Chương 1- Lý luận và pháp luật về đảm bảo quyên và lợi ích hợp pháp của conkhi cha me ly hôn. Chương 2: Thực tiễn áp dung pháp luật đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha me ly hôn và kiên nghị hoàn thiện pháp luật, nâng cao luệu quả áp dung, NOI DUNG CHU ONG 1: MOT SÓ VAN DE LY LUẬN VÀ PHAP LUAT VE DAM BAO QUYEN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHAP CUA CON CHUNG KHI CHA MẸ LY HÔN 1. Mật số vấn đề lý luận về đảm bão quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn 1. Khái niệm dam bao quyén và lợi ich hợp pháp cơn khi cha me ly hon Theo quy định tại Khoản 14 Điêu 3 Luật HN&GD năm 2014: “Ly hổn là việc chấm đứt quan hệ vơ chẳng theo bản án, quyết đình có hiệu lực pháp luật của Téa dn.” Hai bên nam nik kết hôn dua trên tình yêu, su bình đẳng và tồn trong, Nhà nước công nhận thông qua Giây chứng nhận kết hôn được cap bởi Uy ban nhân dân thì khi muôn kết thúc sự rang buộc phép lý, Tòa án 1a cơ quan được trao quyên giải quyết ly hôn Trường hợp cuộc sóng đôi bên căng thắng, không thé han gắn thì một trong hai bên vợ, chồng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết, châm đút quan hệ vo chông trên cơ sở khách quan nhìn nhận toàn.
điện những mâu thuần và đưa ra quyết định. Viéc ly hôn đựa trên những căn cứ luật định như hôn nhân lâm vào tình trang trầm trọng khién không còn tinh cảm, đời sông chung không thể kéo dai, mục đích hôn nhn không đạt được. Ly hôn không chỉ ảnh hưởng tới hai bên vợ chông mà còn có những tác động tiêu cực đến những người con chung. Gia đính là trường hoc dau tiên là nơi hình thành và phát trién nhân cách con người Con chung là những cá nhân dang trong đô tuôi phát triển cả về mat nlhận thức, sức khỏe và hình thành nhân cách nên cần được sông trong gia định, trong một môi trường lành mạnh, an toàn với day đủ tình yêu, sự chăm sóc của cha mẹ.
Việc cha me ly hôn làm thay đổi xu hướng phát triển của đứa trẻ, thay đôi những thói quen sinh hoạt dan tới những hệ lụy lâu dài về sau Sau khi cha me ly hôn, con cái chứng kiên cảnh gia dinh tan vỡ, tình cảm yêu thương giờ không còn tron vẹn khi chi được ở chung với cha hoặc me sé gây ra những ran mit trong các môi quan hé, những đứa trẻ sẽ trở nên thu mình, thậm chí oán giân chính cha me vì không còn chung sông ` Khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân va gia đình năm 2014 § hạnh phúc cùng nhau”, Thông thường, với khả năng nhận thức còn hạn chế, sẽ rất thiệt thoi cho những đứa trẻ thiêu đi hơi âm tình thương của mét bên cha hoặc mẹ. Khi cha me ly hôn, con chung sé được giao cho một bên, môt bên con lại có nghie vụ cap dưỡng và cùng chăm sóc, nuôi day con Đối với con tr, sau khi cha me ly hôn, chúng thường gap khó khan trong học tập, trong sinh hoạt và trong các méi quan hệ xã hội. Xuất hiện nhiéu trường hợp cha me ly hôn khiến đứa trẻ không được tiép nhận sự giáo dục toàn diện, không được quan tâm day đủ, từ đó xuất hiện sự tôn thương gây ra tâm lý cực đoan. “Con ching của vợ chồng” khi giải quyết van dé con chung khi cha mẹ ly hôn bao gồm con chưa thành nién, con đã thành miên mật nang lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản.
để tự nuôi minh Đây đều là những đối tượng co đặc điểm đặc biệt, can được pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích về mọi mat. Khi giải quyết van dé con chung của vo chong khi ly hôn, Tòa án sé cắn cứ vào độ tudi, nang lực hành vi dân su, khả năng lao động để xác định đôi tượng là con chung can giải quyết: (1) Vé đô tuổi, con chung chưa thành nién được hiểu theo định nghĩa quy định tai BLDS năm 20155, là người con chung của hai vợ chong chưa đủ mười tam tudi®, Q) VỀ năng lực hành vi dan su, xác định dua trên bản án, quyết định của Tòa án”, (3) Vé khả năng lao động xác đính dựa trên khả năng thé chat dé thực hiện việc lao động làm ra giá tri vật chat tự mudi đưỡng bản thân. Theo quy định của Luật HN&GD năm 2014, cụ thé tại Khoản 1 Điều §1Ê, van đề dim bảo quyền và lợi ích hop pháp của con chung khi cha mẹ ly hôn chỉ được đặt1a đổi với các đôi tượng là con chưa thành miên, con đã thành tiên mat “ Tarong Oanh (2023), Tổnt thương tâm Lý của tré Wixi cha me fy hôn, Tai chi Tầm lý học, tại địa chi: https://tapchitamlyhoc corwton-thaong-tanr]y-cua-fre-zau-]chi-c ha-re-]y-hon. 5268 hủ, truy cập ngày 10/03/2024.
“Theo Khoản ] Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015 người chưa thành nign là người chưa đũ mười tam tuôi. ° Xác đình con clung căn cứ vào giấy khai sinh và thời điểm th lý giãi quyết vu việc, Nếu tai thời điểm Toa án the ly vụ, việc, con chung chưa dit 18 tuôi thì thuộc dai tượng cân giãi quyết. ? Theo Khoản| Điều 22 Bộ init dân sợ 2015 BLDS năm 2015, “Tòa án theo yeu cau của người có quyền lợi ích liên quan hoặc của cơ quan tô chức him quan, trên cơ zở kết luận giám định. pháp y tâm thin sẽ ra quyết định tuyên bô một người là người mat năng hre hành vi dan sự khi ‘ho bi bệnh tâm thin hoặc mic bệnh khác ma khong thé nhận thức, làm chi được hành vi "Seu Ki ly hôn, cha me vẫn có quyển, nghia vụ trồng nom chăm sóc, mdi đưỡng giáo duc cơn chưa thành miền, có đã thành mén mat năng lực hành vi dâm sục hoặc không có kha năng lao động và không có tài san đề tụ nuôi minh”.
9 năng lực hành vi dân sự hoặc không co khả năng lao động va không co tai sản để tự muôi bản thân minh (9 Trường hợp con chưa thành tiên ma cha me ly hôn. Căn cứ theo những phân tích ở trên con chưa thành nién là người con chung của hai vợ chong chưa đủ mười tám tuổi”. Day là đổi tượng chưa phát triển day đủ về tâm sinh lý, mặt thé chất và tinh than vẫn trong quá trình hoàn thiện, chưa có đây đủ các quyền và nghĩa vu pháp lý nh người đã thành niên, nên cân sự quan tâm, chăm sóc của cha me. Do vay, pháp luật ràng buộc trách nhiệm pháp lý của cha me với con chưa thành mén Cha me có nghĩa vu trông nom, chăm sóc, giáo duc, nudi đưỡng cho con chưa thành nién cho đến khi con thành miên và có khả năng lao động.
( Trường hợp con đã thành nién mat năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Người đã thành miên là người có nang lực hành vi dân sự day đủ nên khi cha me ly hôn sé không có tác động nhiều đến ho. Tuy nhiên nêu trong những trường hợp đặc biệt niu người đã thành miên không có khả nang lao động và không có tài sản dé tự nuôi minh thi quyền và lợi ích của con đã thành nién được pháp luật bảo vệ trong quá trình xem xét giải quyết vân đề con chung Khả năng lao động theo Từ điền Tiếng V iệt là khả năng có thé tạo ra giá tri của cải, vật chat và tinh thân nhằm đáp ứng nhu câu nuôi sông ban thân và tạo re các giá tri xã hôi Người không có khả năng lao đông là những đối tượng có nhược điểm về thé chất hoặc tinh thân (bị tân tật, mat năng lực hành vi dan sự, bệnh taf), vì thé lam suy giảm đáng kể va lâu dai đền khả năng thực hiện hoặc dan đến không có khả năng thực hiện các hoạt động sinh hoạt cũng nhy hoat động lao động sản xuất dé nuôi sóng bản thân Đông thời những người thuộc đối tượng xem xét giải quyết cũng không có tai sân dé tự rmôi sông ban thân minh Vi vậy, việc chăm sóc, mudi dưỡng con chung có cha me ly hôn thuộc trường hợp trên là can thiét, cha me có nghĩa vụ cham sóc, giáo duc, mudi đưỡng đân khi con có khả năng lao động hoặc co tai sẵn để tự nuôi mình. g tế về ước quốc ° Pháp hật Việt Nam trong thích pháp lật quốc tế, cụ thé tai Điều 1 Côn quyền trẻ em nim 1989 (UN Intemational Convention on the Right of the Child - UNCRC 1989) quy dink: “Trong phạm vi Công tước này, trẻ em là người duct mười tam trổi, trừ trường hợp luật pháp ép ding đổi với tré em có guy dinh trôi thành miền sớm hon” 10 Hiện nay, các từ dién pháp lý chưa có giải thích thuật ngữ “bảo dam quyền và loi ích hợp pháp".
Theo Dai từ dién Tiếng Việt, “ddim bdo” được biểu là “tao điều kiện dé chắc chắn giữ gìn được, hoặc thực hiện được hoặc có được những gì cần tất"! Khai niém “đâm bảo” được đề cập tại khỏa luận được nghiên cứu trong phạm vi “quyển, loi ích hợp pháp của con clumg khi ly hồn", cũng tức là nó được giới hạn trong lính vực pháp luật hôn nhân và gia dinh Do đó, về mặt pháp lý, theo Tử điện Luật học thi “dean báo” có nghĩa là: “Trách nhiềm của một chit thé (cá nhân, tổ chức) phải làm cho quyên, lợi ich của chủ thé bên Kia chắc chin được thực hiện, được giữ gìn nêu xảy ra thiệt hai thì phat bồi thường", Cũng với nghĩa tương tu, trong tiếng Anh thuật ngữ “guarantee” ở dang thức thức động từ được hiểu là "den bao, chịu trách nhiệm về sự việc gi đó, tạo điều kiện cho sự việc đó được hoàn thành". Từ đó cho thay, thuật ngữ đảm bão có nghĩa chung nhất là đáp ứng các điều kiên cân thiết cũng như chịu trách nhiệm để cho sự việc đó được thực hiện Cùng được giải thích tại Đại từ điển Tiéng Việt, “quyển” là điều ma pháp luật hoặc xã hôi công nhân cho được hưởng được làm, được đòi hỏi, còn “loi ích hop pháp” là điều có ích, có lợi cho một tập thể người nhật định hay cho mét cá nhân trong mối quan hệ với tập thé ây, không mâu thuẫn với lợi ích của Nhà rước và xã hội.