Luận án: Công tác tư tưởng của các đảng bộ cơ sở thuộc Đảng bộ Công an Trung ương

Luận án phân tích sâu thực trạng công tác tư tưởng tại các đảng bộ cơ sở thuộc Đảng bộ Công an Trung ương, đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Mậu Hạnh
• Người hướng dẫn: Trần Vi Dân
• Trường học: Hà Nội
• Chuyên ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước
• Đề tài: Công tác tư tưởng của các đảng bộ cơ sở thuộc Đảng bộ Công an Trung ương hiện nay
• Loại tài liệu: Luận án Tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và vai trò của công tác tư tưởng Đảng bộ cơ sở Công an Trung ương

Công tác tư tưởng là một trong những nhiệm vụ trọng yếu của Đảng bộ cơ sở Công an Trung ương, đóng vai trò nền tảng trong xây dựng Đảng về mặt chính trị, tư tưởng và đạo đức. Công tác này bao gồm các hoạt động giáo dục chính trị-tư tưởng, bồi dưỡng lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, và tuyên truyền đường lối chủ trương của Đảng. Vai trò của công tác tư tưởng không chỉ giới hạn ở việc nâng cao nhận thức mà còn góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng. Đặc biệt, trong bối cảnh Công an nhân dân thực hiện nhiệm vụ an ninh, trật tự, công tác tư tưởng trở thành yếu tố then chốt để duy trì kỷ luật, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng bộ cơ sở.

1.1. Định nghĩa công tác tư tưởng trong Đảng bộ cơ sở

Công tác tư tưởng của Đảng bộ cơ sở là tổng hợp các hoạt động nhằm phát triển nhận thức, giáo dục chính trị và nâng cao đức tính của đảng viên. Nó bao gồm tuyên truyền, giáo dục, động viên và tổng kết thực tiễn để cung cấp luận cứ khoa học cho các quyết định của Đảng, góp phần thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam.

1.2. Vị trí và tầm quan trọng trong hoạt động lãnh đạo

Công tác tư tưởng là trận địa quan trọng hàng đầu trong hoạt động lãnh đạo của Đảng. Nó tạo nền tảng tư tưởng, định hình bản lĩnh chính trị cho cán bộ, chiến sĩ, từ đó nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, bảo vệ an ninh, trật tự xã hội.

II. Nội dung chính của công tác tư tưởng Đảng bộ cơ sở Công an Trung ương

Nội dung công tác tư tưởng ở Đảng bộ cơ sở Công an Trung ương là rất phong phú và đa chiều. Thứ nhất, giáo dục chính trị-tư tưởng đối với cán bộ, chiến sĩ về các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, và các chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thứ hai, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là các quyết định liên quan đến công tác Công an. Thứ ba, bồi dưỡng lý luận cho đội ngũ cán bộ, lãnh đạo để nâng cao năng lực lý luận, tư duy chiến lược. Ngoài ra, công tác tư tưởng còn bao gồm động viên, cổ vũ cán bộ, chiến sĩ thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, xây dựng mối quan hệ gắn bó với Nhân dân.

2.1. Giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ chiến sĩ

Giáo dục chính trị-tư tưởng là nội dung cốt lõi, bao gồm dạy cho cán bộ, chiến sĩ hiểu rõ lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa xã hội. Thông qua đó, từng người có lập trường tư tưởng vững vàng, sẵn sàng vì lợi ích của Đảng, Nhà nước, Nhân dân.

2.2. Tuyên truyền và động viên thực hiện nhiệm vụ

Tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, các chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt các quyết định liên quan công an. Động viên, cổ vũ cán bộ, chiến sĩ thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, xây dựng khối đoàn kết, gắn bó với Nhân dân.

III. Phương pháp và hình thức thực hiện công tác tư tưởng

Phương pháp thực hiện công tác tư tưởng của Đảng bộ cơ sở Công an Trung ương là đa dạng và linh hoạt. Trước hết, sử dụng phương pháp trực tiếp như: tổ chức hội nghị, hội thảo, tập huấn, nói chuyện chuyên đề về lý luận, đường lối. Thứ hai, phương pháp gián tiếp thông qua các kênh tuyên truyền như báo chí, xuất bản phẩm, mạng thông tin điện tử. Thứ ba, tổ chức các hoạt động thực tiễn như: điểm gương, dự án, kế hoạch cụ thể để cán bộ, chiến sĩ học tập, rèn luyện. Các hình thức bao gồm: học tập, quán triệt, thảo luận nhóm, tham dự hoạt động xã hội, tình nguyện vì cộng đồng. Điều quan trọng là phải kết hợp linh hoạt các phương pháp, hình thức sao cho phù hợp với đặc điểm, tính chất của công tác Công an.

3.1. Phương pháp trực tiếp và gián tiếp

Phương pháp trực tiếp bao gồm hội nghị, tập huấn, nói chuyện, thảo luận trực tiếp giữa lãnh đạo và cán bộ, chiến sĩ. Phương pháp gián tiếp sử dụng báo chí, xuất bản phẩm, mạng thông tin điện tử, tạo môi trường tư tưởng lành mạnh.

3.2. Các hình thức tổ chức cụ thể

Hình thức tổ chức bao gồm: lớp học chính trị-tư tưởng, hội thảo khoa học, chuyên đề tư tưởng, trò chuyện cán bộ, công nhân, điểm gương tiêu biểu, hoạt động tình nguyện vì cộng đồng, xây dựng các kế hoạch cụ thể thực hiện đường lối Đảng.

IV. Những giải pháp tăng cường công tác tư tưởng Đảng bộ cơ sở Công an Trung ương

Để tăng cường công tác tư tưởng ở Đảng bộ cơ sở Công an Trung ương, cần thực hiện các giải pháp chủ yếu. Thứ nhất, nâng cao nhận thức của lãnh đạo Đảng bộ về tầm quan trọng của công tác tư tưởng, đặc biệt là trong bối cảnh bảo vệ an ninh, trật tự. Thứ hai, xây dựng đội ngũ cán bộ, tuyên truyền viên có năng lực chuyên môn cao, vừa có năng lực lý luận sâu vừa có kỹ năng thuyết trình tốt. Thứ ba, đổi mới nội dung và phương pháp sao cho phù hợp với tâm lý, nhu cầu của cán bộ, chiến sĩ hiện đại. Thứ tư, kết hợp hài hòa giữa học tập lý luận với rèn luyện thực tiễn, giữa công tác tư tưởng với xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Thứ năm, tạo điều kiện về kinh phí, cơ sở vật chất để thực hiện công tác tư tưởng hiệu quả và bền vững.

4.1. Nâng cao nhận thức và lãnh đạo của Đảng bộ

Nâng cao nhận thức của lãnh đạo Đảng bộ về vai trò, tầm quan trọng của công tác tư tưởng. Lãnh đạo Đảng bộ cơ sở phải chủ động, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác tư tưởng, cấp phát đủ kinh phí, tạo điều kiện để thực hiện hiệu quả.

4.2. Đổi mới nội dung phương pháp và xây dựng đội ngũ cán bộ

Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp công tác tư tưởng theo hướng thiết thực, kịp thời, hiệu quả. Xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên có năng lực lý luận vững vàng, kỹ năng thuyết trình tốt, am hiểu tâm lý cán bộ, chiến sĩ. Kết hợp giữa lý thuyết với thực tiễn, giữa công tác tư tưởng với xây dựng Đảng bộ cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu, tổng quan, 3 chƣơng với 7 tiết, kết luận, danh mục các công trình của tác giả đã công bố liên quan đến đề tài, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục. 7 TỔN QU N TÌN ÌN N N ỨU L N QU N ẾN Ề T LUẬN N 1. Những công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài 1. Những công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng A.

Cuốn sách là một tác phẩm lý luận tổng kết về công tác tƣ tƣởng trong các lực lƣợng vũ trang Liên Xô, rút ra những vấn đề vừa có tính chất nguyên tắc, vừa có tính chất hƣớng dẫn hành động, gắn liền với việc xây dựng lực lƣợng vũ trang trong thời kỳ hiện đại. Quan điểm tổng hợp trong tổ chức công tác tƣ tƣởng yêu cầu phải “sử dụng rộng rãi và khéo léo tất cả các phƣơng tiện giáo dục tƣ tƣởng có trong tay. Đấy là tất cả các hình thức học tập chính trị; các hoạt động quần chúng; các cuộc nói chuyện riêng với từng ngƣời; các hình thức cổ động bằng hình ảnh và hiện vật cụ thể” [1, tr. Cuốn sách đã phân tích toàn diện hoạt động tƣ tƣởng của Đảng Cộng sản Liên Xô: Cơ sở lý luận và những nguyên tắc của CTTT; nội dung phong phú và toàn diện của CTTT; những hình thức và phƣơng pháp làm CTTT; sự chỉ đạo CTTT của Đảng Cộng sản; việc đào tạo cán bộ làm CTTT; cuộc đấu tranh tƣ tƣởng và sự phối hợp của các tổ chức trong CTTT.

Hình thức CTTT gồm công tác giáo dục chính trị - tƣ tƣởng, tuyên truyền và cổ động. Chƣơng Tƣ Nghị (chủ biên) (1987) Giáo trình công tác chính trị của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (dùng trong các học viện, nhà trường trong thời kỳ mới)”, [82]. Cuốn sách đã đề cập đến: vấn đề tƣ tƣởng của cán bộ, chiến sĩ vô cùng rộng lớn và phức tạp, đặc biệt nó càng nổi bật vào thời kỳ có biến đổi lớn. Nhƣng dù phức tạp thế nào, vấn đề tƣ tƣởng của CBCS ngoài việc phát sinh trên, những vấn đề về tình hình trong nƣớc và quốc tế, nhận thức về phƣơng châm, chính trị lớn của Đảng và nhà nƣớc, phần lớn đều phản ánh trên mối quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể, lợi ích trƣớc mắt và lợi ích lâu dài, phản ánh mối 8 quan hệ giữa chỉ huy và chiến sĩ, giữa trên và dƣới, giữa đồng chí với nhau và giữa quân với dân.

Giáo dục lý tƣởng đạo đức và kỷ luật chung có tác dụng đặc biệt to lớn đối với việc giải quyết vấn đề tƣ tƣởng trên những nội dung nêu trên. Cuốn sách cũng đã đề cập đến giải pháp: làm tốt CTTT đối với những cá nhân cá biệt, đặc biệt là công tác làm chuyển biến những chiến sĩ chậm tiến. Đối với những đồng chí này, càng cần đƣợc chú ý giáo dục hơn, nỗ lực kiên trì không mệt mỏi; phải căn cứ vào thực tế để khẳng định sở trƣờng và ƣu điểm của họ, thực sự đi sâu tìm hiểu thế giới nội tâm của họ, quan tâm gần gũi họ, lấy tình thƣơng làm họ cảm động, “lấy lý lẽ làm họ thấu hiểu, để có thể làm họ phát huy những nhân tố tích cực, khắc phục những nhân tố tiêu cực, phấn đấu để tiến bộ; cần phải dùng phƣơng châm ngăn trƣớc, ngừa sau, chữa bệnh cứu ngƣời để đối xử với các đồng chí đã phạm sai lầm” [82, tr. Tôn Kế Lƣơng (2002), Nâng cao hiệu quả công tác giáo dục chính trị tư tưởng cơ sở đăng trên Báo Quân giải phóng Trung Quốc ngày 09-01-2002 cho rằng để nâng cao hiệu quả công tác GDCT-TT cho quân nhân cần đổi mới hình thức, phƣơng pháp giáo dục; điều chỉnh và thiết kế nội dung giảng dạy một cách khoa học theo tình huống mới, vấn đề mới xuất hiện, nhằm nắm bắt kịp thời quan điểm tƣ tƣởng, xu hƣớng giá trị; gắn giáo dục bằng phƣơng pháp thuyết phục và gắn với giáo dục pháp luật và kỷ luật [75].

Xắcxavắt Xuânthêpphimmason (2003), “CTTT của Đảng Nhân dân cách mạng Lào hiện nay” (2003), luận án Tiến sĩ Lịch sử. Tác giả đã luận giải làm rõ tính cấp thiết của CTTT trong sự nghiệp đổi mới, phân tích các quan điểm, nguyên tắc CTTT của Đảng Nhân dân cách mạng Lào; đánh giá thực trạng, rút ra những kinh nghiệm về CTTT của Đảng Nhân dân cách mạng Lào thời gian qua; đề xuất phƣơng hƣớng và các giải pháp để tăng cƣờng hơn nữa CTTT của Đảng Nhân dân cách mạng Lào hiện nay. Khi luận bàn về giải pháp đổi mới phƣơng thức CTTT, luận án cho rằng: Đổi mới phƣơng thức hoạt động của CTTT đòi hỏi phải không ngừng căn cứ vào đặc điểm tình hình, vào sự thay đổi của đối tƣợng mà “tìm tòi những phƣơng thức sinh hoạt đảng phong phú, đa dạng nhằm phát huy cao nhất vai 9 trò tƣ duy của tƣ tƣởng và CTTT của Đảng, không có một phƣơng thức nào có thể áp dụng mọi lúc, mọi nơi cho mọi hoạt động” [123, tr. Khi bàn về đổi mới nội dung CTTT, luận án cho rằng: Đổi mới nội dung CTTT phải bám sát vào thực tiễn, dùng dẫn chứng trong thực tiễn để chứng minh.

Nội dung CTTT phải bám sát chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nƣớc Lào; phù hợp với từng đối tƣợng, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ; mang tính dân chủ rộng rãi giúp cho mọi ngƣời hăng hái tham gia lao động, đẩy mạnh sản xuất kinh doanh [123]. Trần Khang, Lê Cự Lộc dịch (2003), Nguyên tắc tuyên truyền tư tưởng trong thời kỳ đổi mới”, [64]. Cuốn sách đã phân tích về công tác tuyên truyền tƣ tƣởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc phải nắm vững hai điểm cốt yếu: “Một là, phải thống nhất với Trung ƣơng về tƣ tƣởng, về chính trị, về hành động, tăng cƣờng và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tuyên truyền tƣ tƣởng; Hai là, phải phát huy dân chủ một cách đầy đủ, nâng cao quan điểm quần chúng” [64, tr. Nội dung cơ bản của công tác chính trị tƣ tƣởng xác định lấy giáo dục niềm tin vào lý tƣởng làm cốt lõi, triển khai mạnh mẽ sự nghiệp giáo dục trên các mặt lý luận cơ bản, đƣờng lối cơ bản, cƣơng lĩnh cơ bản của Đảng, chủ nghĩa yêu nƣớc, chủ nghĩa tập thể và chủ nghĩa xã hội.

Triển khai giáo dục tƣ tƣởng quan trọng về “ba đại diện” (đại diện cho yêu cầu phát triển lực lƣợng sản xuất xã hội tiên tiến, đại diện cho sự phát triển văn hóa tiên tiến, đại diện trung thực cho lợi ích căn bản của đông đảo nhân dân Trung Quốc) và “ba chú trọng” (chú trọng học tập, chú trọng chính trị, chú trọng đạo đức) cho toàn thể đảng viên, cán bộ. Giáo dục tinh thần “uống nƣớc nhớ nguồn”, “ngƣời giàu rồi phải giàu hơn nữa”. Kết hợp chặt chẽ giữa đức trị và pháp trị và giáo dục lý luận về chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa vô thần, giáo dục tri thức khoa học, tinh thần khoa học và phƣơng pháp khoa học. Nguyên tắc, phƣơng châm của CTTT đó là lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tƣ tƣởng Mao Trạch Đông, lý luận Đặng Tiểu Bình làm tƣ tƣởng chỉ đạo [64].

BunĐuông CayXỏn (2008), Chất lượng Công tác tư tưởng của các Đảng bộ tỉnh đồng bằng miền Trung, nước Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay”, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, luận án 10 Tiến sĩ. Luận án đã đánh giá thực trạng chất lƣợng CTTT của 4 tỉnh: Viêng Chăn, Bô Li Khăm Xay, Khăm Muộn và Xa Văn Na Khệt từ năm 1996 đến năm 2008. Chỉ ra đƣợc nguyên nhân và kinh nghiệm, từ đó tác giả đề ra phƣơng hƣớng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lƣợng CTTT của các đảng bộ tỉnh đồng bằng miền Trung của nƣớc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong thời kỳ mới [22]. Chu Hiển Tín, Phùng Linh Chi (2008), Tăng cường sự hấp dẫn và sức quy tụ của hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, Tạp chí Nghiên cứu lý luận Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình, (Trung Quốc), số tháng 10.

Bài viết đã khẳng định sự cần thiết phải đẩy mạnh CTTT và phƣơng hƣớng đối với CTTT theo tinh thần Đại hội XVII Đảng Cộng sản Trung Quốc nhằm thực hiện tốt mục tiêu chiến lƣợc “Xây dựng hệ giá trị nòng cốt của chủ nghĩa xã hội, tăng cƣờng sự hấp dẫn và sức quy tụ của hệ tƣ tƣởng xã hội chủ nghĩa”. Các tác giả khẳng định: “Không đƣợc để khoảng trống trên trận địa văn hoá, tƣ tƣởng, ý thức, nếu chủ nghĩa Mác, tƣ tƣởng xã hội chủ nghĩa không chiếm lĩnh thì các loại học thuyết phi mác - xít, hệ tƣởng phi chủ nghĩa xã hội sẽ chiếm lĩnh ngay lập tức [113]. OnKẹo PhômMaKon (2008), Đổi mới, kiện toàn hệ thống tổ chức của đảng và hệ thống chính trị trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Lào, Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Trong bài viết tác giả đã làm rõ một số vấn đề chính về: (1) Vị trí, vai trò của việc đổi mới, kiện toàn hệ thống bộ máy tổ chức của Đảng và hệ thống chính trị từ trung ƣơng đến cơ sở trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở nƣớc CHDCND Lào; (2) Thực trạng đổi mới, kiện toàn hệ thống bộ máy tổ chức và hệ thống chính trị trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở nƣớc CHDCND Lào; (3) Đƣa ra quan điểm, giải pháp đổi mới trong việc kiện toàn hệ thống tổ chức của Đảng và hệ thống chính trị trong quá trình phát triển kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở Lào [88].

BunPheeng SiPaSợt (2010), Chất lượng tổ chức cơ sở Đảng ở các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Lào trong thời kỳ đổi mới, luận án Tiến sĩ Khoa học 11 chính trị. Luận án đã nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn chất lƣợng tổ chức cơ sở đảng, đề xuất giải pháp chủ yếu nâng cao chất lƣợng ở các sƣ đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Lào, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ đổi mới hiện nay [23]. Bành Lập Binh (2013), Tăng cường xây dựng tác phong cán bộ thiết thực thực hiện vì dân, thực tế, thanh liêm. Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Bài viết khẳng định đƣợc vai trò của giáo dục tƣ tƣởng trong xây dựng tác phong cán bộ.