Luận văn thạc sĩ về đánh giá chất lượng nước ngầm tại bãi rác Mễ Trì, Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá chất lượng nước ngầm trong mối quan hệ với bãi rác mễ trì, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyễn Thị Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Chu Văn Ngợi
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoáng vật học và địa hóa học
• Đề tài: Đánh giá chất lượng nước ngầm trong mối quan hệ với bãi rác Mễ Trì
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC BÃI RÁC Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 1.1. Lịch sử chôn lấp rác
• 1.2. Phân bố các khu xử lý chất thải đô thị trên địa bàn Thành phố Hà Nội
• 1.3. Khối lượng và thành phần rác thải
• 1.4. Phân loại bãi chôn lấp chất thải trên địa bàn Hà Nội
• 1.5. Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường địa chất
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ VÙNG NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện địa lý tự nhiên
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Đặc điểm địa hình
• 2.2. Đặc điểm bãi rác Mễ Trì
• 2.2.1. Đặc điểm hình thành bãi rác
• 2.2.2. Đặc điểm địa chất công trình và địa chất thủy văn của bãi rác Mễ Trì
• 2.2.2.1. Đặc điểm địa chất công trình
• 2.2.2.2. Đặc điểm địa chất thủy văn
• 3. CHƯƠNG 3: CỞ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quá trình phân hủy rác thải tại các bãi chôn lấp
• 3.2. Quá trình hình thành nước rác
• 3.3. Cơ chế ô nhiễm môi trường địa chất
• 3.4. Các phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp khảo sát thực địa, lấy mẫu
• 3.4.2. Phương pháp phân tích hóa học
• 3.4.3. Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích và đánh giá tài liệu
• 4. CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NƯỚC NGẦM VÀ ĐỀ XUẤT CÁC PHƯƠNG PHÁP BẢO VỆ
• 4.1. Đánh giá ảnh hưởng của bãi rác đến tầng chứa nước qp
• 4.2. Đánh giá ảnh hưởng của bãi rác đến tầng chứa nước qh
• 4.2.1. Chỉ tiêu vật lý
• 4.2.2. Các hợp chất hữu cơ (Các chỉ tiêu BOD, COD và DO)
• 4.2.3. Các hợp chất Nitơ
• 4.2.4. Các nguyên tố kim loại
• 4.3. Đề xuất các giải pháp bảo vệ nước dưới đất
• Danh sách các tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá chất lượng nước ngầm gần bãi rác Mễ Trì

Đánh giá chất lượng nước ngầm là một vấn đề quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Bãi rác Mễ Trì, một trong những bãi rác lớn tại Hà Nội, đã gây ra nhiều lo ngại về ô nhiễm nước ngầm. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ giữa bãi rác và chất lượng nước ngầm trong khu vực. Việc hiểu rõ tình hình ô nhiễm sẽ giúp đề xuất các biện pháp bảo vệ hiệu quả hơn.

1.1. Tình hình ô nhiễm nước ngầm tại bãi rác Mễ Trì

Bãi rác Mễ Trì đã hoạt động từ năm 1992 đến 1997, trong thời gian này, lượng rác thải lớn đã được chôn lấp mà không có biện pháp bảo vệ môi trường. Điều này đã dẫn đến sự ô nhiễm nghiêm trọng của nước ngầm, với nhiều chỉ tiêu vượt quá giới hạn cho phép. Các hợp chất hữu cơ, kim loại nặng và các chỉ tiêu vật lý như pH, BOD, COD đều cho thấy sự suy giảm chất lượng nước ngầm.

1.2. Nguyên nhân ô nhiễm nước ngầm gần bãi rác

Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm nước ngầm gần bãi rác Mễ Trì bao gồm sự phân hủy của rác thải, sự thẩm thấu của nước rác vào tầng chứa nước và hoạt động khai thác nước ngầm không kiểm soát. Các hợp chất độc hại từ rác thải đã xâm nhập vào nguồn nước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân trong khu vực.

II. Phân tích chất lượng nước ngầm tại khu vực bãi rác Mễ Trì

Phân tích chất lượng nước ngầm là bước quan trọng để đánh giá mức độ ô nhiễm. Nghiên cứu đã tiến hành lấy mẫu nước tại nhiều điểm khác nhau quanh bãi rác Mễ Trì. Kết quả cho thấy sự biến động lớn về chất lượng nước, với nhiều chỉ tiêu vượt ngưỡng cho phép. Việc phân tích này không chỉ giúp xác định mức độ ô nhiễm mà còn chỉ ra các nguồn ô nhiễm chính.

2.1. Các chỉ tiêu chất lượng nước ngầm

Các chỉ tiêu chất lượng nước ngầm được phân tích bao gồm pH, độ dẫn điện, nồng độ BOD, COD, và các kim loại nặng như As, Pb, và Hg. Kết quả cho thấy nồng độ của các chỉ tiêu này tại nhiều điểm lấy mẫu đều vượt quá giới hạn cho phép, cho thấy tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

2.2. So sánh chất lượng nước ngầm giữa các điểm khảo sát

Kết quả khảo sát cho thấy sự khác biệt rõ rệt về chất lượng nước ngầm giữa các điểm lấy mẫu. Một số điểm gần bãi rác có nồng độ ô nhiễm cao hơn hẳn so với các điểm xa hơn. Điều này cho thấy ảnh hưởng trực tiếp của bãi rác đến chất lượng nước ngầm trong khu vực.

III. Phương pháp nghiên cứu đánh giá chất lượng nước ngầm

Để đánh giá chất lượng nước ngầm, nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm khảo sát thực địa, lấy mẫu nước và phân tích hóa học. Các phương pháp này giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về tình trạng ô nhiễm và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nước.

3.1. Phương pháp khảo sát thực địa

Khảo sát thực địa được thực hiện để xác định vị trí lấy mẫu và điều kiện địa chất tại khu vực bãi rác Mễ Trì. Việc này giúp hiểu rõ hơn về cấu trúc địa chất và các yếu tố ảnh hưởng đến sự di chuyển của nước ngầm.

3.2. Phương pháp phân tích hóa học

Phân tích hóa học được thực hiện tại các phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn để xác định nồng độ các chất ô nhiễm trong mẫu nước. Kết quả phân tích cung cấp thông tin quan trọng về mức độ ô nhiễm và các hợp chất độc hại có trong nước ngầm.

IV. Đề xuất biện pháp cải thiện chất lượng nước ngầm

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số biện pháp cải thiện chất lượng nước ngầm đã được đề xuất. Những biện pháp này nhằm giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ nguồn nước ngầm cho cộng đồng. Việc thực hiện các biện pháp này là cần thiết để đảm bảo an toàn cho sức khỏe người dân.

4.1. Biện pháp bảo vệ nguồn nước ngầm

Các biện pháp bảo vệ nguồn nước ngầm bao gồm việc kiểm soát hoạt động khai thác nước, xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước rác, và tăng cường công tác quản lý môi trường tại khu vực bãi rác Mễ Trì. Những biện pháp này sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ nguồn nước ngầm.

4.2. Tăng cường công tác quản lý môi trường

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc quản lý và giám sát hoạt động tại bãi rác Mễ Trì. Việc này bao gồm việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

V. Kết luận về chất lượng nước ngầm gần bãi rác Mễ Trì

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy chất lượng nước ngầm gần bãi rác Mễ Trì đang ở mức báo động. Sự ô nhiễm từ bãi rác đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân. Cần có các biện pháp khẩn cấp để bảo vệ nguồn nước và sức khỏe cộng đồng.

5.1. Tương lai của chất lượng nước ngầm

Nếu không có các biện pháp bảo vệ kịp thời, chất lượng nước ngầm sẽ tiếp tục suy giảm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho môi trường.

5.2. Khuyến nghị cho các nghiên cứu tiếp theo

Cần thực hiện các nghiên cứu tiếp theo để theo dõi tình trạng ô nhiễm nước ngầm và đánh giá hiệu quả của các biện pháp bảo vệ đã được đề xuất. Việc này sẽ giúp có cái nhìn tổng quan hơn về tình hình ô nhiễm và đưa ra các giải pháp phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chất lượng nước ngầm tại khu vực bãi rác Mễ Trì, huyện Từ Liêm, Hà Nội, đã và đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng do hoạt động chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh trong quá khứ. Bãi rác Mễ Trì có diện tích 8,03 ha, hoạt động từ năm 1992 đến 1997, với dung tích chứa khoảng 2.000.000 m³ rác thải hỗn hợp, trong đó 57% là chất thải hữu cơ. Mỗi ngày bãi tiếp nhận gần 1.500 m³ chất thải, bao gồm lá cây, vỏ hoa quả, phân xúc vật, bùn rác và phế thải xây dựng. Sau khi đóng cửa, bãi rác vẫn tiếp tục phân hủy, phát sinh nước rác và khí độc, gây ô nhiễm nguồn nước ngầm xung quanh.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của bãi rác Mễ Trì đến chất lượng nước ngầm các tầng chứa nước Holocen (qh) và Pleistocen (qp), làm rõ dạng tồn tại và cơ chế di chuyển của các nguyên tố ô nhiễm, từ đó đề xuất các giải pháp bảo vệ nguồn nước ngầm hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại khu vực bãi rác Mễ Trì và vùng lân cận, với dữ liệu thu thập từ các lỗ khoan nước ngầm trong giai đoạn 2002-2013. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ nguồn nước sinh hoạt cho cộng đồng dân cư, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức và quản lý môi trường đô thị tại Hà Nội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về quá trình phân hủy rác thải và cơ chế ô nhiễm môi trường địa chất, bao gồm:

• Quá trình phân hủy rác thải tại bãi chôn lấp: Gồm ba giai đoạn chính là giai đoạn oxy hóa (tạo axit), giai đoạn tạo khí mêtan và giai đoạn ổn định. Mỗi giai đoạn có đặc trưng hóa học và sinh học riêng, ảnh hưởng đến thành phần nước rác và mức độ ô nhiễm.
• Cơ chế hình thành nước rác: Nước rác hình thành từ nước có sẵn trong rác, nước mưa thấm vào, nước ngầm dâng lên và nước chảy qua bãi rác. Nước rác chứa các hợp chất hữu cơ, kim loại nặng và vi sinh vật gây bệnh.
• Cơ chế ô nhiễm môi trường địa chất: Ô nhiễm lan truyền qua các con đường như thấm theo định luật Darcy, khuếch tán theo định luật Fick, hấp phụ trên hạt đất và phân tán do dòng thấm không đồng nhất.

Các khái niệm chính bao gồm: nước rác, tầng chứa nước Holocen (qh), tầng chứa nước Pleistocen (qp), chỉ tiêu BOD, COD, NH4+, kim loại nặng (As, Pb, Zn, Cd), và các chỉ tiêu chất lượng nước theo QCVN 09:2008/BTNMT.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu được thu thập từ các lỗ khoan nước ngầm tại khu vực bãi rác Mễ Trì và vùng lân cận, gồm các mẫu nước ngầm lấy vào mùa mưa và mùa khô năm 2013, cùng số liệu quan trắc từ năm 2002 đến 2013.
• Phương pháp khảo sát thực địa: Lập tuyến lấy mẫu theo hướng dòng chảy từ bãi rác đến nhà máy nước Hạ Đình, đo đạc các chỉ tiêu vật lý, hóa học và vi sinh của nước ngầm.
• Phương pháp phân tích hóa học: Sử dụng phương pháp hấp thụ nguyên tử (AAS) để xác định hàm lượng các kim loại nặng trong mẫu nước, cùng các phương pháp phân tích hóa học tiêu chuẩn để đo các chỉ tiêu BOD, COD, NH4+, NO2-, NO3-.
• Phương pháp thống kê và xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm Excel để tổng hợp, phân tích, tính toán các thông số đặc trưng, so sánh với tiêu chuẩn QCVN 09:2008/BTNMT, và biểu diễn kết quả bằng đồ thị, biểu đồ nhằm đánh giá mức độ ô nhiễm và xu hướng biến đổi theo thời gian.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm ít nhất 5 điểm lấy mẫu nước ngầm với độ sâu từ 32 đến 40 m, được chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích nhằm phản ánh chính xác ảnh hưởng của bãi rác đến các tầng chứa nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng đến tầng chứa nước Holocen (qh): Hàm lượng NH4+ tại các lỗ khoan tầng qh quanh bãi rác Mễ Trì dao động từ vài mg/l đến hàng chục mg/l, vượt xa giới hạn cho phép 0,01 mg/l theo QCVN 09:2008/BTNMT. Ví dụ, tại lỗ khoan LK4, hàm lượng NH4+ ghi nhận lên đến 90 mg/l, cao hơn tầng qp gần đó. Các chỉ tiêu BOD và COD cũng vượt mức tiêu chuẩn, với BOD5 lên đến 4000 mg/l trong giai đoạn tạo axit, cho thấy mức độ ô nhiễm hữu cơ rất nghiêm trọng.

2. Ảnh hưởng đến tầng chứa nước Pleistocen (qp): Tầng cách nước bằng lớp sét dẻo dày khoảng 8,3 m tại bãi rác Mễ Trì có khả năng chống thấm tốt, ngăn chặn ô nhiễm trực tiếp xuống tầng qp trong phạm vi bãi rác. Tuy nhiên, ngoài phạm vi bãi rác, lớp sét này bị gián đoạn, dẫn đến khả năng nước rác xâm nhập tầng qp. Dữ liệu quan trắc cho thấy hàm lượng NH4+ tại tầng qp cũng vượt mức cho phép, dao động từ 10 đến 30 mg/l, chứng tỏ ô nhiễm đã lan rộng.

3. Sự biến đổi theo thời gian: Đồ thị biến đổi hàm lượng NH4+ tại các lỗ khoan LK59A, LK59B, LK25A, LK25B trong giai đoạn 2002-2013 cho thấy xu hướng tăng nhẹ hoặc duy trì ở mức cao, phản ánh sự tồn tại lâu dài của ô nhiễm. Các chỉ tiêu kim loại nặng như As, Pb, Zn cũng vượt giới hạn cho phép, với As lên đến 0,05 mg/l (giới hạn 0,01 mg/l), Pb lên đến 0,03 mg/l (giới hạn 0,01 mg/l).

4. Chất lượng nước sinh hoạt tại khu vực lân cận: Nước ngầm tại các hộ dân ven bãi rác có màu vàng, mùi tanh, không đạt tiêu chuẩn sử dụng. Một số hộ vẫn sử dụng nước này cho sinh hoạt, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ô nhiễm nước ngầm là do bãi rác Mễ Trì được xây dựng và vận hành theo phương pháp chôn lấp không hợp vệ sinh, không có lớp chống thấm đáy, không thu gom và xử lý nước rác, dẫn đến nước rác thấm trực tiếp vào tầng chứa nước qh. Lớp sét chắn nước tại bãi rác tuy có tác dụng ngăn chặn ô nhiễm xuống tầng qp trong phạm vi bãi, nhưng sự gián đoạn lớp sét ngoài phạm vi bãi rác tạo điều kiện cho ô nhiễm lan rộng.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại các bãi rác cũ ở Hà Nội và các thành phố khác, mức độ ô nhiễm hữu cơ và kim loại nặng tại Mễ Trì tương đối cao, đặc biệt là hàm lượng NH4+ và As. Điều này phản ánh sự phân hủy rác thải hỗn hợp kéo dài và sự tích tụ các chất độc hại trong nước ngầm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ biến đổi hàm lượng NH4+, BOD, COD theo thời gian tại các điểm quan trắc, cùng bảng so sánh các chỉ tiêu với tiêu chuẩn QCVN 09:2008/BTNMT để minh họa mức độ ô nhiễm và xu hướng thay đổi.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý và xử lý nước rác tại các bãi chôn lấp cũ, đồng thời cảnh báo nguy cơ ô nhiễm lâu dài đối với nguồn nước sinh hoạt nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thi công hệ thống thu gom và xử lý nước rác: Lắp đặt hệ thống thu gom nước rác tại bãi rác Mễ Trì để ngăn chặn nước rác thấm xuống tầng chứa nước, giảm thiểu ô nhiễm hữu cơ và kim loại nặng. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, do Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Công ty Môi trường đô thị Hà Nội.

2. Xây dựng tường chắn chống thấm: Thiết kế và thi công tường chắn thẳng đứng bằng vật liệu chống thấm quanh bãi rác để ngăn chặn sự lan truyền ô nhiễm ra khu vực xung quanh. Mục tiêu giảm hàm lượng NH4+ và kim loại nặng trong nước ngầm xuống dưới giới hạn cho phép trong 5 năm.

3. Giám sát chất lượng nước ngầm định kỳ: Thiết lập mạng lưới quan trắc nước ngầm tại các điểm xung quanh bãi rác và khu dân cư lân cận, lấy mẫu và phân tích định kỳ 6 tháng/lần để theo dõi hiệu quả các biện pháp xử lý và cảnh báo sớm ô nhiễm.

4. Tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình giáo dục, tuyên truyền về tác hại của ô nhiễm nước ngầm và cách phòng tránh, khuyến cáo người dân không sử dụng nước ngầm chưa qua xử lý cho sinh hoạt. Chủ thể thực hiện là các cơ quan quản lý địa phương và tổ chức xã hội trong vòng 1 năm.

5. Khuyến khích sử dụng công nghệ xử lý rác thải hiện đại: Đẩy mạnh áp dụng công nghệ xử lý rác thải sinh hoạt thân thiện môi trường tại các khu xử lý tập trung như Nam Sơn, hạn chế hình thành các bãi rác không hợp vệ sinh mới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý môi trường đô thị: Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND các quận huyện có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách quản lý, quy hoạch và xử lý ô nhiễm nước ngầm do bãi rác gây ra.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành địa chất, môi trường: Luận văn cung cấp cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và dữ liệu thực tiễn quý giá về tác động của bãi rác đến môi trường địa chất, phục vụ cho các nghiên cứu chuyên sâu và học thuật.

3. Doanh nghiệp xử lý chất thải và công nghệ môi trường: Các công ty môi trường có thể tham khảo để thiết kế các giải pháp kỹ thuật thu gom, xử lý nước rác và cải tạo môi trường bãi rác cũ.

4. Cộng đồng dân cư vùng ven bãi rác: Người dân có thể hiểu rõ hơn về mức độ ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt, từ đó có biện pháp bảo vệ sức khỏe và phối hợp với chính quyền trong công tác bảo vệ môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Bãi rác Mễ Trì đã đóng cửa từ khi nào?
   Bãi rác Mễ Trì hoạt động từ năm 1992 đến cuối năm 1997 và chính thức đóng cửa vào năm 1998 sau khi hoàn thành công tác đóng bãi.

2. Nước ngầm tại khu vực bãi rác có bị ô nhiễm không?
   Có, nước ngầm tầng Holocen và Pleistocen quanh bãi rác Mễ Trì bị ô nhiễm hữu cơ và kim loại nặng vượt mức tiêu chuẩn cho phép, đặc biệt là hàm lượng NH4+, As và Pb.

3. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm nước ngầm là gì?
   Nguyên nhân chính là do nước rác thấm trực tiếp từ bãi rác không có lớp chống thấm, không thu gom xử lý nước rác, cùng với sự gián đoạn lớp sét chắn nước ngoài phạm vi bãi rác.

4. Có giải pháp nào để giảm thiểu ô nhiễm nước ngầm?
   Có thể thi công hệ thống thu gom và xử lý nước rác, xây dựng tường chắn chống thấm, giám sát chất lượng nước ngầm định kỳ và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.

5. Nước ngầm ô nhiễm có ảnh hưởng đến sức khỏe người dân không?
   Có, nước ngầm chứa các chất ô nhiễm hữu cơ, kim loại nặng và vi sinh vật gây bệnh có thể gây ra các bệnh về đường tiêu hóa, da liễu và các vấn đề sức khỏe khác nếu sử dụng trực tiếp mà không qua xử lý.

Kết luận

• Bãi rác Mễ Trì đã gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước ngầm tầng Holocen và có khả năng ảnh hưởng đến tầng Pleistocen do sự gián đoạn lớp sét chắn nước.
• Hàm lượng NH4+, BOD, COD và các kim loại nặng như As, Pb vượt mức tiêu chuẩn cho phép, gây nguy cơ ô nhiễm lâu dài.
• Quá trình phân hủy rác thải kéo dài trong nhiều năm tạo ra nước rác và khí độc, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường địa chất và sức khỏe cộng đồng.
• Cần triển khai các giải pháp kỹ thuật như thu gom xử lý nước rác, xây dựng tường chắn chống thấm và giám sát chất lượng nước ngầm thường xuyên.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện hệ thống xử lý nước rác trong vòng 1-2 năm, đồng thời tăng cường tuyên truyền và quản lý môi trường tại khu vực.

Luận văn mong muốn đóng góp vào công tác bảo vệ nguồn nước ngầm tại Hà Nội, kêu gọi các cơ quan chức năng và cộng đồng cùng chung tay hành động để bảo vệ môi trường sống bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC BÃI RÁC Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI 1. Lịch sử chôn lấp rác Việc xây dựng và phát triển các bãi chôn lấp rác thải ở thành phố Hà Nội theo kỹ thuật- công nghệ xử lý chôn lấp có thể chia thành 3 thời kì như sau: 1. Thời kì trước năm 1990 Thời kì này có đặc điểm là rác thải không nhiều, công nghệ chưa phát triển, rác thải tập trung thành các bãi nhỏ nằm rải rác trên khắp địa bản thành phố. Bãi rác lớn nhất trong thời kì này là bãi rác Tam Hiệp ở xã Tam Hiệp huyện Thanh trì bên cạnh nghĩa trang Văn Điển.

Rác được đổ trên một khu đất bằng tự nhiên. Sau thời gian dài vận hành, bãi rác cao như một ngọn đồi, không thể tiếp tục vận hành nên buộc phải dừng. Không có một giải pháp bảo vệ môi trường nào được thực hiện ở đây. Thời kì 1990-2000 Thời kì 1990-2000, kinh tế nước ta nói chung và Hà Nội nói riêng đã có những bước tiến đáng kể sau thời gian thực hiện chính sách đổi mới, mở cửa.

Cùng với sự phát triển ấy mà rác thải tăng lên mạnh mẽ, công tác chôn lấp và áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường được chú ý đúng mức. Các bãi chôn lấp rác trong thời kì này là Thành Công, Mễ trì, Tây Mỗ, Lâm Du, Kiêu Kỵ… - Bãi rác Thành Công: thời gian hoạt động từ năm 1986 đến năm 1990, sử dụng các hố trũng và ao để chôn lấp. - Bãi rác Tam Hiệp: thời gian hoạt động từ năm 1990 đến năm 1992, có diện tích 3,5 ha, sử dụng các hố đấu khai thác đất làm gạch để chôn lấp. - Bãi rác Mễ Trì: thời gian hoạt động từ năm 1992 đến năm 1997, có diện tích 8,03 ha (dung tích ước lượng khoảng 2.000 m3) sử dụng các hố đấu và ao để chôn lấp.

Nguyễn Thị Hương 9 Khoáng vật học và Địa hóa học TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trường ĐHKHTN-ĐHQGHN - Bãi rác Tây Mỗ: thời gian hoạt động từ tháng 8/1997 đến tháng 12/1999, có diện tích 5 ha, (dung tích ước lượng khoảng 636.639 m3), sử dụng ao cá và các hố đấu để chôn lấp. - Riêng bãi Lâm Du có diện tích 22,5 ha được hình thành từ tháng 6/1996 có dung tích ước lượng khoảng 1.000 m3 - Đặc điểm chung của các bãi chôn lấp rác trong thời kì này là tận dụng các chỗ trũng, ao như bãi rác Thành Công, Lâm Du; các nơi đào sâu để làm gạch ngói như bãi rác Tây Mỗ, Kiêu Kỵ; hoặc đào hố sâu để chôn lấp như bãi rác Mễ Trì. Đáy các bãi rác không được áp dụng một biện pháp bảo vệ môi trường nào như trải các lớp chống thấm, thu gom xử lý nước rác…Biện pháp bảo vệ môi trường duy nhất được áp dụng là sau khi lấp đầy rác thải được phủ đất và trồng cây xanh bên trên. Điển hình như bãi rác Mễ Trì, hiện nay cây xanh đã phủ kín, khó mà nhận biết dưới đó là rác thải bằng mắt thường.

Các biện pháp bảo vệ môi trường ở các bãi rác trong thời kì 1990-2000, tuy cũng đã được hực hiện, song chưa đủ, vẫn có thể xếp các bãi chôn lấp rác trong thời kì này vào loại không hợp vệ sinh. Thời kì sau 2000 Các bãi rác chôn lấp thời kì 1990-2000 kể trên đều không hợp vệ sinh, một mặt do sự kiến nghị của nhân dân, nhất là xung quanh khu vực đổ rác, mặt khác do sự tiến bộ của khoa học công nghệ, được sự giúp đỡ của các nước và Tổ chức Thế giới bắt buộc Cơ quan bảo vệ môi trường và UBND thành phố Hà Nội lập quy hoạch và áp dụng các công nghệ tiên tiến nhằm phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm môi trường, trong đó có môi trường địa chất trong khu vực, kể cả áp dụng các biện pháp Địa kỹ thuật môi trường. Ngoài ra còn cho triển khai hàng loạt các dự án xử lý, chế biến rác thải như ở Tam Hiệp, Cầu Diễn, Tây Mỗ. Bãi chôn lấp rác điển hình trong thời kì này là Khu liên hợp xử lý chất thải rắn tại Nam Sơn thuộc huyện Sóc Sơn được xây dựng và vận hành từ đầu những năm 2000.

Nguyễn Thị Hương 10 Khoáng vật học và Địa hóa học TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trường ĐHKHTN-ĐHQGHN 1.2 Phân bố các khu xử lý chất thải đô thị trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Trên cơ sở nghiên cứu đề xuất của Tổ công tác liên ngành và các tổ chức quốc tế, thành phố Hà nội đã quy hoạch Hệ thống bãi chôn lấp và xử lý chất thải rắn đô thị cho đến năm 2020 như sau: - Khu vực xử lý Chất thải đô thị hợp vệ sinh cho toàn thành phố (bao gồm cả Chất thải rắn sinh hoạt, Chất thải công nghiệp): Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn – Sóc Sơn Hà Nội rộng 83,6 ha, tổng năng lực chôn lấp hợp vệ sinh là 13.680 tấn chất thải. - Xử lý chất thải y tế tập trung: Xí nghiệp xử lý rác thải Y Tế Tây Mỗ huyện Từ Liêm Hà Nội, công suất 3,2 tấn/ngày. - Xử lý rác thải thành phân hữu cơ: Nhà máy chế biến phân hữu cơ Cầu Diễn, huyện Từ Liêm Hà nội với công suất 50.000 tấn rác thải/năm sản xuất ra 13.260 tấn phân hữu cơ/năm.

Diện tích 8 ha. - Bãi chôn lấp rác thải xây dựng : tại xã Lâm Du, huyện Gia Lâm, diện tích 22 ha, công suất 200.000 tấn rác thải xây dựng/năm. - Nhà máy xử lý chất thải công nghiệp và chất thải nguy hại nằm trong Khu liên hợp Nam Sơn: diện tích 5,15 ha (gồm 01 lò đốt chất thải công nghiệp 2,8 tấn/ngày và các khu lưu giữ hợp vệ sinh, Khu chôn lấp an toàn và khu xử lý trung gian). - Nhà máy xử lý rác thải Thanh Trì (cho khu vực huyện Thanh Trì): đặt tại xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì.

Công nghệ thu hồi năng lượng và phân vi sinh, diện tích 12 ha, công suất xử lý 300 tấn rác/ngày. - Bãi chôn lấp và xử lý rác thải sinh hoạt Kiêu Kỵ (cho khu vực huyện Gia Lâm), đặt tại xã Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, diện tích 14 ha (chia 2 giai đoạn). - Bãi chôn lấp và xử lý rác thải sinh hoạt Đông Anh (cho khu vực huyện Đông Anh) đặt tại xã Việt Hùng huyện Đông Anh, diện tích 8,84ha. Nguyễn Thị Hương 11 Khoáng vật học và Địa hóa học TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trường ĐHKHTN-ĐHQGHN - Các Huyện Từ Liêm, Sóc Sơn sử dụng chung các bãi chôn lấp đã có tại địa phương, không mở bãi riêng cho khu vực này.

- Hai bãi chôn lấp không hợp vệ sinh đã đóng là: Bãi rác Mễ Trì (đóng bãi vào cuối năm 1997) và Bãi rác Tây Mỗ (đóng bãi tháng 12 năm 1999) ( Xem sơ đồ vị trí các Khu xử lý chất thải của Hà Nội, Hình 1.1) Nguyễn Thị Hương 12 Khoáng vật học và Địa hóa học TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trường ĐHKHTN-ĐHQGHN Th ¸ i Ng u y ª n 0 kilometres 1 2 59 Òi Gß G¹o L­¬ng CÇu V©y Nói Q u¸n Héi Xãm §×nh Mai Thanh S¬n Gèc Th«ng §a Héi §ång Mai 35 100 XN. ChÌ Hîp Lùc CÇu ChiÒn Xãm Chïa g Phóc Xu©n T iªn Chu Xãm L­¬ng La L¨ng CÇu B·i 239 Lµng Cµn 28 V­ên Tru Khoanh §×nh ¤ng TuÇn §×nh Tr¹ §« T©n Nam Lý Th× 17 B ¾c S¬ n 12 Lai S¬n Nói Vµnh S. CÇ u 33 Ba Hµng 9 km Nói Mã Hßa B×nh Má than bïn cao lanh 322 Xu©n B¶ng Xãm ©P Qu¶ng Má vµng C¶nh Tay L¹c Phó Xu©n Tr¹i Rõng Phó L©u 63 Xu©n B¶ng D­íi §×nh S¬n Néi B×nh Hoµ B×nh T h«ng An B·i B»ng §«ng H¹ §ß V¸t 152 §ång B¾c 327 Th©m Hiªn An L¹c Léc La S¬n Phóc Hµo 352 CËm Nói Dän 114 Phó §×nh Buém 21 Liªn Tru n g Gi· Hå Hoa S¬n §iÒn Minh 13 Phó Léc T ©n Léc Gß Sµnh B ¾ c Gi a n g Na m S ¬n ga T rung Gi· Phè 6 T©n Phóc Phong Mü Hµm Lîn §ång Thè NØ H ån g Kú Thèng NhÊt Hoa S¬n 217 Thanh Hoa Yªn 303 Thæ S¬n Cµ Phª Xãm §«ng N­¬ng 82 Ch©n Chim Cöa Rõng Ngßi T©n Yªn Xãm Néi ThÞ 431 Xu©n Cèc Trung Kiªn L­¬ng S¬n Xãm Tr¹i Ban TiÖn T©n T hµnh Ng« 100 XN.143 §¹o 56 Kim S¬n Ninh xãm §o T ©n H­ ng §åi B«ng LiÖt 6 H­¬ng Ninh «n T h¸i Ninh §ång B«ng s gC Ç M in h TrÝ Gß Sãi Khu ®iÒu trÞ phong Thanh Hµ Hµ V Ünh Phóc Giãng XN.148 TiÕn Léc 303 su èi 133 Thanh 16 Nói §Òn Quang T h¸i Lai VÜnh Hµ Thanh Tr × 18 10 Cèng §¸ Phó Ninh Xu©n Tµng HiÖu Ch©n Min h P hó Tinh Gß G¹o Vai Cµy Xu©n LËp B·i Trªn 15 Thanh L¹i 5 B·i 4 B·i Míi Phï Li nh ThuyÒn Yªn Tµng §«ng O 3 11 Vô B¶n Xu©n Phó NghÜa §ång Êp B¾c P hó IV.b Thanh S¬n Hå §¹c §øc Tr Ý Vu«ng Trai T¸o 123 Xãm B·i Ngoµi DAHATSU Dâm Chïa 9 Kim Phó Phè Lµng Míi T©n Minh Phó ThÞnh M· Thanh Tr Ý Hå §ång Ch¾n §¹o §øc VÖ Linh Phó Tµng §ång SS21 NM.g¹ch Xu©n Hßa Gèc Th«ng C­êng §¶ng M· Chî Xãm §×nh Gß Voi 10 s ã c s¬ n B¾cVäng Phó H÷u Thanh §iÒm Xu©n Dôc Phó H¹ 92 SS81 Xãm Chïa §«ng Ngäc CÇu Hå 9 34 Th¾ng TrÝ M· §øc Th¾ng BV. Phong M«n §×nh Hå §ång §¾p CÇu Bäc Quan §Êt §á §×nh 5 Qu¶ng Gi÷a §«ng Ngµn Ninh C©y T¸o (Q u¶ng Sãc S¬n Lan Chïa Ninh) Lß Xãm G iÕng T¨ng Long CÇu Ng¨m xãm Gi÷a T © n D ©n Th¾ng H÷u Tr ung Ninh S¬n xãm §×nh ChiÕn Th¾ng §ång Doi 9 Cµ Phª 5 Ninh KiÒu NÊu §ång Rua giang Xu©n Long T©n L­¬ng xãm Tr ¹i 121 Héi D­îc T h­îng 19 lµng §an xãm Chiªng 22 Tr­êng CNKT MiÕu Thê L­¬ng Hi Ò n Ni nh Vi Öt Lo ng An Trung Ch©u IV.a HiÒn L­¬ng Th¸i §­êng §ång Lai §an T¶o Yªn Sµo 20 12 T µi BV.

Sãc S¬n L­¬ng Phó §«ng Ninh CÇm Lai Néi LÔ T­ LËp C¸ch Tiªn T¶o §oµi 15 T©n An 11 M«n Tù 11 §×nh §ång §¹i T¶o Xu©n A p Xu©n B¸ch §«ng T rÇm §iÒn Thanh §ång Mèc IV.