®¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n ----------------------------------------------------- §Æng Hoµng Hµ Cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè ë ®«ng nam ¸ sau chiÕn tranh l¹nh LuËn v¨n Th¹c sÜ ngµnh quèc tÕ häc Hµ Néi-2007 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ®¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n ------------------------------------------------------- §Æng Hoµng Hµ Cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè ë ®«ng nam ¸ sau chiÕn tranh l¹nh Chuyªn ngµnh: Quan hÖ quèc tÕ M· sè: 60.40 LuËn v¨n Th¹c sÜ ngµnh quèc tÕ häc Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: GS. Vò D-¬ng Ninh Hµ Néi-2007 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Môc lôc B¶ng ch÷ viÕt t¾t 3 PhÇn më ®Çu 4 1 Ch-¬ng 1: Chñ nghÜa khñng bè vµ cuéc ®Êu tranh chèng khñng 7 bè trªn thÕ giíi 1. Kh¸i qu¸t vÒ khñng bè 7 1. Kh¸i niÖm vÒ khñng bè 8 1.
S¬ l-îc vÒ khñng bè trong lÞch sö hiÖn ®¹i 10 1. Cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè trªn thÕ giíi 15 1. Vô khñng bè 11 th¸ng 9 vµ nguyªn nh©n 15 1. Hoa Kú vµ thÕ giíi trong cuéc chiÕn chèng khñng bè 20 1.
Sù ®iÒu chØnh chiÕn l-îc, chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i cña Mü sau vô 11/9 20 1. C¸c n-íc trªn thÕ giíi vµ vÊn ®Ò khñng bè 24 1. Nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®-îc trong cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè trªn 28 thÕ giíi 2 Ch-¬ng 2: T×nh tr¹ng khñng bè ë §«ng Nam ¸ 34 2. T×nh tr¹ng khñng bè ë §«ng Nam ¸ tõ sau ChiÕn tranh l¹nh 34 2.
Th¸i Lan vµ mét sè n-íc kh¸c 48 2. Nguån gèc nh÷ng ho¹t ®éng khñng bè t¹i §«ng Nam ¸ 55 2. Nguån gèc bªn trong 55 2.1 VÊn ®Ò m©u thuÉn vèn cã trong lÞch sö vÒ s¾c téc vµ t«n gi¸o 55 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 VÊn ®Ò ®ãi nghÌo, kinh tÕ l¹c hËu, kÐm ph¸t triÓn 60 2.3 Vai trß ngµy cµng t¨ng cña c¸c phÇn tö cùc ®oan 65 2. Nguån gèc bªn ngoµi 67 3 Ch-¬ng 3: §Êu tranh chèng khñng bè ë §«ng Nam ¸ vµ nh÷ng 74 vÊn ®Ò ®Æt ra 3.
Cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè ë §«ng Nam ¸ 74 3. ASEAN vµ sù hîp t¸c trong ®Êu tranh chèng khñng bè 74 3.1 Cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè ë c¸c quèc gia 74 3. Sù hîp t¸c trong ASEAN 78 3. Sù hç trî cña quèc tÕ trong ®Êu tranh chèng khñng bè 80 3.
Nh÷ng kÕt qu¶ b-íc ®Çu 87 3. Mét vµi vÊn ®Ò ®Æt ra víi cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè 88 3. NhËn thøc vÒ nguy c¬ khñng bè ®èi víi c¸c n-íc §«ng Nam ¸ 88 3. ChiÕn l-îc cho chèng khñng bè t¹i §«ng Nam ¸ 91 3.
Chèng khñng bè nh-ng kh«ng chèng t«n gi¸o vµ s¾c téc 93 3. Chèng khñng bè lµ nhiÖm vô toµn thÕ giíi trªn nguyªn t¾c t«n träng 97 ®éc lËp vµ chñ quyÒn quèc gia KÕt luËn 103 Tµi liÖu tham kh¶o 107 Phô lôc 112 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com B¶ng ch÷ viÕt t¾t ABM – Anti-Ballistic Missile Treaty: HiÖp -íc chèng tªn löa ®¹n ®¹o AEC – ASEAN Economic Community: Céng ®ång Kinh tÕ ASEAN AFP – Armed Forces of the Philippines: C¸c lùc l-îng vò trang Philippines APEC – Asia-Pacific Economic Cooperation: DiÔn ®µn Hîp t¸c Kinh tÕ ch©u ¸-Th¸i B×nh D-¬ng ARF – ASEAN regional Forum: DiÔn ®µn khu vùc ASEAN ASEAN – Asscociation of South East Asian Nations: HiÖp héi c¸c Quèc gia §«ng Nam ¸ ASC – ASEAN Security Community: Céng ®ång An ninh ASEAN ASEM – Asia-Europe Meeting: Héi nghÞ ¸-¢u ASSC – ASEAN Social Cutural Community: Céng ®ång V¨n ho¸ X· héi ASEAN CIS - Commonwealth of Independent States: Céng ®ång c¸c quèc gia ®éc lËp ECOSOC – Economy and Social Council: ñy ban Kinh tÕ vµ X· héi Liªn hîp quèc ETA – Euskadi Ta Askatasuna: §éc lËp vµ Tù do cho xø Basque EU – European Union: Liªn minh Ch©u ¢u GAM – Gerakan Aceh Merdeka: Phong trµo Tù do cho Aceh ICC – International Criminal Court: Toµ ¸n téi ph¹m quèc tÕ IRA – Irish Repulican Army: Qu©n ®éi Céng hoµ Ireland JI - Jemaah Islamiyah: Nhãm Håi gi¸o KMM – Kumpulan Mujahideen Malaysia: Tæ chøc Du kÝch Malaysia MILF – Moro Islamic Liberation Front: MÆt trËn gi¶i phãng Håi gi¸o Moro NATO – North Alantis Traety Organization: HiÖp -íc B¾c §¹i T©y D-¬ng NMD – National Missle Defense: HÖ thèng phßng thñ tªn löa quèc gia NPA – New People’s Army: Qu©n ®éi Nh©n d©n míi OSCE – Organization for Security and Cooperation: Tæ chøc An ninh vµ Hîp t¸c ch©u ¢u PULO - Tæ chøc Gi¶i phãng thèng nhÊt Patani WMD – Weapon of Mass Destruction: Vò khÝ giÕt ng-êi hµng lo¹t WEF – World Economic Forum: DiÔn ®µn Kinh tÕ thÕ giíi SSA – Shan State Army: Qu©n ®éi bang San TBCN – T- b¶n chñ nghÜa XHCN – X· héi chñ nghÜa 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com PhÇn më ®Çu 1. Môc ®Ých cña ®Ò tµi Sù kÕt thóc cña ChiÕn tranh l¹nh n¨m 1991 ®· dÉn ®Õn sù suy yÕu nhanh chãng cña c¸c lùc l-îng h×nh thµnh tõ ®èi ®Çu gi÷a hai cùc. Nh÷ng m©u thuÉn d©n téc, t«n gi¸o x-a nay vèn bÞ che lÊp vµ bÞ k×m nÐn do t×nh thÕ l-ìng cùc t¹o ra, ®· ®-îc dÞp bïng ph¸t, ý th-c tù c-êng d©n téc ®ét ngét gia t¨ng, chñ nghÜa d©n téc bµnh tr-íng mét c¸ch nhanh chãng.
§ång thêi sù ph©n bè hai cùc bÞ ph©n r· còng ®· t¹o ra t×nh tr¹ng mÊt c©n b»ng trong so s¸nh lùc l-îng chiÕn l-îc quèc tÕ, t¹i mét sè khu vùc xuÊt hiÖn “kho¶ng trèng quyÒn lùc”. Mü ®øng tr-íc c¬ héi thùc hiÖn môc tiªu chiÕn l-îc “thÕ giíi ®¬n cùc” ®· gi¬ng cao ngän cê b¶o vÖ “nh©n quyÒn”, “nh©n ®¹o”, ngang nhiªn nªu lªn vÊn ®Ò t«n gi¸o, d©n téc ®èi víi n-íc kh¸c nh»m tiÕn hµnh sù can thiÖp quèc tÕ, còng gièng nh- nh÷ng luËn ®iÖu hoang ®-êng cña chñ nghÜa b¸ quyÒn, can thiÖp vµo c«ng viÖc néi bé cña c¸c n-íc kh¸c. Nh÷ng ®iÒu nµy ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c thÕ lùc t«n gi¸o vµ d©n téc cùc ®oan cã ®Êt ho¹t ®éng. M©u thuÉn d©n téc, s¾c téc, m©u thuÉn t«n gi¸o.
®ang lµ m¶nh ®Êt mµu mì cho chñ nghÜa khñng bè ph¸t triÓn. Vô khñng bè 11 th¸ng 9 t¹i n-íc Mü lµ minh chøng hïng hån nhÊt vÒ nh÷ng diÔn biÕn khã l-êng cña chñ nghÜa khñng bè hiÖn nay trªn thÕ giíi. Sù kiÖn ngµy 11 th¸ng 9 n¨m 2001 kh«ng chØ lµm chÊn ®éng n-íc Mü mµ cßn t¸c ®éng s©u s¾c tíi t×nh h×nh an ninh thÕ giíi. Th¶m kÞch ®· g©y hiÖu øng khã l-êng cho tiÕn tr×nh lÞch sö.
HiÖu øng ®ã tåi tÖ hay s¸ng sña, tiªu cùc hay tÝch cùc, tr-ît dèc hay ®æi h-íng, phô thuéc vµo nhËn thøc, th¸i ®é cña c¸c quèc gia, c¸c d©n téc, cña mçi ng-êi d©n trªn thÕ giíi, vµo n-íc cê trong mét thÕ míi cña c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chiÕn l-îc. HÖ qu¶ trùc tiÕp cña vô khñng bè 11 th¸ng 9 lµ cuéc chiÕn tranh “chèng khñng bè” do Mü ph¸t ®éng, l«i kÐo c¸c quèc gia dï lín hay nhá vµo mét guång quay cña quan hÖ chÝnh trÞ míi. Sau nh÷ng n¨m th¸ng ®Çy nghi ngê vµ m©u thuÉn cña ChiÕn tranh l¹nh, khu vùc §«ng Nam ¸ víi tÇm quan träng vÒ ®Þa lý, chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸ giê ®©y l¹i mét lÇn n÷a trë thµnh mét trung t©m cña cuéc chiÕn míi. §èi víi ViÖt Nam, §«ng Nam ¸ lµ c¸nh cöa ®Ó b-íc ra thÕ giíi trong thêi kú ®Çu nh÷ng n¨m 90 thÕ kû XX.
C¸c n-íc §«ng Nam ¸ ®Òu lµ nh÷ng n-íc l¸ng giÒng 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com th©n cËn víi ViÖt Nam. An ninh ViÖt Nam kh«ng thÓ kh«ng g¾n liÒn víi an ninh khu vùc. NÒn an ninh khu vùc ®-îc ®¶m b¶o sÏ gãp phÇn tÝch cùc cho sù ph¸t triÓn cña khu vùc còng nh- cña chÝnh ViÖt Nam. §ã lµ c©u chuyÖn cña thùc t¹i nh-ng còng lµ c©u chuyÖn cña t-¬ng lai 5 n¨m, 10 n¨m, 20 n¨m hoÆc l©u h¬n n÷a.
Vµi nÐt t×m hiÓu vÒ nguyªn nh©n cña khñng bè, diÔn tiÕn cuéc chiÕn chèng khñng bè t¹i §«ng Nam ¸ (mét phÇn nµo ®ã lµ cÊp ®é thÕ giíi) vµ nh÷ng nhËn ®Þnh vÒ cuéc ®Êu tranh nµy cña bµi luËn v¨n tèt nghiÖp, thiÕt nghÜ còng gióp ng-êi ®äc cã c¸i nh×n bao qu¸t h¬n vÒ mèi quan hÖ quèc tÕ tõ sau ChiÕn tranh l¹nh. Giíi h¹n cña ®Ò tµi T×m hiÓu vÒ khñng bè vµ cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè cã nhiÒu gi¸c ®é kh¸c nhau. Bµi luËn v¨n chØ tËp trung nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò vÒ khñng bè trong lÞch sö hiÖn ®¹i, khñng bè vµ cuéc chiÕn chèng khñng bè t¹i §«ng Nam ¸ chñ yÕu ë mét sè quèc gia nh- Philippines, Indonesia, Th¸i Lan vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra vÒ an ninh, chñ quyÒn trong viÖc gi¶i quyÕt m©u thuÉn khñng bè vµ chèng khñng bè. Thêi gian nghiªn cøu cña ®Ò tµi tËp trung vµo nh÷ng n¨m sau ChiÕn tranh l¹nh.
§Æc biÖt, sù kiÖn 11/9 ë n-íc Mü lµ mét cét mèc quan träng trong nghiªn cøu vÒ khñng bè vµ chèng khñng bè. Nguån tµi liÖu §©y lµ mét vÊn ®Ò mang tÝnh næi bËt hiÖn nay, ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu ®-îc in thµnh s¸ch hoÆc c«ng bè trªn b¸o chÝ. Nguån tham kh¶o kh¸ ®a d¹ng nh- Khñng bè vµ chèng khñng bè (3 tËp) cña Trung t©m v¨n ho¸ §«ng T©y, Khñng bè vµ chèng khñng bè víi vÊn ®Ò an ninh quèc tÕ cña Trung t©m Khoa häc X· héi vµ Nh©n v¨n, TrËt tù thÕ giíi sau chiÕn tranh l¹nh: Ph©n tÝch vµ dù b¸o (2 tËp) còng cña Trung t©m Khoa häc X· héi vµ Nh©n v¨n, TrËt tù thÕ giíi sau 11-9 cña Th«ng tÊn x· ViÖt Nam, Sù va ch¹m gi÷a c¸c nÒn v¨n minh cña Samuel Hungtington, Bush vµ quyÒn lùc n-íc Mü cña Bob Woodward. Ngoµi ra nguån t- liÖu quan träng cña kho¸ luËn lµ nh÷ng tê b¸o hµng ngµy hoÆc tuÇn b¸o nh- Qu©n ®éi Nh©n d©n, TuÇn b¸o Quèc tÕ, 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Thanh niªn hoÆc nh÷ng v¨n b¶n phôc vô nghiªn cøu nh- Tµi liÖu tham kh¶o cña Th«ng tÊn x· ViÖt Nam, c¸c v¨n b¶n chÝnh thøc cña ViÖt Nam hay quèc tÕ.
LuËn v¨n ®-îc hoµn thµnh chñ yÕu dùa trªn c¬ së sö dông ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu quèc tÕ, ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu lÞch sö kÕt hîp víi ph-¬ng ph¸p thèng kª, hÖ thèng, logic c¸c sù kiÖn nh»m lµm s¸ng tá nh÷ng mèi liªn hÖ gi÷a c¸c vÊn ®Ò. CÊu tróc cña luËn v¨n Ngoµi phÇn Më ®Çu, KÕt luËn, bµi luËn v¨n cã bè côc nh- sau: Ch-¬ng 1: Chñ nghÜa khñng bè vµ cuéc ®Êu tranh chèng khñng bè trªn thÕ giíi Tr×nh bµy kh¸i qu¸t vÒ chñ nghÜa khñng bè, kh¸i niÖm vÒ khñng bè, s¬ l-îc chñ nghÜa khñng bè trong lÞch sö thÕ giíi hiÖn ®¹i.