Chương 1: Cơ sở lý luận về an ninh an toàn trong du lịch 1.1 Một số khái niệm cơ bản. Khái niệm an ninh An ninh là một khái niệm rất rộng, cho nên nó phải tùy theo từng lĩnh vực khác nhau, tuỳ các đối tượng cụ thể mà có khái niệm cho phù hợp. Theo từ điển tiếng Việt thông dụng định nghĩa là : An ninh chính là tình hình trật tự xã hội, tình hình chính trị yên ổn, không có sự lộn xộn, không có sự nguy hiểm về con người như tính mạng, sức khỏe, hành lý.8 ] Vấn đề an ninh cho KDL đã được các quốc gia có nền kinh tế phát triển chú ý quan tâm tới. Khái niệm an ninh cũng thay đổi theo thời gian cùng với sự phát triển của xã hội.
Hiện nay đang có rất nhiều nghĩa về khái niệm an ninh, chẳng hạn như an ninh chính trị, an ninh quốc phòng, an ninh xã hội, an ninh kinh tế, an ninh tài chính, an ninh thông tin, an ninh hàng không, an ninh LTTP. An ninh cho KDL đồng nghĩa với việc KDL có thể thực hiện các lựa chọn đó một cách tự do và an toàn, và họ hoàn toàn có thể tin tưởng rằng an ninh ở những điểm đến sẽ rất an toàn với họ. - An ninh du khách có hai khía cạnh chính : 13 An toàn trước những hiểm hoạ như tính mạng, sức khỏe, bệnh tật và tiền bạc, tài sản…Sự bảo vệ nhằm hạn chế những bất chắc đột ngột xảy ra trong các chuyến du lịch cho dù là nội địa hay quốc tế. Những mối nguy hiểm này còn tồn tại ở mọi mức độ phát triển và ở mọi quốc gia.
- Những mối đe dọa đối với an ninh cho khách du lịch: Tình trạng mất an ninh cho con người có thể là một quá trình chậm chạp và lặng lẽ, hoặc có thể là một hiện tượng khẩn cấp, đột ngột và ồn ào. Có nhiều mối đe doạ đối với an ninh cho KDL và có khác nhau đối với từng cá nhân và ở từng thời điểm một. Chúng được phân thành 3 loại sau : Không an toàn về sức khoẻ ; Không an toàn về tài sản ; Không an toàn về tính mạng. Khái niệm về an toàn An toàn là một biện pháp phòng thừa những khả năng xấu xảy ra ngoài ý muốn cho con người.
Vấn đề an toàn đã được đặt ra cho mọi lĩnh vực, đây là yếu tố quan trọng không thể thiếu được cho lĩnh vực du lịch nói riêng và các lĩnh vực khác nói chung. An toàn là đầy đủ các điều kiện và các biện pháp cần thiết để đảm bảo không gây hại cho sức khoẻ, tính mạng của con người, và những tài sản hành lý mà cá nhân hay tập thể đó mang theo trong hành trình du lịch. Theo Từ điển tiếng Việt thông dụng định nghĩa là : An toàn là sự đảm bảo yên ổn hoàn toàn không gặp trắc trở, không bị nguy hiểm về tính mạng, sức khỏe khi đi lại.9 ] Theo quan điểm của các nhà luật học là : An toàn chính là ngăn ngừa các sự cố tai nạn xảy ra trong quá trình lao động, hạn chế tối thiểu gây thương tích cho cơ thể hoặc tử vong cho con người .208] Theo quan điểm của các nhà kinh tế chính trị học là : An toàn là sự ổn định, là sự phát triển bền vững, hay an toàn là tránh được các thiệt hại về vật chất và con người. 14 Theo quan điểm của các nhà tâm lý học là : An toàn là sự thoải mái về tâm lý, sự yên tâm về thể xác, tâm hồn và cuộc sống Theo quan điểm của viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch là : Đối với con người là thể xác và tinh thần, còn đối với tài sản là tài sản cá nhân và tài sản của người khác mà chủ thể đó cần bảo vệ.6] Theo quan điểm của bộ Giao thông Vận tải thì : An toàn là trạng thái mà khả năng gây hại cho người hoặc hủy hoại tài sản được giảm thiểu và duy trì tại hoặc dưới mức độ chấp nhận được thông qua quá trình liên tục nhận dạng mối nguy hiểm và quản lý rủi ro.1 ] Khái niệm An ninh khác với An toàn - Khái niệm An ninh ở đây rộng lớn hơn nó có mức độ đặc biệt quan trọng hơn được đặt nên trước so với an toàn chẳng hạn như an ninh quốc gia, an ninh kinh tế, còn khái niệm an toàn có mức độ hẹp hơn nằm ở bên trong của khái niệm an ninh.
Bởi vì có đảm bảo an ninh, mới có đảm bảo an toàn. - Mặc dù cả hai khái niệm nay đều có điểm giống nhau và chung một mục đích là bảo vệ cho con người và tài sản của con người. Khái niệm về an toàn sức khỏe Danh từ “Sức Khỏe” có ý nghĩa trừu tượng và rộng rãi. Có rất nhiều định nghĩa khác nhau.
Thông thường, người ta cho rằng sức khỏe là tình trạng vắng bóng của bệnh tật. Theo từ điển tiếng Việt thông dụng định nghĩa là: Sức khỏe là một người ở trạng thái không có bệnh tật về thể chất, thư thái về tinh thần.65] Theo Tổ Chức Y tế Thế Giới “The World Health Organization” định nghĩa là “Sức khỏe là một tình trạng thoải mái hoàn toàn về thể chất, tinh thần và xã hội, chứ không phải chỉ là một tình trạng không có bệnh tật hay tàn tật”. [27] Định nghĩa an toàn sức khỏe là sự thể hiện tinh thần bề ngoài và thể 15 chất bên trong của con người, là cái vốn quý của mỗi một cá nhân. Khái niệm về an toàn đối với khách du lịch Trong hoạt động du lịch khi ta đứng trên nhiều vị trí khác nhau ta sẽ thấy rõ được vấn đề về an toàn du lịch sau : * Dưới vị trí của người đi du lịch : KDL được an toàn về tính mạng, về tài sản của cá nhân trong khi đi du lịch.
Và thỏa mãn các nhu cầu khám phá , tìm hiểu, thưởng thức, hưởng thụ, vui chơi. Như ăn uống, mặc, ở đi lại để tồn tại và thỏa mãn nhu cầu động cơ trong chuyến đi du lịch, đồng thời bổ sung nạp năng lượng như khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe, làm đẹp. Khi ta đứng ở vị trí của người đi du lịch thì : vấn đề an toàn cho du khách bao gồm 2 mục đích. - An toàn về thể chất hay thân thể của KDL nghĩa là không bị chảy máu, xước xát, ốm đau, gãy chân tay, hay chết người.
- An toàn về tinh thần tức là không để cho họ bị các tổn thương về tinh thần ảnh hưởng đến tâm lý căng thẳng như xúc phạm, chửi bới, đe dọa, chế diễu. Tác động tới KDL làm họ mất hứng thú, mất ổn định về sức khỏe, tinh thần giảm sút buồn bực, lo lắng, trong hành trình đi du lịch của cá nhân KDL. * Dưới vị trí của nhà kinh doanh du lịch : Đảm bảo cho KDL một chuyến đi theo đúng hành trình du lịch đã ký đúng với hợp đồng, an toàn mọi mặt về con người cũng như hành lý, tư trang, sau chuyến đi. Việc này thể hiện dưới các góc độ sau : Với các chương trình du lịch: đã xây dựng sẵn thì nó là sản phẩm mà các nhà dịch vụ cung cấp bán cho KDL thể hiện trong thời gian đi du lịch.
-Thực hiện chương trình du lịch cho KDL đã mua : Vấn đề có thể xảy ra nếu như nhà cung cấp thực hiện đúng theo chương trình du lịch đã bán cho du khách, hoặc khi nhà cung cấp dịch vụ du lịch lại cung cấp chương trình du 16 lịch không đảm bảo tính ANAT khi thực hiện, hay thực hiện chậm chương trình du lịch. Dẫn đến làm thiệt hại về kinh tế, thời gian của KDL. - Vấn đề ANAT trong khi thực hiện chương trình du lịch là một quá trình diễn ra ở nhiều khâu, từ lúc đón ở cửa khẩu, sân bay, nhà ga, khi vận chuyển, khi lưu trú, vui chơi giải trí tham quan, ăn uống, mua sắm, làm đẹp… - Vấn đề ANAT đối với KDL càng thiết thực hơn, nếu công ty lữ hành cung cấp dịch vụ, lại không làm tốt tất cả các khâu phục vụ, mà lại bán chương trình cho các đại lý du lịch thực hiện. Có khi họ cắt xén, giảm bớt nội dung hành trình du lịch.
Không mua bảo hiểm cho KDL khi tham quan ở các điểm đến, hướng dẫn viên thì kém chất lượng, lái xe trình độ kém khi điều khiển xe. Dẫn đến sự mất ANAT khi thực hiện hành trình du lịch ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng, tài sản của du khách. Khái niệm về an toàn tài sản đối với khách du lịch - An toàn về tài sản : Là sự an toàn được đảm bảo không mất mát thiệt hại hay hư hỏng về tiền bạc hành lý, giấy tờ tùy thân của cá nhân của du khách, hay các vật dụng mà KDL mượn thuê trong thời gian nhất định, ở các đại lý, các nhà cung cấp dịch vụ ở hành trình đi du lịch của mình.8 ] - Tài sản có thể là : hành lý tư trang, tiền bạc, đồ trang sức bằng vàng bạc, kim cương, giấy tờ tùy thân như visa, chứng minh nhân dân, bằng lái xe, thẻ ATM, thẻ tín dụng mang đi ở thời gian đi du lịch. Tài sản là xe máy, xe đạp, ô tô và những vật dụng trong lúc khách đi du lịch mượn, hay thuê để mang theo.
An toàn tài sản là vấn đề rất nhạy cảm, nếu không có sự ANAT tuyệt đối thì việc tự do trao đổi mua bán hàng hóa sẽ giảm đi nhiều. Khái niệm về an toàn giao thông 17 Trong vấn đề dịch vụ các phương tiện vận chuyển KDL thì vấn đề ANAT cho KDL trong hành trình của mình phải đảm bảo làm sao đi “ đến nơi về đến chốn ”. - ATGT là sự an toàn cho tất cả những người đang ở trên các PTGT, khi nó đang trong quá trình di chuyển nhằm làm giảm tối thiểu phát sinh TNGT, đồng thời giảm tối thiểu những thiệt hại về vật chất lẫn con người khi xảy ra TNGT. An toàn khi chuyển động trên các PTGT cơ giới và thô sơ đều phải đặt sự quan trọng lên hàng đầu bởi nó ảnh hưởng tới sức khỏe tính mạng con người, tài sản vận chuyển trên xe, cũng như các công trình giao thông.