.

Một số khái niệm cơ bản liên quan đến giải phóng mặt bằng - Khái niệm về giá đất: Điều 56 Luật đất đai 2003 quy định: “Nhà nước quy định giá các loại đất để tính thuế chuyển quyền sử dụng đất, thu tiền khi giao đất, tính giá trị tài sản khi giao đất, bồi thường thiệt hại về đất khi thu hồi”. Do đó chúng ta có thể hiểu “giá đất” là cầu nối giữa mối quan hệ về đất đai - thị trường - sự quản lý của Nhà nước. Giữa Nhà nước - chủ sở hữu đất và người sử dụng đất - người được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất, không áp dụng giá này cho giao dịch dân sự như chuyển quyền sử dụng đất, thế chấp giá trị quyền sử dụng đất giữa những người được Nhà nước giao đất và cho thuê n 8 đất. Giá bán quyền sử dụng đất được hình thành trong các giao dịch dân sự là do các bên tự thoả thuận và giá này được gọi là “giá đất thực tế” hay “giá đất thị trường” [2].

- Khái niệm về định giá: Là sự ước tính giá trị quyền sở hữu tài sản cụ thể bằng hình thái tiền tệ cho một mục đích đã được xác định. Thông qua các giao dịch, trao đổi giữa các tác nhân bên giao và bên nhận trên thị trường. Định giá là hoạt động chuyên môn vừa mang tính kinh tế - kỹ thuật, tính pháp lý, vừa mang tính xã hội, tính nghệ thuật. Hoạt động định giá hình thành, tồn tại và phát triển gắn với quá trình hình thành, tồn tại và phát triển của thị trường.

Hiện nay, hoạt động định giá tại nhiều nước trên thế giới đã trở thành đối tượng, công cụ cần thiết với hoạt động quản lý của Nhà nước trong việc vận hành nền kinh tế thị trường một loại dịch vụ phổ biến nằm trong sự kiểm soát của Nhà nước. - Khái niệm về bồi thường quyền sử dụng đất và tài sản trên đất: Khoản 6 Điều 4 Luật Đất đai 2003 qui định “Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất”[2] Khái niệm về bồi thường ở Khoản 6 Điều 4 Luật Đất đai 2003 chỉ nói đến bồi thường về đất. Trong khi nghiên cứu vấn đề này, chúng ta còn phải đề cập đến bồi thường về tài sản trên đất[2]. Như vậy, theo nghĩa rộng thì “Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất và tài sản trên đất đối với diện tích đất bị thu hồi và tài sản có trên diện tích đất đó cho người bị thu hồi đất.”[2] - Khái niệm về hỗ trợ quyền sử dụng đất và tài sản trên đất: Khoản 7 Điều 4 Luật Đất đai 2003 qui định “Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới”[2] - Khái niệm về thu hồi đất: Khoản 5 Điều 4 Luật Đất đai 2003 qui định: n 9 ”Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn quản lý theo quy định của Luật này”[2] - Khái niệm về tái định cư: Pháp luật đất đai chưa qui định khái niệm về tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.