Chương 1. Cơ sở lý luận về chính sách thu hút đầu tư và các tiêu chí đánh giá chính sách thu hút đầu tư Chương 2. Thực trạng xây dựng và triển khai chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và chính sách thu hút đầu tư trong nước tại tỉnh Bắc Ninh Chương 3. Các giải pháp hoàn thiện chính sách thu hút đầu tư tại tỉnh Bắc Ninh *** Em xin chân thành cảm ơn anh Đỗ Mạnh Tưởng, Chánh văn phòng Sở cùng chị Minh Huệ, cán bộ phòng Kinh tế đối ngoại cùng toàn thể các anh chị làm việc tại các phòng Kinh tế đối ngoại và phòng Kinh tế Tập thể & Tư nhân trực thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh, các anh chị làm việc tại Ban Quản lý Các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh đã tạo điều kiện và hết sức tận tình giúp đỡ em trong quá trình tìm hiểu, thu thập các tài liệu và giải đáp cho em các thắc mắc nhằm phục vụ cho việc hoàn thiện khóa luận.
Em cũng xin cảm ơn PGS.TS Vũ Thị Kim Oanh, giảng viên bộ môn Đầu tư Quốc tế, Khoa Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế cùng các thầy cô giảng viên các bộ môn vì đã giảng dạy cho em những kiến thức nền tảng cần thiết trong bốn năm học tập tại trường Đại học Ngoại Thương để em có sự chuẩn bị tốt nhất cho quá trình học tập cũng như chuẩn bị cho bài khóa luận tốt nghiệp này. Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn TS. Nguyễn Thị Việt Hoa đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong quá trình thực hiện bài khóa luận của mình. Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng nhưng do bản thân em vẫn còn hạn chế về kiến thức, bài khóa luận này khó tránh khỏi những thiếu sót.
Em mong nhận được những nhận xét và phê bình của các thầy cô để em có thể hoàn thiện tốt hơn kiến thức của mình. Hà Nội, tháng 5 năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TrongHieuKCT 5 CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH THU HÚT ĐẦU TƢ VÀ CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH THU HÚT ĐẦU TƢ 1. Khái quát chung về chính sách thu hút đầu tƣ 1.
Khái niệm chính sách thu hút đầu tư Cho đến nay có rất nhiều tài liệu đề cập đến chính sách thu hút đầu tư tuy nhiên có rất ít tài liệu đề cập đến khái niệm hay đưa ra định nghĩa chính sách thu hút đầu tư. Theo như cách định nghĩa trong Từ điển tiếng Việt, “chính sách” được hiểu là “sách lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra chính sách…”. Như vậy, có thể hiểu chính sách thu hút đầu tư là các kế hoạch, sách lược, biện pháp nhằm thu hút đầu tư, dựa vào tình hình thực tế và đường lối phát triển đề ra của một quốc gia, một địa phương. Theo như cách tiếp cận của OECD, chính sách thu hút đầu tư là một bộ phận của chính sách đầu tư và là một bộ phận trong các chính sách phát triển kinh tế, xã hội của một địa phương, một quốc gia (OECD, 2009).
Chính sách thu hút đầu tư gồm một hệ thống các chính sách, công cụ mà chính phủ nơi nhận đầu tư áp dụng tác động vào hoạt động đầu tư với mục đích thu hút dòng vốn đầu tư trong một thời kỳ nhất định. Từ khái niệm nêu trên, có thể thấy rằng khách thể chịu sự tác động của chính sách thu hút đầu tư là hoạt động đầu tư mà trong đó nhà đầu tư và chính phủ, các cấp quản lý địa phương nơi nhận đầu tư là hai chủ thể có liên quan. Hoạt động đầu tư của nhà đầu tư có đạt hiệu quả hay không; những mục tiêu từ góc độ quản lý của chính phủ có đạt được hay không… phần lớn đều phụ thuộc vào hiệu quả của chính sách thu hút đầu tư từ giai đoạn xây dựng đến triển khai chính sách. Do đó, việc tìm hiểu, nghiên cứu chính sách thu hút đầu tư đối với là hết sức cần thiết và có ý nghĩa to lớn đối với nhà đầu tư cũng như chính phủ, các cấp quản lý địa phương.
Đối với nhà đầu tư Yếu tố đầu tiên mà các nhà đầu tư quan tâm khi quyết định đầu tư vào một quốc gia, một địa phương là khung chính sách điều chỉnh các hoạt động đầu tư, đặc biệt là chính sách thu hút đầu tư. Nghiên cứu, tìm hiểu chính sách thu hút đầu tư sẽ giúp các nhà đầu tư phần nào xác định được mức độ hấp dẫn của các thị LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TrongHieuKCT 6 trường mình gia nhập; nhận ra được những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức khi quyết định đầu tư; từ đó lập các kế hoạch, chiến lược phù hợp và đảm bảo vận hành đạt hiệu quả đầu tư, kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất và giảm thiểu được các rủi ro trong quá trình hoạt động. Chính sách thu hút đầu tư có ảnh hưởng trực tiếp tới việc nhà đầu tư có quyết định đầu tư hay không, đầu tư vào lĩnh vực gì, lựa chọn khu vực đầu tư, vốn và các dự án đầu tư. Ngoài các nguồn lực nội tại của doanh nghiệp thig các động lực, ưu đãi đầu tư cũng như các hạn chế xuất phát từ chính sách thu hút đầu tư sẽ quyết định lớn đến khả năng sinh lợi của các dự án đầu tư, hơn hết là quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp chủ đầu tư.
Do đó, các chủ đầu tư không những cần cân nhắc, xem xét thật cụ thể nội dung các luật, quy định điều chỉnh hoạt động đầu tư hiện hành mà còn cần phải quan sát, theo dõi cũng như dự tính trước những thay đổi có thể trong tương lai về chính sách thu hút đầu tư. Đối với chính phủ, các cấp quản lý địa phương Bên cạnh các chính sách kinh tế, xã hội khác, chính sách thu hút đầu tư đóng vai trò là một trong những công cụ quản lý, điều tiết nền kinh tế của một quốc gia, một địa phương, cụ thể là trong lĩnh vực đầu tư. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, khi hoạt động đầu tư quốc tế là nguồn động lực thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của hầu khắp các quốc gia, xây dựng và triển khai chính sách thu hút đầu tư để tăng tính hấp dẫn của môi trường đầu tư, thu hút nguồn vốn đầu tư cả trong và ngoài nước là một đòi hỏi cấp thiết. Lúc này, chính sách thu hút đầu tư có chức năng không chỉ thúc đẩy, kích thích dòng vốn đầu tư vào địa phương, quốc gia mà còn là công cụ giúp các nhà quản lý điều chỉnh mối quan hệ giữa các nhà đầu tư, các lĩnh vực, khu vực đầu tư phục vụ cho mục tiêu phát triển trong từng giai đoạn lịch sử nhất định.
Nghiên cứu chính sách thu hút đầu tư không chỉ phục vụ cho việc chính phủ điều chỉnh hợp lý và giải quyết các vấn đề trước mắt liên quan đến đầu tư mà còn là cơ sở để chính phủ hoàn thiện các chính sách của mình nhằm hướng tới đầu tư cho sự phát triển bền vững, ổn định trong tương lai. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung chính sách thu hút đầu tư Các nhóm chính sách cơ bản trong chính sách thu hút đầu tư thường được các quốc gia sử dụng bao gồm: Chính sách đảm bảo đầu tư và chính sách khuyến khích/hạn chế đầu tư.1: Các nhóm chính sách trong chính sách thu hút đầu tƣ Chính sách Chính sách đất đai lao động Chính sách Chính sách ưu đãi tài tiền tệ, tỷ chính giá hối đoái Chính sách Chính sách cơ cấu đầu thị trường tư vốn Chính sách Chính Chính sách đảm bảo sách thu môi trường đầu tư hút đầu tư đầu tư Nguồn: Người viết tổng hợp Chính sách đảm bảo đầu tư gồm những quy định cụ thể nhằm đảm bảo quyền sở hữu về tài sản, vốn đầu tư của các nhà đầu tư, đảm bảo đền bù thỏa đáng những thiệt hại về tài sản khi gặp sự cố ngoài ý muốn1, đảm bảo về quyền không bị tước đoạt, quốc hữu hóa hay sung công tài sản của các nhà đầu tư nhằm tạo lòng tin và an tâm trong kinh doanh của nhà đầu tư. Chính sách đảm bảo đầu tư được thể hiện qua nguồn luật, các văn bản, quy định pháp lý của một quốc gia, một địa phương.
Chính sách đảm bảo đầu tư hướng tới mục tiêu tạo sự an tâm cho các nhà đầu tư khi tiến hành hoạt động đầu tư vào địa phương nơi nhận đầu tư, là cơ sở pháp lý cho bảo hộ quyền sở hữu tài sản của các nhà đầu tư. Nhóm chính sách khuyến khích/hạn chế đầu tư bao gồm nhiều chính sách khác nhau: Chính sách cơ cấu đầu tư; chính sách ưu đãi tài chính; chính sách đất đai, chính sách lao động; chính sách tiền tệ, tỷ giá hối đoái; chính sách thị trường 1 Thiệt hại tài sản do những xung đột, khủng bố nội bộ tại địa phương nhận đầu tư hay do những rủi ro về chính trị. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TrongHieuKCT 8 vốn và chính sách về môi trường đầu tư. Nhóm chính sách này có thể được thực hiện bằng các công cụ tài chính hoặc kết hợp với các quy định pháp luật liên quan.
Chính sách cơ cấu đầu tư: Gồm các quy định về khu vực đầu tư và lĩnh vực đầu tư. Với mục tiêu nhằm khuyến khích đầu tư, địa phương thường cho phép đến mức tối đa các nhà đầu tư tự do lựa chọn lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh, được tự do lựa chọn địa điểm đầu tư. Ngược lại, nếu muốn kiểm soát đầu tư, địa phương nơi nhận đầu tư sẽ ban hành các quy định chặt chẽ về điều kiện đầu tư, kinh doanh của các ngành nghề, lĩnh vực, địa bàn được hạn chế hay cấm đầu tư. Các nhà đầu tư chỉ có thể tiến hành hoạt động đầu tư, kinh doanh nếu đáp ứng đủ các điều kiện đưa ra và được sự chấp thuận của chính quyền địa phương.
Chính sách cơ cấu đầu tư được ban hành dựa trên mục tiêu phát triển của từng địa phương, từng quốc gia và được quy định trong các văn bản luật liên quan trực tiếp đến đầu tư. Chính sách ưu đãi tài chính: Gồm các ưu đãi về thuế, khuyến khích, hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp. Chính sách này được thực hiện bằng nhiều công cụ tài chính và chủ yếu hướng tới động lực thúc đẩy, khuyến khích, thu hút đầu tư.