MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đăng ký giao dịch bảo đảm hiện nay ở Việt Nam đem lại rất nhiều lợi ích trong hoạt động đời sống kinh tế, đây là cơ sở trong việc công khai cũng nhƣ minh bạch các giao dịch đảm bảo. Đồng thời là cơ sở để các nhà đầu tƣ, các tổ chức tín dụng có nguồn thông tin để tra cứu tài sản đảm bảo trong quá trình đầu tƣ vốn. Tuy nhiên xét về bản chất thì việc đăng ký giao dịch, hợp đồng nhƣ ở Việt Nam hiện nay là không đúng mà bản chất phải là đăng ký quyền.
Sự hiểu sai bản chất này nguyên do từ việc tiếp cận vật quyền bảo đảm từ giác độ hợp đồng (trái vụ) mà vẫn chƣa xây dựng đƣợc khái niệm Vật quyền. Việc đƣa khái niệm vật quyền cũng nhƣ vật quyền bảo đảm là cơ sở cho phép chủ thể có quyền không chỉ nắm giữ mà còn áp đặt các quyền của mình lên vật mà không cần có sự đồng ý của chủ thể khác. Đây là sự vƣợt trội rõ ràng giữa Vật quyền và Trái quyền, tuy nhiên sự vƣợt trội này không phải dễ dàng mà có bởi nó phải đáp ứng các điều kiện chặt chẽ liên quan đến việc xác lập quyền. Trong đó điều kiện hiện hữu của nó phải đƣợc toàn bộ xã hội biết đến và thừa nhận một cách rõ ràng, chính xác, vì vậy việc xây dựng một hệ thống đăng ký vật quyền bảo đảm là quan trọng.
Đây là hệ thống mà bất kỳ ai trong xã hội cũng có thể tiếp cận và tra cứu tất các thông tin về vật quyền bảo đảm và một khi vật quyền bảo đảm đã đƣợc đăng ký thì nó đã đƣợc thừa nhận và không thể suy đoán đảo ngƣợc. Chính vì vậy việc đăng ký vật quyền bảo đảm là yếu tố quan trọng trong việc xác lập vật quyền bảo đảm của chủ thể có quyền, do đó em xin chọn đề tài “ Đăng ký vật quyền bảo đảm” là đề tài cho luận văn của mình. Mục tiêu nghiên cứu. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mục tiêu tổng quát: Làm rõ những vấn đề lý luận về vật quyền bảo đảm và đăng ký vật quyền bảo đảm.
Trên cơ sở lý luận chỉ ra những điểm bất cấp trong quy định đăng ký giao dịch đảm bảo trong pháp luật hiện hành, đồng thời đƣa ra mô hình đăng ký vật quyền bảo đảm phù hợp với tình hình Việt Nam hiện nay. Mục tiêu cụ thể: Để đạt đƣợc mục đích nghiên cứu trên, nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra là: - Làm rõ những vấn đề lý luận về vật quyền bảo đảm - Phân tích quyền ƣu tiên của chủ thể có vật quyền bảo đảm - Phân tích quyền theo đuổi của thể có vật quyền bảo đảm - Phân tích quyền đối kháng với ngƣời thứ ba - Phân tích vai trò, ý nghĩa của việc đăng ký vật quyền bảo đảm - Phân tích các mô hình đăng ký vật quyền bảo đảm cũng nhƣ các ƣu điểm của các mô hình đó - Chỉ ra những điểm còn bất cập trong quy định của pháp luật Việt Nam trong quy định đăng ký giao dịch đảm bảo. - Đƣa ra những mô hình đăng ký vật quyền bảo đảm phù hợp với thực tế Việt Nam hiện nay. Tính mới và đóng góp của đề tài.
Khái niệm vật quyền bảo đảm không phải là mới trong pháp luật dân sự Việt Nam, tuy nhiên dƣờng nhƣ các nhà làm luật trƣớc đây đã tiếp cận tài sản dƣới góc độ trái quyền. Chính vì vậy nó không đủ cơ sở trong việc đáp ứng các nhu cầu hiện tại của đời sống hiện tại. Việc nghiên cứu vật quyền bảo đảm và đăng ký vật quyền bảo đảm là cơ sở cho việc tìm hiểu cũng nhƣ áp dụng trong thực tiễn là điều vô cùng quan trọng. Do đó việc phân tích và tìm hiểu các mối 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quan hệ pháp lý trong đăng ký vật quyền bảo đảm là cơ sở để chỉ rõ sự bất cấp trong pháp luật về đăng ký giao dịch đảm bảo của Việt Nam đồng thời đƣa ra những giải pháp nhằm tăng cƣờng hiệu quả của hoạt động này cũng nhƣ đáp ứng các yêu cầu trong thực tiễn đặt ra.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Đăng ký vật quyền bảo đảm Phạm vi nghiên cứu: Bản chất, mục đích, ý nghĩa của đăng ký vật quyền bảo đảm đối với biện pháp thế chấp. Tổng quan tài liệu: - Các quy định về vật quyền bảo đảm của một số nƣớc trên thế giới và hệ thống đăng ký vật quyền bảo đảm. - Các tài liệu, bài giảng về vật quyền bảm đảm và đăng ký vật quyền bảo đảm của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. - Một số học thuyết pháp lý về vật quyền bảo đảm và các hệ thống đăng ký vật quyền bảo đảm trên thế giới.
- Các quy định về vật quyền bảo đảm trong luật La Mã 6. Nội dung, địa điểm và phương pháp nghiên cứu Nội dung nghiên cứu Các vấn đề lý luận về vật quyền và đăng ký vật quyền bảo đảm của một số nƣớc trên thế giới. Phương pháp nghiên cứu Đề tài đƣợc thực hiện trên cơ sở phƣơng pháp luận của Chủ nghĩa Mác- Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc ta về 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhà nƣớc và Pháp luật về đăng ký vật quyền bảo đảm. Việc nghiên cứu đƣợc thực hiện từ góc độ lý luận chung về vật quyền bảo đảm và đăng ký vật quyền bảo đảm.
Các phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể đƣợc sử dụng là phân tích, tổng hợp, lịch sử, so sánh, thống kê v. Luận văn sử dụng phƣơng pháp phân tích với vai trò phân tình vấn đề, tìm hiểu và đi vào bảo chất của vật quyền bảo đảm, nhằm làm rõ hơn nữa những lý luận về vật quyền và đặc biệt là vật quyền bảo đảm. Bên cạnh đó, phƣơng pháp tổng hợp cũng đƣợc tác giả sử dụng để thể hiện cái nhìn tổng quan của giới khoa học pháp lý về vật quyền bảo đảm cả trên mặt lý luận và thực tiễn. Tổng hợp và thống kê những quy định pháp luật có liên quan, liệt kê những ảnh hƣởng mà vật quyền bảo đảm tác động đến đời sống dân sự cũng nhƣ sự ảnh hƣởng của pháp luật điều chỉnh tác động đến những vấn đề liên quan.
Ngoài ra, tác giả luận văn cũng sử dụng các biện pháp nghiên cứ so sánh, lịch sử nhằm so sánh, đối chiếu những quan điểm, tƣ tƣởng, so sánh mô hình, hệ thống pháp luật liên quan đến vật quyền bảo đảm nhằm làm sáng tỏ hơn nữa vật quyền bảo đảm cả về mặt lý luận và thực định của pháp luật. Địa điểm nghiên cứu: Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội. Kết cấu luận văn: Ngoài phần mở và kết cấu trúc luận văn bao gồm những mục sau: Chƣơng 1: Lý luận chung về đăng ký Vật quyền bảo đảm 1.Lý thuyết về vật quyền và vật quyền bảo đảm 1. Các đặc điểm của vật quyền bảo đảm 1.
Nguyên tắc pháp định 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quyền theo đuổi 1. Quyền đối kháng với ngƣời thứ ba 1. Khái niệm đăng ký vật quyền bảo đảm 1.
Ý nghĩa của đăng ký vật quyền bảo đảm Chƣơng 2: Các hệ thống đăng ký vật quyền bảo đảm trên thế giới 1. Mô hình hệ thống các cơ quan đăng ký đƣợc tổ chức phân tán, không tập trung 1. Đặc điểm của mô hình 1. Ƣu điểm của mô hình 1.
Nhƣợc điểm của mô hình 2. Mô hình hệ thống đăng ký tập trung với cầm cố động sản và thế chấp bất động sản ở cơ quan đăng ký quyền sở hữu 2. Đặc điểm của mô hình 2. Ƣu điểm của mô hình 2.
Nhƣợc điểm của mô hình 3. Mô hình hệ thống đăng ký tập trung, theo đó cả động sản và bất động sản đƣợc đăng ký tại cùng một cơ quan và tách rời cơ quan đăng ký quyền sở hữu 3. Đặc điểm của mô hình 3. Ƣu điểm của mô hình 3.
Nhƣợc điểm của mô hình Chƣơng 3: Thực trạng pháp luật và thực tiễn đăng ký vật quyền bảo đảm ở Việt Nam hiện nay 1. Các vật quyền đƣợc đăng ký 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nguyên tắc và cơ chế đăng ký vật quyền bảo đảm 3. Các cơ quan đăng ký vật quyền bảo đảm 4.
Những bất cập trong hoạt động đăng ký vật quyền bảo đảm ở Việt Nam Chƣơng 4: Kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam về đăng ký vật quyền bảo đảm 1. Hoàn thiện mô hình hệ thống đăng ký vật quyền bảo đảm 2. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật chung về Vật quyền và Vật quyền bảo đảm 3. Xây dựng và hoàn thiện pháp luật về Đăng ký vật quyền bảo đảm.
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐĂNG KÝ VẬT QUYỀN BẢO ĐẢM 1. Lý thuyết về Vật quyền và Vật quyền bảo đảm. Khái niệm về Vật quyền và Vật quyền bảo đảm Các quốc gia có hệ thống pháp luật thành văn trên thế giới hiện nay đang có nhiều xu hƣớng tiếp cận luật tài sản theo nhiều phƣơng thức khác nhau, tuy nhiên hầu hết các quốc gia này đề có điểm chung về vấn đề xây dựng luật tài sản dựa trên sự phân biệt rạch ròi giữa vật quyền và trái quyền. Đối với vật quyền, các học thuyết pháp lý Châu Âu cũng có nhiều cách tiếp cận khác nhau để xây dựng nên hệ thống quan điểm riêng về vật quyền, dẫu vậy, các thức phân biệt đƣợc cho là phổ biến nhất nhờ việc xác định mức độ tác động vật chất của chủ thể đƣợc phép thực hiện tiến hành trên vật thể trong khuôn khổ tìm kiếm giá trị lợi ích của vật đó.
Thông thƣờng, luật dân sự là khung pháp lý điều chỉnh các quan hệ tài sản và phân chia nó thành hai loại: (1) quan hệ giữa ngƣời với ngƣời và (2) quan hệ giữa ngƣời với vật (có nghĩa là quan hệ giữa ngƣời với vật trong quan hệ với mọi ngƣời). Theo luật dân sự truyền thống, quan hệ giữa ngƣời với ngƣời có ý nghĩa kinh tế đƣợc gọi là quan hệ nghĩa vụ hay gọi cách khác là “Quyền đối nhân” (right in personam). Còn quan hệ giữa ngƣời với vật đƣợc gọi là “quyền đối vật” hay chính là “Vật quyền” (right in rem)[32]. Trong phạm vi của chế định nghĩa vụ theo cách hiểu truyền thống luôn bao gồm quyền đối nhân, còn Quyền đối vật lại đƣợc coi là một loại tài sản thuộc phạm vi truyền thống của chế định tài sản.